II SA/Gl 411/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-05-24
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, zamieszkująca z matką i nieposiadająca własnych dochodów, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, jeśli matka ponosi koszty utrzymania mieszkania i opiekuje się synem, co skutkuje przekroczeniem kryterium dochodowego do świadczeń opieki zdrowotnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, stwierdzając, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Wobec tego, że matka ponosi koszty utrzymania mieszkania i opiekuje się synem, a dochód rodziny przekracza ustalone kryterium dochodowe, skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania S.R. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, ustalając, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, a łączny dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował ustalenia organów, twierdząc, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i błędnie zinterpretowano jego oświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.- dalej "K.p.a.") w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 54 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 581 z późn. zm. – dalej "ustawa") oraz art. 7 i art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 –dalej "u.p.s."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...] którą orzeczono o odmowie przyznania S. R. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej.
Organ I instancji ustalił na postawie wywiadu środowiskowego, iż strona jest kawalerem. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Dochód rodziny wynosi 1 528. 77 zł w związku z czym przekroczone zostało kryterium dochodowe wynoszące dla dwuosobowej rodziny 1 028,00 zł. Wobec powyższego organ I instancji odmówił przyznania stronie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej.
W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji oraz przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej i prawa do świadczenia opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu zakwestionowała ustalony przez organ I instancji stan faktyczny sprawy. Nie zgodziła się z ustaleniem, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Strona stwierdziła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a ponieważ całkowicie nie słyszy na jedno ucho źle zinterpretowała pytanie pracownika i nie zaprzeczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wyjaśniła, że zawsze prowadziła odrębne gospodarstwo domowe, a chwilowe pozostawanie na utrzymaniu osoby, z która się mieszka nie oznacza jeszcze prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Dalej wskazała, że po wylewie utrzymywała się ze zgromadzonych oszczędności i zasiłku rehabilitacyjnego, a o pomoc zwróciła się, ponieważ kończą się jej środki finansowe na życie i rehabilitację. Podkreśliła dodatkowo, że musi się nieustannie rehabilitować aby móc podjąć pracę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję twierdziło, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do korzystania ze środków publicznych na zasadach określonych w tej ustawie mają osoby objęte powszechnym, obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Natomiast w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, osoby inne, niż ubezpieczeni, posiadające obywatelstwo i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które spełniają kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 u.p.s. , co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 u.p.s., tj. możliwości przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej przy wykorzystaniu własnych zasobów majątkowych, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych.
Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy – dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. Decyzję taką wydaje się po spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 54 ust. 3 ustawy. Kolegium wskazało, że stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy, w celu ustalenia sytuacji dochodowej i majątkowej świadczeniobiorcy, o którym mowa w ust. 2, przeprowadza się rodzinny wywiad środowiskowy na zasadach i trybie określonych w przepisach o pomocy społecznej. Wyjaśniło, że w myśl art. 8 ust. 1 u.p.s., prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje:
1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 634,00 zł,
2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514,00 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",
3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny".
- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
Kolegium na podstawie akt sprawy ustaliło, że strona wniosła w dniu 19 lipca 2018 r. podanie o udzielnie pomocy w celu objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Orzeczeniem z dnia [...] Lekarz Orzecznik ZUS ustalił, że strona jest całkowicie niezdolna do pracy w okresie od dnia 20 marca 2016 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. Natomiast decyzją z dnia Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie prawa [...] do renty z tytułu niezdolności do pracy, z powodu braku wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego. Z orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 28 czerwca 2017 r. wynika, że strona zaliczona została do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na czas określony do 30 czerwca 2019 r., a strona wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji. W trakcie przeprowadzonego w dniu 24 lipca 2018 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że strona posiada wykształcenie średnie ogólnokształcące, nie posiada kwalifikacji zawodowych i legitymuje się 5 miesięcznym stażem pracy. W segmencie mieszkalnym zamieszkują trzy osoby: wnioskodawca S. R, matka strony G. R. i brat strony M. R. który złożył oświadczenie, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Organ I instancji wskazał, że brat strony prowadzi odrębne gospodarstwo, co potwierdza posiadanie własnych dochodów i spożywanie posiłków poza domem. W trakcie tego wywiadu stwierdzono natomiast, że w rodzinie nie ma oznak świadczących, że strona i matka strony prowadzą odrębne gospodarstwo domowe. Ustalono, że matka strony z powodu niepełnosprawności syna robi zakupy i pranie, przygotowuje posiłki, pomaga stronie w kontaktach z lekarzami, załatwia sprawy urzędowe oraz dysponuje posiadanymi środkami finansowymi. W trakcie wywiadu strona złożyła pisemne oświadczenie, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i bratem, a dochód rodziny stanowi emerytura matki w wysokości 828,77 zł i pomoc finansowa ze strony ojca wynosząca średnio 700,00 zł. Łączny dochód w rodzinie wynosi zatem 1.528,77 zł i jest wyższy od kryterium dochodowego 1.028,00 zł dla rodziny dwuosobowej. Ponadto z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że matka strony posiada zasoby pieniężne w wysokości 77.000,00 zł. W dniu 1 sierpnia 2018 r. strona wraz z matką złożyli sprostowanie do oświadczenia złożonego w dniu 24 lipca 2018r.
Kolegium wskazało, że w sprawie zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy na gruncie ustawy o pomocy społecznej S. R. należy traktować jako osobę samotnie gospodarującą czy pozostającą w rodzinie, a co za tym idzie, czy jego sytuację dochodową należało ustalić w oparciu wyłącznie o jego dochody, czy także dochody jego matki, z którą zamieszkuje. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 6 pkt 14 u.p.s., określenie rodzina oznacza osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Zauważyło, że cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują. Podkreśliło jednocześnie, że w orzecznictwie sądowo - administracyjnym przyjęto, że istotną cechą wspólnego gospodarowania jest również pozostawanie na utrzymaniu osoby, z którą takie gospodarstwo się tworzy, a także dzielenie lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wobec powyższego Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 6 pkt 14 u.p.s. do stanu faktycznego sprawy. Zauważyło, że poza sporem jest, iż strona zamieszkuje wraz z matką w jednym mieszkaniu i nie posiada obecnie własnych dochodów z powodu niezdolności do podjęcia pracy oraz ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Z dochodów matki strony finansowane są zatem wszystkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania jak i z zaspokojeniem potrzeb bytowych wszystkich członków rodziny. Potwierdziło, że do ustalenia dochodu strony konieczne są dochody wszystkich członków tak rozumianej rodziny. W ocenie Kolegium, na podstawie ustalonego stanu faktycznego i prawnego zasadnym było orzec o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie należnych świadczeń zdrowotnych także o uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia Kolegium uznając je za niesprawiedliwe i krzywdzące. Podkreślił, że w wyniku ciężkiego wylewu, którego doznał w 2016 r. jest osobą niepełnosprawną i ze względu na stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy. Wskazał, że ZUS odmówił mu przyznania renty z powodu zbyt małego stażu pracy. W ocenie skarżącego organy błędnie ustaliły jego sytuację życiową i majątkową, co w konsekwencji doprowadziło do odmówienia mu prawa do świadczenia z opieki zdrowotnej. Opisał sposób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stwierdzając, że w jego ocenie pracownik socjalny błędnie założył, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z matką skoro z nią mieszka, a mama się nim opiekuje. Podkreślił, iż nie prowadzi z matką wspólnego gospodarstwa domowego, a organ nie uwzględnił jego oświadczenia, w którym sprostował wyrażone w trakcie wywiadu środowiskowego stwierdzenie o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego. Zdaniem skarżącego wywiad środowiskowy był prowadzony nieuczciwie. Podkreślił nadto, że dotychczas utrzymywał się z oszczędności i świadczenia rehabilitacyjnego, a w decyzji błędnie wskazano, że nie ma własnych oszczędności,
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...] którą odmówiono S.R. przyznania pomocy w formie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U.2015 r., poz.581 z późn. zm.- dalej "ustawa"). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają osoby objęte powszechnym, obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym (ubezpieczeni), a także w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy inne, niż ubezpieczeni, osoby posiadające obywatelstwo polskie i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które spełniają kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018., poz. 1508- dalej "u.p.s."), co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 u.p.s., a więc możliwości przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej przy wykorzystaniu własnych zasobów majątkowych, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych. dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo (art. 54 ust. 1 ww. ustawy). Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny.
W myśl art. 54 ust. 3 ustawy decyzje o której mowa wart. 54 ust. 1 ustawy wydaje się po:
1) przedłożeniu przez świadczeniobiorcę, dokumentów potwierdzających:
a) posiadanie obywatelstwa polskiego,
b) zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego;
3) stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;
4) stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w pkt 2.
Powyższe przepisy jednoznacznie wskazują jakie przesłanki muszą być przez skarżącego spełnione, aby mógł on otrzymać prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Treść przywołanego art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że organy przy podejmowaniu decyzji w trybie art. 54 ustawy mają obowiązek ustalić, czy strona spełnia warunki w przepisie tym określone i jedynie w takiej sytuacji wydać decyzję zgodną z wnioskiem. Organy orzekające w tym przedmiocie nie mogą działać na zasadzie uznania administracyjnego bowiem decyzja ta ma charakter tzw. decyzji związanej. Gdyby organy orzekły wbrew postanowieniom ustawy rażąco naruszyłyby prawo.
Artykuł 68 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Wyjaśnić jednak należy, że ta generalna zasada zapewnia prawo do ochrony zdrowia, ale nie uprawnia do stwierdzenia, że każdy ma prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej. Art. 68 ust. 2 Konstytucji stanowi, że "Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa". Zatem to ustawy regulują zasady związane z tym, którym osobom bezpłatna ochrona zdrowia przez państwo winna być zapewniona. Aktem takim jest właśnie ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W pozostałych przypadkach przepisy przewidują partycypowanie przez obywateli w kosztach tej opieki.
Należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie zebrały materiał dowodowy w stopniu umożliwiającym podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, właściwie go oceniły i wydały decyzje zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym
W zgromadzonych aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie skarżącego z dnia 24 lipca 2018 r., z którego wynika, że prowadzi gospodarstwo z matką i bratem, a dochód rodziny stanowi emerytura mamy oraz pomoc finansowa od ojca. Z oświadczenia skarżącego o stanie majątkowym również z dnia 24 lipca 2018 r wynika, że nie posiada on żadnego majątku ani oszczędności. Oświadczenie to pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami zawartymi w odwołaniu i w skardze. Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że skarżący udowodnił staż pracy wynoszący 5 miesięcy i 13 dni, co spowodowało odmowę prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W trakcie wywiadu środowiskowego skarżący oświadczył, że do grudnia 2017 r. pobierał świadczenie rehabilitacyjne. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania do Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] wynika że skarżącego zaliczono do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 11 maja 2017 r. Natomiast z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 5 stycznia 2018 r. wynika, że do dnia 31 stycznia 2021 r. skarżący jest niezdolny do pracy. W oświadczeniu z dnia 30 lipca 2018 r. skarżący wskazał, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką, natomiast z oświadczeń skarżącego oraz jego matki. z dnia 1 sierpnia 2018 r. dotyczą przeznaczenia kwoty 800 zł. Organy ustaliły również, że matka skarżącego z powodu niepełnosprawności syna robi zakupy i pranie, przygotowuje posiłki, pomaga stronie w kontaktach z lekarzami, załatwia sprawy urzędowe oraz dysponuje posiadanymi środkami finansowymi.
Takie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy pozwoliły organom administracji uznać, że skarżący nie posiadający żadnych dochodów własnych, nie pracujący, niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym, zamieszkujący razem z matką, prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. W ocenie sądu, ustalenie stanu faktycznego sprawy nastąpiło w sposób prawidłowy.
Skoro skarżący zamieszkuje wspólnie z matką, która ponosi wszystkie koszty korzystania z mieszkania oraz związane z leczeniem i utrzymaniem skarżącego, organy prawidłowo uznały, że prowadzi on razem z matką gospodarstwo domowe. O Zauważyć należy, iż z art. 6 pkt 14 u.p.s. wynika, że rodzinę w rozumieniu ustawy stanowią osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Zatem o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego nie przesądza wyłącznie oświadczenie strony ubiegającej się o przyznanie pomocy, ale przede wszystkim ocena stanu faktycznego dokonana przez pracownika organu. Dla określenia, czy dana osoba jest osobą samotnie gospodarującą istotne jest więc ustalenie faktycznego związku osób wspólnie zamieszkujących. Wyjaśnienia w związku z tym wymaga, czy codzienne sprawy związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, takie jak: zapewnienie środków utrzymania, utrzymanie porządku i czystości, przygotowywanie posiłków, załatwianie bieżących spraw życia codziennego (m.in. załatwienie spraw urzędowych) odbywają się wyłącznie z udziałem jednej osoby, czy też przy współpracy innych osób przebywających w danym gospodarstwie dla osiągnięcia wspólnych celów bytowych. Przejawem wspólnego gospodarowania jest również możliwość swobodnego i nieograniczonego dostępu do wszystkich pomieszczeń i urządzeń domowych. Składane w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego oświadczenia skarżącego, mające na celu wykazanie niezależności skarżącego od matki, z którą mieszka, są niespójne i w związku z tym mogą budzić uzasadnione wątpliwości, co do ich prawdziwości. Skoro zatem okoliczności ustalone przez pracownika organu, w zestawieniu z twierdzeniami i oświadczeniami skarżącego doprowadziły organ do uzasadnionego przekonania, że skarżący nie prowadzi jednoosobowego gospodarstwa domowego, to wymagane było ustalenie dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodu matki. Zauważyć należy, że stosownie do treści art. 7 ust. 3 ustawy w celu ustalenia sytuacji dochodowej i majątkowej świadczeniobiorcy, o którym mowa w ust. 2, przeprowadza się rodzinny wywiad środowiskowy na zasadach i trybie określonych w przepisach o pomocy społecznej. W myśl natomiast art. 8 ust. 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje:
1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",
2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",
3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"
- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Podkreślić należy, że jedyną przesłanką warunkującą odmowę potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być sytuacja niespełnienia przez danego świadczeniobiorcę wskazanych wyżej warunków, czyli przykładowo sytuacja, gdy dochód świadczeniobiorcy przekracza obowiązujące kryterium dochodowe.
Dochód rodziny, tj. skarżącego i jego matki – stanowiących rodzinę, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, stanowi kwota 1528,77 zł. Kwota ta przekracza obowiązujące dla dwuosobowej rodziny kryterium dochodowe – 514 zł x 2 = 1028 zł. Dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi 764,39 zł, co powoduje przekroczenie kryterium dochodowego, ustalonego w art. 8 ust. 1 u.p.s., w efekcie czego w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło