II SA/Wa 2187/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], na podstawie art. 144 w związku z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149), zwanej dalej k.p.a. oraz w związku z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 oraz z 2018 r. poz. 138), stwierdził niedopuszczalność zażalenia R. S. z [...] kwietnia 2018 r. GIODO wskazał, że zażalenie to wniesione zostało na odmowę umożliwienia przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich kopii wydania uwierzytelnionych odpisów w sprawie ze skargi R. S. na przetwarzanie jego danych osobowych oraz danych osobowych jego małoletniego syna F. S. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z siedzibą w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że do Biura GIODO wpłynęła skarga złożona przez R. S. na przetwarzanie jego danych osobowych oraz danych osobowych jego małoletniego syna F. S. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z siedzibą w [...]. Organ wskazał, że pismem z [...] marca 2018 r. poinformował strony postępowania [...] o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji. W piśmie tym wskazano 7 dniowy termin od otrzymania pisma na wypowiedzenie się co do zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ podał, że w dniu [...] marca 2018 r. pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy [...] oraz złożył wniosek o wydanie poświadczonego odpisu metryki sprawy. GIODO wskazał, że wniosek pełnomocnika skarżącego o wydanie poświadczonego odpisu metryki sprawy został rozpatrzony postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Organ podał, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. do Biura GIODO wpłynęło pismo skarżącego z [...] kwietnia 2018 r. pt. Zażalenie, które [...] kwietnia 2018 r. przekazane zostało do Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg. W treści pisma skarżący wskazał: "składam zażalenie na odmowę umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich kopii wydania uwierzytelnionych odpisów". Uzasadniając powyższe skarżący wskazał, że jego pełnomocnik [...] marca 2014 r. [popr. zgodnie z aktami sprawy [...] marca 2018 r.] otrzymał do wglądu część akt sprawy, bowiem nie otrzymał metryki akt sprawy. Ponadto skarżący wskazał, że: "odmawiając ustnie wydania części akt sprawy przeprowadził to w drodze postanowienia w rozumieniu przepisów art. 74 § 2 kpa, ponieważ kodeks przewiduje tylko taki tryb odmowy umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów". GIODO stwierdzając niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] kwietnia 2018 r. wskazał, że zgodnie z art. 123 k.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia (§ 1). Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 2). Natomiast zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie [...] marca 2018 r. nie zostało wydane postanowienie odmawiające stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów. Podniósł, że wniosek pełnomocnika skarżącego o wydanie poświadczonego odpisu metryki sprawy został rozpatrzony postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. wysłanym skarżącemu za pośrednictwem e-puap. Organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia z [...] kwietnia 2018 r. wskazując na brak w niniejszej sprawie przedmiotu zaskarżenia. Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. organ odmówił uwzględnienia wniosku R. S. o uzupełnienie postanowienia z dnia [...] maja 2018 r. Postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi R. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 7, 77 § 1 i art 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, - art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., - art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, - art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia pierwotnego, - art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia pierwotnego w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowego postanowienia. Skarżący, na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit a) b) c) P.p.s.a. wniósł o 1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. 2) Na podstawie art 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i o stwierdzenie nieważności postanowienia w całości, a na wypadek uznania przez sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia wniósł o jego uchylenie. 3) Na podstawie art 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa. 4) Na podstawie art. 200 P.p.s.a. wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 5) Na podstawie art. 200 w związku z art. 208 P.p.s.a. wniósł o nałożenie na UODO obowiązku zwrotu stronie poniesionych kosztów w kwocie 369 zł w związku z niewłaściwym postępowaniem organu. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania. Wskazał nadto m.in., że przepisy art. 66a § 3 k.p.a. normują, że metryka sprawy, wraz z dokumentami, do których odsyła, jest obowiązkową częścią akt sprawy. Termin prawny "poświadczony odpis" nie jest tożsamy z terminem "uwierzytelniony odpis". Podał, że co do zasady udostępnienie akt sprawy oznacza udostępnienie oryginałów. Ma to szczególne znaczenie w przypadku dokumentów elektronicznych. Jeśli metryka sprawy jest prowadzona w formie elektronicznej, to na podstawie przepisów art. 3 pkt 3 rozporządzenia ministra administracji i cyfryzacji z dnia 6 marca 2012 r. w sprawie wzoru i sposobu prowadzenia metryki sprawy, organ ma obowiązek zapewnić możliwość niezwłocznego odnalezienia i w razie potrzeby wydrukowania żądanej metryki. Skarżący wskazał, że odmowa wydania pozostałej części akt sprawy jest ustnym postanowieniem ponieważ zawierała cechy wymienione w art. 124 § 1 k.p.a. była oznajmiona profesjonalnemu zastępcy strony, przepisy art. 74 § 2 k.p.a. normują, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy (co jest faktem bezspornym w niniejszej sprawie), sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje tylko w drodze postanowienia. Przyjęcie tezy przeciwnej, że pracownik GIODO ustnie zabronił stronie dostępu do pozostałej części akt bez wydania postanowienia prowadziłoby do wniosku, iż było to działanie poza granicami prawa, ponieważ przepisy nie przewidują innej formy odmowy udostępnienia akt. Po drugie, taka odmowa, byłaby w istocie pozbawiona kontroli sądowej co jak stanowi NSA w wielu orzeczeniach, prowadziłoby do konkluzji, iż organ w sposób rażący naruszył prawo. Skarżący wskazał m.in, że ustne postanowienie o odmowie udostępnienia akt, a następnie postanowienie na zażalenie strony było wydane z rażącym naruszeniem prawa. Organ naruszył przepisy w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Organ nienależycie uzasadnił zaskarżone postanowienie ponieważ odniósł się ogólnie do innego stanu faktycznego i innej sytuacji prawnej wynikającej z pisma strony, podczas gdy jest prawdopodobnym, że gdyby w szczegółowy sposób przeanalizował stan sprawy, to uznałby, że jego postanowienie o niedopuszczalności zażalenia jest niezasadne. Uzasadniając żądanie nałożenia na organ obowiązku zwrotu 369 zł skarżący wskazał, że to z winy organu pełnomocnik strony, nie był w stanie zrealizować w pełni celu swojej pracy. Strona poniosła ujemne skutki prawne wynikiem działań organu ponieważ w głównym postępowaniu strony była pozbawiona możliwości argumentacji w oparciu o pełne akta sprawy. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo, powołując art. 14 § 2 k.p.a., wskazał, że w niniejszej sprawie [...] marca 2018 r. nie zostało wydane ani ogłoszone, tak w formie ustnej jak i pisemnej, postanowienie odmawiające stronie przeglądania lub dostępu do akt sprawy, sporządzania z nich kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów. Brak jest ponadto w aktach przedmiotowej sprawy dowodu w postaci protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji, potwierdzającej wydanie lub ogłoszenie ustnego postanowienia w powyższym zakresie. Organ podał nadto, że postanowienia w Biurze Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wydawali wyłącznie pracownicy upoważnieni do działania w powyższym zakresie w imieniu Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Pracownik, w obecności którego pełnomocnik skarżącego skorzystał [...] marca 2018 r. w imieniu skarżącego z prawa do wglądu do akt sprawy nie był upoważniony do wydawania jakichkolwiek postanowień w imieniu ww. organu. Organ wskazał, że jedynymi czynnościami dokonanymi w powyższej dacie przez ww. pracownika organu było udostępnienie pełnomocnikowi skarżącego do wglądu akt przedmiotowej sprawy (organ wskazał na oświadczenie pełnomocnika skarżącego w aktach sprawy, karta nr 280) oraz umożliwienie złożenia wniosku o wydanie poświadczonego odpisu metryki sprawy (organ wskazał na wniosek pełnomocnika skarżącego w aktach sprawy, karta 282). Organ podkreślił, że udostępnił do wglądu pełnomocnikowi skarżącego całość akt przedmiotowej sprawy, natomiast wniosek pełnomocnika skarżącego o wydanie poświadczonego odpisu metryki sprawy został rozpatrzony postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że nie są one zasadne. Podniósł, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wyczerpujące i adekwatne do stanu prawnego i faktycznego uzasadnienie dokonanego przez organ rozstrzygnięcia. Organ za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazał, że wbrew twierdzeniu skarżącego nie wydano postanowienia pierwotnego. Co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest dopuszczalna (brak było podstaw do jej odrzucenia), jednakże nie podlegała uwzględnieniu. Zaskarżone postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia z [...] kwietnia 2018 r. nie narusza prawa. Brak było podstaw do stwierdzenia jego nieważności, jak również uchylenia. Zgodnie z art. 134 k.p.a., stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie z art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zażalenie, stosownie do art. 141 § 1 k.p.a., służy stronie na wydane w toku postępowania postanowienia, gdy kodeks tak stanowi. Zgodnie z art. 14 § 1 k.p.a., sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Stosownie do art. 14 § 2 k.p.a., sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stopi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia sprawy powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Zgodnie z art. 74 § 2 k.p.a., odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby organ wydał postanowienie, o którym mowa w art. 74 § 2 k.p.a. podlegające zaskarżeniu w drodze zażalenia, tj. o odmowie umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich kopii, wydania uwierzytelnionych odpisów. W odpowiedzi na skargę organ jednoznacznie wskazał przy tym, że postanowienie takie nie zostało wydane ani w formie pisemnej ani ustnej (art. 14 § 2 k.p.a.). Zaznaczył jednocześnie, że pracownik, w obecności którego pełnomocnik skarżącego skorzystał [...] marca 2018 r. z prawa wglądu w akta sprawy, nie był upoważniony do wydawania jakichkolwiek postanowień w imieniu organu. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego skorzystał [...] marca 2018 r. z prawa wglądu w akta sprawy. W związku z tym, że organ nie wydał postanowienia o odmowie umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich kopii, wydania uwierzytelnionych odpisów, którego miałoby dotyczyć zażalenie R. S. z dnia [...] kwietnia 2018 r., zasadnie GIODO stwierdził niedopuszczalność tego zażalenia. Brak przedmiotu zaskarżenia, zobowiązywał organ do zastosowania art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione. W sprawie tej organ nie naruszył przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Organ dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest wprawdzie lakoniczne (powinno powoływać okoliczności wskazane choćby w odpowiedzi na skargę, tj. brak spełnienia wymogów z art. 14 § 2 k.p.a. oraz brak upoważnienia), jednakże to naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. nie wpływa na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie nie pozostawia bowiem wątpliwości, że stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia z [...] kwietnia 2018 r. spowodowane było przeszkodą przedmiotową w postaci braku postanowienia o odmowie umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich kopii, wydania uwierzytelnionych odpisów. Organ wskazał, że [...] marca 2018 r. takie postanowienie nie zostało wydane. W świetle treści akt postępowania administracyjnego ustalenie to jest prawidłowe i nie zmienia go odmienna ocena skarżącego w tym zakresie. Akta postępowania administracyjnego nie zawierają protokołu, czy podpisanej przez pełnomocnika strony adnotacji w przedmiocie odmowy udostępnienia w dniu [...] marca 2018 r. akt sprawy (art. 14 § 2 k.p.a.). Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie jest zrozumiały, albowiem zaskarżone postanowienie jest postanowieniem wydanym na podstawie art. 144 w związku z art. 134 k.p.a. Organ w zaskarżonym postanowieniu nie stosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku.