II SAB/Wa 252/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Protokolant, Ewa Radziszewska - Krupa, , Sędzia WSA, Sędzia WSA, Stanisław Marek Pietras, Konrad Łukaszewicz (spr.), , Protokolant, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi D. B. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Sprawiedliwości do rozpatrzenia wniosku skarżącej D. B. z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej D. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. D. B. (zwana dalej: "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpatrzeniu jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r., przekazanym drogą elektroniczną, Skarżąca wystąpiła do Ministra Sprawiedliwości o przesłanie na adres poczty elektronicznej "pełnych tekstów wszystkich ośmiu opinii prawnych wraz z danymi o autorach i datach sporządzenia opinii, dotyczących orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wydanego 9 marca 2016 r. w połączonej sprawie K 47/15", wskazując, że o posiadaniu tych opinii Minister poinformował podczas konferencji prasowej w dniu 9 marca 2016 r. W odpowiedzi Minister poinformował Skarżącą w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., że opinie prawne zostały opublikowane i są dostępne pod wskazanym adresem na stronie internetowej Ministerstwa. Minister poinformował również, że sporządzenie pozostałych dokumentów, wymienionych podczas konferencji, zostało zlecone przez Biuro [...] i z tego powodu o ich udostępnienie należy wystąpić do tego Biura, podając jednocześnie dane kontaktowe. Skarżącą przesłała do Ministra pismo z dnia [...] marca 2016 r., w którym stwierdziła, że przekazane jej informacje tylko w części stanowią odpowiedź na jej wniosek, ponieważ na konferencji Minister poinformował, iż jest w posiadaniu ośmiu, a nie siedmiu opinii, jak zresztą podano w notatce z konferencji na stronie internetowej Ministerstwa. Zakwestionowała również odesłanie jej do Biura [...]. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. Ministerstwo poinformowało Skarżącą, że dotychczasowa informacja udostępniona na stronie internetowej została rozszerzona i aktualnie do publicznej informacji podane zostały wszystkie opinie prawne, które były przedmiotem wystąpienia Ministra. W odpowiedzi Skarżąca zauważyła, że przekazane jej wyjaśnienia nie stanowią odpowiedzi na jej wniosek, ponowiony w dniu [...] marca 2016 r. Podniosła przy tym, iż nadal nie może się doliczyć ośmiu ekspertów oraz że nie została opublikowana opinia prof. G. G. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. Ministerstwo poinformowało, że w kwestii opinii prof. G. G., której brak wśród udostępnionych opinii dostrzegła Skarżąca, Ministerstwo wydało specjalne oświadczenie. Zostało ono zamieszczone w piśmie stanowiącym wniosek o sprostowanie, którego adresatem był redaktor naczelny serwisu [...] Dokument ten jest powszechnie dostępny w domenie publicznej, na co wskazano już uwagę w odpowiedzi skierowanej do Skarżącej. W skardze na bezczynność organu Skarżąca zarzuciła naruszenia art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.; zwanej dalej: "u.d.i.p."). Skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra do rozpatrzenia jej wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu stwierdziła, że Minister nie zrealizował prawidłowo jej wniosku, ponieważ nie nadesłał żądanych dokumentów, a odesłał ją do strony internetowej Ministerstwa, która nie jest Biuletynem Informacji Publicznej. Nadto, wskazana przez Ministra strona internetowa w dniu wniesienia wniosku nie zawierała wszystkich ośmiu opinii prawnych. Skarżąca uznała ponadto, że wskazanie innego organu, w którego dyspozycji znajdują się żądane przez nią informacje, również nie stanowi prawidłowego wykonania jej wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że na dzień udzielenia ostatniej odpowiedzi na wniosek (w konsekwencji także na dzień wniesienia skargi na bezczynność organu), w domenie publicznej zostały opublikowane wszystkie posiadane przez Ministerstwo Sprawiedliwości opinie prawne, związane tematycznie z przedmiotem konferencji prasowej z dnia [...] marca 2016 r. Z uwagi na powyższe, organ uznał, że na dzień wniesienia skargi żądane opinie prawne znajdowały się w posiadaniu Skarżącej, która znała już treść wnioskowanej informacji publicznej. Minister wyjaśnił, że w niniejszej sprawie przekazanie dokumentów nastąpiło poprzez wskazanie Skarżącej bezpośredniego linku do strony internetowej, na której znajdowała się lista dokumentów w formacie PDF z możliwością pobrania ich do własnego użytku. Lista opublikowanych opinii była uzupełniana niezwłocznie po otrzymaniu treści ww. dokumentów, o czym skarżąca była na bieżąco informowana. Taki sposób udostępnienia informacji publicznej wykluczył możliwość pomyłki co do liczby przekazanych dokumentów i nie powinien być uznany za nieprawidłowy. Wyrokiem z dnia 26 października 2016 r. o sygn. akt II SAB/Wa 280/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Uzasadniając zajęte stanowisko, Sąd podniósł, że Minister Sprawiedliwości udostępnił Skarżącej żądaną informację publiczną poprzez wskazanie dokładnej lokalizacji w Internecie (tzw. linku do strony internetowej) opinii prawnych. Zdaniem Sądu, sposób udostępnienia tej informacji spełniał ustawowe wymogi co do treści i formy udzielanej informacji publicznej. W konsekwencji, zapoznanie się przez Skarżącą z treścią żądanych informacji wymagało jedynie wejścia na wskazaną stronę internetową poprzez podany link do strony Ministerstwa oraz otwarcie wybranych dokumentów. Sąd podkreślił także, że o uaktualnianej liście opinii prawnych Minister na bieżąco informował Skarżącą, co również wyklucza stan bezczynności tego organu. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 22 lutego 2019 r. wyrok o sygn. akt I OSK 560/17, którym uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu sąd kasacyjny stwierdził, iż nie można uznać, tak jak to przyjął Sąd I instancji, że wskazanie przez Ministra linku do strony internetowej, stanowi załatwienie wniosku Skarżącej w sposób i w formie przez nią określonych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zamieszczenie żądanych przez wnioskodawcę informacji na zwykłej stronie internetowej podmiotu zobowiązanego nie zwalnia go z obowiązku udzielenia informacji publicznej na wniosek. W postępowaniu o udzielenie informacji publicznej nie jest dopuszczalne odsyłanie wnioskodawcy do danych zamieszczonych na stronie internetowej podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, która nie jest stroną Biuletynu Informacji Publicznej. Sąd kasacyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał, iż wyjaśnienia wymagają okoliczności przewidziane w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., dotyczące udostępnienia żądanych przez Skarżącą informacji w Biuletynie Informacji Publicznej, w której to kwestii zachodzi spór między stronami, a która to kwestia nie stanowiła przedmiotu rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak to wskazał sąd kasacyjny w uzasadnieniu do wyroku z dniu 22 lutego 2019 r. o sygn. akt I OSK 560/17, Minister nie załatwił wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w sposób zgodny z art. 14 u.d.i.p., bowiem nie przesłał jej – zgodnie z żądaniem – na adres poczty elektronicznej pełnych tekstów ośmiu opinii prawnych wraz z danymi o autorach i datach sporządzenia opinii, dotyczących orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wydanego w dniu 9 marca 2016 r., w sprawie K 47/15, o posiadaniu których poinformował Minister podczas konferencji prasowej w dniu 9 marca 2016 r. W konsekwencji, Minister Sprawiedliwości nie załatwił tego wniosku w sposób i w formie określonych przez Skarżącą. Sąd ponownie rozpoznający sprawę musiał zatem zbadać, czy Minister zrealizował obowiązek informacyjny w inny sposób, zgodny z regulacjami u.d.i.p. W myśl art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Z przepisu tego wynika zatem, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji publicznej, jeżeli została ona ujawniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. Analizując pisma Ministra skierowane do Skarżącej w odpowiedzi na jej wniosek z dnia [...] marca 2016 r., tj. pisma z: [...] marca i [...] marca 2016 r., nie sposób jest doszukać się, by organ wskazał Skarżącej, że żądane przez nią dane zostały publicznie udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej. Skoro zatem organ nie udostępnił Skarżącej żądanej informacji publicznej w sposób i formie zgodnej z jej wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r., jak również nie wskazał Skarżącej, że informacja taka została opublikowana publicznie w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, ani nie odesłał Skarżącej do właściwej strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej (podając przy tym, jak należy odszukać tę informację), to Sąd orzekający ponownie w tej sprawie musiał stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności, bowiem do dnia wniesienia skargi nie załatwił wniosku Skarżącej w sposób i formie wymaganej przez u.d.i.p. Stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawne uzasadniają zobowiązanie organu do załatwienia wniosku Skarżącej w terminie 14 dni (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jednocześnie Sąd stwierdził, iż bezczynność organu nie była jednak rażąca. Należy podkreślić, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Jak to się bowiem podkreśla w orzecznictwie, bezczynność organu musi być pozbawiona racjonalnego uzasadnienia, a także wywoływać dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne, czego w niniejszej sprawie stwierdzić nie można. W szczególności zauważyć należy, iż Minister udzielił Skarżącej odpowiedzi w terminach wymaganych przez u.d.i.p., co prowadzi do przyjęcia, że stwierdzony stan bezczynności w niniejszej sprawie nie był skutkiem zignorowania jej wniosku, lecz wynikał z odmiennej oceny prawnej w zakresie odesłania do stronie internetowej, która nie była stroną Biuletynu Informacji Publicznej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i art. 149 § 1a w zw. z art. 190 p.p.s.a. – orzekł, jak w punktach pierwszym i drugim sentencji wyroku. Zawarte w punkcie trzecim sentencji wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych oparte zostało na przepisie art. 200 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 4 p.p.s.a.