III SA/Łd 374/19
WyrokWSA w Łodzi2019-06-07
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowa Inspekcja Pracy może przeprowadzić kontrolę bez uprzedniego zawiadomienia i okazania legitymacji służbowej Prezesowi Zarządu Fundacji, jeśli legitymacje zostały okazane innemu pracownikowi obecnemu w siedzibie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kontrola Państwowej Inspekcji Pracy może być przeprowadzona bez uprzedniego zawiadomienia i okazania legitymacji służbowej bezpośrednio Prezesowi Zarządu, jeśli legitymacje zostały okazane innemu pracownikowi obecnemu w siedzibie Fundacji, który mógł być uznany za osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy w myśl art. 97 Kodeksu cywilnego. Ponadto, brak zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli jest dopuszczalny, gdy kontrola opiera się na ratyfikowanej umowie międzynarodowej, takiej jak Konwencja nr 81 MOP, która dopuszcza przeprowadzanie kontroli bez uprzedzenia.Stan faktyczny
Fundacja "A" złożyła sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania kontroli przez Okręgowy Inspektorat Pracy, zarzucając brak uprzedniego zawiadomienia i nieokazanie legitymacji służbowej Prezesowi Zarządu. Organ kontroli utrzymał w mocy postanowienie o kontynuowaniu kontroli, wskazując na przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców oraz Konwencję nr 81 MOP, a także na okazanie legitymacji innemu pracownikowi Fundacji. Fundacja wniosła skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi Fundacji "A" w Ł. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania kontroli z naruszeniem przepisów oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Okręgowy Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia Fundacji [...] z siedzibą w Ł., utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. z dnia [...] o kontynuowaniu czynności kontrolnych w siedzibie Fundacji [...] z siedzibą w Ł.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 12 grudnia 2018 roku inspektorzy pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. udali się do siedziby Fundacji [...] mieszczącej się w Ł. przy ulicy A 125, celem przeprowadzenia czynności kontrolnych w zakresie legalności zatrudnienia oraz przestrzegania przepisów prawa pracy. W lokalu Fundacji inspektorzy zastali osobę, która na prośbę o kontakt z osobą upoważnioną do reprezentowania Fundacji, wykonała połączenie telefoniczne do M. J. – Prezesa Zarządu Fundacji.
Wobec niezastania w lokalu Fundacji Prezesa Zarządu, w dniu 13 grudnia 2018 roku Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat P. w Ł. przesłał na adres siedziby Fundacji upoważnienie nr [...] do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy, oznaczając termin rozpoczęcia kontroli na dzień 12 grudnia 2018 roku, zaś przewidywany termin jej zakończenia na dzień 11 stycznia 2019 roku. Nadto Organ przesłał żądanie dostarczenia i okazania w dniu 8 stycznia 2018 roku w siedzibie Fundacji [...] dokumentacji dotyczącej pracowników kontrolowanego podmiotu, szczegółowo wskazanej w treści pisma. Powyższa korespondencja została doręczona na adres siedziby Fundacji w dniu 18 grudnia 2018 roku.
Pismem z dnia 19 grudnia 2018 roku Fundacja [...] z siedzibą w Ł., działając na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2018 r., poz. 646) złożyła sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych przez Państwową Inspekcję Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Ł., wnosząc jednocześnie o umorzenie wszczętego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu swojego pisma Fundacja wskazała, że nie dokonano uprzedniego zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, jak również nie okazano legitymacji służbowych przedsiębiorcy.
Postanowieniem z dnia [...], nr rej. [...] r. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. postanowił kontynuować czynności kontrolne w siedzibie Fundacji [...] z siedzibą w Ł., wskazując, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, inspektorzy pracy są uprawnienia do przeprowadzenia, bez uprzedzenia i o każdej porze dnia i nocy, kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy oraz kontroli przestrzegania przepisów dotyczących legalności zatrudnienia. Nadto Okręgowy Inspektorat Pracy w Ł. wskazał, że przedmiot postępowania kontrolnego prowadzonego przez Państwową Inspekcję Pracy w Ł. jest odrębny od kontroli działalności gospodarczej, unormowanej w ustawie Prawo przedsiębiorców. Organ podniósł również, że stosowne legitymacje służbowe zostały okazane przez inspektorów pracy pracownikowi obecnemu w siedzibie Fundacji w dniu 12 grudnia 2018 roku.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 18 stycznia 2019 roku Fundacja [...] z siedzibą w Ł. wniosła do Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. Państwowej zażalenie na postanowienie Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł., zarzucając naruszenie art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie w postaci nie okazania przedsiębiorcy legitymacji służbowej uprawniającej do przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 59 ust. 7 pkt 1 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. niewskazanie prawidłowej podstawy prawnej wbrew treści rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z dnia [...], znak sprawy: [...] Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego stanowiska Organ wskazał, że na podstawie wyjaśnień inspektora pracy ustalono, że w dniu 12 grudnia 2018 roku w siedzibie Fundacji [...] okazano legitymacje służbowe osobie, która telefonicznie skontaktowała się z Prezesem Zarządu M. J., z którym inspektor pracy przeprowadził rozmowę. Nieobecność Prezesa Zarządu w siedzibie Fundacji w dniu 12 grudnia 2018 roku spowodowała, że z oczywistych względów inspektorzy pracy nie mogli okazać mu swoich legitymacji służbowych. Natomiast okazanie legitymacji służbowej osobie pośredniczącej w kontakcie z Prezesem Zarządu pozwoliło jej na zorientowanie się co do tożsamości inspektorów pracy. Jednocześnie – z uwagi na nieobecność Prezesa Zarządu Fundacji – upoważnienie do przeprowadzenia czynności kontrolnych zostało przesłane na adres Fundacji i prawidłowo doręczone w dniu 18 grudnia 2018 roku.
Organ podniósł również, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 81 dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu przyjętej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 roku, która w następstwie jej ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polskę weszła w życie dnia 2 czerwca 1996 roku. Postanowienia wskazanej powyżej Konwencji stanowią uzasadnienie do odstąpienia od obowiązku zawiadamiania przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli, przy czym zgodnie z art. 48 ust. 11 pkt 1 ustawy Prawo przedsiębiorców zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się w przypadku gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 59 ust. 7 pkt 1 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, Organ wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu wskazano art. 59 ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców bez wykreślenia pkt 1 na skutek oczywistej omyłki pisarskiej, zaś z uzasadnienia postanowienia bezspornie wynika, że organ podjął rozstrzygnięcie o kontynuowania czynności kontrolnych w Fundacji.
Wobec wszystkich powyższych argumentów, Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Ł. uznał, że brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego postanowienia, a tym samym niekontynuowania czynności kontrolnych podjętych w Fundacji [...] z siedzibą w Ł.
W dniu 1 marca 2019 roku Fundacja [...] z siedzibą w Ł. złożyła skargę na postanowienie Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. z dnia [...], zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. oraz kolejno – uchylenie skarżonego zażaleniem postanowienia oraz o odstąpienie od czynności kontrolnych. Nadto Fundacja wniosła o zasądzenie od Organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu zakończenia postępowania w sprawie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tj. wykonania decyzji organu I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, tj. art. 59 § 9 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie na skutek błędnego uznania, że organ zastosował art. 49 § 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym uznać należy, iż inspektor pracy nie okazał dnia 12 grudnia 2018 roku legitymacji służbowej osobie upoważnionej do reprezentowania Fundacji, o czym był informowany w dniu zdarzenia;
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, tj. art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jej niezastosowanie, tj. powołanie się w uzasadnieniu na Konwencję nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1997 r., poz. 450), która nie została wskazana w komparycji wydanego postanowienia, a tym samym Organ nie dochował wymagań niezbędnych do prawidłowego wydania postanowienia.
Skarżący podkreślił, iż w jego ocenie nie nastąpiło skuteczne wszczęcie kontroli przez inspektorów pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł., jako że wszczęcie kontroli wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek – okazania przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej uprawniającej do wykonania czynności kontrolnych oraz doręczenie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Zdaniem skarżącego, w realiach sprawy nie doszło do zrealizowania czynności okazania legitymacji służbowej upoważnionej osobie, jako że jedyną osobą upoważnioną do reprezentowania Fundacji jest prezes zarządu, który nie był obecny w siedzibie Fundacji w chwili rozpoczęcia czynności kontrolnych.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonego postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w Ł. z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. z dnia [...] o kontynuowaniu czynności kontrolnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniałyby jego uchylenie.
W realiach niniejszej sprawy, zaskarżone postanowienie dotyczyło kontynuowania czynności kontrolnych w sytuacji wniesienia przez skarżącą Fundację sprzeciwu na podstawie art. 59 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz. 646 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Skarżąca zarzuciła Organowi naruszenie przepisu art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez niedokonanie uprzedniego zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, jak również nie okazanie legitymacji służbowych przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że odrębne przepisy przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. Zasadą jest, że organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, zaś kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. (art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców). Zgodnie jednak z przepisem art. 48 ust. 11 lit. a ustawy Prawo przedsiębiorców zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się w przypadku, gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej.
Biorąc pod uwagę powyższe uznać należy, iż istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy kwestii możliwości zastosowania do przedmiotowej kontroli ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy Nr 81 dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu przyjętej w Genewie dnia 11 lipca 1947 roku, która to w następstwie ratyfikacji jej przez Polskę weszła w życie w Polsce dnia 2 czerwca 1996 roku.
Z art. 2 ust. 1 oraz art.12 ust. 1a Konwencji Nr 81 wynika, że jej zakres przedmiotowy może być stosowany przez państwo członkowskie Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) w różnej strukturze. Sama Konwencja wymaga przede wszystkim, aby istniał system inspekcji pracy w zakładach przemysłowych i handlowych, pozostawiając członkowi MOP decyzję, co do szerszego zakresu podmiotowego stosowania systemu inspekcji pracy. Istotnym jest, że Polska od momentu uchwalenia Konwencji Nr 81, systemem inspekcji pracy obejmowała wszystkie zakłady pracy, a zatem taki stan faktyczny i prawny istniał także w dacie jej ratyfikacji.
Zważywszy na to, że władza krajowa, może dowolnie kształtować zakres stosowania inspekcji pracy, w Polsce przyjęto powszechne stosowanie kontroli i nadzoru inspekcji pracy w stosunku do wszystkich pracodawców, a także w stosunku do innych podmiotów, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne (art. 13 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 623). Zgodnie z art. 26 Konwencji nr 81, w każdym przypadku, w którym nie jest pewne, czy postanowienia konwencji mają zastosowanie do jakiegoś zakładu, jego części lub miejsca pracy, właściwa władza powinna rozstrzygnąć dany problem. Zagadnienie to zostało przez polskiego ustawodawcę rozstrzygnięte w ten właśnie sposób, że zakresem działania inspekcji pracy objęto wszystkich pracodawców, przesądzając tym samym, że wszystkie postanowienia Konwencji Nr 81 znajdują zastosowanie do tych wszystkich podmiotów, które podlegają polskiemu systemowi inspekcji pracy. Skoro Polska od momentu przyjęcia Konwencji systemem inspekcji pracy objęła wszystkie zakłady pracy, to wobec tego, taki stan faktyczny i prawny istniał także w dacie jej ratyfikacji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2015 roku, II GSK 10/14). W konsekwencji uznać należy, że ustawodawca polski wprowadzając system inspekcji pracy przewidział powszechny zakres stosowania tego systemu do wszystkich pracodawców.
Odnosząc poczynione uwagi do przedmiotowej kontroli wskazać należy, że wprawdzie stosownie do treści przepisu art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców czynności kontrolne przeprowadzane są po doręczeniu poważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności, zaś organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 48 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców), jednakże ustawodawca przewidział w tym zakresie wyjątki wskazane art. 48 ust. 11 ustawy. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się m.in. w przypadku, gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej (art. 48 ust. 11 lit a ustawy Prawo przedsiębiorców).
Z treści przytoczonych wyżej przepisów wprost wynika, że organy Państwowej Inspekcji Pracy mają prawo do zastosowania w trakcie kontroli wyjątków określonych w tych przepisach, w sytuacji gdy wynika to z ratyfikowanej umowy międzynarodowej, jaką jest Konwencja Międzynarodowej Organizacji Pracy Nr 81. Wskazana powyżej Konwencja przewiduje zaś wyjątki w kwestii zawiadamiania przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli, stanowiąc w przepisie art. 12 ust. 1 lit. a, że inspektorzy pracy zaopatrzeni w odpowiednie pełnomocnictwa będą upoważnieni do swobodnego wstępu, bez uprzedniego zawiadomienia, o każdej porze dnia i nocy, do każdego zakładu pracy podlegającego inspekcji. Nadto, zgodnie z art. 16 Konwencji przedsiębiorstwa będą kontrolowane tak często i tak starannie, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów prawnych.
W tym stanie rzeczy, skoro do przedmiotowej kontroli spółki zastosowanie znajdowały wyjątki określone w art. 48 ust. 11 lit a ustawy Prawo przedsiębiorców, to tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowa kontrola została podjęta i wykonywana z naruszeniem przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, w szczególności z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów art. 49 ust. 1 Prawo przedsiębiorców.
W zakresie podnoszonego przez skarżącą zarzutu braku okazania przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej uprawniającej do przeprowadzenia kontroli wskazać należy, że w myśl art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców czynności kontrolne mogą być wykonywane tylko po okazaniu legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności przez osoby biorące udział w kontroli oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Okazanie legitymacji służbowej polega jedynie na umożliwieniu wglądu przedsiębiorcy w ten dokument i zapoznaniu się z nim – legitymacji nie doręcza się kontrolowanemu przedsiębiorcy. Przyjmuje się, że legitymacja służbowa i upoważnienie do przeprowadzenia kontroli pozwalają zweryfikować przedsiębiorcy, czy osoby podejmujące czynności kontrolne posiadają w tym zakresie kompetencje.
W tym miejscu należy w sposób szczególny uwypuklić przepis art. 49 ust. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców, w którym ustawodawca unormował tryb postępowania pracowników organu kontroli w sytuacjach, w których przedsiębiorca jest nieobecny i brak jest wskazania osoby upoważnionej w lokalu przedsiębiorstwa lub gdy osoba upoważniona jest nieobecna z innych powodów. Zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem, w przypadku nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi przedsiębiorcy lub osobie zatrudnionej u przedsiębiorcy w ramach innego stosunku prawnego, którzy mogą być uznani za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, 933 i 1132 oraz z 2018 r. poz. 398 i 650), lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę. Nadto, zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców przedsiębiorca zobowiązany jest do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do jego reprezentowania w czasie czynności kontrolnych, w szczególności w czasie swojej nieobecności.
Biorąc pod uwagę wskazane powyżej przepisy uznać należy, że ustawodawca zastosował domniemanie osoby umocowanej w imieniu przedsiębiorcy, w obecności której może być prowadzona kontrola. W rozumieniu art. 97 k.c. za osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. W odniesieniu do czynności kontrolnych pojęcie osoby czynnej w lokalu przedsiębiorstwa zostało doprecyzowane w orzecznictwie. Na gruncie art. 48 ust. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców osoba to powinna być pracownikiem kontrolowanego, wykonującym czynności bezpośrednio związane z prowadzeniem działalności przedsiębiorstwa w danym lokalu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2017 roku, II OSK 2127/15, LEX nr 2355059). Przyjmuje się, że taka osoba nie musi być związana z przedsiębiorcą stosunkiem pracy, a niezbędne jest wyłącznie istnienie określonego powiązania organizacyjno-prawnego między daną osobą a przedsiębiorcą (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2017 roku, VI ACa 1076/15, LEX nr 2300200).
W niniejszej sprawie, legitymacje służbowe zostały okazane przez inspektorów pracy osobie, która była obecna w siedzibie skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w Ł. w dniu rozpoczęcia czynności kontrolnych, tj. w dniu 12 grudnia 2018 roku. Pracownik ten wykonywał bowiem czynności służbowe w lokalu kontrolowanej Fundacji, co stwarzało domniemanie, że jest to osoba czynna w lokalu przedsiębiorstwa w rozumieniu 97 k.c.
Wobec powyższego, argument skarżącej, iż nieokazanie legitymacji służbowej prezesowi zarządu Fundacji spowodowało naruszenie przepisu art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, należało uznać za bezzasadny. Legitymacje służbowe inspektorów pracy zostały bowiem okazane pracownikowi obecnemu w siedzibie skarżącej Fundacji w dniu rozpoczęcia czynności kontrolnych, co było dopuszczalne w myśl przepisu art. 49 ust. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców. W ocenie Sądu, przyjęcie odmiennej oceny prowadziłoby do sytuacji, w której absencja osoby uprawnionej do reprezentacji kontrolowanego podmiotu powodowałaby niemożliwość przeprowadzenia jakichkolwiek czynności kontrolnych przez uprawnionego do tego organy kontrolne.
W zakresie podniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, a to art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niewskazanie w komparycji zaskarżonego postanowienia przepisów Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 81 i poprzestanie na powołaniu ich brzmienia wyłącznie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych nawet powołanie błędnej podstawy prawnej przez organ administracji w sytuacji, gdy rzeczywiście istnieje podstawa prawna rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Wpływ na treść rozstrzygnięcia może mieć bowiem błędne zastosowanie przepisu prawa lub jego niewłaściwa wykładnia, nie zaś fakt niewymienienia tego przepisu w podstawie prawnej rozstrzygnięcia. Niewymienienie przepisu w podstawie prawnej rozstrzygnięcia nie oznacza, że został on nieprawidłowo zastosowany (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2013 roku, II OSK 2633/11).
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, na gruncie przedmiotowej sprawy trudno mówić o naruszeniu przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, tym bardziej, że w uzasadnieniu prawnym rozstrzygnięcia Organ wskazał, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 81, a nie powołał ich jedynie w komparycji postanowienia.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej argumenty, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło