I SA/Gd 1171/16

WyrokWSA w Gdańsku2017-01-10

Skład orzekający: Marek Kraus, Janina Guść, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w VAT, uznając, że wniosek został złożony po terminie i nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Ponadto, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a także nie wykazał, że zmienił miejsce zamieszkania i nie posiadał wiedzy o wydanej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 9 czerwca 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Decyzja ta została wysłana na adres skarżącego, ale zwrócona jako niedoręczona. Skarżący twierdził, że przebywał za granicą i nie miał wiedzy o postępowaniu. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając wniosek za złożony po terminie i nieuprawdopodobnienie braku winy. Skarżący wniósł skargę do WSA w Gdańsku, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych dotyczących doręczeń oraz braku winy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2016 r., po rozpatrzeniu wniosku M. W. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia 9 czerwca 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W następstwie przeprowadzonego postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] ww. decyzją ustalił M. W. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca do września 2006 r. w łącznej kwocie 9.186 zł oraz określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od września 2006 r. do grudnia 2007 r. w łącznej kwocie 38.319 zł. Przedmiotowa decyzja wysłana została za pośrednictwem Poczty Polskiej przesyłką poleconą na adres: ul. [...], [...] G. Przesyłkę zawierającą ww. decyzję zwrócono do nadawcy z uwagi na brak możliwości jej doręczenia. W pkt 2 zwrotnego potwierdzenia odbioru zamieszczono adnotację, że z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany w punkcie 1, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP [...], a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym UP umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Równocześnie z koperty zawierającej ww. przesyłkę oraz ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłkę awizowano dwukrotnie, tj. w dniu 12 czerwca 2009 r. oraz powtórnie w dniu 19 czerwca 2009 r. Zwrot przesyłki do nadawcy miał miejsce dnia 26 czerwca 2009 r., co wynika z pieczęci UP [...], umieszczonej na kopercie po stronie adresata (dowód: koperta wraz z dowodem potwierdzenie odbioru). Pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r., nadanym tego samego dnia, M. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wniosku podatnik podniósł, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. M. W. wyjaśnił bowiem, że w latach 2005 - 2009 przebywał na terytorium Niemiec i nie miał wiedzy o toczącym się postępowaniu. Organ pierwszej instancji kierował całą korespondencję pocztową na adres, pod którym podatnik we wskazanym okresie nie zamieszkiwał. W konsekwencji M. W. nie odebrał osobiście żadnej korespondencji od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], a o wydanej decyzji dowiedział się dopiero w dniu zajęcia przez zleceniodawcę jego wynagrodzenia, tj. 18 kwietnia 2016 r. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w pierwszej kolejności powołał się na przepisy regulujące kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego, jako że w skarżona decyzja dotyczy rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca 2006 r. do grudnia 2007 r. Organ wskazał, że przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona w dniu 26 czerwca 2009 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "o.p.". Organ stwierdził, iż w sprawie nie nastąpiło przedawnienie prawa do wydania i doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania, które powstaje w trybie określonym w art. 21 § 1 pkt 2 o.p. Uwzględniając kolejne terminy płatności w podatku od towarów i usług, zobowiązanie podatkowe w tym podatku przypadające za miesiące objęte przedmiotową decyzją co do zasady uległo przedawnieniu: za okres od marca 2006 r. do listopada 2006 r. - z dniem 31 grudnia 2011 r.; za okres od grudnia 2006 r. do listopada 2007 r. - z dniem 31 grudnia 2012 r. a za grudzień 2007 r. - z dniem 31 grudnia 2013 r. Przedawnienie zobowiązań podatkowych, jako instytucja prawa materialnego, następuje z mocy samego prawa, chyba że miały miejsce zdarzenia przewidziane w przepisach szczególnych, które spowodowały przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W związku z powyższym w pierwszej kolejności ustalenia wymagała kwestia, czy w sprawie wystąpiły okoliczności mające wpływ na przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zwracając uwagę na chronologię zdarzeń mającą wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego organ wyjaśnił, że w dniu 28 lipca 2009 r. zastosowany został pierwszy środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego, który skutkował przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od września 2006 r. do grudnia 2007 r.; w dniu 1 września 2009 r. zastosowany został środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego, który skutkował przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od marca 2006 r. do września 2006 r.; w dniu 18 marca 2014 r. zastosowany został środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego, który skutkował przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od marca 2006 r. do grudnia 2007 r.; w dniu 6 lutego 2015 r. zastosowany został środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego, który skutkował przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od marca 2006 r. do września 2006 r. i grudzień 2007 r.; w dniu 14 kwietnia 2016 r. zastosowany został środek egzekucyjny w postaci zajęcia wynagrodzenia, który skutkował przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od marca 2006 r. do września 2006 r. i grudzień 2007 r. W tych okolicznościach organ nie stwierdził przedawnienia zobowiązania, wobec czego uznał za uzasadnione merytoryczne rozpatrzenie wniosku strony. W wyniku analizy ustalonego stanu faktycznego organ odwoławczy stanął na stanowisku, że przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona w trybie art. 150 o.p., bowiem została wysłana na adres strony, a operator pocztowy zawiadomił adresata w sposób prawidłowy o nadejściu przesyłki listowej i miejscu, gdzie można ją odebrać. W tej sytuacji na podstawie art. 150 § 2 o.p. skuteczne doręczenie przedmiotowej decyzji miało miejsce w dniu 26 czerwca 2009 r., tj. z upływem 14 dni od pierwszego zawiadomienia o niemożności doręczenia i pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym (12 czerwca 2009 r.). Zakreślony przepisem art. 223 § 2 pkt 1 o.p. 14-dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg od dnia 27 czerwca 2009 r. i upłynął z dniem 10 lipca 2009 r. Mając na uwadze treść art. 162 § 1 o.p. organ odwoławczy zauważył, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: uchybienie terminowi; złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie; uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz dokonanie czynności, dla której termin został przewidziany (złożenie odwołania wraz z wnioskiem). Przechodząc do analizy wskazanych przesłanek organ podniósł, że w treści przedmiotowego wniosku strona wskazała, iż o przedmiotowej decyzji dowiedziała się w dniu 18 kwietnia 2016 r., kiedy to uzyskała wiedzę o zajęciu wynagrodzenia, czyli o podjęciu przez właściwy organ podatkowy czynności egzekucyjnej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że L. P., która nie utrzymuje wprawdzie kontaktu z M. W., odbierała w dniach 4 lutego 2015 r. i 5 kwietnia 2016 r. korespondencję kierowaną do M. W., tym samym zobowiązując się do oddania mu tych pism. Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że jeżeli pełnoletni domownik, sąsiad, czy też dozorca nie doręczyli w stosownym czasie przyjętego przez siebie pisma adresatowi, okoliczność taka pozostaje bez wpływu na bieg terminów procesowych. Prawidłowo dokonane doręczenie zastępcze jest bowiem równoważne w skutkach z takim doręczeniem, gdy pismo trafia bezpośrednio do rąk adresata. Doręczenie zastępcze jest więc fikcją, której rację bytu uzasadnia sprawność obrotu, a datą doręczenia unormowanego w art. 149 o.p. jest dzień oddania pisma do rąk pełnoletniego domownika, sąsiada lub dozorcy domu. Ten tryb doręczenia pism opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma, która pokwitowała jego odbiór, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Odmienna interpretacja ww. przepisu prowadziłaby do sytuacji, w której każde pozostawienie przesyłki w trybie tego przepisu powodowałoby niepewność co do skuteczności jej doręczenia, niwecząc jednocześnie cel istnienia tej regulacji. Zatem, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, M. W. mógł co najmniej od dnia 4 lutego 2015 r., tj. od dnia odebrania przez L. P. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego domniemywać, że wydana została decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca 2006 r. do grudnia 2007 r. Organ wskazał, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji ustała co najmniej w dniu 4 lutego 2015 r., dlatego też 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 162 o.p. należy liczyć od tej daty. Wobec niespełnienia przesłanki złożenia wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi za bezprzedmiotowe organ uznał odnoszenie się do pozostałych przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że w uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony, na skutek wysłania całej korespondencji w sprawie na nie aktualny adres. Z przedłożonych przez stronę umów najmu wynika, że podatnik przebywał na terytorium Niemiec do 11 kwietnia 2009 r. Organ wskazał, że cztery ostatnie przesyłki - w tym przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] - zostały wyekspediowane do M. W. po 11 kwietnia 2009 r. W świetle powyższego za zbyt daleko idące uznano stwierdzenie, że od 2005 r. do 2009 r. podatnik przebywał na terenie Niemiec, a uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Strona nie uprawdopodobniła zatem, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, bowiem przedłożone dowody nie potwierdzają, iż M. W. przebywał za granicą w trakcie całego okresu postępowania kontrolnego oraz w okresie, w którym przypadał termin do złożenia odwołania. Osobno podniesiono, że w razie opuszczenia miejsca zamieszkania na kilka lat podatnik powinien zadbać o to, aby w czasie jego nieobecności korespondencja była przez Pocztę przekierowana na inny - czasowo aktualny - adres bądź też odbierana przez inną upoważnioną osobę. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się przy tym, że nie można wymagać od organu, aby ustalał czasowy adres pobytu podatnika, zwłaszcza w sytuacji zwrotu korespondencji jako niepodjętej w terminie, a nie z uwagi na zmianę adresu adresata. Organ uznał za niewiarygodne stwierdzenie, że M. W. dopiero w 2016 r. dowiedział się o wydaniu przedmiotowej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], skoro już w 2009 r. zastosowano pierwszy środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego. Ponadto w zeznaniu PIT-37 podatnik wykazał nadpłatę w kwocie 243 zł, która została przerachowana na poczet ww. decyzji. Niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego jest aby podatnik, który wykazuje nadpłatę nie zainteresował się, dlaczego nie otrzymał zwrotu nadpłaconego podatku. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej w [...] uznał, że niezależnie od uchybienia terminowi do złożenia wniosku, w sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, co uzasadniało odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie, M. W. wniósł o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 720 ze zm.), zwanej dalej "u.k.s.", poprzez przyjęcie, że nastąpiło skuteczne wszczęcie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca 2006 r. do grudnia 2007 r.; - art. 31 ust. 1 u.k.s. w zw. z art. 150 § 1, 1a i 2 o.p. (w brzmieniu z chwili wydawania decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...]) poprzez przyjęcie, że nastąpiło skuteczne prawem przewidziane doręczenie M. W. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia 9 czerwca 2009 r. w sytuacji nie zachowania warunków formalnych skutecznego prawem przewidzianego doręczenia w trybie art. 150 o.p.; - art. 31 ust. 1 u.k.s. w zw. z art. 138 § 1-3 w zw. z art. 150 o.p. poprzez nie wyznaczenie M. W. kuratora dla osoby nieobecnej, która byłaby uprawniona do odbioru ww. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w sytuacji posiadania wiedzy przez organ o przebywaniu M. W. na terenie Niemiec, co skutkowało, że ww. decyzja nigdy nie została M. W. doręczona; - art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p. poprzez przyjęcie, że L. P. była domownikiem M. W. w sytuacji, w której M. W. przebywał na terytorium Niemiec, nie utrzymując z nią, ani z resztą swojej rodziny kontaktu; - art. 149 o.p. poprzez przyjęcie, że każde pokwitowanie przez jakąkolwiek osobę stwarza domniemanie skutecznego doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 149 o.p.; - naruszenie art. 219 o.p. w zw. z art. 210 § 4 o.p. poprzez pominięcie w uzasadnieniu dokumentów związanych ze sprawą karnoskarbową prowadzoną w stosunku do nieobecnych M. W. przez Sąd Rejonowy [...] w G. pod sygnaturą akt. [...], z których wynika, że w latach 2007- 2009 M. W. nie przebywał na terenie Polski; - art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez nie przesłuchanie M. W. i L. P. na okoliczność ustalenia okresu, w którym M. W. przebywał poza granicami Polski, wzajemnych relacji pomiędzy M. W., a L. P. oraz tego, czy L. P. zobowiązała się do przekazania korespondencji M. W.; - art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. i art. 216 §1 i 2 o.p. poprzez oparcie się w wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] postanowienia na materialne dowodowym nie włączonym w akta sprawy postępowania podatkowego za pomocą postanowienia. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia 9 czerwca 2009 r., jak i pozostała korespondencja nie zostały M. W. skutecznie doręczone. W toku prowadzonego postępowania organowi znany był fakt, że M. W. przebywał na stałe poza granicami Polski. Pomimo tego organ nie podjął żadnych prawem przewidzianych działań mających na celu ochrony praw podatnika. Zauważono przy tym, że to na organie podatkowym, jako gospodarzu toczącego się postępowania, spoczywa obowiązek zapewnienia stronie prawidłowej reprezentacji. Skarżący wskazał, że próba doręczenia przedmiotowej decyzji nie spełnia skutecznych wymogów z art. 150 § 1, 1a i 2 o.p. w przedmiocie braku stempla urzędowego urzędu pocztowego, braku informacji o pozostawieniu pierwszego awiza, braku podpisu listonosza (doręczyciela), zachowania prawidłowego 7-dniowego terminu ponownego zawiadomienia podatnika o próbie doręczenia, co uniemożliwia skuteczną weryfikację doręczenia decyzji w trybie zastępczym. Następnie wskazano, że pojęcie domownika zawarte w art. 149 o.p. nie jest zdefiniowane w o.p. i może stwarzać wątpliwości interpretacyjne. Tego samego pojęcia używa się w art. 43 k.p.a. Na gruncie tej ustawy przyjmuje się natomiast, że pojęcie domownika należy tłumaczyć zawężająco. Jako domownik w rozumieniu art. 43 k.p.a. nie powinna być traktowana każda dorosła mieszkająca w tym samym co adresat mieszkaniu lub domu. Jednocześnie podstawowym warunkiem zastosowania art. 149 o.p. jest nieobecność adresata w mieszkaniu. Chodzi jednak o nieobecność czasową, najczęściej krótkotrwałą, wywołaną zwykłymi okolicznościami. Jeżeli adresat zmienił miejsce zamieszkania albo wyjechał na stałe za granicę, to tryb przewidziany w art. 149 o.p. nie ma zastosowania. Jak wskazuje się ponadto w orzecznictwie, do uznania takiej osoby za domownika konieczne jest zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu osoby odbierającej korespondencję z adresatem pisma w jednym mieszkaniu lub domu, niezależnie od tego, czy osoba ta równocześnie z adresatem korespondencji prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] dokonał zatem obrazy art.149 o.p. przyjmując, że za dorosłego domownika może być uznana osoba, która przebywa w sposób długotrwały za granicą. Skarżący zarzucił, że ustalając, iż czy L. P. była domownikiem M. W., Dyrektor Izby Skarbowej w [...] pominął dokumenty związane z toczącym się przeciwko M. W. postępowaniem karnoskarbowym. W toku tego postępowania ojciec oskarżonego zeznał, że nie ma on kontaktu z synem od 1998 r., kiedy syn rozwiódł się i wyprowadził. Natomiast z oświadczeń matki i żony oskarżonego wynikało, że oskarżony wyjechał kraju i powraca do niego tylko sporadycznie, unikając kontaktu z rodziną. Status "domowników" adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od lego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Sam fakt odbierania przez L. P. korespondencji nie świadczy o tym, że była ona domownikiem, skoro jak ustalił organ podatkowy M. W. był z L. P. skonfliktowany. Organ podatkowy powinien był przesłuchać zarówno M. W., jak i L. P. na okoliczność ustalenia okresu, w którym M. W. przebywał poza granicami Polski, wzajemnych relacji oraz tego, czy L. P. zobowiązała się do przekazania odebranej korespondencji. Skarżący wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w [...] dopuścił się ponadto naruszenia art. 149 o.p. poprzez przyjęcie, że przepis ten statuuje domniemanie przez fakt, że samo pokwitowanie przez pełnoletniego domownika stwarza domniemanie doręczenia adresatowi. Zdaniem strony, jeżeli dorosły domownik odebrał decyzję, ale nie oświadczył, czy podejmuje się oddania tego pisma adresatowi, to decyzja nie została doręczona prawidłowo w omawianym trybie. Przyjęcie założenia, że dorosły domownik podejmuje się oddać przesyłkę adresatowi przez sam fakt jej odbioru, nie ma podstaw w brzmieniu art. 149 o.p. Skarżący zarzucił, że Dyrektor Izby Skarbowej w treści postanowienia nie odniósł się do dokumentów odnoszących się do postępowania karnoskarbowego w trybie dla nieobecnych, z którego wynika, iż M. W. nie przebywał fizycznie na terenie Polski co najmniej do końca 2009 r. Nawet z pisma Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia 4 czerwca 2016 r. wynika, że wskazane postępowanie przygotowawcze przed finansowym organem postępowania przygotowawczego toczyło się w trybie postępowania dla nieobecnych, co oznacza, iż podejrzany nie brał udziału w postępowaniu. Zarzutu popełnienia powyższego czynu nie zdołano w toku dochodzenia przedstawić podejrzanemu, albowiem nie można było ustalić jego miejsca pobytu w kraju. W takich okolicznościach postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2009 r. zastosowano w sprawie tryb postępowania w stosunku do nieobecnych. Skarżący zarzucił, że Dyrektor Izby Skarbowej w [...] nie wydał żadnego postanowienia w przedmiocie włączenia materiału dowodowego do niniejszej sprawy, które powinno być doręczone podatnikowi w celu ochrony jego praw. Takie działanie organu podatkowego rażąco narusza zasadę budzenia zaufania do organów podatkowych oraz czynnego udziału strony. Za rażące naruszenie prawa podatnik uznał też posłużenie się materiałem dowodowym, który nie znajduje się w aktach postępowania podatkowego w szczególności gromadzeniu poszczególnych dowodów w postaci akt egzekucyjnych, akt karnoskarbowych. Takie źródła dowodowe nie powinny stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie, szczegółowo ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Argumentacja prawna przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest prawidłowa, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie ze stanowiącym podstawę złożonego wniosku art. 162 § 1 i 2 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), a podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi (§ 2). Niewykazanie przez stronę zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 162 § 1 i 2 o.p. skutkuje odmową przywrócenie terminu do dokonania czynności. Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało złożone po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, co uzasadnia odmowę przywrócenia terminu bez merytorycznego rozpoznania jego zasadności. Jednocześnie organ, z ostrożności procesowej dokonał merytorycznej oceny zasadności wniosku, uznając go za niezasadny. Stanowisko organu, że skarżący nie zachował 7–dniowego terminu złożenia wniosku jest prawidłowe. Z okoliczności sprawy wynika, że przeciwko skarżącemu będącemu obywatelem polskim, posiadającemu miejsce stałego zamieszkania w Polsce i uiszczającemu w Polsce podatki, w tym podatek od dochodów i podatek od towarów i usług, wszczęto w 2008 r. postępowanie kontrolne, zakończone decyzją z dnia 9 czerwca 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od marca 2006 r. do grudnia 2007 r. Skarżący składał w 2009 r. zeznanie PIT-37 z tytułu podatku dochodowego za 2009 r., w którym wykazał nadpłatę w kwocie 243 zł. Nadpłata ta została zaliczona na poczet decyzji z dnia 9 czerwca 2009 r. Skarżący w kontakcie z urzędem podatkowym nie wskazywał adresu poza granicami kraju. Adres w G. przy ul. [...] został przez skarżącego wskazany jako adres jego zamieszkania w skardze. Jak wynika z przedłożonych przez skarżącego organowi kopii umów najmu już od 12 marca 2005 r. wynajmował on pokój w B. na terenie Niemiec. Okoliczność ta prowadzi do wniosku, że fakt wynajmowania przez skarżącego lokalu i pobyty poza granicami kraju nie stanowią dowodu na okoliczność zmiany przez skarżącego miejsca zamieszkania. Skarżący zarówno w 2009 r., w którym złożył organowi zeznanie podatkowe za 2008 r. jak i w 2006 i 2007 r. w którym osiągał on dochody opodatkowane podatkiem od towarów i usług, posiadał miejsce zamieszkania w Polsce. Stan w tym zakresie nie uległ od 2005 r. żadnej zmianie. Organ prawidłowo zatem uznał, że skarżący nie wykazał, by w 2009 r. zmienił miejsce zamieszkania ze znajdującego się w Polsce na miejsce zamieszkania w Niemczech. Skarżący powołując się na fakt wyjazdów do Niemiec nie może uniemożliwiać wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przez organ skarbowy lub organ kontroli skarbowej. Organ słusznie uznał, że fakt doręczania skarżącemu na adres w G. przy ul. [...] szeregu zawiadomień w toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego decyzji z dnia 9 czerwca 2009 r. przesądza, że skarżący posiadał wiedzę o wydaniu decyzji na długo przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Skarżącemu dokonywano doręczeń w tym zakresie w trybie uznania za doręczoną przesyłki niepodjętej w terminie awizowania w 2009 r. i w 2014 r. Nadto L. P. w 2015 r. i B. P. w lutym 2016 r. odebrały jak dorośli domownicy skarżącego kierowaną do niego w tym zakresie korespondencję. Organ uznał za niewiarygodne by skarżący mimo prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego nie posiadał wiedzy o wydaniu decyzji, posiłkując się dodatkowo argumentem dotyczącym zaliczenia na poczet zaległości nadpłaty wykazanej w zeznaniu podatkowym za 2008 r. i brakiem domagania się jej zwrotu przez skarżącego. Dokonana w tym zakresie przez organ ocena została przez Sąd uznana za przekonywującą. Wskazać nadto należy, że skarżący nie przedłożył żadnych dowodów uprawdopodabniających, że w 2015 i 2016 r. przebywał poza granicami kraju i posiadał inne miejsce zamieszkania niż przyjęte przez organ. Organ zasadnie stwierdził, że skarżący nie wykazał w toku postępowania administracyjnego, że przebywał on poza granicami kraju i posiadał inne miejsce zamieszkania niż przyjęte przez organ w dacie doręczenia decyzji z dnia 9 czerwca 2009 r. Skarżący przedłożył bowiem organowi umowy najmu za okresy do dnia 11 kwietnia 2009 r., a więc nie obejmujące czerwca 2009 r. Przedłożenie umowy w tym zakresie w toku postępowania sądowoadministracyjnego uznać należy za spóźnione. Kontroli sądowej podlega bowiem postanowienie organu na dzień jego wydania. Skarżący nie wskazał żadnych uzasadnionych okoliczności, które uniemożliwiały mu wcześniejsze złożenie dokumentu. Wbrew stanowisku skarżącego, organ w toku postępowania nie miał obowiązku poszukiwania i przeprowadzania dowodów na okoliczność zasadności złożonego wniosku. Wykazanie okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku jak i jego zasadności obciążało w sprawie skarżącego. Za niezasadny uznać należało zarzut błędnego uznania, że w toku postępowania egzekucyjnego doszło do doręczenia pism L. P.. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) do doręczeń w toku postępowania egzekucyjnego mają zastosowanie przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Jeżeli dorosły domownik pokwitował odbiór pisma, stwarza to domniemanie, że podjął się on oddania pisma adresatowi. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi (m.in. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt I GSK 58/13, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak powołane w dalszej części uzasadnienia orzeczenia). Skarżący nie podważył w toku postępowania zasadności tego domniemania. Zarzut skarżącego dotyczący oparcia się przez organ na materiale dowodowym nie włączonym do akt postępowania w drodze postanowienia nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego postanowienia. Brak postanowienia w tym zakresie nie przekreśla bowiem mocy dowodowej przeprowadzonych przez organ dowodów. Podnoszone w skardze zarzuty, że próba doręczenia przedmiotowej decyzji nie spełnia wymogów art. 150 § 1, 1a i 2 o.p., w związku ze złożeniem wniosku po terminie, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Na marginesie wskazać należy, że zarzuty te nie są uzasadnione. Z druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika bowiem, że został on wypełniony prawidłowo. Zawiera on stempel urzędu pocztowego, informacje o pozostawieniu pierwszego i drugiego awiza, podpisy doręczyciela, a terminy zawiadomienia podatnika o próbie doręczenia zastosowano prawidłowo. Organ słusznie wskazał, że skarżący w przypadku opuszczenia miejsca zamieszkania na kilka lat powinien się liczyć z faktem doręczania mu w tym czasie różnej korespondencji w tym także urzędowej, zatem powinien zadbać o to, aby w czasie jego nieobecności korespondencja była przekierowana na inny czasowo aktualny adres bądź też odbierana przez inną upoważnioną osobę. Wskazać nadto należy, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 o.p. sytuacja wskazana we wniosku, w której strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu stanowi co do zasady przesłankę wznowienia postępowania, a nie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło