I SA/Ol 753/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2019 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia A.O., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" o odmowie uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji, przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy, podniósł, że zawiadomieniem z "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował skarżącego o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. w wysokości 37.430 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 27.232 zł. W dniu 21 sierpnia 2018 r. do Urzędu Skarbowego wpłynął sprzeciw, w którym skarżący zakwestionował podstawę dokonania wpisu, zarzucając, że ujawnienie danych w Rejestrze Należności Publicznoprawnych jest przedwczesne z uwagi na toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiocie umorzenia należności objętej wpisem. Uznając stanowisko organu I instancji za zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami, organ II instancji powołał brzmienie przepisów 18b § 1 – 4, art. 18c § 3, art. 18d § 2, art. 18e oraz art. 18i § 1 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1314), zwanej dalej "u.p.e.a.". Podniósł, że istnieje wymagalna zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w wysokości 37.430 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 27.232 zł. Zaległość ta wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", która stała się ostateczna z upływem terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że strona pismem z dnia 7 października 2016 r. wniosła o udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Wyrokiem z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 317/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Aktualnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od powyższego wyroku WSA w Olsztynie. W ocenie organu, w sprawie nie miał zastosowania art. 18d § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym nie wprowadza się do rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję, postanowienie lub inne orzeczenie, o którym mowa w art. 18b § 1 pkt 2, do czasu zakończenia prawomocnym orzeczeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Jak bowiem wskazał organ, w niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe wynika z ostatecznej decyzji, a przepis art. 18d § 2 u.p.e.a. nie dotyczy decyzji w przedmiocie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Wskazane przez stronę postępowanie sądowe dotyczy odmowy umorzenia zaległości podatkowej, a nie określenia wysokości tego zobowiązania, i tym samym nie stanowi ono przesłanki do niewprowadzenia danych do rejestru. W skardze na powyższe postanowienie A.O. podniósł, że narusza ono podstawowe prawa obywatelskie zagwarantowane Konstytucją RP, uniemożliwiając mu funkcjonowanie na rynku finansowym. Ujawnienie jego danych w rejestrze stygmatyzuje go i sprawa, że będzie wykluczony społecznie. W jego ocenie, do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie powinny być podejmowane jakiekolwiek działania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a0 – c) p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w zakreślonej powyżej kognicji nie wykazała, by zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd uznał zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Na mocy art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 933) z dniem 1 stycznia 2018 r. do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został dodany Rozdział 1a - Rejestr Należności Publicznoprawnych. Zgodnie z art. 18a § 1 u.p.e.a. Rejestr Należności Publicznoprawnych, zwany dalej "rejestrem", jest prowadzony w systemie teleinformatycznym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może wyznaczyć, w drodze rozporządzenia, inny organ Krajowej Administracji Skarbowej do prowadzenia rejestru, mając na względzie konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania tego rejestru oraz sprawność procesów wymiany informacji. Administratorem danych zgromadzonych w rejestrze jest organ prowadzący rejestr (18a § 2 i § 3 u.p.e.a.). W myśl art. 18b § 1 u.p.e.a. w rejestrze gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli należności te wynikają: 1) z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1; 2) z decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, które jest ostateczne; 3) z prawomocnego wyroku, postanowienia lub mandatu karnego wydanego na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu karnego; 4) z mandatu karnego wydanego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia; 5) bezpośrednio z przepisu prawa. Zgodnie z art. 18b § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. rejestr zawiera dane dotyczące zobowiązanego będącego osobą fizyczną obejmujące: imię i nazwisko, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), jeżeli został nadany, datę urodzenia, jeżeli nie został nadany numer PESEL. Stosownie do treści art. 18c § 1 u.p.e.a. przed wprowadzeniem do rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2, wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze. Zawiadomienie, o którym mowa w § 1, może być doręczone wraz z upomnieniem, o którym mowa w art. 15 § 1. Dane, o których mowa w art. 18b § 2, mogą być wprowadzone do rejestru nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia, o którym mowa w § 1. Przepisy § 1-3 nie mają zastosowania, jeżeli wysokość należności pieniężnej, o której dane mają być wprowadzone do rejestru, wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie jest niższa niż czterokrotna wysokość kosztów upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 18c § 2-4). Zgodnie z art. 18d § 1 u.p.e.a. wierzyciel wprowadza do systemu teleinformatycznego, w którym jest prowadzony rejestr, dane, o których mowa w art. 18b § 2. Nie wprowadza się do rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję, postanowienie lub inne orzeczenie, o którym mowa w art. 18b § 1 pkt 2, do czasu zakończenia prawomocnym orzeczeniem postępowania sądowoadministracyjnego (§ 2). Natomiast zgodnie z art. 18e ustawy organ prowadzący rejestr ujawnia w rejestrze dane, o których mowa w art. 18b § 2, gdy łączna kwota należności pieniężnych wraz odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi nie mniej niż 5.000 zł. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie kwestionuje istnienia należności pieniężnej. Należność ta wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", która nie była przez stronę podważana i stała się ostateczna z upływem terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego, z uwagi na fakt, że skarżący posiada zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. organ I instancji był na mocy art. 18c § 1 u.p.e.a. zobowiązany do zawiadomienia skarżącego o zagrożeniu ujawnienia w Rejestrze Należności Publicznoprawnych informacji dotyczących danych zobowiązanego oraz należności pieniężnej zobowiązanego. Nie mogły zasługiwać na uwzględnienie zarzuty strony skarżącej, że ujawnienie jej danych w rejestrze jest przedwczesne ze względu na toczące się postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, której dotyczy ujawnienie w rejestrze. Jak bowiem wynika z literalnego brzmienia przepisu art. 18d § 2 u.p.e.a. wyłącznie postępowanie sądowe w przedmiocie decyzji określającej lub ustalającej zobowiązanie podatkowe wstrzymuje czynność wprowadzenia danych do rejestru. Ustawodawca przy tym wprost uregulował, że nie stanowi przeszkody do wprowadzenia do rejestru danych wszczęcie postępowania w trybie nadzwyczajnym w sprawie ostatecznej decyzji (art. 18d § 3 u.p.e.a.). W świetle tych regulacji, to, że ustawodawca nie wskazał jako przeszkody do wprowadzenia danych do rejestru sytuacji, w której został złożony wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, należy odczytywać w ten sposób, że postępowanie w przedmiocie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych nie zwalnia organu z obowiązków określonych w przepisach Rozdziału 1a - Rejestr Należności Publicznoprawnych. Przy czym zgodnie z art. 18h pkt 1 u.p.e.a. wykreślenie z rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2, następuje w przypadku, gdy obowiązek zapłaty należności pieniężnej wygaśnie. Stosownie zaś do art. 18g u.p.e.a. wierzyciel wprowadza do rejestru zmianę lub wykreśla z rejestru dane, o których mowa w art. 18b § 2, niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia powzięcia przez niego wiadomości o okoliczności uzasadniającej zmianę lub wykreślenie tych danych. Z uwagi na powyższe dopiero umorzenie przez organ podatkowy zaległości podatkowej może skutkować odpowiednimi zmianami w zakresie istnienia obowiązku organu do wprowadzenia danych do Rejestru Należności Publicznoprawnych. W konsekwencji to, że postępowanie sądowe w przedmiocie decyzji dotyczącej odmowy udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych nie zostało dotychczas prawomocnie zakończone, nie ma wpływu na zakres obowiązków organu unormowany powołanymi wyżej przepisami u.p.e.a. Zdaniem Sądu, wprowadzenie danych do Rejestru Należności Publicznoprawnych w niniejszej sprawie jest dopuszczalne, bowiem w momencie czynności dochodzony obowiązek istniał, był wymagalny i wynikał z ostatecznej decyzji, zaś organ nie miał podstaw, aby podważać jego treść, przy czym skarżący nie przedstawił żadnego innego dowodu skutkującego koniecznością odstąpienia organu od czynności w badanej sprawie. Ponadto, w ocenie Sądu, dokonanej przez organy ocenie stanu sprawy nie sposób zarzucić dowolności, gdyż wyciągnięte wnioski są logicznie poprawne, merytorycznie uzasadnione i znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.