I SA/Łd 200/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Protokolant: specjalista Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] r. określającą S. M. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej przy ul. A. 239 w S. w kwocie 14,00 zł miesięcznie od lipca 2013 r. i określiło tę opłatę od października 2013 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 30 maja 2018 r. Prezydent Miasta S. wszczął postępowanie w sprawie. Z informacji organu wynikało, że do lipca 2013 r. S. M. nie złożył deklaracji w przedmiocie gospodarki odpadami komunalnymi. Obowiązku tego nie dopełnił także w październiku 2013 r., pomimo tego że rozpoczął na nieruchomości prowadzenie działalności gospodarczej. W odpowiedzi na powyższe S. M. w piśmie z dnia 12 lipca 2018 r. wskazał, że siedziba firmy mieści się w R., natomiast w S. znajduje się jej oddział. Od 2014 r. posiada umowę na odbiór odpadów zawartą na czas nieokreślony z firmą A. i obejmuje ona także oddział sieradzki. Na terenie oddziału znajduje się pojemnik na odpady, jednak ich ilość jest znikoma. Zwrócił uwagę, iż "funkcjonuje stanowisko", że skoro przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w różnych miejscach, to ma możliwość wyboru podmiotu odbierającego odpady komunalne. W piśmie z dnia 24 lipca 2018 r. S. M. wniósł o "wstrzymanie wszelkich czynności w sprawie" z uwagi na wystąpienie do "właściwego Ministerstwa" o wydanie interpretacji w jego sprawie. W konsekwencji przeprowadzonego postępowania, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r., określił S. M. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej przy ul. A 239 w S. w wysokości 14,00 zł miesięcznie od lipca 2013 r. Uchylając rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, że mając na względzie, iż odpady na przedmiotowej niezamieszkałej nieruchomości zaczęły powstawać z chwilą rozpoczęcia przez S. M. prowadzenia działalności gospodarczej, miał on obowiązek złożyć deklarację w sprawie gospodarowania odpadami komunalnymi w terminie 14 dni licząc od dnia 23 października 2013 r. Obowiązku tego nie wypełnił powołując się na rozwiązanie kwestii odbioru odpadów we własnym zakresie. Wobec tego organ wskazał, że bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje fakt, iż skarżący - jak twierdzi - zawarł w 2014 r. umowę na odbiór odpadów przez firmę A. obsługującą siedzibę firmy w R., a tym samym również oddział sieradzki. Okoliczność ta nie zwalnia S. M. z obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz Gminy Miasto S. w sytuacji, kiedy Gmina postanowiła o gospodarowaniu odpadami komunalnymi również na nieruchomościach niezamieszkałych, na których powstają odpady komunalne. W takim przypadku nie ma możliwości gospodarowania odpadami komunalnymi przez właścicieli wskazanych nieruchomości w inny sposób niż za pośrednictwem gminy. Jedynym dopuszczalnym przez prawo sposobem pozbycia się odpadów jest zatem ich przekazanie właściwemu odbiorcy działającemu na terenie gminy. Zgodnie natomiast z art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz. U. 2016 r., poz. 250), dalej: "u.c.p.g.", właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ stwierdził, że na S. M. ciąży ustawowy obowiązek ponoszenia opłaty z tytułu gospodarowania odpadami. Wobec tego fakt, że skarżący nie złożył deklaracji o wysokości opłaty (jak twierdzi - usuwał odpady we własnym zakresie), a Gmina w spornym okresie nie odbierała od niego odpadów, nie pozwala na stwierdzenie, że jest on wyłączony z kręgu podmiotów zobowiązanych do stosowania się do przepisów ustawy. Ponadto organ wyjaśnił, że w art. 11 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. nr 152, poz. 897) ustawodawca przewidział możliwość istnienia umowy na odbiór odpadów z gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcą, ale w dacie wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2012 r.) taka umowa mogła obowiązywać nie dłużej jednak niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. W tym czasie właściciel nieruchomości był zwolniony z obowiązku uiszczania opłaty, a gmina nie miała obowiązku odbierania odpadów. Po upływie ww. okresu powstawał obowiązek (możliwość) prowadzenia gospodarki odpadami przez gminę i uiszczania stosownej opłaty przez właściciela nieruchomości na jej rzecz. W związku z powyższym w decyzji zastępującej niezłożoną deklarację, o której mowa w art. 12 ww. ustawy zmieniającej w zw. z art. 6m ust. 1 u.c.p.g., organ pierwszej instancji był uprawniony - zgodnie z art. 6o ustawy - do określenia S.M. wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ponieważ Prezydent Miasta S. błędnie przyjął, że ww. opłatę należy uiszczać od lipca 2013 r., zamiast od października 2013 r., Kolegium zreformowało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy ocenił, że Prezydent Miasta S. prawidłowo ustalił wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z zapisami Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto S., obowiązującymi ze zmianami od dnia 1 lipca 2013 r., minimalna objętość pojemników do zbierania odpadów komunalnych w punktach handlowych i usługowych poza lokalem powinna wynosić 20 litrów na każdego pracującego. Organ podjął starania mające na celu uzyskanie informacji co do liczby osób zatrudnionych przez S. M. w sieradzkim oddziale firmy, jednak z wyjaśnień Urzędu Skarbowego w S., jak i ZUS-u wynika, że nie dysponują takimi danymi. Prezydent Miasta S. wystąpił do S. M. z pismem o wskazanie liczby zatrudnionych osób, jednak pozostało ono bez odpowiedzi. Jednocześnie organ pouczył stronę, iż brak odpowiedzi będzie skutkował przyjęciem, że liczba zatrudnionych wynosi od 1 do 3 pracowników - średni szacunek zatrudnionych w punktach handlowych o podobnym charakterze. W rezultacie organ przyjął, że S. M. zatrudnia 3 pracowników. Jak wynika z § 4 i § 5 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia 28 grudnia 2012 r., nr XXIV/27190/2012, w sprawie wyboru metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2013 r., poz. 229) opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Miasto S. powstającymi na niezamieszkałych nieruchomościach stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty określonej w §5 i §6 uchwały. Stawka opłaty miesięcznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny powstającymi na niezamieszkałych nieruchomościach wynosi od pojemnika o pojemności 60 I - 14,00 zł brutto (3 pracowników x 20 I objętość pojemnika odpowiadająca jednemu pracownikowi). Organ pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość opłaty przewidzianej dla odpadów zbieranych w sposób nieselektywny. Skoro bowiem skarżący nie dopełnił obowiązku w zakresie złożenia deklaracji, to organ pierwszej instancji nie miał podstaw prawnych domniemywać, czy skarżący będzie segregować odpady. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S.M. zakwestionował zaskarżone rozstrzygnięcie w całości, zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 i 6 u.p.c.g. poprzez błędne przyjęcie, że zachodzi potrzeba ich zastosowania co do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej przy ul. A. 239 na kwotę 14 zł począwszy od października 2013 r. i zastosowanie wskazanej opłaty, mimo że braku ku temu podstaw; 2) przepisów prawa procesowego, a to: a) art. 7, 9, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz niedostateczne uzasadnienie na jakich organ oparł się dowodach, a jakim odmówił wiarygodności; b) art. 165 § 1, 165 § 2, 165 § 4, art. 190 § 1, 190 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), dalej: "O.p.", poprzez dowolne przyjęcie minimalnej objętości pojemnika od zbieranych odpadów, pomimo braku zebranych dowodów w zakresie zatrudnienia ilości pracowników na wskazanej nieruchomości, a także braku innych koniecznych ustaleń na przedmiotowej nieruchomości (brak oględzin); c) art. 191 O.p. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i przyjęcie, że na przedmiotowej nieruchomości Firma B. zatrudnia od 1 do 3 pracowników i na tej podstawie określenie objętości pojemnika na odpady komunalne na 60 l, począwszy od 1 lipca 2013 r, w sytuacji gdy Firma B. w omawianym okresie nie zatrudniała na nieruchomości takiej liczby pracowników. Mając to na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odbieranie odpadów komunalnych potencjalnie dotyczy dwóch kategorii nieruchomości. Co do pierwszych, zamieszkałych, ustawodawca nie nawiązuje do warunku powstawania na nich odpadów komunalnych, najwyraźniej wychodząc z założenia, że na nieruchomościach zamieszkałych z zasady odpady takie powstają. Co do drugiej kategorii – tj. wszystkich pozostałych nieruchomości – jest już wyraźna wskazówka, że uchwała o odbieraniu odpadów (a w dalszej kolejności – opłaty) mogą ich dotyczyć jeśli na takich nieruchomościach powstają odpady komunalne. Zgodnie z art. 6c ust. 2 u.u.c.p.g., rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. W omawianym przypadku Rada Miejska w S. podjęła uchwałę z dnia 28 grudnia 2012 r., nr XXIV/27190/2012, w sprawie wyboru metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2013 r., poz. 229), którą wprowadziła opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Miasto S. powstającymi na niezamieszkałych nieruchomościach. W niniejszej sprawie nie było przedmiotem sporu ani wątpliwości to, że skarżący nie zamieszkuje na nieruchomości położonej w S. przy ul. A. 239, w związku z którą nałożono na niego opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pozostaje do rozważenia natomiast, czy na skarżącego można było nałożyć opłatę na podstawie art. 6c ust. 2 u.p.c.g. w sytuacji gdy skarżący konsekwentnie twierdzi, że na działce w S., na której mieści się oddział jego firmy, odpady są znikome lub nie występują wcale. Ponadto skarżący wskazuje, że podpisał umowę z podmiotem świadczącym usługi polegające na zbieraniu odpadów komunalnych w siedzibie jego firmy w R., obejmującej także oddział [...]. Dodatkowo skarżący zarzuca, że działalność gospodarczą rozpoczął dopiero w marcu 2014 r., a nie w lipcu 2013 r. – jak przyjął organ pierwszej instancji, czy nawet w październiku 2013 r. – jak przyjął organ odwoławczy. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że na spornej nieruchomości muszą powstawać jakieś odpady, skoro mieści się tam oddział firmy skarżącego, zatrudniający bliżej nieokreśloną liczbę pracowników. Organ prawidłowo stwierdził przy tym, że właściciel nieruchomości w takim przypadku nie ma możliwości gospodarowania odpadami komunalnymi w inny sposób niż za pośrednictwem gminy, na terenie której leży ta nieruchomość. Zatem okoliczność, że w 2014 r. skarżący zawarł umowę na odbiór odpadów przez firmę A. obsługującą siedzibę firmy w R. oraz oddział [...], nie zwalnia skarżącego z obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz Gminy Miasta S.. Organ trafnie odwołuje się do art. 11 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 152, poz. 897), w którym ustawodawca przewidział możliwość istnienia umowy na odbiór odpadów z gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcą, która jednak mogła obowiązywać nie dłużej niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. W tym czasie właściciel nieruchomości był zwolniony z obowiązku uiszczania opłaty, a gmina nie miała obowiązku odbierania odpadów. Po upływie tego okresu powstawał obowiązek prowadzenia gospodarki odpadami przez gminę i uiszczania stosownej opłaty przez właściciela nieruchomości. Należy przyznać rację skarżącemu, że organ nie dokonał ścisłych ustaleń ilu pracowników oddziału firmy skarżącego faktycznie przebywa na spornej nieruchomości, przyjmując orientacyjnie, że jest ich od 1 do 3. Ostatecznie organ naliczył opłatę od trzech pracowników, tj. w oparciu o dane szacunkowe dotyczące punktów handlowych o podobnym charakterze, uzasadniając, że skarżący nie podał jakie jest rzeczywiste zatrudnienie na tej nieruchomości. W odwołaniu skarżący podnosił, że organ pierwszej instancji nawet nie próbował wyjaśnić wątpliwości w tym zakresie np. poprzez dokonanie oględzin spornej działki. Zastanawiające jest jednak – na co trafnie zwraca uwagę organ odwoławczy – że w żadnej ze swoich wypowiedzi skarżący nie wskazał jaka jest rzeczywista ilość pracowników w oddziale [...]. Nie można wykluczyć zatem, że jest ich więcej niż trzech. W tym kontekście należy zauważyć, że zgodnie z § 4 w.w. uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia 28 grudnia 2012 r., opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Miasto S. powstającymi na niezamieszkałych nieruchomościach stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty określonej w § 5 i § 6 uchwały (stawka jest uzależniona od wielkości pojemnika i tego, czy odpady są segregowane). Natomiast najniższa stawka za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi w sposób nieselektywny powstającymi na niezamieszkałych nieruchomościach (skarżący nie wykazał, że zbiera je selektywnie), wynosi 14 zł brutto. Taką właśnie wartość przyjęły organy obu instancji. W tej sytuacji wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania należy uznać za niezasadne, lub co najmniej niemające istotnego wpływu na wynik sprawy. Na marginesie należy zauważyć, że zgodnie z art. 6q ust. 1 u.p.c.g w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Powyższe oznacza, że wymienione w skardze przepisy K.p.a. nie mają zastosowania do przedmiotu sprawy. Nie zasługuje na uwzględnienie również kolejny zarzut skargi, że w 2013 roku skarżący nie mógł prowadzić działalności gospodarczej, a rozpoczął ją dopiero w marcu 2014 r. Po pierwsze w odwołaniu skarżący stwierdził, że rozpoczął wykonywanie swej działalności we wskazanym miejscu od 23 października 2013 r., którą to okoliczność uwzględnił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Po drugie w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że taką właśnie datę potwierdza również wpis do CEIDG. Po trzecie wynika to także z ustaleń dokonanych przez organy w sprawie dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok, które to ustalenia zaaprobował WSA w Łodzi w wyroku z dnia 9 listopada 2018 r., I SA/Łd 307/18. Nie doszło zatem do naruszenia art. 5 i 6 u.p.c.g. poprzez błędne przyjęcie, że zachodzi potrzeba ich zastosowania co do określenia wysokości opłaty począwszy od października 2013 r. Zgodnie z art. 6m ust. 1 u.p.c.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Natomiast z art. 6o ust. 1 u.p.c.g. wynika, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ponieważ mimo powstania odpadów komunalnych na spornej nieruchomości, skarżący nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organ zasadnie wszczął postępowanie z urzędu na podstawie art. 165 O.p. i wydał decyzję określającą wysokość tej opłaty. Z powyższych względów na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. AKE.