II SA/Gl 11/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-06-06
Skład orzekający: Andrzej Matan, Grzegorz Dobrowolski, Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o wymiarach 9 m x 5,5 m z przyległą wiatą i kontenerem, trwale związany z gruntem, posiadający fundamenty, dach i przegrody budowlane, z oknami i drzwiami, można uznać za budynek, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę, nawet jeśli skarżąca zgłosiła jedynie budowę wiaty?Ratio decidendi
Obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty i dach, a także jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian z oknami i drzwiami), należy uznać za budynek w rozumieniu Prawa budowlanego. Budowa takiego budynku, o powierzchni prawie 50 m², wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a zgłoszenie budowy wiaty o mniejszej powierzchni nie stanowi podstawy do legalizacji samowoli budowlanej. Ponieważ lokalizacja obiektu na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wyklucza zabudowę kubaturową niezwiązaną z funkcją leśną, legalizacja samowoli nie była możliwa, co uzasadnia orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
W toku kontroli stwierdzono na działce budynek letniskowy konstrukcji drewnianej o wymiarach 9 m x 5,5 m z przyległą wiatą i kontenerem, trwale związany z gruntem. Właścicielka nie posiadała pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenie budowy wiaty. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wykluczał zabudowę kubaturową niezwiązaną z funkcją leśną na przedmiotowej działce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku, a decyzję tę utrzymał w mocy Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. przeprowadził czynności kontrolne na działce nr 1 w T. przy ul. [...], podczas których ustalił, że ww. działka zabudowana jest między innymi budynkiem letniskowym konstrukcji drewnianej, o wymiarach w rzucie 9 m X 5,5 m z przyległą wiatą drewnianą oraz starym kontenerem budowlanym konstrukcji drewnianej o wymiarach 2,5 m x 6 m - niezwiązanym z gruntem. Obecna podczas czynności kontrolnych pełnomocnik właścicielki nieruchomości W.S. (nazywanej dalej "skarżącą") oświadczyła, że nie wie kiedy został wybudowany przedmiotowy budynek ani na jakiej podstawie prawnej został wybudowany. Podczas kontroli przedłożono dokumentację tj. zgłoszenie zamiaru budowy z dnia [...] r. wykonania wiaty drewnianej obudowanej o wymiarach 5 m * 5 m i wysokości około 3 m, z dachem dwuspadowym, krytymi płytami falistymi włóknisto-cementowymi, dokonane w Starostwie [...]. Powyższa wiata miała służyć do składowania runa leśnego. Ponadto przedłożono postanowienie z dnia [...] r. znak: [...] nakładające na inwestora obowiązek uzupełnienia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o obręb ewidencyjny wraz z jednostką ewidencyjną oraz o uzupełnienie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o nr [...] (w której jest wpisana działka nr 1).
Pismem z dnia 1 czerwca 2018 r. organ powiatowy zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie w przedmiocie budowy przedmiotowego budynku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Pismem z dnia 5 czerwca 2018 r. PINB w L. zwrócił się do Wójta Gminy H. o udzielenie informacji jakie jest przeznaczenie terenów według obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania.
W dniu 15 czerwca 2018 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne na ww. działce podczas których ustalił, że powyższy budynek posiada przyziemie oraz niewielkie poddasze i że został wybudowany w 2008 r.
Pismem z dnia 15 czerwca 2018 r. Urząd Gminy H. przesłał wypisy i wyrysy z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących na ww. działce z 2005 r., 1990 r. oraz 1983 r. Jak wynika z powyższego działka nr 1 na której znajduje się przedmiotowy budynek, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy H., zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. Śl. Nr [...] z dnia [...]r.) objęta jest jako; ZL, WS, częściowo KDL, częściowo ZZ, KI, OWI, przy czym ZL - stanowią grunty leśne zaliczane do lasów gospodarczych i lasów ochronnych dla których ustalono m.in. zakaz zabudowy kubaturowej niezwiązanej z funkcją leśną; WS - są terenami przeznaczonymi pod wody powierzchniowe, rzeki, stawy, zalewy dla których ustala się m.in. dopuszczenie gospodarki rybackiej lub wędkarskiej oraz dopuszczenie do celów rekreacyjnych, po spełnieniu odpowiednich wymogów sanitarnych; ZZ - to tereny narażone na bezpośrednie zagrożenia powodziowe; KDL - stanowią drogi.
W konsekwencji powyższych ustaleń PINB w L. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał skarżącej, jako właścicielce ww. działki nr 1, rozbiórkę przedmiotowego budynku letniskowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powiatowy stwierdził że przedmiotowy budynek nie jest wiatą, która została zgłoszona do realizacji w ww. zgłoszeniu zamiaru budowy z dnia [...]r. (wpływ do Starostwa Powiatowego to [...]r.), z uwagi na jego rozmiary oraz funkcję. Jednocześnie brak jest podstaw do wdrożenia procedury legalizacyjnej, ze względu na brzmienie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który wyklucza tego typu zabudowę.
Na skutek odwołania obecnie skarżącej sprawę rozpatrywał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który zaskarżoną decyzją utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w moy. Uznał, iż zarówno ustalenia poczynione przez PINB w L., jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła W.S. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi administracji naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na ustaleniu, że, obiektu budowlany wzniesiony na nieruchomości .skarżącej stanowi budynek rekreacji indywidualnej przeznaczony do okresowego wypoczynku,
art. 15 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i 138 § 1 pkt 1 poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo istnienia przesłanek do uchylenia tej decyzji,
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 48 ust. 1 pkt I w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obiekt będący przedmiotem postępowania nie jest wiatą, lecz stanowi budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku, a w konsekwencji jego budowa wymagała uzyskania uprzedniego pozwolenia na budowę.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) pod pojęciem budynku należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, bez żadnej wątpliwości, że będący przedmiotem postępowania obiekt jest budynkiem. Jak w wynika z załączonej do akt administracyjnych dokumentacji fotograficznej jest on trwale związany z gruntem, posiadając murowaną podmurówkę. Posiada również dach oraz przegrody budowlane (ściany), w których znajdują się drzwi i okna. W żaden sposób nie można go uznać za wiatę. Na podstawie powyższej dokumentacji fotograficznej można również ustalić przeznaczenie budynku. Znajdują się tam meble, urządzenia gospodarstwa domowego. Jako, ze powierzchnia obiektu wynosi prawie 50 m2 jego wzniesienie winno zostać poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Skarżąca w trakcie postępowania okazała jedynie zgłoszenie zamiary budowy wiaty o powierzchni 25 m2 zatem należy uznać, iż będący przedmiotem postępowania budynek został wzniesiony jako samowola budowlana. W takim przypadku teoretycznie możliwe są dwa rozwiązania. Pierwsze, to legalizacja samowoli. W świetle art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zaistnienie powyższych przesłanek może doprowadzić do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, czyli faktycznej legalizacji samowoli.
W rozstrzyganej sprawie zastosowanie powyższego trybu nie było jednak możliwe. Jak wykazały organy (czego zresztą skarżąca nie kwestionuje) realizacja na działce nr 1 w T. budynku nie związanego z gospodarką leśną nie jest możliwe. Zgodnie bowiem z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy H., zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy [...]z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. Śl. Nr [...]z dnia [...] r.) objęta jest jako; ZL, WS, częściowo KDL, częściowo ZZ, KI, OWI, przy czym ZL - stanowią grunty leśne zaliczane do lasów gospodarczych i lasów ochronnych dla których ustalono m.in. zakaz zabudowy kubaturowej niezwiązanej z funkcją leśną; WS - są terenami przeznaczonymi pod wody powierzchniowe, rzeki, stawy, zalewy dla których ustala się m.in. dopuszczenie gospodarki rybackiej lub wędkarskiej oraz dopuszczenie do celów rekreacyjnych, po spełnieniu odpowiednich wymogów sanitarnych; ZZ - to tereny narażone na bezpośrednie zagrożenia powodziowe; KDL - stanowią drogi.
Biorąc pod uwagę powyższe organy nadzoru budowlanego (wobec braku możliwości legalizacji samowoli) prawidłowo zastosowały rozwiązanie przewidziane w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, czyli orzekły rozbiórkę.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło