VII SA/Wa 1879/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze A. W. i A. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]...] czerwca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. W. i A. W. solidarnie kwotę 997 zł ( dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016r, znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania A. i A. W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] S.A. pozwolenia na budowę infrastruktury systemu łączności GSM-R dla podsystemów radiowych [...] na liniach kolejowych - budowa obiektu radiokomunikacyjnego o symbolu [...] sieci łączności bezprzewodowej GSM_R dla potrzeb linii kolejowej nr [...], obejmującą wieżę strunobetonową wraz z odgromnikiem oraz z zespołem anten, kontener technologiczny z klimatyzatorem i urządzeniami sterującymi, utwardzenie terenu, przyłącze energetyczne oraz ogrodzeniem terenu, na działce nr ew. [...], obr. [...] S., jedn. ewid. R. W. – umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazał, że odwołanie może złożyć jedynie strona postępowania, a obowiązkiem organu odwoławczego w pierwszej kolejności jest zbadanie, czy odwołanie pochodzi od podmiotu uprawnionego, będącego stroną w postępowaniu. Stwierdzenie braku legitymacji do złożenia odwołania obliguje organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, o czym stanowi art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ odwoławczy omówił pojęcie interesu prawnego wyjaśniając, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2016, poz. 290), który ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Organ odwoławczy pismem z dnia 6 kwietnia 2016 r., wezwał odwołujących się A.i A. W. do wykazania interesu prawnego w kwestionowaniu ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających przysługujące im prawo własności, użytkowania wieczystego, bądź zarządu nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. W odpowiedzi na wezwanie A. i A. W. przesłali wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr ew. [...] oraz księgi wieczyste (nr [...], [...]), z których wynika, że są właścicielami działek nr ew. [...], [...] (które powstały w wyniku podziału działki [...] - zob. mapa sytuacyjna podziału działki ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że sporna inwestycja polega na budowie obiektu radiokomunikacyjnego [...] antenowego GSM-R, w skład którego wchodzą: wieża strunobetonowa o wysokości 40,56 m (z iglicą), wraz z odgromnikiem oraz z z systemem dwóch anten sektorowych zamocowanych na tej wieży na wysokości 35 m (azymuty 160° i 315°), kontener technologiczny z klimatyzatorem i urządzeniami sterującymi, utwardzenie terenu, przyłącze energetyczne oraz ogrodzenie terenu na działce nr ew. [...], obręb [...] S., R. W.. Moc promieniowania izotropowego EIRP dla pojedynczej anteny wynosi 1000 W, zaś częstotliwość 900 MHz. W ocenie GINB obszar oddziaływania ww. inwestycji ogranicza się do działki inwestycyjnej nr ew. [...], której właścicielem jest Skarb Państwa- [...] S.A. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wpływ projektowanej inwestycji na środowisko polega na emisji promieniowania elektromagnetycznego, przy czym promieniowanie o wartości do 0,1W/m2 jest bezpieczne dla ludzi. Jak wynika z analizy mapy z zaznaczonym rozkładem pól elektromagnetycznych, zasięg pól elektromagnetycznych przekraczających ww. dopuszczalne wartości znajduje się częściowo na działce inwestycyjnej oraz na działkach [...], [...], [...] [...] i [...], których właścicielami są skarżący. Jednakże działki nr [...] i [...] znajdują się na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem ZN – teren zieleni urządzonej, na którym wprowadza się zakaz realizacji nowych obiektów kubaturowych. Natomiast części ww. działek o nr ew. [...], [...], [...] ponad którymi występują pola elektromagnetyczne przekraczające dopuszczalne normy znajdują się w strefie zakazu zabudowy, wynikającej z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m, z zastrzeżeniem ust. 4). Wobec powyższego występowanie pół elektromagnetycznych o wartości powyżej 0,1 W/m2 emitowanych przez przedmiotową inwestycję nie ogranicza możliwości zagospodarowania działki nr ew. [...], [...], [...], [...], [...]. Ponieważ odwołujący się nie posiadają żadnego tytułu prawnego do działki inwestycyjnej nr ew. [...] do której ogranicza się obszar oddziaływania inwestycji dlatego zdaniem organu odwoławczego nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu radiokomunikacyjnego i należało umorzyć postępowanie odwoławcze. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. i A. W.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez odmowę przyznania skarżącym przymiotu strony pomimo posiadania przez nich interesu prawnego oraz przyjęcie, że nieruchomości, których skarżący są właścicielami nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Zarzucili także naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na sprawy tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. W konkluzji wnieśli o oparciu o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje W myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż zapadła ona z naruszeniem art. 138 §1 pkt. 3 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy dlatego skarga podlegała uwzględnieniu. Z akt sprawy wynika, że skarżący byli stroną postępowania pierwszo instancyjnego w którym Wojewoda [...] określił obszar oddziaływania obiektu obejmujący nie tylko działkę inwestycyjną lecz również działki skarżących. W związku z wniesionym odwołaniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie zbadał przymiot strony skarżącej dochodząc do wniosku, że nie są stroną postępowania bowiem obszar oddziaływania kwestionowanej inwestycji zamyka się w granicach działki inwestora. Uwzględniając charakter inwestycji polegającej na budowie obiektu radiokomunikacyjnego systemu antenowego GSM-R, w skład którego wchodzą: wieża strunobetonowa o wysokości 40,56 m (z iglicą), wraz z odgromnikiem oraz z z systemem dwóch anten sektorowych zamocowanych na tej wieży na wysokości 35 m (azymuty 160° i 315°), kontener technologiczny z klimatyzatorem i urządzeniami sterującymi, jak również to, że zasięg pól elektromagnetycznych będzie znajdował się nad działkami skarżących, nie ulega wątpliwości, że działki te znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, a więc skarżący mają interes prawny uzasadniający ich legitymację procesową do złożenia odwołania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał wadliwej oceny braku interesu prawnego skarżących przyjmując, że skoro zasięg uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych nie przekracza dopuszczalnych norm, a tam gdzie zostały normy przekroczone miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazuje zabudowy - to tym samym nie został naruszony interes prawny skarżących. Tymczasem przekroczenie dopuszczalnych norm oznacza niedopuszczalność budowy, a nie warunkuje istnienia interesu prawnego. W sprawie bezspornym jest, że skarżący są właścicielami działki nr [...] na której zasięg emisji pól elektromagnetycznych przekracza dopuszczalne normy, co wynika z dokonanej przez organ odwoławczy analizy mapy z zaznaczonym rozkładem pól elektromagnetycznych. Jest więc oczywistym, że właściciel takiej nieruchomości ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości ( por. wyrok NSA z 8 marca 2005r, sygn. akt. II OSK 682/04 ). Skarżący chcąc zagospodarować swoją działkę rolniczo lub turystycznie bez wykonywania zabudowy muszą liczyć się z wpływem promieniowania zarówno mieszczącego się w graniach normy jak i przekraczającego tą granicę. Zgodnie z art. 143 kodeksu cywilnego w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu, własność gruntu rozciąga się na przestrzeni nad i pod jego powierzchnią. W ustawowej definicji "obszaru oddziaływania obiektu" zawartej w art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego mowa jest o terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z obiektem budowlanym inwestora, są także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z jego nieruchomości oraz zakazują naruszania jego własności (art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego). Jeżeli obiekt budowlany jest tego rodzaju, że może oddziaływać na prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości, to nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu i jej właściciel powinien być stroną w sprawie dotyczącej tego obiektu. Wbrew stanowisku organu pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej rozumieć należy również utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (zob. wyrok. NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1613/11). Realizacja inwestycji może bowiem uniemożliwić lub utrudnić możliwość użytkowania działki sąsiedniej zgodnie z jej przeznaczeniem. W świetle powyższych rozważań, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za celowe na podstawie art. 145§1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylić zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 ww. ustawy.