IV SAB/Wa 32/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia odwołania K. K. od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania, o którym mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 3000 zł (trzy tysiące złotych); 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz K. K. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Pismem z dnia 11 grudnia 2016r. K. K. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej również: Ministra"), błędnie określając organ jako Ministra Infrastruktury i Rozwoju, w sprawie nierozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1978r. o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania. Skarżąca wniosła o: - nakazanie Ministrowi wydania decyzji rozpoznającej odwołanie skarżącej w terminie 30 dni, - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca podniosła, że pismem z dnia [...] sierpnia 2013r. Wojewoda [...] przekazał Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013r. Do dnia wniesienia skargi odwołanie nie zostało rozpatrzone ani też nie wskazano przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Twierdzi, że pismem z dnia 25 marca 2015r. wystąpił do Sądu Rejonowego [...] o wydanie z księgi wieczystej odpisu postanowienia z dnia [...] lipca 1978r. o sprostowaniu decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej z dnia [...] marca 1978r. Jednocześnie pismem z tej samej daty Minister na podstawie art. 36 § 2 k.p.a. wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2015r. Pismem z dnia [...] maja 2015r. Sąd Rejonowy przesłał postanowienie z dnia [...] maja 1978r, informując, że nie znajduje się w aktach księgi wieczystej postanowienie z dnia [...] lipca 1978r. Dalej organ zwrócił uwagę, że sprawa ma skomplikowany charakter ze względu na brak odnalezienia pełnego materiału dowodowego. Ponadto Minister prowadzi ponad 3000 spraw w Departamencie Orzecznictwa, niemniej w dniu [...] stycznia 2017r. (znak [...]) Minister wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu. Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Art. 35 § 1 i 3 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególne skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa była uzasadniona. Nie ulega wątpliwości, że organ nie rozpoznał złożonego przez K. K. odwołania od decyzji Wojewody [...] w ustawowym terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Bezsporne jest przy tym, że akta sprawy w celu rozpatrzenia odwołania wpłynęły do Ministerstwa w dniu 29 sierpnia 2013r. Dopiero 25 marca 2015r. organ podjął pierwsze działania w sprawie, celem uzupełnienia materiału dowodowego tj. zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] o nadesłanie postanowienia z dnia [...] lipca 1978r. W tym samym dniu wystosował informację do strony o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. W dniu 29 maja 2015r. wpłynął do akt odpis postanowienia z dnia [...] maja 1978r. oraz pismo Urzędu Miejskiego w [...] z [...] czerwca 1978r. Następnie 18 grudnia 2015r. wpłynęło pismo skarżącej stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji przez organ odwoławczy. W konsekwencji organ wydał w dniu [...] stycznia 2017r. decyzję. Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że wniesione w dniu 29 sierpnia 2013r. do organu administracji odwołanie skarżącej nie zostało rozpatrzone do dnia wniesienia skargi na jego bezczynność. Organ, w trakcie postępowania odwoławczego, trwającego ok. 3,5 roku podjął jedną czynność celem uzupełnienia materiału dowodowego. Miało to miejsce w marcu 2015 r. Od chwili natomiast wpływu odwołania, Minister do marca 2015r. nie podjął żadnych czynności. Dalej po marcu 2015r. ponownie organ był bezczynny. Należy dodać, że również mimo wystosowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji. Dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność do WSA w Warszawie, ale przed wydaniem wyroku przez Sąd w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej, organ załatwił sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Tym samym bezczynność będąca przedmiotem skargi w dacie wyrokowania przestała istnieć. W konsekwencji powyższego postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie wyznaczenia organowi terminu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt 1 wyroku). Wydanie jednak przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się zbędne w całości. Art. 149 § 1b) p.p.s.a. stanowi bowiem, że oprócz czynności stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności konieczne jest także stwierdzenie czy owa stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku bezprzedmiotowości nałożenia na organ zobowiązania do dokonania czynności z uwagi na jej wykonanie, Sąd winien rozstrzygnąć pozostałe kwestie, w szczególności, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie odwołanie wpłynęło do Ministra w dniu 29 sierpnia 2013r.. Faktem jest, że rozpatrywana sprawa nie należy do spraw oczywistych i nieskomplikowanych, niemniej nie uzasadnia to wydania decyzji po prawie 3, 5 roku. Co jest istotne organ nie przeprowadził żadnego szerszego postępowania wyjaśniającego, jak również nie informował stron o przyczynach zwłoki, poza jednym pismem. Zaniechanie rozpoznania odwołania doprowadziło do wielokrotnego przekroczenia terminu miesięcznego przewidzianego na załatwienie sprawy. Przez okres od wpływu odwołania organ podjął jedną czynność. Jeszcze należy dodać, że charakter prowadzonego przez Ministra postępowania tj. nieważnościowego wskazuje, że organ nadzoru co do zasady wyjątkowo przeprowadza postępowanie wyjaśniające. Ogranicza się z reguły do oceny dowodów przeprowadzonych w postępowaniu zwykłym, co oznacza że podejmowane czynności w takim postępowaniu z reguły zależą wyłącznie od sprawności pracowników organu, a nie od okoliczności niezależnych. Tym samym w ocenie Sądu Minister dopuścił się rażącego naruszenia zasad prowadzenia postępowania, co skutkowało rozstrzygnięciem jak w pkt 3. wyroku. Zdaniem Sądu, zasadne było wymierzenie organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny. Uwzględniając opisane okresy zwłoki i bezczynności w procedowaniu Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny jest konieczne przede wszystkim w aspekcie funkcji prewencyjnej tego środka prawnego. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy Sąd uznał, że kwota w wysokości 3000 zł jest proporcjonalna do zakresu stwierdzonej bezczynności. O kosztach postępowania (punkt 5. sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania w łącznej kwocie 580 zł składają się uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł [art. 205 § 2 p.p.s.a., w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r, poz. 1804)].