III SA/Łd 247/19
WyrokWSA w Łodzi2019-05-28
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać zmiany wpisu dotyczącego powierzchni i właściciela nieruchomości na podstawie dokumentów historycznych, jeśli stan prawny został uregulowany późniejszymi aktami własności ziemi i wpisami do ksiąg wieczystych?Ratio decidendi
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter rejestrowy i odzwierciedla stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy. Aktualizacja tej ewidencji następuje na podstawie dokumentów potwierdzających zmiany prawne, takich jak akty notarialne, akty własności ziemi czy prawomocne orzeczenia sądowe. Organ nie może dokonywać zmian w ewidencji na podstawie dokumentów starszych, jeśli późniejsze dokumenty uregulowały stan prawny nieruchomości w inny sposób, a skarżący nie przedstawił nowych dokumentów potwierdzających jego prawo do nieruchomości w żądanej formie.Stan faktyczny
Skarżący H. W. domagał się zmiany wpisu w ewidencji gruntów dotyczącego powierzchni i właściciela gospodarstwa rolnego, powołując się na dokumenty historyczne i twierdząc, że jest właścicielem całości o powierzchni 5,45 ha. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując, że stan prawny nieruchomości został uregulowany późniejszymi aktami własności ziemi i wpisami do ksiąg wieczystych, a skarżący nie przedstawił nowych dokumentów potwierdzających jego prawo do całości nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 roku sprawy ze skargi H. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. W. od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. w sprawie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 22 lutego 2018 r. wpłynął do Starosty [...] wniosek H. W. w sprawie sprostowania wpisu dotyczącego powierzchni i właściciela gospodarstwa rolnego położonego w obrębie H., gm. B., należącego w przeszłości do jego dziadków – Z. i W. W., tj. wpisania powierzchni 5,45 ha zamiast 2,78 ha. Wniósł o wykreślenie J. P. z ewidencji gruntów na podstawie prawomocnych aktów notarialnych, orzeczeń sądowych, tj.: aktu notarialnego 1017/1912 z dnia 10 stycznia 1912 r. tabela likwidacyjna, nieformalna umowa sprzedaży z dnia 24 czerwca 1956 r., zaświadczenie z dnia 28 sierpnia 1956 r., postanowienie spadkowe [...] z dnia 25 października 1956 r., testamentu notarialnego [...] z dnia 13 lutego 1962 r., protokołu władania z roku 1965 r., postanowienia Sądu [...] z dnia 9 maja 1967 r. Jednocześnie wnosił o pozostawienie dawnych wpisów właścicieli Z. i W. W. i władającego syna J. W. gospodarstwem rolnym o powierzchni 5,45 ha, we faktycznym władaniu H. W..
Organ I instancji wskazał, że ewidencja gruntów obrębu H. została założona w 1965 roku. Wtedy też dokonano ustalenia stanu posiadania gruntów przez poszczególnych użytkowników. Ustalono, że J. s. W. W. i Z. W. użytkują grunty o powierzchni 2,78 ha, oznaczone jako działki nr 420, 443, 686, natomiast J. P. użytkuje grunty oznaczone jako dziatki nr 421,444, 687 oraz 703 o powierzchni 2,65 ha (łącznie powierzchnia 5,43 ha).
W 1975 r. w ewidencji został ujawniony J. W. W. jako właściciel działek 420, 443, 686 na podstawie aktu własności ziemi [...] z dnia 30 kwietnia 1975 r., natomiast 24 lutego 1976 r. ujawniono J. P. jako właściciela działek 421, 444, 687, 703 na podstawie aktu własności ziemi [...].
Z ewidencji gruntów obrębu H. wynika, że w chwili obecnej dla działek nr 239, 335/1, 335/2 (odpowiadającym działkom o starych numerach 420, 443 i 686) zostały założone księgi wieczyste. Działki nr 240/1, 240/2, 240/3, 336/1, 336/2, 336/3, 346 (odpowiadające działkom o starych numerach 421, 444, 687, 703) mają także uregulowany stan prawny, który został ujawniony w księgach wieczystych.
Wyżej wymienione działki ujawnione są w poniżej wymienionych księgach wieczystych:
działka nr 239 – [...];
działka nr 240/1 – [...];
działka nr 240/2 – [...];
działka nr 240/3 – [...];
działka nr 335/1 – [...];
działka nr 335/2 – [...];
działka nr 336/1 – [...];
działka nr 336/2 – [...];
działka nr 336/3 – [...];
działka nr 346 – [...].
Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Podstawę decyzji stanowił art. 7d pkt 1 lit. a, art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W odwołaniu skarżący wniósł o sprostowanie danych w ewidencji zgodnie z wnioskiem.
Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ II instancji podzielił stanowisko Starosty o braku możliwości wprowadzenia wnioskowanych zmian. Organ odwoławczy wskazał, że wszystkie zmiany w ewidencji gruntów obrębu H. dotyczące powyższych działek zostały wprowadzone na podstawie aktów notarialnych. Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu (załączone do wniosku) nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentami (aktami własności ziemi).
W ocenie organu oznacza to, że nie można dokonywać zmian w ewidencji na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których pojawiły się kolejne tytuły własności niezakwestionowane w odpowiednim trybie przewidzianym przez prawo.
Inspektor wskazał, że z tego względu wymienione w piśmie dokumenty, które wg skarżącego stanowią podstawę do wprowadzenia zmiany właściciela nie mogą być podstawą zmian w obecnie obowiązującej ewidencji gruntów i budynków. Nieruchomość określona w tych dokumentach na mocy innych aktów prawnych stała się własnością innych osób.
Biorąc pod uwagę fakt, że działki nr 240/1, 240/2, 240/3, 336/1, 336/2, 336/3, 346 (stanowiące w przeszłości połowę gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 5,43 ha) mają uregulowany stan prawny, a skarżący nie załączył żadnego dokumentu, który stanowiłby podstawę do wprowadzenia zmiany właściciela tych działek, Starosta [...] wydał decyzję o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów.
Natomiast organ odwoławczy w wyniku przeprowadzonej analizy dokumentów zgromadzonych w toku postępowania uznał, że organ I instancji prawidłowo zebrał dostępne dokumenty, a także prawidłowo dokonał ich oceny, a w konsekwencji wydał prawidłowe orzeczenie w sprawie i uznał, że nie ma przesłanek do ujawnienia zmiany w ewidencji gruntów zgodnie z wnioskiem strony.
Odnosząc się natomiast do prośby skarżącego z dnia 13 sierpnia 2018 r., skierowanej do ŁWINGiK o przeprowadzenie w terenie wizji lokalnej wyjaśniono, że wizja lokalna w przedmiotowym postępowaniu jest nieuzasadniona, gdyż organy orzekają na podstawie dostępnych im dokumentów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Ponadto wskazano, że strony miały możliwość złożenia dodatkowych dokumentów w trakcie postępowania prowadzonego zarówno przez organ pierwszej instancji, jak również drugiej instancji.
W skardze H. W. wskazał, że wnosi o uchylenie, zmianę i wprowadzenie sprostowania wpisu powierzchni gruntów rolnych na powierzchnię 5,45 ha w zakresie starych numerów działek 420, 443 i 686. Wskazał, że działki nr 420 i 443 mają powierzchnię 3,20 ha. Działka nr 626 ma powierzchnię 2,25 ha, czyli łącznie 5,45 ha. Numery działek odpowiadają nowy numerom 420 i 443 numerowi 239, a 686 nowemu 335. Skarżący wskazał, że J. P. nie jest wpisany jako władający całym gospodarstwem lub częścią gospodarstwa Z. i W. W., skoro jest odwrotnie, to skarżący jest wpisany jako władający. Skarżący podniósł, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. III SA/Łd 444/04 nadal nie został wykonany przez Starostę i w obrocie pozostają nadal wadliwe decyzje. W ocenie strony powinna być wpisana jedna powierzchnia 5,45 ha. Dla działek ewidencyjnych 239 i 335 założona jest jedna księga wieczysta i ustalone pierwotnie odnowione granice gospodarstwa spadkowego dziadków Z. i W. W.. Skarżący podniósł, że wydane akty własności ziemi zatarły ustalone pierwotne granice gospodarstwa o powierzchni 5,45 ha. Strona wskazała, że organy nie mogą same ustalać następstwa prawnego po zmarłych Z. i W. W., powołał się w tym zakresie na postanowienie [...] z 25 października 1956 r., [...], z 9 maja 1967 r. i [...] z 15 kwietnia 1999 r. Skarżący wskazał, że wpis do ewidencji gruntów jest obciążony wadą od lat 60 i w drodze czynności materialno-technicznej należy przywrócić z urzędu dawne dane z ewidencji. Strona podniosła, że decyzje [...] (akt własności ziemi z dnia 30 kwietnia 1975r. i [...] (akt własności ziemi z 24 lutego 1976 r.) zawierają wadę powodująca nieważność z mocy prawa i były niewykonalne w dniu wydania. AWZ wydano spadkobiercy częściowo dziedziczącemu gospodarstwo z testamentu – J. P. i dziedziczącemu z ustawy J. W..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2018 r. straszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. w sprawie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Z tego powodu uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.).
Stosownie do treści art. 22 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że kwestie związane z prowadzeniem ewidencji gruntów reguluje art. 20 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z art. 20 ust. 1, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali – ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
Stosownie do treści art. 20 ust. 2 ustawy w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku:
a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,
b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy sądy przekazują właściwemu staroście:
1) odpisy prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - odpisy orzeczeń sądu, w sprawach o: a) własność nieruchomości lub jej części, w szczególności dotyczących: - stwierdzenia nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie, – nabycia praw do spadku, - działu spadku, - zniesienia współwłasności, - podziału majątku wspólnego, - potwierdzenia nabycia prawa własności w wyniku uwłaszczenia, b) wydanie nieruchomości lub jej części, c) rozgraniczenie nieruchomości;
2) zawiadomienia o nowych wpisach w działach I i II księgi wieczystej.
Zgodnie z art. 23 ust. 2 notariusze przekazują właściwemu staroście:
1) odpisy aktów notarialnych, które w swojej treści zawierają przeniesienie, zmianę, zrzeczenie się albo ustanowienie praw do nieruchomości, które podlegają ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków, bądź obejmują czynności przenoszące własność nieruchomości lub prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej;
2) odpisy aktów poświadczenia dziedziczenia oraz odpisy europejskich poświadczeń spadkowych.
W myśl art. 23 ust. 3 organy administracji publicznej przekazują właściwemu staroście:
1) odpisy ostatecznych decyzji administracyjnych, wraz z załącznikami oraz innymi dokumentami stanowiącymi integralną ich część, w sprawie o: a) nabyciu, zmianie lub utracie prawa własności do nieruchomości, a w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego także o nabyciu, zmianie lub utracie prawa użytkowania wieczystego, trwałego zarządu lub innej formy władania tą nieruchomością, b) podziale nieruchomości, c) scaleniu i podziale nieruchomości, d) scaleniu gruntów, e) wymianie gruntów, f) rozgraniczeniu nieruchomości, g) zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntu, h) ustaleniu linii brzegu, i) pozwoleniu na budowę budynku, j) pozwoleniu na użytkowanie budynku, drogi lub linii kolejowej, k) rozbiórce budynku, l) zmianie sposobu użytkowania gruntu, m) wpisie zabytku nieruchomego do rejestru zabytków;
2) odpisy: zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane;
3) zawiadomienia o zmianach danych, zawartych w zbiorze danych osobowych Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dotyczących osób fizycznych ujawnianych w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele lub władający nieruchomościami.
Podkreślić także należy, że zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 tej ustawy. Zgodnie z tymi przepisami informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2, zawiera operat ewidencyjny, który składa się m.in. z bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej oraz zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.
Istotne znacznie ma także to, że stosownie do treści art. 24 ust. 2a ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Natomiast w myśl art. 24 ust. 2b aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego orzeczeń sądu;
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych;
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych;
f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c ustawy).
W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że organy administracji prawidłowo zastosowały formę rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej, jako w ustawowo domniemanej formie załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej. Procedura aktualizacji ma zatem charakter rejestrowy. Wprowadzane w jej trakcie zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Jest to zatem procedura sformalizowana w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., I OSK 719/07, LEX nr 505313).
Postępowanie ewidencyjne jest więc postępowaniem rejestrowym, co oznacza, że nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, budynków, lokali ani nie nadaje tych praw, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W przypadku regulacji dotyczących ewidencji gruntów chodzi o naniesienie do ewidencji prawidłowych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji wynikających z odpowiedniej dokumentacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 1998 r. sygn. akt II SA 1094/98, LEX nr 41305).
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest powierzchnia działek ewidencyjnych oznaczonych numerami 420, 421, 443, 444, 686, 687 i 703, położonymi w obrębie ewidencyjnym H., gmina B., obejmujących w przeszłości gospodarstwo rolne dziadków H. W., tj. Z. i W. W.. Zdaniem H. W. jest on właścicielem całego gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,45 ha, a nie właścicielem działek o powierzchni 2,78 ha, dlatego wnosi o zmianę błędnych w jego ocenie wpisów w ewidencji gruntów dotyczących powierzchni działek, których jest właścicielem poprzez wykreślenie z ewidencji J. P. i wpisanie go jako właściciela wszystkich działek, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego jego dziadków Z.i W.W..
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że działki o nr: 420 i 443 (obecnie działka nr 239), 686 (obecnie działki nr 335/1 i 335/2) o łącznej powierzchni 2,78 ha położone są w obrębie H., gmina B., po obu stronach drogi powiatowej nr 1327E (działka nr 103), w jednej linii. W 1975 r. ujawniono J. W. W. (ojca skarżącego) jako właściciela działek nr 420, 443, 686 o powierzchni 2,78 ha na podstawie prawomocne Aktu Własności Ziemi z dnia 30 kwietnia 1975 r. nr [...] W 1989 r. wprowadzono zmianę właściciela powyższej nieruchomości na podstawie umowy darowizny z dnia 5 września 1989 r., sporządzonej w formie aktu notarialnego rep. A nr 1765/1989. Zgodnie z tą umową wykazany został H. W. jako właściciel przedmiotowej nieruchomości. Powyższe znajduje potwierdzenia z załączonego do akt sprawy wypisy Księgi Wieczystej nr [...] Działu II (akta sądowe k. 136, 137). Wprawdzie w Wypisie z Rejestru Gruntów, w rubryce zatytułowanej nr KW lub inny dokument własności wskazano oprócz prawidłowego numeru księgi wieczystej numer [...], który nie jest tożsamy z numer wskazanym w Księdze Wieczystej. Rozbieżność dotyczy jednej cyfry, ale zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarówno bowiem w Księdze Wieczystej, jak i w Wypisie z Rejestru Gruntów prowadzonym przez Starostę [...] wskazana została taka sama powierzchnia działek (239, 335/1 i 335/2), których H. W. jest właścicielem, tj. 2,78 ha na podstawie umowy darowizny z dnia 5 września 1989 r.
Prawidłowo zatem organy przyjęły, że brak jest podstaw do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i wykazania skarżącego jako właściciel innych działek. Z akt sprawy wynika również, że w 1976 r. w operacie ewidencji gruntów wsi H. wprowadzono zmianę polegającą na ujawnieniu J. P. jako właściciela działki nr 421, 444 (obecnie działki 240/1 i 240/2), 687 (obecnie działka 336/1, 336/2, 336/3) i 703 (obecnie działka nr 346), położone w obrębie H., gmina B. o powierzchni 2,65 ha, na podstawie prawomocnego Aktu Własności Ziemi nr [...] z dnia 24 lutego 1976 r. Działki te tworzą ciąg działek przedzielony drogą powiatową nr 1327E (działka nr 103) i na całej swoje długości przylegają do działek nr 239, 335/1, 335/2. Odnośnie tych działek wprowadzono zmiany w ewidencji gruntów w 1993 r. oraz w 2016 r. na podstawie aktów notarialnych. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w Wypisach z Rejestru Gruntów prowadzonego przez Starostę [...] oraz w wypisach Ksiąg Wieczystych załączonych do akt sądowych (k.129-135).
Rację mają zatem organy, że działki nr 240/1, 240/2, 240/3, 336/1, 336/2, 336/3, 346 (stanowiące w przeszłości połowę gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 5,43 ha) mają uregulowany stan prawny, a skarżący nie załączył żadnego nowego dokumentu, który potwierdzałby, że jest on właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,45 ha, obejmującego również działki o numerach 240/1, 240/2, 240/3, 33611, 336/2, 336/3, 346. Brak jest zatem podstaw do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów.
Wprawdzie ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (w rozumieniu art. 22 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, jednakże w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, przepisy ustawy i rozporządzenia posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Aktualizacja taka, jak wyżej wskazano, nastąpić może z urzędu lub na wniosek. Zgodnie z postanowieniami art. 24 ustawy podstawę wprowadzenia zmian stanowić może również zmiana wynikająca z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych. Oznacza to, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Tym niemniej czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję m.in. przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami, czy też ich powierzchni. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (art. 23 ust. 7 ustawy).
W przedmiotowej sprawie żądanie skarżącego wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie zostało udokumentowane żadnymi nowymi dokumentami. Skarżący składa kserokopie różnych dokumentów i żąda sprostowania zapisów w ewidencji gruntów w oparciu o dokumenty z 1956 r. oraz z 1967 r., tj. wpisania, że jest właścicielem całego gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,45 ha, którego właścicielami byli jego dziadkowie – Z. i W. W..
Zaznaczyć należy, że zmiana granic dotyczy stanów własnościowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów, gdyż ewidencja gruntów jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej.
Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. Dokonanie obecnie w ewidencji gruntów korekt powierzchni działek, czy prawa własności prowadziłoby do zmiany uwzględnionych dotąd w ewidencji gruntów skutków prawnych wprowadzonych zmian na podstawie właściwych dokumentów, o których mowa w obowiązujących przepisach prawa. Dokonanie tego rodzaju korekt jest niedopuszczalne. Tylko wydana ostateczna decyzja lub prawomocny wyrok sądu, czy inne dokumenty stanowiące podstawę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków będą mogły stanowić podstawę do dokonania przez organy stosownych zmian w ewidencji gruntów.
Wobec powyższego prawidłowe jest stanowisko organów, że żądana przez skarżącego zmiana w ewidencji gruntów nie mogła zostać dokonana w toku niniejszego postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego niewykonania wyroku WSA w Łodzi z dnia 26 stycznia 2005 r., sygn. akt III SA/Łd 444/04 w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów, wskazać należy, że po tym wyroku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] r. ponowie utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 listopada 2006 roku, sygn. akt III SA/Łd 148/06 oddalił skargę H. W. na ww. decyzje z dnia [...] r.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło