II SA/Wa 119/19

WyrokWSA w Warszawie2019-05-24

Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Joanna Kruszewska (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów dotyczących obniżenia emerytury i renty inwalidzkiej wobec funkcjonariusza, który pełnił służbę w państwie totalitarnym, pomimo spełnienia przesłanek krótkotrwałej służby w tym okresie oraz rzetelnego wykonywania obowiązków po 1989 roku?
Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji błędnie zinterpretował przesłanki wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne. Sąd uznał, że okres służby wynoszący ponad 2 lata w państwie totalitarnym może być uznany za krótkotrwały w kontekście całego okresu służby. Ponadto, organ nie wykazał w sposób wystarczający, dlaczego sprawa nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", opierając się na nieprecyzyjnych i arbitralnych kryteriach. Zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych.
Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył wniosek o wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne, powołując się na krótkotrwałą służbę w państwie totalitarnym oraz rzetelne wykonywanie obowiązków po 1989 roku. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że okres służby w państwie totalitarnym nie był krótkotrwały, a sprawa nie stanowiła "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym zaniechanie zebrania materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Joanna Kruszewska – Grońska (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego R. B. kwotę 322 zł (słownie: trzysta dwadzieścia dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "organ", "Minister"), po rozpoznaniu wniosku R. B. (dalej: "skarżący") z [...] września 2017 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132 ze zm.; dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"), mając za podstawę art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister podniósł, że przesłanki formalne wymienione w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, tj. krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, są nieostre, co oznacza możliwość organu indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez uznanie administracyjne. Organ przywołał leksykalne definicje pojęć: "krótkotrwałość" i "rzetelność". Zdaniem Ministra, krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego (oceniana w ujęciu bezwzględnym - jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa oraz proporcjonalnym – jako stosunek długości ww. okresu do całego okresu służby) oraz rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nie stanowią dostatecznej podstawy do wyłączenia wobec byłego funkcjonariusza przepisów regulujących zasady wyliczenia świadczenia z zaopatrzenia społecznego (emerytury, renty inwalidzkiej, renty rodzinnej) w obniżonej wysokości. Uprawnienie z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Minister - w oparciu o następujące dokumenty: pismo Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "IPN") z [...] kwietnia 2017 r., kopie z akt osobowych skarżącego przekazane przez IPN przy piśmie z [...] grudnia 2017 r. oraz pismo Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP") z [...] lutego 2018 r. dotyczące przebiegu służby skarżącego - stwierdził, że całkowity okres jego służby wynosi 26 lat, 11 miesięcy i 6 dni, z czego przez 2 lata, 1 miesiąc i 5 dni służył na rzecz totalitarnego państwa. Do wysługi emerytalnej skarżącemu został zaliczony okres zasadniczej służby wojskowej w wymiarze 2 miesięcy i 13 dni. Jak wynika z pisma KGP, skarżący w ramach obowiązków służbowych realizował działania, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia, co było powodem podwyższenia jego emerytury o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, określonych w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Skarżący rzetelnie wykonywał obowiązki w okresie służby po [...] września 1989 r. Nie był karany dyscyplinarnie, nie były prowadzone wobec niego postępowania karne bądź karno-skarbowe. Przeciwnie, został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi i Srebrną Odznaką "Zasłużony Policjant". Zdaniem Ministra, wprawdzie skarżący wykonywał rzetelnie zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby po [...] września 1989 r., jednakże okres jego służby na rzecz totalitarnego państwa (2 lata, 1 miesiąc i 5 dni) nie może być oceniony – zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym – jako krótkotrwały. Nadto, abstrahując od przesłanek krótkotrwałości i rzetelności pełnionej służby, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na skorzystanie z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Powyższa decyzja Ministra stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 w związku z art. 180 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do zebrania całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności ustalenia czy skarżący pełnił służbę z narażeniem życia i zdrowia. Na rozprawie przed Sądem w dniu 24 maja 2019 r. skarżący złożył wniosek o zwrot kosztów przejazdów (samochodem) w kwocie 322 zł na trasie G. W. – W. i W. – G. W., w którym zawarł wyliczenie ww. kosztów. Do wniosku załączył kopię dowodu rejestracyjnego pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] stanowiącego współwłasność skarżącego i W.B. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili. Zgodnie z przepisami art. 15c ust. 1 – ust. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4 (ust. 1). Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). W myśl przepisów art. 22a ust. 1 – ust. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy (ust. 1). W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4). Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Według art. 8a ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24. Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w cytowanym wyżej przepisie ustawodawca w drodze koniunkcji (przez użycie spójnika "oraz") połączył ze sobą dwa wymogi dla skutecznego ubiegania się o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Takie rozumienie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wynika z wykładni językowej. Zgodnie z jej regułami, czyli regułami języka polskiego (tzw. znaczeniem słownikowym), techniką legislacyjną (vide rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej - Dz. U. z 2016 r., poz. 283), logiką formalną (znajdującą zastosowanie do rachunku zdań logicznych) oraz utrwaloną praktyką orzeczniczą - użycie spójników: "i", "oraz", lub "łącznie" reprezentuje koniunkcję łączną, czyli taki rodzaj relacji między zdaniami, w których zdania (wyrażenia) poprzedzające i następujące po spójniku muszą być zastosowane kumulatywnie (łącznie). Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a przede wszystkim czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404-405). W sprawach uznania administracyjnego sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego, w tym przypadku art. 8a ust. 1 ww. ustawy zawierający wymienione wyżej przesłanki oparte na zwrotach niedookreślonych, nieostrych, ocennych. Interpretacja tych zwrotów, a następnie odniesienie się do wskazanych przesłanek oraz ich rozważenie (wyważenie) w uzasadnieniu decyzji jest obligatoryjne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w wyroku z dnia 15 grudnia 2008r., sygn. akt I OSK 622/08, uznanie administracyjne, a więc upoważnienie organu administracji publicznej do dokonania wyboru konsekwencji prawnych stosowanej normy prawa administracyjnego, może być zrealizowane dopiero po dokonaniu jej interpretacji. W przypadku zwrotów nieostrych (niedookreślonych) mamy do czynienia z ich wykładnią i interpretacją oraz oceną stanu faktycznego, do którego ma być odnoszona norma prawna. A zatem w sytuacji, gdy w sprawie występują niedookreślone przesłanki podjęcia decyzji, to uzasadnienie powodów przyjęcia przez organ stosujący prawo danego rozumienia określonego pojęcia musi być bardzo szczegółowe, pełne i przekonujące. Formułowanie ocen w tym zakresie winno być dokonywane po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wymienia dwie przesłanki konieczne do jego zastosowania, zawierające niedookreślone zwroty: "krótkotrwałej służby" oraz "rzetelnego wykonywanie zadań i obowiązków". Wbrew twierdzeniom organu, Sąd nie uznaje za dodatkową – trzecią - przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku". Z treści omawianego przepisu wynika bowiem, że ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem mamy właśnie do czynienia w sytuacji, gdy równocześnie są spełnione przesłanki krótkotrwałej służby oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków. Ponadto ustawodawca nie stawia znaku równości pomiędzy rzetelnym wykonywaniem zadań a narażaniem zdrowia i życia, a zatem podstawą uznania, że służba była wykonywana rzetelnie mogą być również inne okoliczności, nie zaś wyłącznie służba z narażaniem zdrowia i życia. Takie inne okoliczności to np. wzorowe pełnienie służby znajdujące potwierdzenie - jak w niniejszej sprawie - w nagrodach, odznaczeniach i awansach. W wypadku zastosowania przez ustawodawcę w akcie normatywnym pojęć niedookreślonych, to na organie spoczywa obowiązek interpretacji tych pojęć, a następnie oceny ich wystąpienia na tle okoliczności faktycznych indywidualnej sprawy administracyjnej. W przeciwnym razie Sąd nie ma możliwości przeanalizowania toku rozumowania organu, który doprowadził go do konkretnych wniosku i dlatego też decyzja taka nie poddaje się kontroli Sądu. W przypadku ustalenia przez organ wystąpienia powyższych przesłanek w danej sprawie, uruchomiona zostaje konstrukcja decyzji uznaniowej, na gruncie której organ może wyłączyć stosowanie przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy. W zaskarżonej decyzji Minister uznał, że nie ma podstaw do wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (skarżący ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej; pobiera emeryturę jako świadczenie korzystniejsze) z uwagi na niespełnienie przesłanki krótkotrwałości służby na rzecz państwa totalitarnego, jak również braku zaistnienia w przedmiotowej sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku". W ocenie Sądu, stanowisko organu nie jest prawidłowe. Biorąc pod uwagę, że łączny okres służby skarżącego wynosi prawie 27 lat (tj. 26 lat, 11 miesięcy i 6 dni), uznać należy, że służba przez okres 2 lat, 1 miesięcy i 5 dni na rzecz państwa totalitarnego była służbą krótkotrwałą w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Trafnie organ wskazał w decyzji, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, ale sam w tym zakresie powołał się – w kontekście wykładni językowej - na definicję z Wielkiego słownika wyrazów bliskoznacznych – chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy (...). Takie odniesienie stanowczo nie jest wystarczające. Jako krótkotrwała może być też rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi; trwał w porównaniu do tego okresu krótko. Tymczasem organ, dokonując wprawdzie zestawienia tych okresów, stwierdził (bez żadnego wyjaśnienia), iż w ujęciu bezwzględnym i proporcjonalnym stosunek ten nie jest krótkotrwały. Według Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy przyjąć należy, że okres 2 lat, 1 miesiąca i 5 dni był okresem krótkotrwałym. Doszło zatem do naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Minister nie kwestionował, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po [...] września 1989 r. Zaakcentować w tym miejscu należy, iż ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Kwestia braku dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia, nie stanowi zatem podstawy do przyjęcia, że przesłanka ta nie została spełniona. Odnosząc się natomiast do twierdzenia organu, że sprawa ta nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, wskazania wymaga, iż ocena organu w tym zakresie wymyka się w istocie sądowej kontroli. Minister stwierdził bowiem, że krótkotrwałość musi być niezaprzeczalna, a rzetelność służby – oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, gdyż tylko wówczas można uznać, iż w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Jednakże Minister nie wskazał, jakie nadzwyczajne osiągnięcia miałyby, czy mogłyby zostać uznane przez niego za wyróżniające skarżącego na tle pozostałych funkcjonariuszy. Organ nie doprecyzował też, czy ocenę swoją w tym zakresie odnosi do funkcjonariuszy danej jednostki, czy też wszystkich funkcjonariuszy Policji. Minister nie przywołał żadnych faktów dotyczących służby skarżącego, charakteru tej służby i warunków jej pełnienia, które jego zdaniem nie pozwalają na przyjęcie, iż jest to szczególnie uzasadniony przypadek. Minister nie przybliżył także postawy skarżącego i jego osiągnięć w służbie, dlatego ocenę organu co do zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku należało tym samym uznać za dowolną. Nie sposób na podstawie tak ogólnie ujętej argumentacji (pewnej ogólnej formuły) stwierdzić, że ocena organu, co do braku szczególnie uzasadnionego przypadku jest uzasadniona. Organ naruszył tym samym w tym zakresie przepis art. 7, art. 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), a także uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym aspekcie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie raz jeszcze podkreślić należy, iż z konstrukcji przepisu art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wynika, że szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi przy kumulatywnym spełnieniu przesłanek krótkotrwałości i rzetelności. Nie jest to więc dodatkowa trzecia przesłanka. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania Sądu i dokona oceny w kontekście faktów dotyczących służby skarżącego - jej okresu, charakteru służby i warunków jej pełnienia, postawy skarżącego podczas służby, a także jego osiągnięć w służbie, wskazując które z nich uznaje za wybitne czy szczególnie wyróżniające. Zależnie od dokonanej ponownie, wyczerpującej oceny tych okoliczności, organ podejmie decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło