I SAB/Wa 171/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Monika Sawa (spr.) WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących [...] solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] pismem z [...] października 2017 złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) nieruchomości położnej w [...] przy ul. [...] hip. Nr [...] działka nr [...]. Skarżący wnieśli o: wyznaczenie Prezydentowi [...] maksymalnie miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie prawa własności czasowej; na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa w zw. z art. 120 ppsa rozpoznanie niniejszej skargi w postępowaniu uproszczonym z uwagi na charakter sprawy dotyczący rozpoznania sprawy o bezczynność organu; na podstawie art. 149 § 2 ppsa przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł; zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych. Na wypadek gdyby Prezydent [...] nie zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa skarżący wnieśli o: orzeczenie o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa w zw. z art. 55 ust 1 ppsa; rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów w trybie art. 106 ppsa z dokumentów dołączonych do skargi dla wykazania bezczynności Prezydenta [...] przy rozpoznaniu ww. wniosku. W tym zakresie Sąd rozstrzygnął w odrębnym orzeczeniu. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, iż decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018 r. Prezydent [...] odmówił [...] ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w KW nr [...]. Jednocześnie organ w odpowiedzi na skargę poinformował, iż obecnie jest prowadzone postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) – o przyznanie prawa własności czasowej obecnie użytkowania wieczystego do pozostałej części gruntu ww. nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie w części. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. W sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania, Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] Prezydent [...] po rozparzeniu wniosku z [...] sierpnia 1947 r. złożonego przez [...] o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu położonego [...] przy ul [...], ozn. hip. [...], dz. [...] odmówił [...] ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul [...] (dawniej ul [...]) o hip. Nr [...] dz.[...], który stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w KW Nr [...]. Sprawa zatem do dnia wyrokowania została załatwiona w związku z czym Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa umorzył postępowanie w zakresie wyznaczenia Prezydentowi [...] maksymalnie miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca mając na uwadze charakter sprawy oraz przebieg postępowania do daty wydania decyzji. Sąd nie uwzględnił także wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. Suma pieniężna z art. 154 § 7 ppsa do której odwołuje się także art. 149 ppsa ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. Środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu oraz w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej "sankcji" organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi. Organ bowiem, jak wskazano wyżej, sprawę załatwił wydając decyzje merytoryczną. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku zapadło na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, zaś w pkt 3 wyroku zapadło na podstawie art. 151 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa i 205 § 2 ppsa. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ppsa, który to przepis dopuszcza rozpoznanie sprawy w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.