II SA/Rz 114/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Ewa Partyka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostepnienia akt sprawy stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty z dnia [...] października 2017 r. nr [...]. Przedmiotem skargi J. K. (skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (organ odwoławczy) z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] (organ I instancji) z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia akt sprawy. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco: Skarżący zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o udostępnienie mu akt sprawy dotyczącej budowy zjazdu na działkę ew. nr 76 w B. z drogi stanowiącej działkę ew. nr 61, celem zapoznania się z nimi, wskazując również na zamiar złożenia wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] organ odwoławczy stwierdził nieważność postanowienia z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] jako wydanego bez podstawy prawnej. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że umorzenie postępowania administracyjnego przez organ administracji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Następnie decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 8, 79a, 105 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w całości - z uwagi na brak posiadania przez skarżącego interesu prawnego jako strony w związku dokonanym zgłoszeniem robót budowlanych dla zamierzenia inwestycyjnego pn "Budowa zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej Nr [...] P. – N. – B. km 33 + 430 działka ewidencyjna nr 61 w miejscowości B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w piśmie z dnia 9 czerwca 2017 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w [...] - 12 czerwca 2017 r.) skarżący przedstawił żądanie udostępnienia akt sprawy dotyczącej budowy zjazdu na działkę o nr ewid. 76 z drogi stanowiącej działkę o nr 61 w miejscowości B., celem zapoznania się z nimi. Informując o zamiarze złożenia wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie, zażądał dostępu do akt, wskazując na swój interes prawny. Wobec bardzo ogólnikowej treści złożonego żądania, organ I instancji pismem z dnia 28 czerwca 2017 r. wezwał skarżącego do udzielenia w wyznaczonym terminie dodatkowych wyjaśnień oraz przedłożenia dokumentów wskazujących na fakty i okoliczności, z których wywodzi posiadanie uprawnień strony w przedmiotowej sprawie, a tym samym prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. W treści wezwania organ dodatkowo poinformował skarżącego, że zgłoszenie robót dotyczących budowy przedmiotowego zjazdu zostało zarejestrowane pod nr [...]. W udzielonych w piśmie z dnia 12 lipca 2017 r. wyjaśnieniach, skarżący jednoznacznie stwierdził, że w sprawie budowy zjazdu z działki o nr ewid. gr. 61 na działkę o nr ewid. 76 ma prawa strony. Na tę okoliczność przedłożył kserokopię odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 111/14. Następnie organ I instancji wyjaśnił, że w stanie faktycznym sprawy dotyczącej budowy przedmiotowego zjazdu, wnioskiem z dnia 14 stycznia 2016 r. Gmina [...] dokonała zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie zjazdu publicznego z drogi powiatowej Nr [...] P. – N. – B. km 33+430 działka ewidencyjna nr 61 w miejscowości B., który zgodnie z projektem dołączonym do wniosku miał zostać wykonany do działki nr 76. Wniosek został poprawiony i uzupełniony przy piśmie z 3 lutego 2016 r. Pismem z dnia 9 marca 2016 r. nr [...] Starosta [...] powiadomił Gminę [...], że nie wniósł sprzeciwu do przedmiotowego zgłoszenia. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z kolei dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowany w tej normie może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której podmiot może być co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do składania żądań jako strona. Dalej organ I instancji wyjaśnił, że ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw wprowadziła nowe regulacje prawne dotyczące budowy zjazdów. Zgodnie z nowelą treści art. 29 ust. 1 pkt 11 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 - budowa zjazdów z dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych oraz zatok parkingowych na tych drogach, nie wymagała pozwolenia na budowę a wyłącznie dokonania zgłoszenia (ustawa weszła w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia tj. z dniem 28 czerwca 2015 r.). W związku z tym, złożony w dniu 14 stycznia 2016 r. przez Gminę [...] wniosek zgłoszenia robót budowlanych, został rozpatrzony w oparciu o jej przepisy tj. w trybie uproszczonym. Organ I instancji stwierdził, że nie można się zgodzić ze skarżącym, iż nie uznając go za stronę postępowania, Starosta naruszył przepisy prawa. Stosownie do treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (u.p.b.), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten wyraźnie odnosi się wyłącznie do postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nie mógł być zatem zastosowany w sytuacji dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania określonych robót budowlanych, na których realizację nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Skoro więc art. 28 ust. 2 u.p.b. nie miał w sprawie zastosowania, to organ nie mógł go naruszyć. Poza tym organ I instancji stwierdził, że dokonanie zgłoszenia (a również i doręczenie ewentualnej decyzji o sprzeciwie w sytuacji jego wniesienia przez właściwy organ) nie może się odbywać co do zasady przy udziale innych podmiotów, poza inwestorem. Jest to konsekwencją, wprowadzenia do u.p.b. instytucji zgłoszenia budowy, jako zdecydowanie prostszej od pozwolenia na budowę formy dochodzenia do wymaganej prawem akceptacji właściwego organu budowlanego zamiaru podjęcia robót budowlanych. Założeniem ustawodawcy dokonującego takiej zmiany regulacji, aby część robót budowlanych mogła być realizowana na podstawie zgłoszenia, było doprowadzenie do uproszczenia a zarazem przyspieszenia procesu budowlanego, ze względu na brak potrzeby akceptacji zgłoszenia w formie decyzji administracyjnej właściwego organu. Wyrazem tego był krótki, bowiem zaledwie 30-dniowy (obecnie 21-dniowy) termin dla organu administracji przyjmującego zgłoszenie do wniesienia w formie decyzji administracyjnej sprzeciwu i to tylko w razie zaistnienia ściśle określonych ustawą przesłanek. Zgłoszenie budowy nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego, nie stanowi bowiem wniosku (podania) zainteresowanego podmiotu, który w myśl k.p.a. wymagałby załatwienia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawy administracyjnej. Uprawnienie inwestora do rozpoczęcia działalności budowlanej wynika jedynie z milczenia organu. Brakuje zatem przesłanek do zastosowania wobec tego "rozstrzygnięcia" środków prawnych przysługujących w postępowaniu administracyjnym. Stronie, która jest niezadowolona z dopuszczenia we wskazany sposób do realizacji budowy lub robót objętych zgłoszeniem, przysługuje jedynie prawo żądania zastosowania w sprawie środków przewidzianych w art. 50 u.p.b. Fakt niezgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ powoduje, iż uprawnienie inwestora do uruchomienia procesu budowlanego powstaje bezpośrednio z mocy prawa, a nie w wyniku konkretyzacji normy prawnej. Przepisy u.p.b. nie nakładają jednocześnie na organ obowiązku potwierdzenia powstania tego uprawnienia poprzez wydanie aktu administracyjnego. Organ I instancji wyjaśnił, że nie stwierdził, a wnioskodawca nie wskazał na zaistnienie okoliczności o których mowa w art. 30 ust. 7 u.p.b. W myśl tego przepisu właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować: 1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; 3) pogorszenie warunków zdrowotno- sanitarnych; 4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zatem uznanie przez organ, że konieczne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę wskutek okoliczności wskazanych w art. 30 ust. 7 u.p.b., może nastąpić wyłącznie w drodze decyzji, o której mowa w art. 30 ust. 5, a więc w sytuacji wydania decyzji o sprzeciwie. Skoro decyzji takiej organ nie podjął, nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów k.p.a., a zatem nie mogło również dojść do naruszenia przepisów k.p.a. bądź u.p.b. w zakresie naruszenia interesu stron. W ocenie organu I instancji, skarżący nie wskazał, z jakimi konkretnie zagrożeniami wiązało się podjęcie zgłoszonych robót budowlanych. Nie zaszła w szczególności przesłanka z pkt 4 - wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zdaniem organu nie może to być bowiem jedynie subiektywne odczucie właściciela sąsiedniej nieruchomości, lecz istniejące w rzeczywistości ograniczenia w możliwości korzystania z nieruchomości, objętych zgłoszeniem. Organ I instancji dodał, że wymieniane przez skarżącego działki o nr ewid. 78/14 i 78/15 nie były objęte zakresem zgłoszenia, a także nie znajdowały się w obszarze oddziaływania. W świetle przytoczonych okoliczności oraz uwzględniając stan prawny, organ I instancji uznał, że skarżący nie posiadał interesu prawnego, a co za tym idzie przymiotu strony w sprawie dotyczącej zgłoszenia robót budowlanych dla ww. zamierzenia inwestycyjnego, a tym samym nie posiada uprawnień dostępu do akt w/w sprawy w trybie art. 73 § 1 k.p.a. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 30 ust. 2 u.p.b. w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Stosownie zaś do treści art. 30 ust. 5 u.p.b., zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Organ odwoławczy stwierdził, że instytucja zgłoszenia nie zwalnia inwestora z obowiązku przedłożenia niezbędnych dokumentów, chociaż przebieg postępowania zainicjowany zgłoszeniem jest inny, aniżeli wszczęty wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego - w postępowaniu zainicjowanym zgłoszeniem stroną jest tylko inwestor, a samo zgłoszenie budowy nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego i do dnia wydania decyzji o sprzeciwie nie toczy się postępowanie administracyjne w zakresie uregulowanym przepisami k.p.a., jednak na tym etapie organ jest zobowiązany do wyjaśnienia wątpliwości co do dopuszczalności i zasadności zgłoszenia. Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 28 k.p.a. po czym stwierdził, że uprawnienie do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z kolei dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowany w tej normie może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której podmiot może być co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do składania żądań jako strona. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie posiada interesu prawnego, a zatem nie posiada przymiotu strony w ww. postępowaniu, a tym samym nie posiada uprawnień dostępu do akt tej sprawy w trybie art. 73 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy na poparcie swoich twierdzeń przytoczył treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 80/17. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W związku z powyższym organ stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nie narusza słusznego interesu strony. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, podnosząc w niej liczne zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania przez organy obu instancji. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga została uwzględniona na podstawie art. 145 § 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. przez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, albowiem decyzje te są obarczone wadami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 74 § 2 w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. odmowa udostępnienia akt sprawy stronie (także po zakończeniu postępowania) następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Jeżeli w ocenie organu osoba wnioskująca o udostępnienie akt sprawy nie posiada statusu strony, organ ten powinien wydać postanowienie o odmowie udostępnienia akt sprawy. Jeżeli jednak organ uzna, że postępowanie incydentalne dotyczące udostępnienia akt sprawy było od początku bezprzedmiotowe (np. z powodu bezskuteczności prawnej wniosku) lub stało się następczo bezprzedmiotowe (np. w następstwie cofnięcia wniosku o udostępnienie akt sprawy), konieczne staje się umorzenie tego rodzaju postępowania na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. w drodze wydania postanowienia. Jest jednak rażącym błędem umorzenie incydentalnego postępowania dotyczącego udostępnienia akt sprawy (art. 73 § 1 k.p.a.) w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 104 § 1 decyzja administracyjna jest formą prawną merytorycznego (co do istoty) albo niemerytorycznego (przez zakończenie postępowania w danej instancji bez orzeczenia co do istoty sprawy – np. umorzenie postępowania) w sprawie administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1-2) k.p.a. Decyzja administracyjna bez wyraźnego i szczególnego upoważnienia ustawowego nie może być natomiast wykorzystywana jako forma prawna umarzania postępowań administracyjnych incydentalnych, które jedynie dotyczą (uprzednio, w toku lub następczo) sprawy administracyjnej. Brak w tym zakresie jednoznacznego wskazania w art. 126 k.p.a., że umorzenie postępowania kończącego się wydaniem postanowienia powinno następować w formie postanowienia (pomimo, iż w zakresie art. 151 § 1 i art. 158 § 1 określono wprost, że zamiast decyzji wydaje się postanowienie), nie może być odczytywany jako podstawa do zastosowania formy decyzji. Przepis art. 126 k.p.a. w części wstępnej expressis verbis stanowi, że do postanowień "stosuje się odpowiednio" przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113 k.p.a., co oznacza m.in. modyfikację wskazanych w tych przepisach form prawnych "decyzji" przez zastąpienie ich formą "postanowienia". O konieczności zastosowania formy postanowienia w zakresie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania dotyczącego udostępnienia akt sprawy przesądza definitywnie i ostatecznie sam ustawodawca, stanowiąc, że odmowa udostępnienia akt sprawy następuje w drodze postanowienia, a samo pozytywne załatwienie wniosku o udostępnienie następuje w formie czynności materialno-technicznej (art. 73 § 1a w zw. z art. 73 § 1 k.p.a.). W tej sytuacji wydanie decyzji administracyjnej "w sprawie udostępnienia akt sprawy administracyjnej" – niezależnie od tego, czy jest to decyzja "w przedmiocie udostępnienia", czy decyzja "w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia akt sprawy" – musi być uznane za działanie bez podstawy kompetencyjnej oraz – dodatkowo – rażące naruszenie przepisów art. 105 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 74 § 2 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji uznając, że skarżący nie był i nie nadal nie jest stroną postępowania (co do którego odrębnie złożono żądanie wznowienia postępowania), postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia akt sprawy. Pismem z dnia 16 sierpnia 2017 r. skarżący wniósł do organu pierwszej instancji zażalenie na powyższe postanowienie. Zażalenie to zostało przekazane organowi zażaleniowemu w dniu 29 sierpnia 2017 r. Organ zażaleniowy nie rozpoznając powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia z dnia z dnia [...] lipca 2017 r., wyrażając pogląd, że zastosowanie "w sprawie o udostępnienie akt sprawy" znajduje wprost art. 105 § 1 k.p.a., a zatem umorzenie tego rodzaju postępowania powinno nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania. Jak już jednak wskazano, pogląd ten jest rażąco błędny, co oznacza, że wadliwe było również umorzenie postępowania zażaleniowego postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Następstwem powyższego było wydanie bez podstawy prawnej przez organ pierwszej instancji oraz organ drugiej instancji decyzji administracyjnych o umorzeniu postępowania "w sprawie udostępnienia akt sprawy" (decyzja z dnia [...] października 2017 r. oraz zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r.) oraz rażące naruszenie przepisów art. 105 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 74 § 2 k.p.a. Niezależnie od powyższego, kontrolowane organy w toku ponownego rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie akt sprawy nie tylko zastosują właściwe formy prawne działania (czynność udostępnienia akt sprawy albo postanowienie o odmowie udostępnienia akt sprawy), lecz także uwzględnią, że w razie uznania, że skarżący nie jest legitymowany do żądania udostępnienia akt sprawy, właściwym sposobem rozstrzygnięcia tego rodzaju wniosku jest postanowienie o odmowie udostępnienia akt sprawy (art. 74 § 2 w zw. z art. 73 § 1 k.p.a.), a nie postanowienie o umorzeniu postępowania w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, orzekł jak w sentencji.