I FSK 1907/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-11-17
Skład orzekający: Roman Wiatrowski, Danuta Oleś, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, jeśli wniosek dotyczy przyszłego, hipotetycznego zdarzenia, a wnioskodawca używa sformułowań typu "rozważa" lub "ewentualne wystąpienie"?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej tylko z powodu użycia przez wnioskodawcę sformułowań wskazujących na hipotetyczny charakter przyszłego zdarzenia, takich jak "rozważa" czy "ewentualne wystąpienie". Interpretacja indywidualna może dotyczyć zdarzeń przyszłych, które z natury są niepewne. W przypadku wątpliwości co do okoliczności wniosku, organ powinien najpierw wezwać wnioskodawcę do ich wyjaśnienia lub sprecyzowania.Stan faktyczny
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług, uznając, że opis zdarzenia przyszłego we wniosku jest hipotetyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu. Dyrektor KIS złożył skargę kasacyjną, zarzucając sądowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i PPSA poprzez błędne uznanie, że wniosek dotyczył skonkretyzowanego zdarzenia i że organ wadliwie odmówił wszczęcia postępowania bez wezwania do wyjaśnienia wątpliwości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA (del.) Dominik Mączyński (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Rz 205/19 w sprawie ze skargi V. [...] sp. z o.o. S.K.A. w N. [...] na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej oddala skargę kasacyjną.
1. Skarga kasacyjna.
1.1. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 23 lipca 2019 r., wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2019 r., I SA/Rz 205/19. Wyrokiem tym Sąd uchylił postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 grudnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 października 2018 r.
1.2. Wyrok Sądu instancji zaskarżono w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) poprzez uwzględnienie skargi Wnioskodawczyni, uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie przez Sąd, iż Organ, wydając w niniejszej sprawie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, naruszył ww. przepisy ustawy Ordynacja podatkowa,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz w związku z art. 14b § 1 - § 3, art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez uwzględnienie skargi Wnioskodawczyni, uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie przez Sąd, iż w Organ wadliwie przyjął, że opis zdarzenia zaprezentowany w analizowanym wniosku dawał podstawy do odmowy wszczęcia przedmiotowego postępowania oraz bezpodstawne uznanie przez Sąd, iż Organ nie przedstawił argumentacji, która uzasadniałaby odmowę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, poprzez uwzględnienie skargi Wnioskodawczyni, uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie przez Sąd, iż w przedmiotowej sprawie Organ (skoro miał wątpliwości co do okoliczności wskazanych we wniosku) powinien w pierwszej kolejności zwrócić się do Spółki o ich wyjaśnienie lub sprecyzowanie na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, zamiast od razu wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 14b § 3 w zw. z art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez uwzględnienie skargi Wnioskodawczyni, uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie przez Sąd, iż:
- Spółka we wniosku przedstawiła konkretne okoliczności faktyczne zdarzenia przyszłego oraz że opis zaprezentowanego we wniosku zdarzenia jest spójny i precyzyjny,
- wniosek został sformułowany w sposób, który nie daje podstaw do uznania, na podstawie samej jego treści, że nie dotyczy skonkretyzowanego zdarzenia, tak jak przyjął Organ podatkowy.
1.3. Wskazując na powyższe podstawy, wniesiono m.in. o uchylnie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
2. Dalsze pisma w sprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono, jednak V. [...] sp. z o.o. S.K.A., pismem z dnia 7 października 2022 r., odniosła się do argumentacji skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
4.1. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, istota sporu dotyczyła zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ wadliwie przyjął, że opis zdarzenia zaprezentowany w analizowanym wniosku dawał podstawy do odmowy wszczęcia postępowania.
4.2. W skardze kasacyjnej organ zmierzał do wykazania, że Sąd, uchylając zaskarżone postanowienie i poprzedzające jej postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, naruszył przepisy Ordynacji podatkowej i wykazania, że opis zdarzenia zaprezentowany w analizowanym wniosku dawał podstawy do odmowy wszczęcia przedmiotowego. Organ podniósł także, że nie było podstaw, by zwrócić się do skarżącej o wyjaśnienie wątpliwości lub sprecyzowanie wniosku na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej. Podkreślono również, że Sąd wadliwie ocenił, że skarżąca we wniosku przedstawiła konkretne okoliczności faktyczne zdarzenia przyszłego oraz że opis zaprezentowanego we wniosku zdarzenia jest spójny i precyzyjny, a także że wniosek został sformułowany w sposób, który nie daje podstaw do uznania, na podstawie samej jego treści, że nie dotyczy skonkretyzowanego zdarzenia, tak jak przyjął organ podatkowy.
5.1. Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów oraz towarzyszącej im argumentacji, należy wskazać, że zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio na mocy art. 14h Ordynacji podatkowej.
5.2. W świetle art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania byłoby zasadne, w sytuacji gdyby przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej opis sprawy nie dotyczył skonkretyzowanego zdarzenia, lecz odnosił się do sytuacji abstrakcyjnej. Zgodzić należy się jednak z Sądem pierwszej instancji, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, skarżąca przedstawiła konkretne okoliczności zdarzenia przyszłego.
5.3. Wbrew twierdzeniom Autora skargi kasacyjnej złożony przez skarżącą wniosek nie ma charakteru hipotetycznego (s. 6 skargi kasacyjnej). W skardze kasacyjnej przywołano fragment opisu zdarzenia przyszłego: "Wnioskodawca uzyskał od Spółki Dominującej informację, że ta rozważa wystawienie faktury korygującej Fakturę Aportową, skutkującej zmniejszeniem podstawy opodatkowania i w konsekwencji kwoty należnego podatku VAT (korekta in minus). Ewentualne wystawienie przez Spółkę Dominującą faktury korygującej Fakturę Aportową wynikałoby ze zmiany linii interpretacyjnej w zakresie sposobu określania podstawy opodatkowania wkładów niepieniężnych do spółek komandytowo-akcyjnych, co znajduje potwierdzenie m.in. w wyniku kontroli". W ocenie Autora skargi kasacyjnej , na jego hipotetyczny charakter wskazuje użycie słowa "rozważa" oraz "ewentualne wystawienie".
5.4. W tym kontekście trafnie zauważył jednak Sąd pierwszej instancji, że interpretacja indywidualna może dotyczyć zarówno zaistniałego stanu faktycznego, jak i zdarzenia przyszłego, który ze swej istoty jest pewnym stanem hipotetycznym. W okolicznościach sprawy poddanej sądowej kontroli w tym postępowaniu skarżąca wystąpiła w wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej zdarzenia przyszłego. Zaistnienie opisanego zdarzenia nie jest zatem pewne. Stąd poczynione we wniosku zastrzeżenie, że wnioskodawca "rozważa" oraz wskazanie, że "ewentualne wystawienie" nie oznacza, że wniosek ma charakter wariantowy czy alternatywny, a jest rezultatem odniesienia się we wniosku do zdarzeń przyszłych, których zaistnienie nie jest pewne.
5.5. Tym samym zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że organ podatkowy nie przedstawił argumentacji, która uzasadniałaby odmowę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Argumentem przemawiającym za wydaniem zaskarżonego postanowienia nie może być fakt użycia w analizowanym wniosku sformułowań takich jak "rozważa", czy też "ewentualne wystąpienie". Rację ma też Sąd pierwszej instancji, zauważając, że organ podatkowy, poza przytoczeniem fragmentów wniosków, które zawierały wyżej cytowane sformułowania nie przedstawił innych argumentów przemawiających za zasadnością odmowy wszczęcia postępowania.
5.6. Trafnie stwierdził także Sąd pierwszej instancji, że w razie jakichkolwiek wątpliwości co do okoliczności wskazanych we wniosku przez skarżącą organ powinien był w pierwszej kolejności zwrócić się o ich wyjaśnienie lub sprecyzowanie na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p.
6. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – orzekł, jak w sentencji wyroku.
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA
Dominik Mączyński Roman Wiatrowski Danuta Oleś
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło