II GSK 1780/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-05-23
Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Małgorzata Rysz, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych z 18 marca 1992 r., która nie została ratyfikowana, może stanowić źródło powszechnie obowiązującego obowiązku posiadania zezwolenia na przewozy do krajów trzecich przez przedsiębiorcę wspólnotowego, a jej brak może skutkować nałożeniem kary pieniężnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że WSA naruszył art. 141 § 4 PPSA, ponieważ jego uzasadnienie nie poddawało się kontroli instancyjnej w kwestii mocy obowiązującej umowy polsko-litewskiej z 1992 r. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, źródłem prawa powszechnie obowiązującego są m.in. ratyfikowane umowy międzynarodowe, a sama publikacja umowy w Monitorze Polskim bez ratyfikacji nie nadaje jej takiego charakteru.Stan faktyczny
Spółka A została ukarana karą pieniężną za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia na przewóz do państwa trzeciego. Spółka argumentowała, że umowa polsko-litewska z 1992 r., na którą powołały się organy, nie jest ratyfikowana i nie może być źródłem obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając umowę za obowiązującą. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA z powodu wadliwości uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1050/16 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Spółki A 1.650 (jeden tysiąc sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 24 listopada 2016 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1050/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), oddalił skargę Spółki A z siedzibą w K. w Republice Litewskiej (dalej zwanej "Skarżącą") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego "GITD") z [...] kwietnia 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
WSA orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] września 2015 r. w Strykowie przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów (złożonego z ciągnika samochodowego i naczepy), którym kierował E. S., wykonując na rzecz Skarżącej międzynarodowy transport drogowy rzeczy (ładunek mięsa wieprzowego) na trasie Polska - Kazachstan. Podczas kontroli kierujący nie okazał ważnego zezwolenia na przewóz do państwa trzeciego.
Ustalenia kontroli skutkowały wszczęciem przez Łódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego "WITD") postępowania administracyjnego, o czym Skarżącą zawiadomiono pismem z 29 września 2015 r. W toku postępowania (pismo z 9 października 2015 r.) Skarżąca wyjaśniła, że kierowca nie posiadał zezwolenia podczas kontroli, ponieważ zapomniał go zabrać z siedziby Skarżącej, co stanowi podstawę do zastosowania art. 92c ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.; dalej zwanej "utd"). Jednocześnie stwierdziła, że nie ma przepisu powszechnie obowiązującego, który nakładałby na przedsiębiorcę wspólnotowego obowiązek posiadania zezwolenia na wykonywanie przewozów do krajów trzecich. Do pisma Skarżąca załączyła kopię zezwolenia EKMT nr [...].
Decyzją z [...] stycznia 2016 r. WITD nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.
Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji. Podniosła w szczególności, że WITD nie wskazał umowy międzynarodowej w rozumieniu art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej zwanej "Konstytucją RP"), która mogłaby być źródłem obowiązku posiadania przez przewoźnika wspólnotowego zezwolenia na przewozy do krajów trzecich, o którym mowa w art. 28 ust. 1a utd. Zdaniem Skarżącej, za taką umowę nie można uznać umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w Szczecinie dnia 18 marca 1992 r. (M.P. z 2001 r. Nr 46, poz. 751; dalej zwanej "umową Polska - Litwa z 18 marca 1992 r."), która jest jedynie nieratyfikowanym porozumieniem międzyrządowym.
Decyzją z [...] kwietnia 2016 r. GITD utrzymał w mocy decyzję WITD. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia GITD wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej zwanej "kpa"), art. 4 ust. 22 lit. g), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) i art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd, art. 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z 21 października 2009 r. nr 1072/2009 w sprawie wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE L 300 z 14 listopada 2009 r., s. 72 ze zm.; dalej zwanego "rozporządzeniem nr 1072/2009"), art. 6 ust. 1 umowy Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. oraz lp. 3.1 załącznika nr 3 do utd. GITD stwierdził, że kontrolowanym pojazdem był wykonywany międzynarodowy przewóz rzeczy do kraju trzeciego. W tej sytuacji, do wykonania przewozu konieczne było zezwolenie na międzynarodowy transport drogowy rzeczy na kraje trzecie bądź zezwolenie EKMT/CEMT. GITD uznał, że skoro Skarżąca, znając miejsce przeznaczenia przewożonego ładunku, nie uzyskała stosownego zezwolenia do wykonania przewozu, to zasadnie nałożono na nią karę pieniężną za naruszenie określone w lp. 3.1 załącznika nr 3 do utd.
Skarżąca złożyła do WSA skargę na decyzję GITD. Zarzuciła m.in. naruszenie art. 28 ust. 1a w zw. z art. 28a ust. 2 i 3 utd (przez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że obowiązuje powszechnie przepis nakładający na przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Unii Europejskiej obowiązek posiadania zezwolenia na przewozy drogowe do krajów trzecich) oraz naruszenie art. 6 ust. 1 umowy Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. (przez uznanie, że przepisy tej umowy mają moc powszechnie obowiązującą i mogą być źródłem obowiązków dla strony, co jest sprzeczne z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ umowa ta nie była ratyfikowana i w istocie jest umową o charakterze porozumienia międzyrządowego).
WSA oddalił skargę.
WSA stwierdził, że z art. 28 ust. 1a utd wynika, że do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot mający siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej stosuje się przepisy rozporządzenia nr 1072/2009, z tym że w przypadku wykonywania przewozu do lub z państwa trzeciego zezwolenie, o którym mowa w art. 28 ust. 1 utd (tj. zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmiot zagraniczny), jest wymagane, jeżeli umowy międzynarodowe tak stanowią. Natomiast w myśl umowy Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. wykonywanie przewozów osób lub ładunków przez przewoźników jednej umawiającej się strony z terytorium drugiej umawiającej się strony na terytorium kraju trzeciego lub odwrotnie wymaga specjalnych zezwoleń, wydawanych przez właściwy organ drugiej umawiającej się strony, przy czym z art. 6 ust. 1 umowy Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. wynika, że zezwolenie na przewóz ładunków do kraju trzeciego wydaje właściwy organ państwa rejestracji pojazdu samochodowego. Zdaniem WSA, takim właśnie zezwoleniem powinien legitymować się, w przypadku kontroli, kierowca pojazdu wykonującego transport międzynarodowy do kraju, którego nie obejmują przepisy rozporządzenia nr 1072/2009, zgodnie z dyspozycją art. 87 ust. 1 pkt 3a utd.
WSA dodał, powołując się na art. 28a ust. 1, 2 i 3 utd, że międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia, jeżeli kierujący pojazdem nie posiada w pojeździe i nie okaże na żądanie uprawnionych osób blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1 utd, jak i w sytuacji, gdy blankiet zezwolenia nie został wypełniony najpóźniej przed wjazdem pojazdu samochodowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo został nieprawidłowo wypełniony. Naruszenie polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 10 000 zł (lp. 3.1. załącznika nr 3 do utd).
Zdaniem WSA, w tej sprawie kierujący pojazdem nie okazał zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1a utd w zw. z art. 10 lit. a wspomnianej umowy, a zatem prawidłowo nałożono na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. WSA stwierdził, że jeśli - jak podała Skarżąca - dokument zezwolenia znajdował się podczas kontroli w siedzibie Skarżącej, to niezrozumiałe jest, dlaczego Skarżąca prawie dwa tygodnie zwlekała z okazaniem tego dokumentu organowi administracji (wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu zezwolenia został złożony dopiero w piśmie z 9 października 2015 r.). W ocenie WSA, istotne jest jednak to, że zezwolenie nie zostało okazane podczas kontroli drogowej.
WSA uznał, że organy administracji nie naruszyły też art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazał, że umowa Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. została zatwierdzona przez Radę Ministrów RP zgodnie z obowiązującym w 1992 r. prawem oraz opublikowana w 2001 r., a zatem nie ma podstaw do uznania, że postanowienia tej umowy nie stanowią źródła praw i obowiązków przewoźników z Polski i Litwy dokonujących międzynarodowych przewozów drogowych.
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o przeprowadzenie rozprawy, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie także decyzji organów obu instancji i przekazanie im sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje w wysokości, według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
1) naruszenie prawa procesowego, a mianowicie:
- art. 151 ppsa w zw. z art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 75 § 1 kpa przez wadliwe rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, przez pominięcie urzędowego zapisu inspektora transportu drogowego dokonanego 30 września 2015 r. na zezwoleniu EKMT (k. 44 akt administracyjnych), który dowodził okazania zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1a i w konsekwencji pominięcia znaczenia tego istotnego dowodu dla oceny całości materiału dowodowego;
- art. 141 § 4 ppsa przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn uznania umowy Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. za źródło powszechnie obowiązującego obowiązku posiadania zezwolenia na przewozy do krajów trzecich, co uniemożliwia kontrolę instancyjną orzeczenia WSA w tym zakresie, mimo formułowania przez Skarżącą zarzutów w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego;
2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
- "art. 28 ust. 1a wadliwej wykładni tych przepisów" polegającej na uznaniu, że obowiązuje powszechnie obowiązujący przepis nakładający na przedsiębiorcę mającego siedzibą na terytorium Unii Europejskiej obowiązek posiadania zezwolenia na przewozy drogowe;
- art. 6 ust. 1 umowy Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. przez uznanie, że zapisy tej umowy mają moc powszechnie obowiązującą i mogą być źródłem obowiązków dla Skarżącej, co jest sprzeczne z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ umowa nie była ratyfikowana i w istocie jest umową o charakterze porozumienia międzyrządowego;
- art. 92a ust. 1 utd i lp. 3.1 załącznika nr 3 do utd przez jego wadliwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca stwierdziła w szczególności, że WSA błędnie przyjął, że Skarżąca dwa tygodnie zwlekała z okazaniem zezwolenia. Na znajdującym się w aktach zezwoleniu EKMT znajduje się bowiem pieczęć i podpis urzędnika dokonującego kontroli, opatrzone datą 30 września 2015 r.
Zdaniem Skarżącej, WSA nie wyjaśnił, dlaczego uznał, że umowa Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Umowa ta została notyfikowana jedynie w Monitorze Polskim i nie może być źródłem obowiązków osób trzecich, ponieważ nie została poddana ratyfikacji, zgodnie z przepisami Konstytucji RP.
Skarżąca podniosła też, że po wejściu do Unii Europejskiej nie ma już obowiązku posiadania zezwolenia, o którym mowa w analizowanej umowie, zaś miejsce "starych" zezwoleń zajmują obecnie licencje wspólnotowe. W konsekwencji Skarżąca stwierdziła, że nie ma podstaw prawnych do nakładania na przewoźników wspólnotowych kar za brak zezwolenia na kraje trzecie, skoro nie ma powszechnie obowiązującego przepisu odpowiednio ratyfikowanej umowy międzynarodowej, który taki obowiązek ustanawia.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Skarżącej (radca prawny) podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, a pełnomocnik GITD wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 ppsa, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze kasacyjnej złożonej w tej sprawie Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie art. 141 § 4 ppsa. Zdaniem Skarżącej, WSA nie ustosunkował się w sposób możliwy do skontrolowania w postępowaniu instancyjnym do zarzutu, że umowa Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, z którego można wywieść obowiązek posiadania zezwolenia na przewozy do krajów trzecich.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut ten jest zasadny.
Przepis art. 141 § 4 ppsa stanowi: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". W judykaturze prezentowany jest pogląd, że wskazany przepis może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (vide uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Ponadto przyjmuje się, że aczkolwiek uzasadnienie sporządzane jest po wydaniu orzeczenia, sporządzenie go z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 ppsa może stanowić mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1868/06). Taka sytuacja występuje przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia sporządzone jest w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną lub gdy motywy zaskarżanego wyroku nie pozwalają stronie na skuteczne wdanie się w spór.
Taki przypadek ma miejsce w niniejszej sprawie.
Kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie została poddana decyzja w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. Z art. 28 ust. 1a utd wynika, że w przypadku wykonywania przewozu do lub z państwa trzeciego zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmiot zagraniczny jest wymagane, jeżeli umowy międzynarodowe tak stanowią. Obowiązek uzyskania zezwolenia (którego brak skutkuje nałożeniem kary pieniężnej) w takim przypadku musi zatem wynikać z postanowień umów międzynarodowych.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że GITD przyjął, że wskazany obowiązek posiadania przez podmiot zagraniczny zezwolenia na wykonywanie przewozu do lub z państwa trzeciego wynika z postanowień umowy Polska - Litwa z 18 marca 1992 r.
Stanowisko to Skarżący zakwestionował w każdym z zarzutów skargi złożonej do WSA, argumentując że wspomniana umowa nie jest umową międzynarodową w rozumieniu art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 3 Konstytucji RP, a zatem nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Skarżący podniósł m.in., że umowa Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. nie została ratyfikowana, zaś opublikowano ją w Monitorze Polskim.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane zarzuty i argumenty skargi dotyczyły istoty sprawy, a zatem obowiązkiem WSA było odniesienie się do nich w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przez zamieszczenie oceny, która poddawałaby się kontroli instancyjnej. WSA temu obowiązkowi nie sprostał.
Stanowisko WSA odnośnie do mocy obowiązującej przepisów umowy Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. zostało zawarte w dwóch zdaniach na s. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W świetle tego stanowiska, wspomniana umowa jest umową międzynarodową w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ: 1) została zatwierdzona przez Radę Ministrów RP zgodnie z prawem obowiązującym w 1992 r., 2) została opublikowana w 2001 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przywołane stanowisko WSA w kluczowej dla sprawy kwestii zostało uzasadnione w sposób na tyle lakoniczny, że nie poddaje się kontroli instancyjnej.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Przepis ten (z zastrzeżeniem art. 89 ust. 2 Konstytucji RP, dotyczącego aktów prawa miejscowego) określa zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego w Polsce. Co się tyczy umów międzynarodowych, takim źródłem może być zatem tylko ratyfikowana umowa międzynarodowa.
Analizowana umowa Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. została podpisana przed wejściem w życie Konstytucji RP z 1997 r. Zatem rzetelna ocena zakresu mocy obowiązującej tej umowy powinna uwzględniać również przepisy przejściowe Konstytucji RP (w tym art. 241 ust. 1), czego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zabrakło. Wspomniany art. 241 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że umowy międzynarodowe ratyfikowane dotychczas przez Rzeczpospolitą Polską na podstawie obowiązujących w czasie ich ratyfikacji przepisów konstytucyjnych i ogłoszone w Dzienniku Ustaw uznaje się za umowy ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie i stosuje się do nich przepisy art. 91 Konstytucji, jeżeli z treści umowy międzynarodowej wynika, że dotyczą one kategorii spraw wymienionych w art. 89 ust. 1 Konstytucji.
Należy zauważyć, że związanie Rzeczpospolitej Polskiej umową Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. nastąpiło wskutek zatwierdzenia tej umowy przez Radę Ministrów, a nie wskutek ratyfikacji (zob. oświadczenie rządowe z 26 września 2001 r. - M.P. z 2001 r. Nr 46, poz. 752). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA wprawdzie odnotował tę okoliczność, jednak nie odniósł jej do brzmienia ani art. 87 ust. 1, ani przepisów przejściowych Konstytucji RP.
WSA wskazał również, że umowa Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. została opublikowana w 2001 r., jednak nie dodał przy tym, że ogłoszenie to zostało dokonane w Dzienniku Urzędowym Monitor Polski. Tymczasem z art. 18 ust. 3 ustawy z 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. Nr 39, poz. 443 ze zm.) wynika, że w Monitorze Polskim ogłaszane są umowy międzynarodowe inne niż ratyfikowane umowy międzynarodowe i umowy określone w art. 13 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 tej ustawy (które ogłaszane są w Dzienniku Ustaw - zob. art. 18 ust. 1 ustawy o umowach międzynarodowych).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Skarżąca trafnie zarzuciła w skardze kasacyjnej, że zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej, a zatem narusza art. 141 § 4 ppsa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. WSA nie odniósł się bowiem w sposób wystarczający do argumentów Skarżącej, które dotyczyły istoty sprawy. W konsekwencji na podstawie uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie jest możliwe prześledzenie toku rozumowania WSA, które doprowadziło ten Sąd do konkluzji, że umowa Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. stanowi źródło prawa powszechnie obowiązującego, z którego może zostać wywiedziony obowiązek posiadania zezwolenia na wykonywanie przez podmiot zagraniczny międzynarodowego przewozu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państwa trzeciego.
W ponownie prowadzonym postępowaniu WSA rozważy wnikliwie wszystkie zarzuty i argumenty podniesione przez Skarżącą, a ocenę w tym zakresie zamieści w uzasadnieniu wyroku. W szczególności WSA rozważy zakres mocy obowiązującej umowy Polska - Litwa z 18 marca 1992 r. w świetle stanu prawnego, jak zaistniał po wejściu w życie Konstytucji RP oraz ustawy o umowach międzynarodowych.
Z uwagi na brak stanowiska WSA we wskazanym wyżej zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedwczesne byłoby odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, które dotyczą kwestii podlegających ocenie dopiero po definitywnym rozważeniu przez WSA, czy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nakładały w tej sprawie na Skarżącą obowiązek posiadania przedmiotowego zezwolenia.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. W sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od GITD na rzecz Skarżącej 1650 zł, przy czym na kwotę tę składają się: równowartość opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (100 zł), równowartość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika, który sporządził skargę kasacyjną, wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i prowadził sprawę w postępowaniu przed WSA (1350 zł).
PG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło