IV SAB/Wr 59/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na bezczynność Burmistrza Miasta D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta D. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postępowanie w sprawie wszczęto zostało wnioskiem z dnia 6 grudnia 2018 r. adresowanym do Burmistrza D. (zwany dalej organem, podmiotem zobowiązanym), w którym Stowarzyszenie [...] (zwane dalej: wnioskodawcą, stroną skarżącą) domagało się udostępnienia informacji publicznej następującej treści: "1. Czy gmina w ciągu ostatnich 3 lat przeprowadzała kontrole jakości powietrza? Jeśli tak, to kto przeprowadzał dane kontrole, na czym one polegały? Prosimy również o przesłanie skanów raportów, protokołów związanych z powyższymi kontrolami. 2. Czy w ciągu ostatnich 3 lat odbywały się kontrole instytucji zewnętrznych (w tym GIOŚ i WIOŚ) dotyczące jakości powietrza w gminie? Jeśli tak, prosimy o przesłanie skanów raportów, protokołów związanych z powyższymi kontrolami. 3. Czy gmina składała po 2016 r. operat uzdrowiskowy do Ministra Zdrowia? Jeśli tak, prosimy o przesłanie go w formie skanu. 4. Czy gmina posiada własne stacje monitoringu jakości powietrza? Jeśli tak, prosimy o przesłanie wyników pomiarów z okresu: od 19 listopada do 3 grudnia 2017 roku oraz od 19 listopada do 3 grudnia 2018 roku. Jeśli nie, to czy gmina regularnie uzyskuje wyniki monitoringu powietrza ze źródeł zewnętrznych? Jeśli uzyskują Państwo wyniki ze źródeł zewnętrznych, prosimy o przesłanie wyników za okres wskazany powyżej. 5. Jakiej wysokości wpływy do budżetu gmina uzyskała z opłaty środowiskowej w roku 2017 i 2018? 6. Prosimy o przesłanie ewidencji wydatków środków uzyskanych z opłaty środowiskowej w 2017 r.". Wobec nieotrzymania żądanych informacji wnioskodawca pismem z dnia 4 marca 2019 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu podnosząc zarzut naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez brak wykonania wniosku z dnia 6 grudnia 2018 r. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia złożonego wniosku, zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych oraz stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Końcowo wskazano , że dnia 18 stycznia 2019 r. strona skarżąca zwróciła się o wykonanie wniosku , ale zarówno wniosek jak i wezwanie do jego wykonania pozostało bez odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania wskazując, że w dniu 25 marca 2019 r. przesłał w formie elektronicznej na adres strony skarżącej odpowiedź na wniosek z dnia 6 grudnia 2018 r. o udzielenie informacji publicznej i w tym samym dniu otrzymał potwierdzenie otrzymania wiadomości. W piśmie tym organ zwrócił się ponadto do wnioskodawcy o wycofanie skargi, gdyż w jego ocenie zostały zaspokojone oczekiwania strony wyrażone we wniosku. Do dnia 27 marca 2019 r. organ nie otrzymał od strony skarżącej żadnej informacji odnośnie cofnięcia skargi. Zarządzeniem Sędziego z dnia 2 kwietnia 2019 r. wezwano stronę skarżącą do oświadczenia się co do twierdzenia i żądania zawartego w odpowiedzi na skargę. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2019 r. strona skarżąca wyjaśniła, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożono za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 6 grudnia 2018 r. Termin odpowiedzi na wniosek minął w dniu 20 grudnia 2018 r. W związku z brakiem odpowiedzi, wniosek ponowiono w dniu 18 stycznia 2019 r. Wobec braku odpowiedzi w dniu 7 marca 2019 r. złożono skargę na bezczynność organu. Jak wynika z powyższych dat, odpowiedź na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej strona skarżąca otrzymała dopiero po złożeniu skargi, co oznacza, że na dzień złożenia skargi organ był w bezczynności. W związku z tym podtrzymano zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm., zwanej dalej u.d.i.p.) nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Podkreślenia wymaga, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1u.d.i.p.). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 61 Konstytucji RP, informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje, a także podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz będąca w ich posiadaniu, odnosząca się do tych podmiotów i przez nie wykorzystywana w ramach prowadzonej działalności, zgodnej z posiadanymi kompetencjami. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w obszarze wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. Informacja odnosi się do faktów, w szczególności do spraw wymienionych w art. 6 u.d.i.p. . Przepis art. 4 u.d.i.p. wymienia podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej. W badanej sprawie pozostaje poza sporem , że Burmistrz Miasta D. jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz, że przedmiotem wniosku są informacje, które mają charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów wyżej wymienionej ustawy. A zatem została spełniona zarówno przesłanka podmiotowa , jak i przedmiotowa , których łączne zaistnienie umożliwia zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany więc był do oceny, czy organ nadal pozostaje w bezczynności co do udzielenia informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, po wniesieniu skargi w dniu 13 marca 2019 r. za pośrednictwem organu, organ pismem z dnia 22 marca 2019 r. (wysłanym skarżącemu drogą elektroniczną w dniu 25 marca 2019 r.) udzielił skarżącemu odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący potwierdził, że pismo z dnia 22 marca 2019 r. otrzymał w dniu 25 marca 2019 r. Stwierdzić zatem należało, że w sytuacji, gdy - tak jak w realiach niniejszej sprawy - zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Przy czym umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia skarżącemu informacji publicznej, o którą zawnioskował, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Biorąc zatem pod uwagę, że w wyniku wniosku z dnia 6 grudnia 2018 r. organ udzielił informacji pismem z dnia 22 marca 2019 r., a więc po wniesieniu skargi do WSA, stwierdzić należy, że organ dopuścił się bezczynności, która jednak nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie wynikała z lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Opóźnienie nie było też znaczne (wniosek wpłynął do organu w dniu 6 grudnia 2018 r., termin udzielenia odpowiedzi minął w dniu 20 grudnia 2018 r., odpowiedź została udzielona w dniu 25 marca 2019 r.). W tym miejscu wymaga podkreślenia ,że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy , jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Taka sytuacja szczególna w badanej sprawie nie zaistniała .Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku. .