II SA/Wa 1926/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Łukasz Krzycki, Joanna Kube, Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] oddala skargę Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. wydaną na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8 oraz § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Z 2016 r., poz. 420 i 11794 oraz z 2017 r., poz. 12429) i § 24 ust. 1 w zw. z § 4 uchwały nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) odmówił zakwalifikowania K.K. do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony oraz umieszczenia jej na liście osób oczekujących na najem lokalu. Do wydania powyższej uchwały doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] października 2017 r. K.K. wystąpiła z wnioskiem o wynajęcie lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że obecnie mieszka z siedmiomiesięczną córką, matką i bratem w jednym pokoju. W mieszkaniu jest bardzo ciasno i brakuje miejsca na stół oraz meble i akcesoria niezbędne przy wychowywaniu małego dziecka. Dodatkowo dziecko budzi w nocy pozostałych domowników. Zarząd Dzielnicy [...], w wyniku rozpoznania powyższego wniosku, uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. wydaną na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8 oraz § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy i § 24 ust. 1 w zw. z § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy odmówił zakwalifikowania K.K. do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony oraz umieszczenia jej na liście osób oczekujących na najem lokalu. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że K.K. zamieszkuje w lokalu nr [...] położonym przy ul. [...] w W., którego najemcą jest jej matka. W lokalu zamieszkują 4 osoby, tj. wnioskodawczyni z córką, matką i bratem. Przedmiotowy lokal składa się z jednego pokoju o powierzchni 25,44 m2 i przedpokoju z zainstalowanym trzonem kuchennym. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 33,07 m2. Powierzchnia mieszkalna przypadająca na jedną osobę wynosi 6,36 m2. Obowiązujące kryterium metrażowe do wynajęcia lokalu z zasobu [...] wynosi zaś nie więcej niż 6 m2 na osobę. Dodatkowo organ zauważył, że w dniu złożenia wniosku wymagane minimum dochodowe w gospodarstwie domowym osoby samotnie wychowującej dziecko wynosiło 2200 zł, podczas gdy średni miesięczny dochód w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni w okresie 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł 922,92 zł. Wniosek K.K. uzyskał negatywną opinię Komisji Mieszkaniowej. w skardze na powyższą uchwałę skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik K.k. zarzucił organowi naruszenie: 1) przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. – poprzez nieprawidłowe zebranie i ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie posiadanych przez organ dokumentów wskazujących na mniejszą niż przyjęta przezeń powierzchnię użytkową lokalu; 2) prawa materialnego – § 4 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 132 poz. 3937, ze zm.) – poprzez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia ku temu przesłanek. W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie uchwały w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej stwierdził, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, jaką powierzchnię użytkową ma lokal zamieszkiwany przez skarżącą, jej dziecko, brata i matkę. W jego ocenie ustalenia w tym zakresie determinują rozstrzygnięcie w sprawie lokalu dla skarżącej i jej dziecka. Rozstrzygając sprawę, organ przyjął, iż powierzchnia mieszkalna lokalu zajmowanego przez skarżącą wynosi, zgodnie z zawartą umową najmu, ponad 24 m2, a więc przekracza minimum wynoszące 6 m2 na osobę. Organ nie uwzględnił jednak całości dokumentacji znajdującej się w jego posiadaniu. Matka skarżącej uzyskała bowiem pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. zgodę na postawienie ścianek działowych. Postawienie ich spowodowało trwałe zmniejszenie powierzchni lokalu do 19,85 m2. Skarżąca znajduje się więc w trudnej sytuacji mieszkaniowej, bowiem w rzeczywistości w lokalu na jedną osobę przypada mniej niż 5 m2 powierzchni mieszkalnej, co uzasadnia uwzględnienie jej wniosku. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że zgodnie z § 24 w zw. z § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto mogą być wynajmowane osobom, w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Ze złożonego wniosku oraz umowy najmu znajdującej się w aktach przedmiotowego lokalu wynika, iż lokal składa się z jednego pokoju o powierzchni 25,44 m2 i przedpokoju z zainstalowanym trzonem kuchennym, zaś powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 33,07 m2. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 16 uchwały nr L\/lll/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy w lokalach nieposiadających kuchni lub wnęki kuchennej powierzchnię pokoi pomniejsza się o 4 m2. Natomiast w przypadku lokali, w których przedpokój wyposażony jest w trzon kuchenny – w opinii Biura Polityki Lokalowej Urzędu [...] – powierzchni pokoi nie należy pomniejszać o 4 m2. W lokalu zamieszkiwanym przez wnioskodawczynię powierzchnia mieszkalna na jedną osobę zamieszkującą w lokalu wynosi więc 6,36 m2, podczas gdy kryterium metrażowe do wynajęcia lokalu z zasobu m.st. Warszawy wynosi nie więcej niż 6 m2 na osobę. Pełnomocnik organu wskazał również, że organ nie posiada żadnej dokumentacji dotyczącej ewentualnej przebudowy lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że uchwała Zarządu Dzielnicy [...] odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W przepisie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1234 ze zm.) ustawodawca określił kategorie osób, które posiadają prawo do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu, a osobami takimi są jak wskazuje powyższy przepis, osoby nie mające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mieszkające na terenie gminy, posiadające niskie dochody. Jeśli chodzi o zasady oraz tryb wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym sposób postępowania przy rozpatrywaniu i załatwianiu wniosków o najem lokali, ustawodawca w art. 21 ww. ustawy powierzył te kwestie radzie gminy. W rozpoznawanej sprawie upoważnienie zawarte w art. 21 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego realizuje uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., która w § 4 określa warunki, jakie muszą spełniać osoby ubiegające się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...]. Uchwała w § 4 postanawia, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nie nadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (pkt 1), a nadto, w których gospodarstwie domowym średni dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego (pkt 2). Uchwała Zarządu [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. odmawiająca zakwalifikowania K.K. do wynajęcia lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem wydana została w oparciu o § 4 pkt 1 ww. uchwały. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, w którym na osobę przypada więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej. Zdaniem Sądu, organ przy wydaniu zaskarżonej uchwały nie dopuścił się naruszenia przepisu § 4 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., albowiem – wbrew zarzutom skargi - w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy, przyjmując zasadnie, iż skarżąca nie spełnia kryterium metrażowego, o którym mowa w przepisie § 4 pkt 1 tej uchwały, co dało podstawę do odmowy zakwalifikowania K.K. do wynajęcia lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. W świetle ustaleń poczynionych przez organ, K.K. zamieszkuje obecnie razem ze swoją córką, matką i bratem w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. należącym do zasobu mieszkaniowego [...], którego najemcą jest jej matka. Jest to lokal jednopokojowy o pow. użytkowej 33,07 m2 i pow. mieszkalnej 25,44 m2. Przy czterech osobach zamieszkujących w tym lokalu na jedną osobę przypada zatem 6,36 m2 powierzchni mieszkalnej. W ocenie Sądu podniesiony w skardze zarzut, że organ wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy, gdyż na skutek postawienia ścianek działowych z karton–gipsu doszło do trwałego zmniejszenia powierzchni mieszkalnej lokalu, nie zasługuje na uwzględnienie. Z faktu, iż Administracja [...] nr [...] Zakładu Gospodarki Nieruchomościami [...] w roku 2011, na wniosek matki skarżącej, wyraziła zgodę na wygrodzenie pokoju w tym mieszkaniu lekkimi ściankami z płyt karton-gips w celu zabezpieczenia bieżących potrzeb bytowych lokatorów nie można wywodzić, że doszło w ten sposób to trwałego zmniejszenia powierzchni mieszkalnej lokalu. Zgoda na wykonanie wygrodzenia pomieszczenia w pokoju została wyrażona przez Administrację [...] nr [...] z zastrzeżeniem konieczności demontażu ścianek po ustąpieniu okresu najmu lokalu. Nie oznaczało to zatem trwałej przebudowy lokalu, lecz tylko doraźne przedzielenie pokoju ściankami działowymi na potrzeby najemcy. Okoliczność podzielenia pokoju cienkimi ściankami działowymi została odnotowana w czasie kontroli przeprowadzonej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w dniu [...] marca 2018 r. w związku z prowadzonym postępowaniem z wniosku K. K., a zatem była znana organowi w dacie orzekania (vide: notatka służbowa k-162 akt). Reasumując, aby skarżąca mogła zostać zakwalifikowana do wynajęcia lokalu mieszkalnego z zasobu [...] musi spełniać łącznie przesłanki określone w § 4 pkt 1 i pkt 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy. Skarżąca przesłanek określonych w § 4 pkt 1 ww. uchwały nie spełnia, gdyż zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, w którym na osobę przypada więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a zatem nie może być uznana za osobę pozostającą w trudnych warunkach mieszkaniowych. Wprawdzie w § 5 ust. 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 wymienione zostały kategorie osób do których nie stosuje się postanowień § 4 pkt 1, jednak skarżąca ani w toku postępowania przed organem, ani w skardze, nie powoływała się na żadne okoliczności z których wynikałoby, że należy do którejś z kategorii osób wymienionych w ust. 2 paragrafu 5. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona uchwała odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.