II SA/Kr 227/19
WyrokWSA w Krakowie2019-06-04
Skład orzekający: Andrzej Irla, Agnieszka Nawara - Dubiel, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, nakładając grzywnę w celu przymuszenia, jest zobowiązany do jednoznacznego ustalenia tożsamości zobowiązanego, zwłaszcza w sytuacji wątpliwości co do jego prawidłowego oznaczenia w tytule wykonawczym i pierwotnej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, nakładając grzywnę w celu przymuszenia, musi jednoznacznie ustalić tożsamość zobowiązanego. W przypadku wątpliwości co do prawidłowego oznaczenia zobowiązanego w tytule wykonawczym i pierwotnej decyzji administracyjnej, organ ten jest zobowiązany do wyjaśnienia tych kwestii. Uchylenie postanowienia o nałożeniu grzywny z powodu braku takiego wyjaśnienia jest prawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w Krakowie, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu na J. C. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki placu postojowego. WINB uchylił postanowienie PINB, wskazując na wątpliwości co do prawidłowego oznaczenia zobowiązanego w tytule wykonawczym i pierwotnej decyzji. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśniania stanu faktycznego, interesu obywatela i praworządności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Andrzej Irla SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. C. s. J. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 grudnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala.
Postanowieniem nr [...] z dnia 10 września 2018 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w K. (zwany dalej: PINB) nałożył na J. C. syna K. i J. C., aktualnego właściciela działki nr [...] w W. grzywnę w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 10 maja 2018 r. nr [...] Obowiązek ten wynika z ostatecznej decyzji PINB nr [...] z dnia 8 czerwca 2017 r. znak: [...], którą nakazano współwłaścicielom dz. nr [...] w W. , K. i J. C. dokonać rozbiórki placu postojowego zlokalizowanego na terenie dz. nr [...] w m. W. , gm. S. składającego się z
• utwardzenia destruktem asfaltowym o pow. 1112 m2,
• ogrodzenia wysokości 1,8 m z paneli betonowych o długości 67,65 m (str. wschodnia), 17,5 m (str. północna), 59,45 m (str. zachodnia),
• kontenera o wym. 6,00 m x 2,45 m i wysokości 2,6 m,
• zbiornika na ropę o wym. 3,9 m x 2,l m objętości 8000 litrów z dystrybutorem,
• rampy najazdowej.
Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na to postanowienie przez J. C. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia 19 grudnia 2018 r., znak [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w K..
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że w rozstrzygnięciu zaskarżonego postanowienia, jako zobowiązanego, na którego nałożono grzywnę w celu przymuszenia wskazano J. C. - obecnego właściciela działki nr [...] w W. , syna K. i J. C.. Egzekwowaną decyzją PINB nałożył obowiązek na K. i J. C. jako właścicieli działki nr [...] w W. , na której znajdują się objęte nakazem rozbiórki plac. PINB wszczął postępowanie egzekucyjne w sprawie powyższego obowiązku wystawiając 10 maja 2018 r. wobec J. C. tytuł wykonawczy.
[...]WINB powziął wątpliwość, wobec kogo prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w toku którego wydano zaskarżone postanowienie, a tym samym czy adresat tego postanowienia wskazany został prawidłowo. O tym, kto jest zobowiązanym, a więc również o tym do kogo należy skierować postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia decyduje treść tytułu wykonawczego, w oparciu o który prowadzona jest egzekucja administracyjna. Zauważyć należy, że w treści w/w wykonawczego nie została wypełniona rubryka - PESEL, podobnie jak nie zostały wskazane data urodzenia, imię ojca i imię matki zobowiązanego.
[...]WINB wskazał, że w możliwa jest sytuacja w której z uwagi na następstwo prawne, egzekucja toczy się wobec innej osoby niż adresat egzekwowanej decyzji. Dopuszczalne prawem jest także kontynuowanie egzekucji wobec nowego właściciela nieruchomości. W przypadku przejścia obowiązku na inny podmiot, w tytule wykonawczym jako zobowiązany figuruje osoba, na której aktualnie ciąży obowiązek.
Wątpliwość [...]WINB budzi skierowanie zaskarżonego postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do J. C., syna K. i J., obecnego właściciela działki nr [...] w W. , na której znajduje się objęty obowiązkiem rozbiórki plac postojowy. W treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia brak jest wyjaśnienia przesłanek skierowania zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do J. C., syna K. i J., obecnego właściciela nieruchomości obciążonej obowiązkiem rozbiórki, tym samym postanowienie to narusza art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
W ocenie [...]WINB, wymienione wyżej okoliczności prowadzić muszą do uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy nałożenia grzywny w celu przymuszenia do ponownego rozpatrzenia przez PINB. Przy ponownym rozpatrywaniu w/w sprawy PINB uwzględni uwagi organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu niniejszego postanowienia.
Na marginesie [...]WINB wskazuje, że w sytuacji gdy dwie osoby o tym samym pierwszym imieniu i nazwisku mają taki sam adres zamieszkania lub korespondencyjny, przesyłki do nich kierowane powinny zostać zaadresowane tak aby możliwa była identyfikacja adresata.
Z uwagi na uchylenie zaskarżonego postanowienia PINB z dnia 10 września 2018 r., znak: [...] z przyczyn wskazanych powyżej, odnoszenie się do uwag zawartych w zażaleniu przez J. C. syna J., dotyczących grzywny w celu przymuszenia, byłoby przedwczesne i pozostaje bez wpływu na treść niniejszego postanowienia. Mając na uwadze argumenty podniesione w uzasadnieniu niniejszego postanowienia [...]WINB zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., stosowanym odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym w administracji na zasadzie art. 18 u.p.e.a., orzekł jak w sentencji.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. C. syn J., zarzucając mu naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. poprzez działanie organów administracji publicznej bez podejmowania wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela a tym samym brak stania na straży praworządności
2. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony, co do normy prawnej i osoby beneficjenta tej normy w sprawie, której przedmiotem było nałożenie na stronę obowiązku, a w sprawie pozostają wątpliwości, co prawomocności decyzji administracyjnej, odnośnie wykonania której wydano tytuł wykonawczy, ze wskazaniem osoby z imienia i nazwiska, bez indywidualizacji tej osoby jakimkolwiek wyróżnikiem konkretyzującym daną osobę i to w sytuacji istniejących dwu osób o tym samym imieniu i nazwisku zamieszkujących pod tym adresem wskazanym w tytule wykonawczym, będących kolejno właścicielami nieruchomości, której dotyczyła pierwotna decyzja, co do której prawomocności również zachodzi wątpliwość a ma to istotne znaczenie dla podstaw wydania tytułu wykonawczego i postanowienia o nałożeniu grzywny dla innej osoby niż osoby, co do której wydano pierwotną decyzje zobowiązującą,
3. art. 7b k.p.a. poprzez brak współdziałania ze sobą organów administracji publicznej w toku postępowania w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy,
4. art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i zaniechanie czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i zaniechanie udzielenia skarżącemu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, związanego z sukcesją syna po rodzicach, będących pierwotnymi beneficjentami decyzji administracyjnych w przedmiotowej sprawie.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł "o stwierdzenie na mocy art. 156 § p.2 i 3 k.p.a. nieważność decyzji, bowiem została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa i dotyczy egzekucji nieprawomocnie zakończonego postępowania w sprawie likwidacji placu postojowego".
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.
Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Nie ulega wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakładając grzywnę w celu przymuszenia, a wcześniej wystawiając tytuł wykonawczy, nie ustalił jednoznacznie, czy aktualny właściciel działki objętej wykonywaną decyzją jest osobą wskazaną jako adresat tej decyzji. W okolicznościach niniejszej sprawy jest to bardzo wątpliwe, skoro decyzja z dnia 8 czerwca 2017 r. została wydana wobec "K. i J. C." jako współwłaścicieli działki nr [...] w W. , a grzywna w celu przymuszenia została przez organ I instancji nałożona na "J. C., syna K. i J. (...) aktualnego właściciela działki nr [...] w W. ". Z kolei tytuł wykonawczy z dnia 10 maja 2018 r. został wystawiony na "J. C.", bez wskazania numeru PESEL, daty urodzenia i imion rodziców. Kwestia prawidłowego ustalenia osoby, wobec której toczy się postępowanie egzekucyjne wymaga wyjaśnienia w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i już tylko z tego względu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji. Sąd całkowicie podziela stanowisko zawarte w treści zaskarżonego postanowienia kasatoryjnego.
Skarżący nie kwestionuje powyższych okoliczności, jednakże podnosi dodatkowo argumenty wskazujące na wadliwość decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w K. z dnia 8 czerwca 2017 r. znak: [...], nr [...]. W szczególności zwraca uwagę, że w dniu wydania decyzji z dnia 8 czerwca 2017 r.nr [...] współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości nie byli jej adresaci tj. J. C. (bez wskazania, o którego J. C. chodzi, ale z treści wynika, że o Seniora) i K. C. (żona J. C.). Skoro nie byli właścicielami, czy współwłaścicielami nieruchomości, to nie oni winni otrzymać tą decyzję lecz aktualny wówczas właściciel, beneficjent prawny takiego postanowienia zobowiązującego do wykonania czynności na własnej nieruchomości. Tego aspektu organ II Instancji nie badał i skonstatował błędnie, że przywołana decyzja z dnia 8 czerwca 2017 roku jest ostateczna.
Dodatkowo w skardze zwraca się uwagę, że decyzja ta została wysłana, zamiast osobie, która w dniu 8 czerwca 2017 roku była właścicielem nieruchomości, małżonkom K. i J. C. jako "jednej osobie" w jednej kopercie i z przyczyn niewłaściwego określenia adresata w postaci dwu osób, bez określenia o którego J. C. chodzi nie została odebrana. W sytuacji, gdy stronami postępowania administracyjnego są oboje małżonkowie, pisma trzeba doręczać każdemu z nich.
Zdaniem skarżącego z powodu niedoręczenia decyzji stronie postępowania decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest ostateczna, a co za tym idzie nie może być wykonywana.
Powyższe okoliczności wykraczają poza granice niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a., której przedmiotem jest kwestia nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Ani organ egzekucyjny, ani sąd administracyjny rozpoznając bądź kontrolując sprawę z zakresu postępowania egzekucyjnego nie jest władny by oceniać prawidłowość wykonywanej decyzji. Wskazuje na to art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Trzeba jednak zauważyć, że w aktach administracyjnych przesłanych do Sądu brak jest wykonywanej decyzji z klauzulą ostateczności. Ponadto z wydruku z elektronicznej księgi wieczystej (k. 13 – 15 akt administracyjnych) prowadzonej dla działki nr [...] w W. wynika, że skarżący został jej właścicielem na mocy umowy darowizny z dnia [...] maja 2017 r., podczas gdy wykonywana decyzja nosi datę 8 czerwca 2017 r., a więc datę późniejszą. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien w związku z tym rozważyć z urzędu, czy decyzja ta nie jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. ("została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie"). Winien to jednak zrobić nie jako organ egzekucyjny II instancji, lecz jako organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji na mocy art. 157 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 157 § 2 postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a zatem również skarżący może zainicjować postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Dopóki jednak decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, może i powinna być wykonywana, gdyż zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.
Powyższe wywody nie mają wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia, dlatego też skargę w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło