III SA/Łd 301/19

WyrokWSA w Łodzi2019-06-04

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Teresa Rutkowska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może usunąć z urzędu, z mocą wsteczną, błędny zapis dotyczący użytku gruntowego, który został wprowadzony w wyniku modernizacji ewidencji, jeśli aktualizacja danych z 2014 roku przywróciła stan zgodny ze stanem faktycznym, ale nie rozwiązała problemów podatkowych skarżących związanych z okresem obowiązywania błędnego zapisu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może usunąć z mocą wsteczną błędnego zapisu dotyczącego użytku gruntowego, który został wprowadzony w wyniku modernizacji ewidencji. Dane w ewidencji mają charakter deklaratoryjny i odzwierciedlają aktualny stan prawny. Wprowadzony w 2011 roku zapis o użytku "dr" był zgodny z ówcześnie obowiązującymi dokumentami, w tym decyzją o podziale nieruchomości i uchwałą nadającą nazwę drodze. Nawet jeśli zapis ten okazał się niezgodny ze stanem faktycznym na gruncie, nie można go uznać za oczywisty błąd podlegający usunięciu z mocą wsteczną. Aktualizacja ewidencji następuje na podstawie nowych dokumentów i wywołuje skutki na przyszłość, a przepisy nie przewidują możliwości wstecznego usuwania danych.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się usunięcia z operatu ewidencji gruntów i budynków zapisu z 2011 r. ujawniającego dla działki nr ew. [...] użytek gruntowy "dr" (droga), który obowiązywał do 2014 r. Twierdzili, że zapis ten był niezgodny ze stanem faktycznym i wpływał negatywnie na ich zobowiązania podatkowe. Organy administracji odmówiły usunięcia zapisu, wskazując, że aktualizacja ewidencji nie może nastąpić z mocą wsteczną, a jedynie poprzez zastąpienie wadliwego wpisu prawidłowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zapis z 2011 r. nie był oczywistym błędem i nie można go było usunąć z mocą wsteczną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi D. G. i S. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia z operatu ewidencji gruntów i budynków wprowadzonego zapisu oddala skargę. III SA/Łd 301/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096)- dalej k.p.a.; art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2101) -dalej: p.g.k. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] wydana w przedmiocie odmowy usunięcia z operatu ewidencji gruntów i budynków zapisu wprowadzonego w 2011 r. polegającego na ujawnieniu dla działki ewidencyjnej nr [..] położonej w obrębie [...], gm. K. użytku gruntowego "dr"-droga. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta K. zatwierdził podział działki o nr ew. [...] o pow. 1,9008 ha, położonej w obrębie G., gm. K. stanowiącej współwłasność S.B. i D. B., w udziale po ½ każdy. W wyniku dokonanego podziału powstały działki o nr ewidencyjnych od [...] do [...], przy czym zgodnie z pkt 2 powołanej decyzji działka o nr ew. [...] stanowiła dojazd wewnętrzny do wydzielonych działek. Rada Miejska w K. uchwałą z dnia [...] nr [...], podjętą na wniosek właścicieli działki nr [...], nadała drodze dojazdowej nazwę "[...]". Następnie w wyniku przeprowadzonej w roku 2011 modernizacji gruntów i budynków dokonano zmiany oznaczenia użytków gruntowych z dotychczasowych użytków rolnych (RIVa, RIVb, RV) na tereny komunikacyjne- droga (dr). Wnioskiem z dnia 2 marca 2012 r. S. B. i D. G. (poprzednio B.) wystąpili o ponowne przeanalizowanie zapisów ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki ew. [...], wskazując, że uwidoczniony w ewidencji zapis jest niezgodny ze stanem faktycznym na gruncie. Działka ta stanowi drogę dojazdową jedynie w części, natomiast w większej części jest użytkowana rolniczo. Zawiadomieniem z dnia 5 kwietnia 2012 r. Starosta [...] poinformował wnioskujących o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmiany oznaczeń użytków gruntowych przedmiotowej działki, a następnie, w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ostateczną decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 7d, art. 20, art. 22, art. 24a p.g.k. oraz § 67 i § 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2009 r. Nr 38 poz. 454) orzekł o wprowadzeniu zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr ew. [...] w ten sposób, że: na części działki o pow. 0,0656 ha pozostawiono użytek "dr" (dojazd do posesji S. B.), a na pozostałej części wprowadzono użytki RIVa, RVb, RV. Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2017 r., doprecyzowanym kolejnymi pismami procesowymi D. G. i S. B. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpili o usunięcie z ewidencji gruntów i budynków, istniejącego od 2011 r. do dnia 27 czerwca 2014 r., zapisu dla działki o nr ew. [...], z którego wynikało, że działka ta stanowi teren komunikacyjny - drogę (dr). Powyższy zapis miał bezpośredni wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Jednocześnie precyzując wniosek pełnomocnik skarżących wyjaśnił, iż intencją stron nie jest przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] a jedynie wyeliminowanie, usunięcie z ewidencji gruntów i budynków zapisów zmian oznaczenia użytków działki [...], wprowadzonych w 2011 r. i obowiązujących do dnia 27 czerwca 2014 r. Jako podstawę żądania strona skarżąca wskazała art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d, pkt 2, ust. 2b pkt 2 p.g.k. w zw. z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 29 marca 2009 r. Decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił usunięcia z operatu ewidencji gruntów i budynków zapisu wprowadzonego w 2011 r. (funkcjonującego do 2014 r.) polegającego na ujawnieniu dla działki ew. nr [...], położnej w obrębie G., gm. K. użytku gruntowego – droga "dr". Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał ,iż zgonie z obowiązującymi przepisami podstawą zmiany danych ewidencji gruntów i budynków stanowią orzeczenia sądowe, akty notarialne lub decyzje administracyjne, których legalności bądź ważności, organ prowadzący tę ewidencję nie ma prawa oceniać. Tym samym podstawą usunięcia danych wprowadzonych na podstawie wadliwych lub też nieważnych dokumentów, stanowiących podstawę dokonania wpisu, stanowią nowe dokumenty właściwych organów , które pozbawiają mocy wiążącej lub modyfikują treść, wcześniej wydanych dokumentów. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści art. 24 ust. 2b p.g.k. Ponadto odwołując się do treści § 44, § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2001 r., organ I instancji wskazał na brak jakichkolwiek prawnych możliwości wprowadzania zmian z datą wsteczną. Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli odwołanie, w którym zarzucili naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędne odczytanie żądania skarżących, jako żądanie zmiany stanów prawnych uwidocznionych w operacie ewidencji gruntów i budynków, w sytuacji gdy dotyczyło ono jedynie zmiany oznaczenia użytków, a co za tym idzie zmiany jedynie w zakresie stanu faktycznego, co nie wymagała przedstawienia dokumentów podważających podstawę wpisów; niepełną i nieprawidłową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie ustaleń, czy zmiana dokonana w 2011 r. w zakresie oznaczenia użytków gruntowych odnośnie działki [...] (na użytek "dr"), nie była obarczona oczywistym błędem, jak również czy zmiana ta dokumentowała rzeczywisty stan prawny; brak wyjaśnienia czy stan użytków gruntowych na przedmiotowej działce był tożsamy, czy też odmienny w roku 2011 i w roku 2014; - art. 6, art. 7a, art. 8 k.p.a. poprzez pozostawienie w ewidencji gruntów i budynków dla działki o nr ew. [...] zapisów wprowadzonych w 2011 r., pomimo, że z zgromadzonego materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, ze stan faktyczny działki nie uległ zmianie od momentu wcześniejszych wpisów w ewidencji, aż do chwili obecnej i względy słuszności i rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony wymagały pozytywnego rozstrzygnięcia o żądaniu wniosku; - §45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d, pkt 2 , ust. 2b pkt 2 p.g.k. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na odmowie wyeliminowania (usunięcia) zapisów odnośnie oznaczenia użytków gruntowych działki [...] wprowadzonych w 2011 i obowiązujących do 2014 r. w następstwie nieprawidłowego uznania, że usunięcie danych z operatu ewidencji gruntów i budynków następuje wyłącznie poprzez wpisanie w ich miejsce nowych danych , z pozostawieniem jako archiwalnych danych kwestionowanych, co dodatkowo wymaga istnienia jednego z aktów prawnych wymienionych w art. 24 ust. 2b pkt 1, w sytuacji gdy informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów wymienionych w art. 23 ust. 1-4 p.g.k., materiałów zasobu oraz wykrycia błędnych informacji, a wydawana w takim przypadku decyzja administracyjna stanowi samoistną podstawę całkowitego usunięcia błędnych danych (a nei ich zastąpienia danymi prawidłowymi); - art. 24 ust. 2a pkt 1 lit.d p.g.k.w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez jego błędną interpretację skutkującą odmową usunięcia nieprawidłowych danych z ewidencji gruntów, mimo że przepis ten wprost wskazuje na możliwość eliminowania przez organ prowadzący ewidencję zamieszczonych w niej błędnych danych; - art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, ze opisana wnioskiem sytuacja nie może być rozwiązana w sposób proponowany wnioskiem , co prowadzi do rozstrzygnięcia jaskrawo sprzecznego z zasadą państwa prawnego. Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i usunięcie kwestionowanych zapisów ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla działki nr [...], obowiązujących od 2011 r. do 2014 r. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy przedstawił dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz wskazał na podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcie, w tym art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 , art. 24 ust. 2a, ust. 2b , ust. 2c p.g.k. oraz § 44 i § 45 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., regulujących kwestie związane z aktualizacją informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skarżący domagają się wydania, na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k., decyzji administracyjnej w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działki nr ew. [...] poprzez usunięcie, z mocą wsteczną, błędnego zapisu dotyczącego oznaczenia użytku gruntowego (dr),ujawnionego w okresie od 2011 r. do 2014 r. który to zapis był niezgodny z istniejącym na gruncie stanem faktycznym. Natomiast dokonana decyzją Starosty [...] z czerwca 2014 r. aktualizacja ewidencji, przywracająca prawidłowe oznaczenie użytków gruntowych przedmiotowej nieruchomości wywoływała skutki na przyszłość, a tym samym nie rozwiązywała problemów podatkowych skarżących. Odnosząc się do żądania skarżących organ odwoławczy wskazał, iż obowiązujące przepisy prawa odnoszące się do kwestii zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków (w tym jej aktualizacji) nie przewidują możliwości dokonania aktualizacji zawartych w niej danych z mocą wsteczną. Wszelkie zmiany danych następują niezwłocznie po otrzymaniu przez organ prowadzący ewidencję, wymienionych w ustawie dokumentów stanowiących podstawę tych zmian. Organ odwoławczy wskazał również, iż wbrew stanowisku pełnomocnika skarżących brak jest możliwości usunięcia czy też anulowania danych zawartych w ewidencji, nawet gdy wprowadzone do niej dane były błędne. W takiej sytuacji jedynym możliwym rozwiązaniem jest dokonanie aktualizacji ewidencji poprzez zastąpienie nieaktualnego , czy też wadliwego wpisu wpisem prawidłowym, zgodnym ze stanem faktycznym czy też prawnym, a co więcej na podstawie przedłożonego nowego dokumentu, który uzasadniałby dokonanie zmiany. Tym samym brak jest możliwości wydania decyzji o treści zgodnej z żądaniem skarżących. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż skoro właściciele przedmiotowej nieruchomości nie zgadzali się z ustalonymi w ramach przeprowadzonej modernizacji w 2011 r. użytkami – "dr", mieli możliwość zgłaszania uwag i zarzutów , w trybie określonym przepisami p.g.k. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. B. i D. G. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucili naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez; niepełną i nieprawidłową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie ustaleń, czy zmiana dokonana w 2011 r. w zakresie oznaczenia użytków gruntowych odnośnie działki [...] (na użytek "dr"), nie była obarczona oczywistym błędem, jak również czy zmiana ta dokumentowała rzeczywisty stan faktyczny na gruncie, tym bardziej, że dokonana decyzją Starosty [...] z [...] zmianą przywrócono jedynie stan faktyczny, nieprawidłowo zmieniony w 2011 r.; - art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d, pkt 2 , ust. 2b pkt 2 p.g.k. w zw. z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na odmowie wyeliminowania (usunięcia) zapisów odnośnie oznaczenia użytków gruntowych działki [...] wprowadzonych w 2011 i obowiązujących do 2014 r. w następstwie nieprawidłowego uznania, że usunięcie danych z operatu ewidencji gruntów i budynków następuje wyłącznie poprzez wpisanie w ich miejsce nowych danych , z pozostawieniem jako archiwalnych danych kwestionowanych, co dodatkowo wymaga istnienia jednego z aktów prawnych wymienionych w art. 24 ust. 2b pkt 1, w sytuacji gdy informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów wymienionych w art. 23 ust. 1-4 p.g.k., materiałów zasobu oraz wykrycia błędnych informacji, a wydawana w takim przypadku decyzja administracyjna stanowi samoistną podstawę całkowitego usunięcia błędnych danych (a nie ich zastąpienia danymi prawidłowymi); - art. 24 ust. 2a pkt 1 lit.d p.g.k.w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez jego błędną interpretację skutkującą odmową usunięcia nieprawidłowych danych z ewidencji gruntów, mimo że przepis ten wprost wskazuje na możliwość eliminowania przez organ prowadzący ewidencję zamieszczonych w niej błędnych danych; - art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, ze opisana wnioskiem sytuacja nie może być rozwiązana w sposób proponowany wnioskiem , co prowadzi do rozstrzygnięcia jaskrawo sprzecznego z zasadą państwa prawnego. Z uwagi na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając wniesioną skargę pełnomocnik skarżących podtrzymał argumentację, co do możliwości usunięcia z operatu ewidencji gruntów i budynków dla działki ew. nr [...], w drodze jej aktualizacji, błędnych i niezgodnych z stanem faktycznym danych, które na skutek wadliwego działania organów administracji w sposób negatywny wpływają na ciążące na skarżących zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Na zasadność przedstawionej argumentacji odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W niniejszej sprawie kontroli sądu administracyjnego poddana została decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...] nr [...] o odmowie usunięcia z operatu ewidencji gruntów i budynków zapisu wprowadzonego w 2011 r. polegającego na ujawnieniu dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie G., gm. K. użytku gruntowego "dr"-droga. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2101) -dalej: p.g.k. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.) – dalej rozporządzenie z 29 marca 2001 r. Zasadniczą kwestią sporną pozostaje możliwość usunięcia przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, z mocą wsteczną, zamieszczonego w niej zapisu odnośnie użytku gruntowego działki o nr ew. [...] - "dr", w okresie od daty przeprowadzonej w 2011 r. modernizacji do daty wydania decyzji Starosty [...]z dnia [...], na mocy której do operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczącego przedmiotowej działki wprowadzono zapis zgodnie z którym na części działki ew. [...] pozostawiono użytek "dr" (dojazd do posesji S.B.), a na pozostałej części wprowadzono użytki RIVa, RVb, RV. W ocenie skarżących powyżej powołana decyzja niejako "przywróciła" niezmienny stan faktyczny na gruncie, istniejący przed datą przeprowadzenia modernizacji w 2011. Jednakże z uwagi na fakt, iż dokonana na podstawie decyzji z 2014 r. aktualizacja wywołuje skutki prawne na przyszłość, koniecznym jest w ocenie skarżących usunięcie funkcjonującego w ewidencji zapisu odnośnie rodzaju użytku gruntowego działki, obowiązującego w okresie od 2011 do 2014 r., który to zapis rodzi negatywne skutki podatkowe dla skarżących. Tym samym, w ocenie skarżących powyższy, oczywiście błędny zapis, winien zostać usunięty z operatu ewidencji gruntów i budynków działki [...]. Przy czym żądanie skarżących powinno zostać uwzględnione nie w drodze aktualizacji ewidencji, w oparciu o przedłożony przez nich, przewidziany ustawą p.g.k. dokument stanowiący podstawę dokonania wpisu, lecz poprzez usunięcie błędnej informacji, która nigdy nie odpowiadała stanowi faktycznemu na gruncie. Na wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, iż jak wynika z treści art. 2 pkt 8 p.g.k. celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju systemu informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających tymi gruntami, budynkami, lokalami. Rejestr ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie odzwierciedla aktualny stan prawny wynikający m.in. z innych rejestrów. Dane w nim zawarte mają charakter informacyjny odzwierciedlający aktualny stan prawny, dotyczący danej nieruchomości. Stosownie do art. 22 ust. 1 p.g.k. oraz § 44 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. starosta jest organem administracji publicznej, który prowadzi ewidencję gruntów i budynków. Jednym z obowiązków tego organu jest między innymi prowadzenie oraz utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia z 29 marca 2001 r.). Przy czym, jak wynika z powołanej ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego zmiany danych operatu ewidencyjnego mogą nastąpić w drodze jego modernizacji, to poprzez podjęcie przez starostę z urzędu działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych w celu: 1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia; 2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu; w trybie uregulowanym w art. 24a p.g.k. oraz § 55 - §57 rozporządzenia z 29 marca 2001r.; bądź też w drodze aktualizacji ewidencji, to jest poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych; w trybie uregulowanym w art. 24 ust. 2a-2c p.g.k. oraz § 45, § 47- § 50 rozporządzenia z 29 marca 2001 r.). Przy czym powołane wyżej tryby stanowią zupełnie odrębne tryby postępowania, a zasadnicza różnicą pomiędzy nimi, na jaką można wskazać jest to, że modernizacja ewidencji dotyczy konkretnego obszaru obrębu ewidencyjnego, natomiast aktualizacja ewidencji odnosi się do konkretnej jednostki ewidencyjnej (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r., I OSK 343/10; www.cbois.sa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie, jak już wcześniej wskazano skarżący żądają usunięcia błędnych w ich ocenie informacji, a więc aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla działki o nr ew. [...]. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zagadnienie dotyczące możliwości usunięcia błędnego wpisu w ramach aktualizacji operatu ewidencyjnego początkowo nie było uregulowane w przepisach dotyczących ewidencji i to zarówno w przepisach ustawowych, jak i w przepisach rozporządzenia. Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych zostało wypracowane stanowisko, że aktualizacja operatu ewidencyjnego może również polegać na usunięciu błędnego wpisu, przy czym może to dotyczyć tylko błędów oczywistych czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego i wyjaśniającego. Powyższe skutkowało wprowadzeniem przez ustawodawcę odpowiednich przepisów regulujących możliwość usunięcia błędnego wpisu, najpierw poprzez zmianę w 2013 r. przepisów rozporządzenia z 2001 r., a następnie poprzez przeprowadzoną w roku 2014 nowelizację ustawy p.g.k. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym ( mającym zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy), zgodnie z art. 24 ust. 2a p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. W myśl art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Ponadto jak wynika z treści art. 24 ust. 2c p.g.k. odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej Należy również zwrócić uwagę, że wskazane wyżej przepisy, które w obecnym stanie prawnym dopuszczają podjęcie takich czynności, których przedmiotem będzie wyeliminowanie danych błędnych, poprzez ich zamieszczenie w przepisach regulujących instytucję aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, stanowią jeden z przypadków, czy też celów aktualizacji. W konsekwencji możliwość eliminowania danych błędnych musi przede wszystkim prowadzić i realizować podstawowy cel jakim jest aktualizacja ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 czerwca 2018 r., III SA/Gd 139/18; www.cbois.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Dla zasadności powyższego stwierdzenia przypomnieć należy, iż przedmiotowa działka o nr ew. [...] powstała w wyniku podziału, należącej do skarżących nieruchomości oznaczonej pierwotnie nr ew. [...] o pow. 1,9008 ha, położonej w obrębie G., gm. K. W wyniku dokonanego podziału powstały działki o nr ewidencyjnych od [...] do [...], przy czym działka o nr ew. [...] stanowiła dojazd wewnętrzny do wydzielonych działek. Ostateczną decyzją z [...] Burmistrz Miasta K. zatwierdził przeprowadzony podział, o czym stosownie do brzmienia ówcześnie obowiązującej treści art. 23 p.g.k., był zobowiązany poinformować właściwego starostę – Starostę [...], z uwagi na zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, załączając do zawiadomienia mapę dokonanego podziału. Tym samym Starosta [...] przeprowadzając w roku 2011 modernizację obszaru ewidencyjnego, na którym położna jest przedmiotowa działka o nr [...], w oparciu przeprowadzone prace modernizacyjne oraz posiadane w prowadzonym przez siebie zasobie dane, w tym w oparciu o pozostającą w obiegu prawnym ostateczną decyzję z [...] o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, w sposób uprawniony dokonał zmiany oznaczenia użytku gruntowego tej działki na "dr". Tym bardziej, że uchwałą z 29 sierpnia 2007 r., nr XII/79/2007 Rada Miejska w K., po rozpatrzeniu wniosku właścicieli nieruchomości nadała drodze położnej we wsi G.gm. K. oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] , nazwę "[...]", która została oznaczona kolorem czerwonym na załączniku nr 1 do uchwały (§ 1 uchwały). Zaznaczony na załączonej do uchwały mapie obszar drogi – ul. [...] (działki [...]) jest tożsamy z jej położeniem na mapie wykonanej podczas przeprowadzonego w 2003 r. podziału działki nr [...]. Ponadto, jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej niniejszą skargą decyzji, skoro właściciele przedmiotowej nieruchomości nie zgadzali się z ustalonymi w ramach przeprowadzonej modernizacji w 2011 r. użytkami – "dr", mieli możliwość zgłaszania uwag i zarzutów, w terminie i trybie określonymi przepisami p.g.k. Powyższe oznacza, iż ujawnione w operacie ewidencyjnym działki nr [...] dane, co do rodzaju jej użytku gruntowego ("dr") od momentu ich wprowadzenia w 2011 r. do momentu ich aktualizacji poprzez zmianę oznaczenia istniejących na niej faktyczne rodzajów użytków gruntowych, co nastąpiło na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...]., nie mogą zostać uznane za błędne informacje w rozumieniu art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.k., podlegające poprawieniu, czy też usunięciu w drodze czynności materialnotechnicznej na podstawie ust. 2b powołanego przepisu. Ponadto, niejako na marginesie niniejszych rozważań należy wskazać, iż usunięcie błędu może dotyczyć tylko błędów oczywistych czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Tymczasem, w świetle ustaleń faktycznych niniejszej sprawy, jak i istniejących w obiegu prawnym dokumentów, w tym ostatecznej decyzji o podziale nieruchomości, z której wynika, że działka nr [...] stanowi wewnętrzną drogę dojazdową do działek powstałych w wyniku przeprowadzonego podziału; aktu prawa miejscowego o nadaniu drodze obowiązującej urzędowej nazwy "[...]", w ocenie Sądu zawarty w operacie ewidencyjnym zapis, co do rodzaju użytku gruntowego aktualny pomiędzy 2011 r. a 2014 r., nie spełniał warunków aby można go było uznać oczywisty błąd. Tym samym zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 77 §1 , art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. uznać należało za nieuzasadnione. W świetle powyżej ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz powołanych przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, Sąd za chybione uznał także podniesiony w skardze zarzut, co do naruszenia, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d, ust. 2b pkt 2 p.g.k. w zw. z §45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. Jak już bowiem wcześniej wskazano ujawniony w operacie ewidencyjnym działki nr [...] rodzaj użytku gruntowego "dr", aktualny pomiędzy 2011 r., a czerwcem 2014 r., a którego podstawę wprowadzenia stanowiła modernizacja z 2011 r., przeprowadzona miedzy innymi w oparciu o ostateczną decyzję administracyjną z 2003 r. zatwierdzająca podział nieruchomości, co więcej nadal pozostającą w obiegu prawnym, nie mógł zostać uznany za błędną informację, podlegającą aktualizacji poprzez jej usunięcie w drodze czynności materialnotechnicznej. Tym samym, wbrew stanowisku skarżących odmowa dokonania aktualizacji zgodnie z wniesionym przez nich wnioskiem nie stanowiła naruszenia przepisów art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 24 pkt 2 p.g.k. Natomiast odnośnie podniesionego zarzutu skargi, co do naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art 2 Konstytucji RP, skutkującego nałożeniem na skarżących, w wyniku błędnego działania organu administracji, nadmiernego obowiązku podatkowego, wskazać należy, że działanie na podstawie prawa (art. 6 k.p.a.) to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Tym samym zasada praworządności nakłada na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. W niniejszym stanie faktycznym organy administracyjne procedujące w sprawie w sposób prawidłowy uznały, iż skoro objęty zakresem żądania skarżących wpis w operacie ewidencyjnym działki nr [...] nie może zostać uznany za błędną informację podlegająca usunięciu w drodze czynności materialnotechnicznej, to tym samym zasadnie odmówiły uwzględnienia wniosku z 8 grudnia 2017 r., wskazując, iż obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na aktualizację ewidencji z mocą wsteczną. Co więcej, wynikająca z art. 6 k.p.a. zasada praworządności oraz zasada zaufania obywateli do organów państwa wyrażona w art. 8 k.p.a., nakładają na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Zastrzec jednak trzeba, że obowiązek ten nie może polegać na badaniu okoliczności faktycznych, które były podstawą orzekania w innych konkretnych, indywidualnych sprawach. W postępowaniu prowadzonym w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, organ ją prowadzący jest zobowiązany wprowadzenia zmian wynikających z wskazanych w art. 23 ust. 1-4 p.g.k., przedłożonych mu, czy też pozyskanych z urzędu dokumentów, w tym pozostających w obrocie prawnym ostatecznych decyzji administracyjnych. Ponadto wyrażona w art. 2 Konstytucji RP zasada demokratycznego państwa prawnego oznacza również konieczność zapewnienia pewności co do prawa. Tym samym postępowanie prowadzone w konkretnej sprawie nie mogą zastępować kontroli instancyjnej, czy też prowadzić do ponownego rozpoznania sprawy, nawet jeżeli stronami tego postępowania są te same podmioty. Podkreślić bowiem raz jeszcze należy, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to jest zasada utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć. Z uwagi na powyższe Sąd za nieuzasadniony uznał również zarzut, skargi, co do naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. a.l.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło