I SA/Wa 1662/18

WyrokWSA w Warszawie2019-06-11

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Jolanta Dargas, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna stwierdzająca wydanie innej decyzji z naruszeniem prawa, która wywołała nieodwracalne skutki prawne, może zostać uznana za nieważną, jeśli podstawa prawna tej decyzji (decyzja dekretowa) nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja dekretowa, która stanowiła podstawę do sprzedaży lokali mieszkalnych, nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Sprzedaż lokali, choć wymagała decyzji administracyjnej i umowy cywilnoprawnej, nie była automatycznie związana z nieodwracalnością skutków decyzji dekretowej. W związku z tym, organy administracji błędnie odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, która stwierdzała wydanie decyzji dekretowej z naruszeniem prawa, opierając się na wadliwej ocenie nieodwracalności skutków prawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1998 r., która stwierdziła wydanie z naruszeniem prawa decyzji z 1953 r. odmawiającej byłym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu, w części dotyczącej sprzedanych lokali mieszkalnych. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja z 1953 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne w postaci sprzedaży lokali. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji i nieodwracalnych skutków prawnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Bożena Marciniak Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącego [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem [...] z dnia [...] września 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r., nr [...]. We wniosku podniesiono, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rażąco naruszył prawo - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez stwierdzenie, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1953 r. w części dotyczącej sprzedanych lokali nr [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne. Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. nr [...], w części w której stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1953 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1952 r. nr [...] odmawiającego przyznania dawnym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], w części dotyczącej sprzedanych lokali nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste. W uzasadnieniu organ wskazał, że zmiana interpretacji pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych nie stanowi przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniającej wyeliminowanie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. W dniu [...] stycznia 2018 r. do Ministra Infrastruktury i Budownictwa wpłynął wniosek [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017r. We wniosku zarzucono Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa błędną wykładnię art. 156 § 1 k.p.a. prowadzącą do stwierdzenia, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. w części stwierdzającej, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1953 r. została wydana z naruszeniem prawa, w zakresie określonym w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali nr 1, 7, 9, 10 w budynku położonym przy ul. [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne, podczas gdy nie zachodziły nieodwracalne skutki prawne uzasadniające stwierdzenie wydania decyzji z dnia [...] listopada 1953 r z naruszeniem prawa, ani inne przesłanki określone w art. 156 § 2 k.p.a.. W związku z powyższym Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast był zobligowany do stwierdzenia jej nieważności, a wydanie w tym przypadku decyzji odmiennej stanowiło rażące naruszenie prawa o jakim mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu w/w wniosku [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie kwestionuje ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r., gdzie szczegółowo wykazano wady decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja ta zawiera obszerną i pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy. Wydanie decyzji było poprzedzone zebraniem materiału dowodowego archiwalnego i geodezyjnego. [...] podniósł jedynie, że zbycie lokali nr [...] w budynku położonym w [...] przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych, a Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast winien stwierdzić nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1953 r. w całości. Stwierdzono, że zbycie lokali nr [...] budynku położonym przy ul. [...] wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego poprzedzone było decyzjami administracyjnymi orzekającymi o sprzedaży ww. lokali ich najemcom i zbycie to nastąpiło w trybie dwuetapowym, w każdym bowiem przypadku zawarto także umowę sprzedaży lokalu i ustanowienia wieczystego użytkowania w formie aktu notarialnego, co podyktowane było ówcześnie obowiązującymi przepisami. Dokonując oceny legalności kwestionowanej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. wskazano, że organ nadzoru zobowiązany jest ocenić jej prawidłowość w oparciu o przepisy i wykładnię prawa obowiązujące w dacie wydania ww. decyzji, nie dokonuje zaś ani nie odwołuje się do aktualnie obowiązującej wykładni określonych przepisów prawa. Punktem odniesienia dla oceny decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a. jest stan rzeczy w chwili wydania kwestionowanej decyzji, a zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może odnosić się tylko do sytuacji, gdy treść decyzji w sposób oczywisty jest niezgodna z treścią przepisu prawa. Minister wskazał, że analizując ustalenia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zawarte w przedmiotowej decyzji, dotyczące wystąpienia w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych należy odnieść się do ówcześnie obowiązującego orzecznictwa sądowego w zakresie rozumienia "nieodwracalnych skutków prawnych," którym posiłkował się wówczas organ nadzoru. Odwołanie się do stanowiska judykatury jest niezbędne, bowiem pojęcie "nieodwracalnych skutków prawnych" nie posiada definicji legalnej. Prawodawca nie skonstruował przepisu prawa, w którym wyjaśniłby, co należy rozumieć pod pojęciem nieodwracalnych skutków prawnych albo w jakich sytuacjach, choćby przykładowych, mamy do czynienia z nieodwracalnymi skutkami prawnymi. Tym samym, do oceny organu orzekającego na podstawie całości akt sprawy i w oparciu o całokształt okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, pozostawiono rozstrzygnięcie, czy wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. Wskazano ponadto, że ze względu na bezpieczeństwo obrotu prawnego podmiot, który do zawarcia umowy był legitymowany wadliwą decyzją, umowę tę zawarł, a następnie rozporządził prawem majątkowym, powinien być szczególnie brany pod uwagę, bowiem w grę wchodzi ochrona uprawnień osób trzecich. Mając na uwadze zakres tej rękojmi, a szczególnie to, że została ona wyłączona expressis verbis tylko w przypadku służebności ustanowionych na podstawie decyzji właściwego organu administracji publicznej, trzeba wskazać, że będzie ona skutecznie osłaniać uprawnienia osoby trzeciej w przypadku przeniesienia na nią własności nieruchomości przez poprzednika czerpiącego swe uprawnienia z decyzji administracyjnej. Prezentowane wówczas stanowisko sądownictwa oparte było na ogólnym założeniu, że prawo użytkowania wieczystego gruntów warszawskich ustanowione na rzecz osoby trzeciej powoduje nieodwracalność skutków prawnych decyzji o odmowie przyznania byłemu właścicielowi tych gruntów własności czasowej. Organ zatem stwierdził, że interpretacja pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych, podlegająca ewolucji tak w praktyce organów orzekających, jak i w orzecznictwie sądowym, nie jest wiążąca dla organów administracji, niedopuszczalne jest, aby rozbieżności orzecznictwa i doktryny w przedmiocie oceny wystąpienia lub niewystąpienia w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych mogły wypełnić przesłankę rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stanowisko to jest tym bardziej nie do zaakceptowania, że skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji jest eliminacja z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc zakwestionowanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Jest to zatem zbyt poważna i zbyt daleko idąca interwencja w ostateczną decyzję administracyjną, aby dla jej usunięcia z obiegu prawnego wystarczającym była rozbieżność interpretacyjna nieodwracalnego skutku prawnego. Minister podkreślił, że o rażącym naruszeniu prawa mówimy wyłącznie wówczas, gdy dotyka ono przepisów prawa. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, aby decyzji można było zarzucić, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jej treść musi pozostawać w sprzeczności z przepisami prawa w sposób bezsporny, tzn. fakt istnienia naruszenia prawa powinien być oczywisty. W ocenie rażącego naruszenia prawa nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Nie sposób zatem zdaniem organu zakwalifikować powołania się przez organ administracji na jedno z możliwych rozumień instytucji prawnej jako rażącej wady decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r., o której stanowi przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszenie nie będzie zatem rażące, jeżeli w stosunku do przepisu, któremu zarzuca się wadliwość, istniały w dacie wydawania decyzji rozbieżności interpretacyjne. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że zmiana interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów prawnych nie może mieć wpływu na ważność decyzji wydanej w 1998 r. przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, a ponadto, że nie stanowi przesłanki określonej przepisem art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W ocenie Ministra w niniejszej sprawie nie naruszono obowiązujących przepisów. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Wskazano, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z nią przypadki zmiany, uchylenia albo stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych muszą wynikać wprost z kodeksu postępowania administracyjnego lub z przepisów szczególnych, do których kodeks odsyła, nie są one zaś uwarunkowane powoływanym przez wnioskodawców słusznym interesem strony. Zdaniem Ministra poczynione w toku niniejszego postępowania ustalenia, wzmocnione ww. zasadą trwałości decyzji administracyjnych nie pozwalają stwierdzić, aby przedmiotowa decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. w części w części dotyczącej lokali nr [...] obarczona była jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a tym samym brak jest podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. Skargę na powyższą decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 18 czerwca 2018r. wniósł [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. błędną wykładnię art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. prowadzącą do oczywiście błędnej konstatacji, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. w części stwierdzającej, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1953 r., w części sprzedanych przez Skarb Państwa lokali mieszkalnych o numerach: [...] oraz udziałów przypadających tym lokalom w użytkowaniu wieczystym, w części wspólnej budynku i jego urządzeń wydana została z naruszeniem prawa, nie jest obarczona wadą prawną stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności, podczas gdy z analizowanego stanu faktycznego, a także ustalonej linii orzecznictwa NSA wynika, że kwestia nieodwracalności skutków prawnych wywołanych sprzedażą przez Skarb Państwa 4 lokali mieszkalnych nie może być rozpatrywana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej odmawiającej ustanowienia prawa własności czasowej, lecz może być i powinna być rozpatrywana wyłącznie w postępowaniu dotyczącym wzruszenia tzw. decyzji lokalowych, na podstawie których Skarb Państwa zawarł cywilnoprawne umowy sprzedaży tych lokali osobom trzecim, a to z kolei powoduje, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie mógł w 1998 roku ograniczyć się do stwierdzenia naruszenia prawa, lecz powinien był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1953 roku w całości, co świadczy o rażącym naruszeniu prawa; 2. naruszenie art. 11 i art. 104 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy; 3. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r., podczas gdy z analizowanego przepisu wynika, że jeśli przy wydaniu decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa, a miało to miejsce przy wydaniu wskazanej decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1953 roku, organ stwierdza nieważność takiej decyzji w całości, a praktyka ta potwierdzona została licznymi wyrokami NSA; 4. naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny i zgodnie z tzw. zasadą proporcjonalności (wyrażoną w art. 7 k.p.a. i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) wszystkich okoliczności sprawy oraz brak uwzględnienia słusznego interesu strony; 5. naruszenie przepisu art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmowę stwierdzenia nieważności bezprawnej decyzji i tym samym próbę zamknięcia wnioskodawcy drogi do dochodzenia jej uzasadnionych roszczeń odszkodowawczych, podczas gdy art. 77 ust. 1 Konstytucji RP wprost stanowi, że: "każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej". Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 2261) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżoną decyzją Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. w kwestionowanej części dotyczącej sprzedanych lokali nr [...] w budynku położonym przy ulicy [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota problemu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do właściwej odpowiedzi na pytanie – czy decyzja dekretowa wywołała nieodwracalne skutki prawne? Bezspornym okazał się w sprawie fakt terminowego złożenia wniosku dekretowego przez dotychczasowych właścicieli, o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że okoliczności tej nie dostrzegły organy rozstrzygające w sprawie ww. wniosku tj. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej w decyzji z [...] listopada 1953 r., którą to utrzymane zostało w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z 26 listopada 1952 r. odmawiające przyznania dawnym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości warszawskiej. Należy zwrócić uwagę, że organy uzasadniając odmowne rozstrzygnięcia wskazały – wadliwie- na brak złożenia w zakreślonym terminie wniosku dekretowego, którą to okoliczność organ nadzoru – Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast – w decyzji z [...] lutego 1998r. uznał za rażąco naruszającą prawo. W aktach sprawy znajduje się bowiem wniosek dekretowy, który został złożony w terminie. Sąd podkreśla, że z taką oceną opisanego naruszenia prawa się w pełni zgadza. Tym niemniej dalsza część argumentacji organu, którego rozstrzygnięcie jest w niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu nie zasługuje na aprobatę. Zaskarżoną decyzją organ administracji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 1998 r., w części, w której ta stwierdzała wydanie z naruszeniem prawa ww. przywołanych decyzji dekretowych, w części dotyczącej sprzedaży w formie aktów notarialnych, czterech lokali mieszkalnych w budynku przy ulicy [...]. Organ w uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 1998 r. doszedł bowiem w rezultacie do błędnego wniosku, że decyzja dekretowa wywołała nieodwracalny skutek prawny, który stanowiła sprzedaż lokali mieszkalnych, wadliwie przy tym interpretując powołane orzecznictwo – w tym uchwałę Sądu Najwyższego z 28 maja 1992 r. sygn. akt III AZP 4/92 oraz zbędnie przeprowadzając analizę interpretacji instytucji "rażącego naruszenia prawa". W ocenie Sądu, w tym wobec braku kwestionowania ustaleń faktycznych wskazać należy, że problemu w niniejszej sprawie nie stanowią kwestie interpretacyjne ale właściwa ocena jej niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego. Rozważania - z uwagi na zakres żądania oraz choć na marginesie ale dostrzegalny cywilistyczny cel działań skarżącego, należy odnieść do nadzorczej decyzji dekretowej stwierdzającej wydanie decyzji dekretowej z naruszeniem prawa (art.158 §2 w zw. z art.156§2 k.p.a.). Zasada mocy wiążącej decyzji administracyjnej ma pierwszeństwo względem zasady legalizmu. Istnieje ona nadal w obrocie prawnym i pozostaje jedynie zdarzeniem sprawczym wywołującym szkodę. Konwalidacja wad decyzji dekretowej pośrednio legalizuje dalsze akty administracyjne, stanowiące podstawę rozporządzeń nieruchomością, podlegającą przepisom dekretu warszawskiego, w tym wadliwą decyzję lokalową. Jednocześnie dla nabycia prawa odrębnej własności lokali niezbędne było nie tylko zachowanie dwuetapowego trybu (wydanie decyzji administracyjnej i zawarcie umowy cywilno-prawnej obejmującej zbycie prawa do lokalu, udziału w nieruchomości budynkowej i prawie do gruntu), szczególnej formy umowy (akt notarialny) ale i dokonanie konstytutywnego wpisu w księdze wieczystej. Warto podkreślić, że judykatura obecnie zgodnie przyjmuje, że uchylenie ostatecznej decyzji organu administracji stanowiącej podstawę zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości samo przez się nie powoduje nieważności tej umowy, z tym że okoliczności, z powodu których uchylenie nastąpiło, mogą mieć znaczenie dla oceny w świetle prawa cywilnego ważności umowy sprzedaży lub dopuszczalności uchylenia się od skutków prawnych zawartego oświadczenia woli. Wracając na grunt przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że decyzja dekretowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Wprawdzie bez uregulowania stanu własności gruntu i budynku w drodze administracyjnej (w niniejszej sprawie obarczonego rażącą wadliwością) nie można było wydać decyzji o sprzedaży lokalu najemcy, ale żaden przepis prawa nie nakładał na organ administracji obowiązku wydania decyzji o sprzedaży lokalu. Innymi słowy decyzja taka nie musiałby zostać wydana. Z kolei ich byty prawne w sytuacji istnienia obu w obrocie prawnym – decyzji dekretowej i decyzji o sprzedaży lokalu – choć są współzależne, to w odniesieniu do oceny wywołania przez nie bądź nie nieodwracalnych skutków prawnych, należy dokonać jej odrębnie. Nawiązując do przywołanej przez organ uchwały Sądu Najwyższego z 28 maja 1992 r. stwierdzić należy, że jej wnioski Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, tyle tylko, że powinny być one odniesione do – jak podkreślił Sąd Najwyższy – do decyzji administracyjnej poprzedzającej zbycie na rzecz osoby trzeciej, którą to decyzją nie była decyzja dekretowa ale decyzja zezwalająca na sprzedaż lokalu mieszkalnego. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda odpowiadające prawu rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi. Reasumując, z uwagi na wadliwą ocenę skutków, które wywołała zdaniem organu decyzja dekretowa i uznając w pozostałym zakresie zasadność zarzutów skargi ,Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło