VII SA/Wa 1220/16

WyrokWSA w Warszawie2017-04-27

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina, będąca właścicielem nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, jest stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, jeśli realizacja inwestycji może wpłynąć na sposób korzystania z jej nieruchomości, nawet jeśli nie przekracza dopuszczalnych norm technicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wadliwie umorzył postępowanie odwoławcze, błędnie oceniając brak interesu prawnego gminy. Właściciel nieruchomości sąsiedniej, której sposób korzystania może zostać utrudniony lub zmieniony przez realizację inwestycji, posiada interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu, wynikający również z przepisów prawa cywilnego (art. 140 i 144 k.c.). Umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. było zatem niezasadne.
Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) o umorzeniu postępowania odwoławczego. GINB umorzył postępowanie, uznając, że gmina nie jest stroną w sprawie pozwolenia na budowę obiektu radiokomunikacyjnego, ponieważ jej działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Gmina, będąca właścicielem sąsiedniej działki, zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego, twierdząc, że jest stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Gminy [...] kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015, Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] S.A. pozwolenia na budowę ( dopisać zakreślony fragment ) - decyzją z dnia [...] marca 2016r, znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. Przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego było ustalenie przez organ, że wnosząca odwołanie Gmina [...] nie jest stroną postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że krąg podmiotów uznawanych za strony ustala się w oparciu o art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane, który jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a. ogranicza pojęcie strony do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast, przez obszar oddziaływania obiektu zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Gmina [...] jest właścicielką działek nr [...],[...] i [...] z których tylko działka nr [...] graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną natomiast pozostałe działki znajdują się w większej odległości od przedmiotowej inwestycji. Z analizy projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że odległość projektowanego obiektu radiokomunikacyjnego od granicy działki nr [...] wynosi ok. 16m. Kwestionowana inwestycja nie powoduje ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych, a obszar oddziaływania wyznaczony dla gęstości mocy pola elektromagnetycznego o wartości powyżej 0,1W/m2 emitowanego przez projektowany obiekt radiokomunikacyjny znajduje się wyłącznie w miejscach niedostępnych dla ludności w obrębie działki inwestycyjnej. Projektowany obiekt radiokomunikacyjny składa się z wieży strunobetonowej o wysokości 40,56m i systemu antenowego ( dwóch anten sektorowych i dwóch anten radioliniowych ) oraz kontenera teletechnicznego. Obiekt nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego działki należące do skarżącej nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, która nie wprowadza ograniczeń w ich zagospodarowaniu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 28 ust 2 ustawy z 7 lipca 1994r – Prawo budowlane, polegające na wadliwym uznaniu, że w sprawie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania odwoławczego. Zdaniem skarżącej właściciel nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działka inwestycyjną zawsze jest stroną postępowania bo tylko wtedy posiada możliwość ochrony swoich praw i możliwość sprawdzenia czy dane stanowiące podstawę do wydania decyzji są prawdziwe. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż zapadła ona z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał wadliwej oceny braku interesu prawnego skarżącej przyjmując, że skoro zasięg uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych nie przekracza dopuszczalnych norm to tym samym nie został naruszony interes prawny skarżącej. Tymczasem przekroczenie dopuszczalnych norm oznacza niedopuszczalność budowy, a nie warunkuje istnienia interesu prawnego. W sprawie bezspornym jest, że skarżąca Gmina [...] jest właścicielką działki nr [...], która graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości, jeżeli jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany przez inwestora. W ustawowej definicji "obszaru oddziaływania obiektu" zawartej w art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego mowa jest o terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z obiektem budowlanym inwestora, są także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z jego nieruchomości oraz zakazują naruszania jego własności (art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego). Jeżeli obiekt budowlany jest tego rodzaju, że może oddziaływać na prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości, to nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu i jej właściciel powinien być stroną w sprawie dotyczącej tego obiektu. Jest oczywiste, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości ( por. wyrok NSA z 8 marca 2005r, sygn. akt. II OSK 682/04 ). Przymiot strony właściciela sąsiedniej nieruchomości w stosunku do działki inwestora może wynikać z ochrony przysługującego mu prawa własności. Wbrew stanowisku organu pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej rozumieć należy również utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (zob. wyrok. NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1613/11). Realizacja inwestycji może bowiem uniemożliwić lub utrudnić możliwość użytkowania działki sąsiedniej zgodnie z jej przeznaczeniem. W świetle powyższych rozważań, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za celowe na podstawie art. 145§1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm ) uchylić zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło