II OSK 3815/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-05

Skład orzekający: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, prowadzonym na podstawie specustawy drogowej, zawiadomienie o wydaniu postanowienia o zawieszeniu postępowania doręczone pozostałym stronom postępowania w drodze publicznego obwieszczenia, jest skuteczne, a w konsekwencji czy zażalenie wniesione po upływie 14 dni od dnia obwieszczenia jest wniesione z uchybieniem terminu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, stwierdzając, że art. 49a k.p.a. nie ma zastosowania w sprawach prowadzonych na podstawie specustawy drogowej. W takich sprawach stosuje się art. 49 § 1 i 2 k.p.a., który przewiduje fikcję doręczenia po upływie 14 dni od dnia publicznego obwieszczenia. Skoro zażalenie zostało wniesione po upływie tego terminu, organ drugiej instancji zasadnie stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. B. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody Mazowieckiego o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wojewoda Mazowiecki zawiesił postępowanie na wniosek inwestora. Skarżąca twierdziła, że nie została skutecznie zawiadomiona o wydaniu postanowienia o zawieszeniu postępowania. WSA uchylił postanowienie Ministra, uznając zawiadomienie za nieskuteczne. NSA uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 586/19 w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 586/19 po rozpoznaniu skargi B. B. uchylił postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: W dniu 27 marca 2018 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynął wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, dalej "GDDKiA" lub "inwestor", o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla zadania pn. "budowa drogi S7 Olsztynek (S51) – Płońsk (S10) odc. Pieńki – Płońsk". Wniosek został złożony na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1496) dalej "specustawa drogowa". Pismem z dnia 5 kwietnia 2018 r., znak: [...], Wojewoda Mazowiecki zawiadomił wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o powyższym w drodze obwieszczenia. W dniu 6 kwietnia 2018 r. GDDKiA na podstawie art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej "k.p.a.", złożył wniosek o zawieszenie ww. postępowania administracyjnego. Wojewoda Mazowiecki obwieścił fakt wpływu ww. wniosku inwestora z dnia 6 kwietnia 2018 r. o zawieszenie postępowania w drodze publicznego ogłoszenia. Równocześnie organ poinformował o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie wniosku o zawieszenie postępowania, w terminie 7 dni od dnia skutecznego doręczenia ww. zawiadomienia. Po upływie określonego terminu, Wojewoda Mazowiecki postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. zawiesił postępowanie prowadzone na podstawie art. 11a ust. 1 specustawy drogowej. Postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 101 § 3 k.p.a. Organ pierwszej instancji stwierdził również, że 20 kwietnia 2018 r., w drodze obwieszczenia, poinformowano strony postępowania o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie wniosku o zawieszenie postępowania, w terminie 7 dni od dnia skutecznego doręczenia. W nałożonym terminie żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu w sprawie zawieszenia postępowania. Zdaniem organu wszystkie przesłanki wskazane w art. 98 § 1 k.p.a. zostały spełnione, co skutkowało zawieszeniem postępowania. Od postanowienia organu pierwszej instancji skarżąca złożyła zażalenie twierdząc, że została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie zostało jej nigdy doręczone. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej Minister Inwestycji i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Organ drugiej instancji stwierdził, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Organ wskazał także, że zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Zaskarżone postanowienie Wojewody Mazowieckiego zostało wydane w oparciu o art. 98 § 1 k.p.a. Z kolei, w myśl art. 101 § 3 k.p.a., na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy zażalenie. Termin do wniesienia zażalenia liczy się od dnia doręczenia postanowienia stronie, która brała udział w postępowaniu, zatem jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ wskazał, że z wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2018 r. o zawieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwolenie na realizację ww. inwestycji drogowej wystąpił inwestor. Jak wynika z rozdzielnika zaskarżonego postanowienia, zostało ono wyłącznie doręczone bezpośrednio pełnomocnikowi inwestora, w dniu 29 maja 2018 r, co znajduje odzwierciedlenie w znajdującym się w aktach zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonego postanowienia przez pełnomocnika inwestora w tym właśnie dniu. W świetle powyższego organ stwierdził, że postanowienie Wojewody Mazowieckiego weszło do obrotu prawnego w dniu 29 maja 2018 r., poprzez skuteczne jego doręczenie pełnomocnikowi inwestora. Pozostałe strony postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostały zawiadomione o jego wydaniu w drodze obwieszczenia: a) w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim w Warszawie w dniach od 23 maja do 27 czerwca 2018 r. oraz w Biuletynie Informacji Publicznej tego urzędu w dniach od 23 maja do 23 czerwca 2018 r., b) w Urzędzie Gminy Baboszewo w dniach od 23 maja do 7 czerwca 2018 r. oraz w Biuletynie Informacji Publicznej tego urzędu w tych samych dniach, c) w Urzędzie Gminy Płońsk w dniach od 23 maja do 8 czerwca 2018 r. oraz w Biuletynie Informacji Publicznej tego urzędu w tych samych dniach, d) w Urzędzie Miejskim w Płońsku w dniach od 22 maja 2018 r. do 27 czerwca 2018 r. oraz w Biuletynie Informacji Publicznej tego urzędu w dniu 23 maja 2018 r. Wobec powyższego organ wskazał, że zgodnie z art. 49 § 2 zd. 2 k.p.a., zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. W niniejszej sprawie obwieszczenie o wydaniu postanowienia Wojewody Mazowieckiego zostało ogłoszone najpóźniej 23 maja 2018 r., a więc, przewidziany w przepisie art. 49 k.p.a., czternastodniowy termin skutkujący doręczeniem upłynął w dniu 6 czerwca 2018 r. Ponadto Minister Inwestycji i Rozwoju wskazał, że siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia na postanowienie Wojewody Mazowieckiego upłynął licząc od dnia doręczenia postanowienia Wojewody Mazowieckiego pełnomocnikowi inwestora – 5 czerwca 2018 r., zaś licząc od dnia doręczenia postanowienia Wojewody Mazowieckiego w drodze publicznego ogłoszenia – 13 czerwca 2018 r. Zażalenie skarżącej zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora pocztowego 18 września 2018 r. Tym samym organ drugiej instancji stwierdził, że ww. zażalenie zostało złożone przez skarżącą z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. B., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła organowi drugiej instancji naruszenie: a) art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy skarżącej nie upłynął termin do wniesienia zażalenia, gdyż skarżącej nigdy skutecznie nie doręczono zaskarżonego postanowienia Wojewody Mazowieckiego, a tym samym skarżąca pozostawała w otwartym terminie do wniesienia zażalenia na to postanowienie; b) art. 6, 7, 8, 75, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym całkowite pominięcie, że Wojewoda Mazowiecki bezprawnie zaniechał zawiadomienia skarżącej w trybie art. 49 k.p.a., tj. w wymaganej pisemnej formie o doręczaniu dalszej korespondencji w sprawie w trybie obwieszczenia, a tym samym, że nie zostały spełnione przesłanki do doręczania korespondencji w trybie obwieszczenia, a wszelkie tego typu doręczenia były prawnie bezskuteczne, a stronie nie minął termin do wniesienia środków zaskarżenia; c) naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do kwestii podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu, a mających istotny wpływ na wydane postanowienie, tj. braku uprzedniego zawiadomienia skarżącej w formie pisemnej o dalszym doręczaniu zawiadomień w trybie obwieszczenia, a tym samym bezskuteczności dokonanego doręczenia. Skarżąca stwierdziła też, że zgodnie z art. 49a k.p.a. zawiadomienie przez obwieszczenie jest skuteczne wyłącznie, jeżeli uprzednio strony zostały pisemnie zawiadomione przez organ o dokonywaniu zawiadomień przez obwieszczenie w przyszłości. Wobec tego skarżąca stwierdziła, że nigdy nie została pisemnie poinformowana przez Wojewodę Mazowieckiego o dokonywaniu w przyszłości zawiadomień przez obwieszczenie, co w jej ocenie zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem zawiadomienie było nieskuteczne. Skoro zaś było bezskuteczne, zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu, nie wywołało żadnych skutków prawnych, w tym nie upłynął termin do wniesienia zażalenia. W konsekwencji podnosi, że wszelkie dalsze czynności również pozostają prawnie bezskuteczne. Zdaniem skarżącej, skoro postanowienie o zawieszeniu postępowania nigdy nie zostało doręczone skarżącej, skarżąca pozostaje w otwartym terminie do jego zaskarżenia. Tym samym nie może mieć w tym wypadku zastosowania art. 134 k.p.a. gdyż zażalenie zostało wniesione w terminie. Odpowiadając na skargę, organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju nie jest zgodne z prawem i musi zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd wskazał, że kluczowym przepisem, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia jest art. 49a k.p.a., zgodnie z którym poza przypadkami, o których mowa w art. 49, organ może dokonywać zawiadomienia o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie, o której mowa w art. 49 § 1, jeżeli w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest w takim przypadku skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób. Do zawiadomienia stosuje się przepis art. 49 § 2 k.p.a. Natomiast zgodnie z art. 49 ust. 1 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Sąd wskazał, że do przesłanek dopuszczalności publikowania zawiadomień o decyzjach i innych czynnościach w miejsce doręczenia tradycyjnego bądź elektronicznego ustawodawca zaliczył to, by w postępowaniu brało udział więcej niż 20 stron. Ponadto, warunkiem dopuszczalności zastąpienia indywidualnego doręczenia tradycyjnego lub elektronicznego publicznym zawiadomieniem stron jest to, by strony zostały uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w ten sposób. Art. 49a zdanie drugie k.p.a. odnosi się do stron, więc i podmiotów na prawach strony. Hipoteza normy wynikającej z tego przepisu nie obejmuje innych podmiotów, wobec tego dopuszczalność i skuteczność zawiadamiania publicznego wobec innych podmiotów postępowania nie wymaga uprzedzenia o takiej możliwości. Uprzedzenie wszystkich stron o zamiarze zawiadamiania ich publicznie powinno skutkować skorzystaniem przez organ z tej możliwości. Skorzystanie przez organ administracji publicznej z uregulowanej w art. 49a k.p.a. możliwości zastąpienia doręczenia tradycyjnego lub elektronicznego zawiadomieniem publicznym powinno być konsekwentne. Niedopuszczalne jest doręczanie niektórych pism stronom w formie tradycyjnej, a innych poprzez zawiadamianie publiczne, chyba że taka niejednorodność form doręczenia wynikałaby z wyraźnego przepisu ustawy. Sąd wskazał, że skarżąca o wszczęciu postępowania administracyjnego została zawiadomiona pismem z dnia 5 kwietnia 2018 r. Nie została ona jednakże wcześniej uprzedzona o zamiarze zawiadomienia jej w formie ogłoszenia. Wobec tego zawiadomienie o złożeniu wniosku o zawieszeniu postępowania nie było skuteczne wobec skarżącej. W ocenie Sądu, organ był zobowiązany wysłać skarżącej nie tylko pismo zawiadamiające o wszczęciu postępowania (co miało miejsce w sprawie), ale również zawiadomienie o wniosku o zawieszenie postępowania. Każde takie zawiadomienie powinno być wysłane w trybie określonym w art. 39 w zw. z art. 42 i art. 46 k.p.a. oraz w związku z art. 11d ust. 5 specustawy drogowej. Zawiadomienia w formie ogłoszeń byłyby dopuszczalne i wystarczające gdyby, jak wskazano wyżej, w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania zamieszczone było zastrzeżenie o odmiennej formie zawiadomień. Brak takiego zastrzeżenia (vide: k. 1, str. 1-5 akt admin.) powoduje niedopuszczalność zawiadamiania w formie obwieszczeń publicznych, a w konsekwencji bezskuteczność takich zawiadomień. Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie zażalenie skarżącej organ powinien wziąć pod uwagę fakt, że nie została ona skutecznie zawiadomiona o złożonym wniosku przez inwestora w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego, a także nie doręczono jej postanowienia o zawieszeniu postępowania. W tym stanie rzeczy organ drugiej instancji powinien przystąpić do formalnego zbadania zażalenia skarżącej, z założeniem, że termin do jego wniesienia został zachowany. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj.; 1. art. 134 w zw. z art. 144 w zw. z art. 141 § 2 i art. 16 § 1 w zw. z art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11f ust. 3 i art. 11c specustawy drogowej poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że B. B. nie uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...], zawieszające prowadzone postępowanie w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi S7 Olsztynek (S51) - Płońsk (S10) ode. Pieńki - Płońsk.", zwane dalej "postanowieniem Wojewody Mazowieckiego", z powodu tego, że nie doręczono jej postanowienia o zawieszeniu postępowania, w sytuacji gdy: - po pierwsze, postanowienie o zawieszeniu postępowania (postanowienie Wojewody Mazowieckiego) właścicielom gruntów objętych ww. inwestycją, a więc również skarżącej, zostało doręczone w drodze publicznego obwieszczenia, natomiast zażalenie skarżącej zostało wniesione zarówno z uchybieniem terminu liczonego od dnia doręczenia postanowienia Wojewody Mazowieckiego bezpośrednio inwestorowi, jak również od dnia doręczenia postanowienia Wojewody Mazowieckiego w drodze publicznego ogłoszenia innym stronom postępowania o zezwolenie na realizację ww. inwestycji drogowej, a zatem jeżeli organ II instancji przystąpiłby do rozpatrzenia zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, stanowiłoby to rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., - po drugie, upływ terminu do wniesienia zażalenia ma charakter obiektywny i w sytuacji, gdy uprawnienie do wniesienia zażalenia ma więcej niż jeden podmiot (jak ma to miejsce w sprawach zezwoleń na realizację inwestycji drogowych), 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia w przypadku strony, która twierdzi, że została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, i która twierdzi, że nie zostało jej doręczone postanowienie, a o wydaniu postanowienia dowiedziała się z innych źródeł, liczy się od dnia doręczenia postanowienia stronie, która brała udział w postępowaniu, stąd też, nieprzekraczalny termin do złożenia, jest taki sam jak termin do złożenia zażalenia dla strony, której jako ostatniej doręczono postanowienie. 2. art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., w zw. z art. 141 § 2 k.p.a., w zw. z art. 49a k.p.a. i w zw. z art. 11c specustawy drogowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż dla prawidłowości oceny dokonanej przez organ odwoławczy w postanowieniu Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], zwanym dalej "postanowieniem Ministra Inwestycji i Rozwoju" stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody Mazowieckiego, ma znaczenie fakt, że skarżąca nie została skutecznie zawiadomiona o złożonym wniosku przez inwestora w sprawie zawieszenia postępowania. Wskazywane przez Sąd I instancji okoliczności dotyczące błędów w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i w jego dalszym przebiegu, mogą być jedynie podstawą do ewentualnego wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie wydania postanowienia Wojewody Mazowieckiego, a nie mogą stanowić okoliczności uzasadniających rozpoznanie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, bowiem w innym przypadku oznacza to konieczność weryfikacji w postępowaniu zażaleniowym postanowienia ostatecznego i które może być wzruszone tylko w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w rozdziałach 12 i 13 działu II k.p.a. 3. art. 49a k.p.a. w zw. z art. 11c specustawy drogowej i art. 11 d ust. 5 oraz ust. 6 specustawy drogowej, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że z tego powodu, że w zawiadomieniu z dnia 5 kwietnia 2018 r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, skarżąca nie została poinformowana przez organ I instancji o zamiarze zawiadomienia jej o dalszych czynnościach w sprawie w formie publicznego obwieszczenia, to zawiadomienie o złożeniu wniosku o zawieszenie postępowania nie było skuteczne wobec skarżącej, i z tego powodu organ odwoławczy powinien przystąpić do formalnego zbadania zażalenia skarżącej, z założeniem, że termin do jego wniesienia został zachowany, w sytuacji gdy art. 49a k.p.a. nie ma zastosowania w sprawach o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych, na podstawie przepisów specustawy drogowej. II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 141 § 2 k.p.a., poprzez uchylenie postanowienia Ministra Inwestycji i Rozwoju, jako niezgodnego z prawem, w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie uchybił regułom procesowym, zaś w oparciu o dokładnie ustalony stan faktyczny zasadnie przyjął, że B. B. uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody Mazowieckiego. Powyższe naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w konsekwencji skutkowało bezzasadnym uwzględnieniem skargi B. B. przez Sąd I instancji i uchyleniem postanowienia Ministra Inwestycji i Rozwoju, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zamiast oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. W związku z powyższym skarżący kasacyjnie organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Wskazać należy, że art. 49a k.p.a., który Sąd I instancji uznał za kluczowy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i na którym oparł cały wywód dotyczący nieskuteczności zawiadomienia skarżącej o wydaniu postanowienia Wojewody Mazowieckiego zawieszającego postępowanie, nie ma w ogóle zastosowania w sprawach o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych, na podstawie przepisów specustawy drogowej. W niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 49 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 49 § 1, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 49 § 2 k.p.a. dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Przepis art. 49 k.p.a. wprowadza fikcję doręczenia, regulując możliwość zawiadamiania o decyzjach w drodze obwieszczeń lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli stanowi tak przepis szczególny. Ustawodawca określił, że w takim przypadku zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Tym samym ustawodawca w stosunku do wszystkich podmiotów, do których znajduje zastosowanie tryb doręczenia decyzji w drodze obwieszczenia ustalił datę końcową, którą przyjmuje się jako datę doręczenia decyzji, niezależnie od tego w jakim terminie rzeczywiście strony zawiadamiane na podstawie art. 49 k.p.a. o decyzji się dowiedziały czy też się z decyzją zapoznały. Przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 49 § 1 k.p.a. są w niniejszej sprawie przepisy specustawy drogowej, tj. art. 11d ust. 5, regulujący w sposób szczególny zawiadamianie stron o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz art. 11f ust. 3, stosownie do którego Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Zgodnie z art. 11f ust. 7, do zawiadamiania stron o wszczęciu postępowania oraz doręczeń decyzji oraz postanowień w sprawie uchylenia, zmiany, wznowienia lub stwierdzenia nieważności lub wygaśnięcia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, od których służy stronom zażalenie, odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie lub skarga do sądu administracyjnego, wydawanych w toku postępowania przez organ pierwszej i drugiej instancji, stosuje się przepisy ust. 3-5, z wyłączeniem obowiązku zawiadamiania w drodze obwieszczenia w prasie lokalnej. Skoro w sprawie miał zastosowanie art. 49 § 1 k.p.a., bowiem przepisy szczególne przewidują możliwość zawiadomienia stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie określonej w art. 49 § 1 k.p.a., to nie ma zastosowania art. 49a k.p.a., który reguluje inne sytuacje. Stosownie bowiem do art. 49a k.p.a., poza przypadkami, o których mowa w art. 49, organ może dokonywać zawiadomienia o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie, o której mowa w art. 49 § 1, jeżeli w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest w takim przypadku skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób. Do zawiadomienia stosuje się przepis art. 49 § 2. Przepis art. 49a k.p.a. odnosi się zatem do przypadków, w których przepis szczególny nie przewiduje możliwości dokonywania zawiadomienia o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie, o której mowa w art. 49 § 1 k.p.a., a w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. To w tych przypadkach, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób. Przepis ten wyraźnie stanowi, że znajduje zastosowanie "poza przypadkami, o których mowa w art. 49". Stwierdzić zatem należy, że skoro w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 49a k.p.a., organ nie miał obowiązku informowania skarżącej w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania o zamiarze zawiadamiania jej o dalszych czynnościach w sprawie w formie publicznego obwieszczenia. Należy zauważyć, że w art. 11f ust. 3 zdanie pierwsze specustawy drogowej ustawodawca wyraźnie rozróżnia dwie kategorie stron postępowania w sprawie realizacji inwestycji drogowej - wnioskodawcę oraz pozostałe strony i w odniesieniu do każdej z tych kategorii stron postępowania przyjmuje odmienny sposób realizacji doręczenia decyzji. W przypadku kategorii pierwszej, obejmującej wyłącznie wnioskodawcę, specustawa drogowa zakłada (nakazuje) doręczenie decyzji w formie właściwej. Formą doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji przyjętą w art. 11f ust. 3 zdanie pierwsze specustawy drogowej w odniesieniu do kategorii określonej przez ustawodawcę mianem "pozostałych stron postępowania" jest obwieszczenie, a więc forma publicznego ogłoszenia, o którym mowa w art. 49 k.p.a. Wskazać należy, że art. 11f ust. 3 zdanie pierwsze specustawy drogowej w sposób kompletny wskazuje formy doręczeń, jakie znajdują zastosowanie przy wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Oznacza to, że skutek prawnoprocesowy w postaci przyjęcia wynikającego z art. 49 k.p.a. domniemania, że po upływie terminu czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia nastąpiło doręczenie decyzji stronom, którym decyzja nie została doręczona na piśmie, znajduje zastosowanie względem wszystkich stron, z wyjątkiem wnioskodawcy, a zatem również względem dotychczasowych właścicieli i użytkowników wieczystych. Omawiany przepis art. 11f ust. 3 w zdaniu drugim reguluje kwestię wysłania zawiadomienia dotychczasowym właścicielom i użytkownikom wieczystym o wydaniu decyzji, jednakże w żaden sposób nie nadaje tejże czynności znaczenia równoważnego doręczeniu decyzji (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt II OPS 2/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Postanowienie Wojewody Mazowieckiego zostało wydane na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. W myśl art. 101 § 3 k.p.a., na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. Stosownie zaś do art. 141 § 2 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Wskazać należy, że z rozdzielnika zaskarżonego postanowienia wynika, że zostało ono doręczone wyłącznie pełnomocnikowi inwestora, w dniu 29 maja 2018 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonego postanowienia. Pozostałe strony postępowania zostały zawiadomione o jego wydaniu w drodze obwieszczenia. W niniejszej sprawie obwieszczenie o wydaniu postanowienia Wojewody Mazowieckiego zostało ogłoszone najpóźniej 23 maja 2018 r., a więc, przewidziany w przepisie art. 49 § 2 k.p.a., czternastodniowy termin skutkujący doręczeniem upłynął w dniu 6 czerwca 2018 r. Siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia na postanowienie Wojewody Mazowieckiego upłynął zatem z dniem 13 czerwca 2018 r. Zażalenie skarżącej zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 18 września 2018 r. Tym samym organ drugiej instancji zasadnie stwierdził, że ww. zażalenie zostało złożone przez skarżącą z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Prawidłowo zatem organ wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło