II SA/Sz 1475/16

WyrokWSA w Szczecinie2017-04-26

Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Barbara Gebel, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia linii energetycznej może zostać wydana, jeśli decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, stanowiąca podstawę do wydania zezwolenia, została uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, wymaga istnienia w obrocie prawnym decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Skoro sąd administracyjny uchylił decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, brak jest podstaw do wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S. na decyzję Wojewody Z., która utrzymała w mocy decyzję Starosty C. zezwalającą na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości skarżącego w celu założenia linii napowietrznej 110 kV. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując brak przesłanek uzasadniających niezwłoczność działania oraz kwestionując potrzebę przebudowy linii. Sąd rozpoznał sprawę, biorąc pod uwagę wcześniejsze uchylenie przez siebie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Z. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. Zasądził od Wojewody Z. na rzecz skarżącego P. S. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącego P. S. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda Z., po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Starosty C. z [...] r., nr [...], zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, [...], oraz działek nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, [...], obręb ewidencyjny [...] miasta C., stanowiących własność P. S., w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej - linii napowietrznej 110 kV relacji [...] poprzez: - na działce [...] przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na całkowitej powierzchni części działki o całkowitej powierzchni 335 m2 wyznaczonej pasem technologicznym o szerokości 20m (2x1 Om od osi linii); - na działce nr [...]- 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na całkowitej powierzchni części działki o całkowitej powierzchni 1802 m2 wyznaczonej pasem technologicznym o szerokości 20m (2x1 Om od osi linii); - na działce nr [...] - 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na całkowitej powierzchni części działki o całkowitej powierzchni 1301 m2 wyznaczonej pasem technologicznym o szerokości 20m (2x1 Om od osi linii); zgodnie z załącznikiem mapowym stanowiącym integralną część decyzji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty C. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wyjaśnił, że decyzją z [...] r., nr [...], Starosta C. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, [...], oraz działek nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, [...], obręb ewidencyjny [...] miasta C. stanowiących własność P. S., poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej - linii napowietrznej 110 kV relacji [...]. Dalej organ wskazał, że wnioskiem z [...] r. Spółka A wystąpiła do Starosty C. o wydanie decyzji administracyjnej, na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 – j.t. ze zm.), dalej jako "u.g.n.", zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części ww. nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej - linii napowietrznej 110 kV relacji [...] w sposób określony w osnowie decyzji. Uzasadniając wniosek inwestor powołał się na treść art. 108 k.p.a., a ponadto stwierdził, że punktem wyjścia dla oceny zasadności złożonego wniosku powinno być uznanie, że energia elektryczna jest potrzebna do bez mała każdej aktywności zarówno jednostek jak i całego społeczeństwa, a jej niezakłócone dostarczanie zasługuje na szczególną ochronę, prawną (wyrok NSA z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt IOSK 102/13). Dodatkowo inwestor odniósł się do brzmienia art. 3 pkt 25 ustawy Prawo energetyczne, zgodnie z którym operator systemu dystrybucyjnego - przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Organ wskazał, że w dalszej części uzasadnienia wniosku inwestor wyjaśnił, iż głównym celem przebudowy linii napowietrznej 110 kV relacji [...] jest poprawa warunków równowagi i pewności zasilania województw: z., l. oraz w. na trasie linii oraz zapewnienie trwałego i zrównoważonego rozwoju gospodarczego poprzez poprawę bezpieczeństwa energetycznego, zapewnienie pokrycia ciągłości dostaw energii elektrycznej, zachowanie normatywnych odległości przewodów od ziemi oraz poprawę stanu technicznego sieci elektroenergetycznej. Następnie zwrócił uwagę na fakt przeprowadzenia szeregu analiz stanu technicznego istniejącej od lat sześćdziesiątych XX wieku linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], które jednoznacznie wskazują na konieczność natychmiastowego wykonania jej przebudowy w celu uniknięcia istotnych problemów z pokryciem zapotrzebowania na energię elektryczną i podkreślił, że Starosta C. decyzją z [...] r., nr [...] zezwolił na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości w opisanym zakresie i nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy wskazał, iż uzasadniając zaskarżoną decyzję Starosta C. stwierdził, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości, bowiem cel publiczny nie budzi żadnych wątpliwości, a przebudowa linii 110 kV stanowi niezbędny element poprawy bezpieczeństwa użytkowania terenów pod linią oraz zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej na terenie kilku województw, w tym z. Dodatkowo, w ocenie Starosty C., konieczność realizacji zadań niezbędnych z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego państwa, czy też służących zapewnieniu lepszego potencjału energetycznego stanowi interes społeczny w rozumieniu art. 108 k.p.a. Wojewoda podkreślił, że organ I instancji wyjaśnił podstawę prawną wydanej decyzji, wskazał wyroki sądów administracyjnych potwierdzające ustalenia organu, a także scharakteryzował przebieg postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda zwrócił wagę, iż Skarżący P. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak należytej oceny materiału dowodowego i stanu faktycznego, wskazując, że przedmiotowa inwestycja będzie realizowana w miejscu dotychczasowej linii. Ponadto Skarżący podniósł, że istniejąca infrastruktura techniczna nie sprawiała kłopotów technicznych, bowiem wnioskodawca nie złożył do akt sprawy żadnych dowodów potwierdzających okoliczności licznych napraw, co tym samym miałoby skutkować potrzebą nagłego działania. Skoro zatem brak jest nagłej potrzeby przebudowy linii, bowiem spełnia ona warunki zapotrzebowania na energię istniejących budynków i potrzeb wszelkich podmiotów, tym samym w ocenie Skarżącego nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 124 ust. 1 a u.g.n. oraz art. 108 k.p.a. Poza tym Skarżący stwierdził, że argumentacja inwestora w omawianym zakresie odnosi się głównie do zdarzeń przyszłych, czyli tego co może nastąpić dzięki rozbudowie linii 110 kV, a powoływanie się na cel publiczny jest niewystarczające do udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości, bowiem sama realizacja inwestycji nie jest zdarzeniem nagłym. W konsekwencji, zdaniem Skarżącego, organ I instancji naruszył art. 124 ust. 1a u.g.n., a więc zaskarżona decyzja winna zostać uchylona w całości poprzez jej zmianę i odmowę udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości w omawianym zakresie. Skarżący ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda Z. wyjaśnił, że zgodnie z art. 124 ust. 1a w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Dalej organ odwoławczy argumentował, że Spółka A jest przedsiębiorcą energetycznym w rozumieniu ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, zajmującym się przesyłaniem i dystrybucją energii elektrycznej, a ponadto jest zobowiązana do utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny. Inwestor jest przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu gospodarczo - obronnym, a także posiada koncesję do 1 lipca 2030 r. na dystrybucję energii elektrycznej (www.bip.ure.gov.pl). Organ odwoławczy wyjaśnił, że biorąc pod uwagę, iż przedmiotowa linia istnieje nieprzerwanie od ponad sześćdziesięciu lat, a jej funkcjonowanie oddziałuje na wiele gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i innych placówek, gdyż inwestycja ma charakter co najmniej lokalny, uznać należy, że wskazany przez inwestora zakres zagrożeń pozwala na przyjęcie, że mamy do czynienia z istniejącym interesem społecznym. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego argumentacja wskazana we wniosku inwestora jest przekonująca w zakresie stwierdzenia, że zapewnienie ciągłości dostaw energii elektrycznej może mieć charakter pozytywny i prewencyjny, choćby w kwestii poprawy bezpieczeństwa energetycznego. Istnieją zatem przesłanki do udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Poza tym, argumentował organ, do zastosowania art. 108 k.p.a. każda z opisanych okoliczności może występować indywidualnie, wobec czego dla spełnienia dyspozycji określonej w powyższym przepisie wystarczy istnienie którejkolwiek z tych przesłanek. Dalej organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2900/12, w uzasadnieniu którego wskazano, że energia elektryczna jest potrzebna do bez mała każdej aktywności. Jeśli nadto zważy się na stan urządzeń energetycznych, znany z urzędu i doświadczenia życiowego, nadto, na utrudnienia, jakie na tym terenie wystąpiły w 2008 r., to niepodobna skutecznie zakwestionować tego poglądu. Każda z przesłanek art. 108 k.p.a. jest samodzielna, co oznacza, że dla wydania decyzji wystarczy przykładowo istnienie, innego interesu społecznego, a zdaniem Sądu jest on niepodważalny. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy stwierdził, w kontekście powołanego wyroku NSA, że organy administracji publicznej nie posiadają wyspecjalizowanych służb do oceny zasadności wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia, bądź też innych okoliczności wskazanych w art. 108 k.p.a., a istnienie interesu społecznego jest organowi znane z urzędu, chociażby na podstawie Raportu Zespołu ds. Zbadania Przyczyny i Skutków Katastrofy Energetycznej powołanego zarządzeniem Wojewody Z. nr [...] r., w którym stwierdzono, że dla zwiększenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej dla regionu, niezbędna jest pełna i terminowa realizacja zadań inwestycyjnych ujętych w planach rozwoju m.in. przedsiębiorstwa Spółka A. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, wskazuje podstawę prawną wydanej decyzji, a także wyjaśnia przesłanki wyrażenia zgody na udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości. Ponadto, zdaniem Wojewody Z., zasadność wydania niniejszej decyzji przez organ pierwszej instancji, pomimo wniesienia odwołania od decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości uzasadnia brzmienie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. la, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. la, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Wobec powyższego, decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości zawiera się w katalogu spraw, które nie podlegają natychmiastowemu wykonaniu, a więc inwestor posiada uzasadniony interes w uzyskaniu decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie, bowiem taka decyzja posiada przymiot wykonalności. Skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewody Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. S., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 9 i 11 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości [...], w granicach działki nr [...] o powierzchni [...] ha, oraz części nieruchomości [...] w granicach działek nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położonych w obr. [...] miasta C., gmina C., stanowiących własność P. S., a także poprzez zezwolenie Sp. A w celu założenia i przeprowadzania przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (linii napowietrznej 110 kV relacji [...]) w postaci: 1) na działce nr [...] przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (linii napowietrznej 110 kV relacji [...]) - 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 335 m2 wyznaczonej pasem technologicznym (zajęcia) o szerokości 20 m (2x10 metrów od osi linii); 2) na działce nr [...] przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (linii napowietrznej 110 kV relacji [...]) - 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 1802 m2 wyznaczonej pasem technologicznym (zajęcia) o szerokości 20 m (2 x 10 metrów) od osi linii; 3) na działce nr [...] przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (linii napowietrznej 110 kV relacji [...]) w postaci 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 36 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 1301 m2 wyznaczonej pasem technologicznym (zajęcia) o szerokości 20 m (2 x 10 metrów) od osi linii. - art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się całkowitym pominięciem faktu, iż w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających niezwłoczność działania i zagrożenie interesu społecznego. Ponadto Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 124 ust. 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, kiedy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie opisanych wyżej części nieruchomości. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się głównie do faktu przyszłościowego, czyli tego co może nastąpić dzięki rozbudowie linii, wskazując na przykład na przedsiębiorców, którzy dopiero zamierzają zrealizować inwestycje na tym obszarze, zwiększenie efektywności zasilania przyszłych odbiorców, poprawę bezpieczeństwa czyli zapewnienie lepszego potencjału energetycznego. W ocenie Skarżącego wszystkie te okoliczności stanowią element przyszły, który nie wpływa na aktualny stan faktyczny i żadne z powołanych okoliczności nie stanowią o potrzebie ochrony zdrowia, życia ludzkiego, zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed stratami, a ponadto nie przemawia za tym ważny interes społeczny, ani też interes strony. Skarżący podniósł także, że sam wykonawca wskazuje, iż prace wykonywane będą etapami, natomiast z akt sprawy nie wynika, aby w przypadku odcinka linii, która przebiega przez nieruchomości skarżącego, prace miałyby być już niezwłocznie prowadzone. Stąd też brak wiedzy na temat terminu rozpoczęcia prac wpływa, zdaniem Skarżącego, na istnienie przesłanek uzasadniających niezwłoczne zajęcie gruntu. Jeżeli prace te mają się rozpocząć ze znaczną odległością czasową, brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, aby nadawać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności i zezwalać na niezwłoczne jej zajęcie, zwłaszcza w sytuacji, gdy i tak decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, która to – jak sam organ wskazuje, jest decyzją poprzedzającą i uzależniającą istnienie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, została zaskarżona przez właściciela gruntu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Z., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty C. z dnia [...] r. w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiących własność Skarżącego P. S. Wskazać zatem należy, że podstawę decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowi art. 124 ust. 1a u.g.n. Udzielenie takiego zezwolenia jest uzależnione od spełnienia trzech przesłanek, to jest: 1) wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, 2) złożenia wniosku przez podmiot realizujący cel publiczny, 3) wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 108 k.p.a. lub ważnego interesu gospodarczego. W niniejszej sprawie inwestor potrzebę wydania decyzji uzasadnił koniecznością wykonania linii energetycznej o charakterze ponadlokalnym, która stanowi realizację inwestycji celu publicznego, mającego strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa regionu i Państwa. Inwestor wskazywał na zły stan techniczny urządzeń energetycznych i utrudnienia jakie mogą wystąpić w przypadku awarii tej linii. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych, wywodził przy tym, że w tym przypadku nie trzeba wykazywać zagrożenia życia, zdrowia czy też zagrożenia niewykonania inwestycji w zakreślonym terminie - dość, że realizacja inwestycji jest niezbędna dla ogółu, stąd do jej wykonania powinno dojść w miarę szybko i sprawnie. Inwestor wskazywał ponadto, że brak jest możliwości realizacji zamierzenia inwestycyjnego z pominięciem nieruchomości skarżącego. Koniecznym zatem, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, było ustalenie, czy zaszły przesłanki, o których była mowa wyżej. W niniejszej sprawie Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W świetle akt sprawy nie ulega, zdaniem Sądu, wątpliwości że realizowana przez Spółka A inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego i znaczeniu ponadlokalnym i istotnym strategicznym znaczeniu. Wystąpiły również okoliczności, o których mowa w art. 108 k.p.a., bowiem jak wykazał Inwestor, a organy obu instancji dokonały trafnej oceny w tym zakresie, budowa linii elektroenergetycznej przyczyni się do zapewnienia bezpieczeństwa nie tylko przedsiębiorcom, którzy dopiero zamierzają podjąć działalność gospodarczą w tym rejonie, ale również podmiotom, które znajdują się na tym terenie i dla których nieprzerwany dostęp do zasilania ma strategicznego znaczenie. Wśród takich podmiotów wymienić trzeba chociażby przychodnie, szpitale, jednostki Policji. Nie ulega również wątpliwości, że liniowy charakter inwestycji uniemożliwia jej realizację z pominięciem nieruchomości Skarżącego, czy też wykonanie zaplanowanych robót jedynie częściowo. To zaś powoduje, że koniecznym jest zapewnienie dostępu do nieruchomości. Zaskarżona decyzja została poprzedzona decyzją Starosty C. z dnia [...] r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części należących do Skarżącego nieruchomości. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1339/16, ją uchylił. Brak jest zatem w niniejszej sprawie jednego z niezbędnych elementów warunkujących wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Skoro bowiem Sąd uznał, iż brak było podstaw do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, to konsekwencją tego powinno być uznanie, że brak było również podstaw do wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Zważyć bowiem należy, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. jest uwarunkowane istnieniem w obrocie prawnym decyzji (chociażby nieostatecznej) wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż zagwarantowana konstytucyjnie ochrona prawa własności nie ma charakteru bezwzględnego i podlega pewnym, ustawowo określonym ograniczeniom. Jednak ze względu na to, iż każda ingerencja w prawo własności stanowi ograniczenie uprawnień właścicielskich, przypadki w których jest to możliwe muszą być ściśle reglamentowane, podobnie jak ściśle muszą być wykładane przepisy dopuszczające taką możliwość. Zgoda na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowi jeden z przypadków dość drastycznego ograniczenia prawa własności, skoro Inwestor może na tej podstawie dokonać zaplanowanych prac bez oczekiwania na uprawomocnienie się decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. To zaś z kolei oznacza, że instytucja ta musi być wykorzystywana w sposób określony przepisami. Jeżeli zatem – jak w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o ograniczeniu Skarżącemu sposobu korzystania ze stanowiących jego własność nieruchomości, a istnienie tej decyzji jest jednym z warunków sin qua non zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, to konsekwencją tego stanu rzeczy było uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło