II SA/Wa 737/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant specjalista Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Rektora – Komendanta Akademii [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studiów doktoranckich oddala skargę. M. Z. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Rektora-Komendanta Akademii [...] z [...] października 2015 r. (nr [...]) o skreśleniu skarżącej z listy uczestników studiów doktoranckich. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że M. Z. -uczestniczka stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] w Akademii [...], w dniu [...] stycznia 2015 r. zwróciła się do Kierownika Studiów Doktoranckich o wyrażenie zgody na powtórzenie [...] roku studiów doktoranckich i przystąpienie do egzaminów w sesji letniej w roku akademickim 2014/2015, na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich Akademii [...], zatwierdzonego decyzją Ministerstwa [...] z [...] sierpnia 2012 r. Kierownik Studiów Doktoranckich [...] Akademii [...] decyzją z [...] lutego 2015 r. na podstawie art. 197 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) zezwolił skarżącej ma powtórzenie [...] roku stacjonarnych studiów doktoranckich w roku akademickim 2014/2015 i przystąpienie do egzaminów w sesji letniej wraz z zaliczeniem różnic programowych wynikających z nowego programu (cztery przedmioty do uzupełnienia). Kierownik Studiów Doktoranckich [...] Akademii [...] decyzją z [...] października 2015 r. (nr [...]), na podstawie art. 197 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 8 pkt 14 Regulaminu studiów doktoranckich w Akademii [...], skreślił M. Z. z listy uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na [...] w Akademii [...]. W uzasadnieniu podał, że skarżąca do dnia [...] września 2015 r. nie zaliczyła sesji egzaminacyjnej [...] roku studiów i przedmiotów wynikających z różnic programowych i w związku z tym nie została zakwalifikowana na rok [...] stacjonarnych studiów doktoranckich. M. Z. w odwołaniu od tej decyzji podała, że w piśmie z [...] września 2015 r. skierowanym do Dziekana [...] Akademii [...] (do wiadomości kierownika Studiów Doktoranckich) zwróciła o przedłużenie sesji poprawkowej do [...] października 2015 r., ze względu na trudną sytuację bytowo-materialną. Organ nie rozpatrzył tego wniosku i w dniu [...] października 2015 r. wydał decyzję o skreśleniu jej z listy uczestników studiów doktoranckich. Odwołująca się podała w odwołaniu, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialno-bytowej. M. Z. wyjaśniła, że po powrocie z ćwiczeń wojskowych została zmuszona przez księży do opuszczenia domu w którym mieszkała. Od [...] października 2015 r. jest bezdomna. Skarżąca wymieniła swoje dotychczasowe osiągnięcia w toku studiów doktoranckich : podała, że w pierwszym roku studiów uzyskała stypendium dla 30% najlepszych doktorantów, w drugim roku przyznano jej stypendium doktoranckie. M. Z. dodała, że z uwagi na trudną sytuację materialną (od dwóch lat zbiera puszki na ulicy) i chęć podjęcia pracy w Akademii [...], zdecydowała się na podwyższenie kwalifikacji wojskowej i odbycie służby przygotowawczej. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Rektor-Komendant Akademii [...] decyzją z [...] października 2015 r. na podstawie art. 197 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 8 pkt 14, § 10 pkt 2 Regulaminu studiów doktoranckich i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich [...] Akademii [...] z [...] października 2015 r. W uzasadnieniu podał, że doktorantka nie złożyła wniosku o zezwolenie na powtórzenie roku albo warunkowe przeniesienie na następny rok studiów, w terminie o którym mowa w § 10 ust. 2 regulaminu (do [...] września 2015 r.) i w związku z tym kierownik studiów doktoranckich prawidłowo orzekł o skreśleniu jej z listy doktorantów. M. Z. działając przez pełnomocnika, w skardze na decyzję Rektora-Komendanta Akademii [...] z [...] października 2015 r. zarzuciła, że zaskarżona decyzja (wydana przez Rektora) zawiera nieprawidłową podstawę prawną (art. 197 ust. 4 stanowi, że decyzję o skreśleniu z listy studentów podejmuje kierownik studiów doktoranckich), a jej uzasadnienie zostało sporządzone "w sposób bardzo oszczędny, wręcz lakoniczny" i nie spełnia wymogów art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a ponadto nie zawiera pouczenia o możliwości jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Organy pominęły całkowicie, że w piśmie z [...] września 2015 r. zwróciła się do Dziekana Wydziału o przedłużenie sesji poprawkowej (do [...] października 2015 r.) i "przedwcześnie" (bez rozpoznania tego wniosku) wydały decyzje o jej skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich. Zdaniem strony skarżącej, organy obu instancji prowadziły postępowanie w tej sprawie z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 k.p.a.), przed wydaniem decyzji nie uniemożliwiły jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.) i te naruszenia prawa miały istotny wpływ na wynik sprawy. Rektor-Komendant Akademii [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2206/15 oddalił skargę M. Z. na decyzję Rektora-Komendanta [...] z [...] października 2015 r. Sąd I instancji podał, że w myśl § 8 pkt 14 regulaminu studiów doktoranckich w Akademii [...], warunkiem przeniesienia doktoranta na kolejny rok studiów jest uzyskanie przez niego zaliczeń, zdanie kolokwiów i egzaminów przewidzianych w programie studiów, pozytywna opinia promotora o postępach w prowadzeniu badań oraz działalności dydaktycznej, a także uiszczenie opłat za bieżący rok studiów na studiach niestacjonarnych. Indeks z wpisami wymaganymi przez program studiów doktorant składa do 30 czerwca każdego roku kierownikowi studiów doktoranckich. Z uzasadnionych względów kierownik studiów może przedłużyć ten termin do 15 września lub przesunąć niektóre obowiązki na następny rok w trybie i na zasadach określonych w § 9 (zaległości z jednego lub dwóch przedmiotów). Według § 10 pkt 1 regulaminu, doktorant, który nie zaliczył roku studiów, może skierować do kierownika studiów doktoranckich pisemny wniosek o : 1) zezwolenie na powtórzenie roku, 2) warunkowe przeniesienie na następny rok studiów, na zasadach określonych w § 9, przy czym stosowanie do § 10 pkt 2, taki wniosek może być złożony najpóźniej do 15 września danego roku studiów. W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skoro skarżąca do [...] września 2015 r. nie zaliczyła sesji egzaminacyjnej [...] roku studiów i przedmiotów wynikających z różnic programowych i jednocześnie do [...] września 2015 r. nie złożyła wniosku o zezwolenie na powtórzenie roku lub warunkowe przeniesienie na następny rok studiów (jedynie w dniu [...] września 2015 r. wystąpiła o przedłożenie sesji poprawkowej do [...] października 2015 r. ze względu na trudną sytuację materialno-bytową), zasadnie została skreślona z listy uczestników studiów doktoranckich. M. Z. zaskarżyła ten wyrok skargą kasacyjną, w której sformułowała zarzuty naruszenia: art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 i art. 107 k.p.a., art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku. Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła "całkowite pominiecie" przez organy (i Sąd I instancji) istotnych w tej sprawie okoliczności faktycznych, wskazujących, że obiektywnie nie miała ona możliwości zaliczenia do [...] września 2015 r. sesji egzaminacyjnej [...] roku studiów i przedmiotów wynikających z różnic programowych oraz złożenia w wyznaczonym terminie wniosku, o którym mowa w § 10 ust. 2 Regulaminu Studiów Doktoranckich w Akademii [...]. M. Z. podniosła, że wyłącznie z przyczyn do niej niezależnych – obowiązkowych ćwiczeń wojskowych (obowiązek odbycia ćwiczeń wojskowych wynika z art. 4 ust. 2 i art. 55 ust. 1 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej) które zostały zaplanowane od [...] do [...] września 2015 r., nie mogła przystąpić do sesji egzaminacyjnej w wyznaczonym terminie (od [...] do [...] września 2015 r.). Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę z jakich powodów nie złożyła w terminie wniosku o warunkowe przeniesienie na następny rok studiów i ograniczył się do stwierdzenia, że w przewidzianym w § 10 ust. 2 Regulaminu Studiów Doktoranckich w Akademii [...] terminie nie złożyła wniosku o zezwolenie na powtarzanie roku lub warunkowe przeniesienie na następny rok studiów. M. Z. podniosła, że po odbyciu ćwiczeń wojskowych została pozbawiona dotychczasowego miejsca zamieszkania i stała się osobą bezdomną. Nie mogła więc podjąć "natychmiastowych działań" mających na celu wywiązanie się z obowiązków doktoranta. Jednakże niezwłocznie, gdy tylko uzyskała taką możliwość, w dniu [...] września 2016 r. złożyła stosowny wniosek o przedłużenie sesji egzaminacyjnej. M. Z. zarzuciła, że Sąd I instancji całkowicie pominął to, że decyzja o skreśleniu jej z listy uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] w Akademii [...] wydana została mimo nierozpatrzenia jej wniosku z [...] września 2015 r. o przedłużenie sesji egzaminacyjnej. Sesja egzaminacyjna została wyznaczona w dniach od [...] do [...] września 2015 r., a zatem na dzień [...] września 2015 r. doktorant nie znał jeszcze jej wyników, co uniemożliwiało złożenie stosownego wniosku w przewidzianym terminie. Wobec tego skarżąca kasacyjnie, nawet gdyby przystąpiła do sesji, nie mogłaby zachować wskazanego w regulaminie terminu. Na zakończenie strona stwierdziła, że przez cały okres studiów w sposób rzetelny i z ogromnym zaangażowaniem wykonywała obowiązki doktoranta, uzyskując bardzo dobre wyniki w nauce. Przebywając na ćwiczeniach wojskowych na terenie Jednostki Wojskowej nr [...] w L. w dniach [...] do [...] września 2015 r. przeprowadziła wywiad ekspercki na potrzeby rozprawy doktorskiej. Zatem nie tylko wypełniała obowiązek uczestniczenia w ćwiczeniach wojskowych, ale nadto zdobywała cenny materiał naukowy na potrzeby pisanej rozprawy doktorskiej, pozostając w słusznym przekonaniu, że obiektywna niemożność wzięcia udziału w sesji egzaminacyjnej jest usprawiedliwiona i termin sesji zostanie skarżącej kasacyjnie przedłużony. Skarżąca dołączyła do skargi kasacyjnej kopię karty powołania (z [...] lipca 2015 r.) do odbycia ćwiczeń wojskowych rotacyjnych, zgodnie z art. 60 ust. 3a ustawy o powszechnym obowiązku obrony, zaświadczenie [...] Jednostki Wojskowej nr [...] w L. o odbyciu ćwiczeń (w dniach [...]-[...] września 2015 r.) oraz sprawozdanie z przeprowadzonych badań społecznych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 340/17 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji uznał za uzasadniony zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd II instancji powołał się na uchwałę 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09 (ONSAiWSA 2010/3/39) i stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji ograniczył się do przytoczenia przepisów prawa (art. 197 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (oraz § 8 pkt 14, § 10 pkt 1 i 2 Regulaminu studiów doktoranckich w Akademii [...]) oraz stanowiska organów obu instancji. Nie przeprowadził natomiast jego "analizy" z uwzględnieniem podniesionych przez skarżącą w skardze argumentów dotyczących jej trudnej sytuacji materialno-bytowej. Sąd nie rozważył czy skarżąca miała możliwość przystąpienia w wyznaczonym terminie do egzaminów ze wskazanych przedmiotów i nie zbadał, czy miała ona "rzeczywistą możliwość" złożenia wniosku "o przedłużenie sesji egzaminacyjnej", o którym mowa w § 10 ust. 1 regulaminu w terminie do 15 września oraz zaniechał podjęcia "jakichkolwiek działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie niniejszej sprawy". Nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 133 § 1 p.p.s.a.), Sąd I instancji nie odniósł się do podnoszonych przez M. Z. zarzutów dotyczących możliwości złożenia przez skarżącą w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy wniosku określonego w § 10 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich w Akademii [...]. Sąd podał, że skarżąca w toku postępowania podnosiła, że nie miała możliwości przystąpienia do sesji egzaminacyjnej w wyznaczonym od [...] do [...] września 2015 r. terminie z powodu konieczności odbycia ćwiczeń wojskowych w dniach od [...] do [...] września 2015 r. Powyższa okoliczność winna jej zdaniem skutkować usprawiedliwieniem nieprzystąpienia przez nią do sesji egzaminacyjnej, a przynajmniej rozpatrzeniem złożonego przez nią wniosku o przedłużenie sesji poprawkowej. Podawała też przyczyny, które legły u podstaw złożenia wniosku o przedłużenie sesji egzaminacyjnej dopiero w dniu [...] września 2015 r. Rozpoznając sprawę organy w ogóle tych okoliczności nie wyjaśniały i nie rozważały. Powyższych okoliczności nie rozważał także Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika czy i jaki wpływ na wynik sprawy mają wyżej powołane okoliczności. W końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd ten jedynie podał, że podzielił częściowo zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania, jednak naruszenie to nie mogło mieć istotnego wypływu na rozstrzygniecie sprawy. Z uzasadnienia tego nie wynika jednak, jakie zarzuty skargi Sąd pierwszej instancji uznał częściowo za zasadne. Powyższe uchybienia uniemożliwiały przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowej kontroli instancyjnej sprawy przez ten Sąd. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji oceni i rozważy, czy okoliczności podnoszone przez M. Z., które w jej ocenie uniemożliwiły jej przystąpienie do sesji egzaminacyjnej w wyznaczonym terminie oraz złożenie przez nią wniosku o przedłużenie sesji egzaminacyjnej dopiero w dniu [...] września 2015 r., mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dopiero wówczas oceni pod względem legalności wydane w spawie decyzje, po czym wyda w sprawie właściwe rozstrzygnięcie, uzasadniając je zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. Ocena ta bowiem w pierwszej kolejności należy do Sądu pierwszej instancji. Obecny na rozprawie w dniu [...] czerwca 2019 r. pełnomocnik Komendanta Akademii [...] wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe, argumentując, że Akademia [...] została zlikwidowana (z dniem [...] września 2016 r.) w drodze ustawy z 20 maja 2016 r. o utworzeniu Akademii [...] (Dz.U. z 2016 r., poz. 906). Oznacza to, że nie istniała już w dniu wniesienia przez skarżącą skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji z dnia 19 maja 2016 r. II SA/Wa 2206/15. Pełnomocnik podniósł, że co prawda z przepisu art. 4 ust. 2 powołanej ustawy wynika, że Akademia [...] przejmuje z dniem utworzenia prawa i zobowiązania Akademii [...], niemniej "w ustawie nie zamieszczono przepisów przejściowych do załatwiania spraw administracyjnych wszczętych przez Akademię [...]". W stosunku do skarżącej nie ma także zastosowania art. 5 ustawy, ponieważ nie miała ona statusu doktorantki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że istniejąca od dnia 1 października 2016 r. Akademia [...] jest następcą prawnym Akademii [...], w imieniu której jej Rektor-Komendant wydał zaskarżoną do Sądu decyzję z [...] października 2015 r. o skreśleniu skarżącej z listy uczestników studiów doktoranckich, co oznacza, że Akademia [...] z mocy ustawy stała się stroną w rozpatrywanej sprawie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, należy przypomnieć, ze NSA w powołanym wyroku z 5 grudnia 2018 r. stwierdził, że uzasadnienie Sądu I instancji nie spełnia wymogów o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd II instancji zarzucił, że WSA w Warszawie ograniczył się do przytoczenia przepisów prawa będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Sąd "nie wyjaśnił i nie rozważył" przyczyn, z powodu których skarżąca w terminie od [...] do [...] września 2015 r. nie przystąpiła do sesji egzaminacyjnej (konieczność odbycia ćwiczeń wojskowych) oraz dlaczego wniosek o przedłużenie złożyła dopiero w dniu [...] września 2015 r. i czy te okoliczności mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisów regulaminu studiów doktoranckich w Akademii [...] wynika, że doktorant, ma obowiązek uzyskania zaliczeń, zdania kolokwiów i egzaminów przewidzianych w programie studiów oraz dopełnienia innych wymaganych formalności do dnia 30 czerwca każdego roku studiów. Wykonanie tego obowiązku udokumentowane złożeniem do tego terminu indeksu z wpisami wymaganymi przez program studiów jest bowiem warunkiem przeniesienia doktoranta na kolejny rok studiów (§ 8 pkt 14 i 15 regulaminu studiów doktoranckich). Według § 8 pkt 14 z uzasadnionych względów kierownik studiów może przedłużyć ten termin do 15 września lub przesunąć niektóre obowiązki na następny rok w trybie i na zasadach określonych w § 9 regulaminu. Przesunięcie obowiązków na następny rok studiów może nastąpić na pisemny wniosek doktoranta złożony najpóźniej do 15 września danego roku studiów i polega na wyrażeniu zgody na powtórzenie nie więcej niż dwóch niezaliczonych przedmiotów bez konieczności powtarzania roku. Powtórzenie zaliczeń, kolokwiów lub egzaminów, o których mowa w ust. 1, powinno być zrealizowane najpóźniej na miesiąc przed terminem rozpoczęcia kolejnego roku studiów (§ 9 ust. 1 - 3 regulaminu). Doktorant, który nie zaliczył roku studiów w wymaganym terminie (do 30 czerwca, wyjątkowo na podstawie przedłużenia przez kierownika studiów do 15 września) może też skierować do kierownika studiów doktoranckich pisemny wniosek o zezwolenie na powtórzenie roku studiów. Taki wniosek powinien być również złożony nie później niż do 15 września danego roku studiów (§ 10 ust. 1 pkt 1 regulaminu). Z przytoczonych postanowień regulaminu studiów doktoranckich wynika zdaniem Sądu, że wniosek o przedłużenie sesji egzaminacyjnej powinien być złożony przed 15 września danego roku studiów, bo do tego terminu może być przedłużona sesja egzaminacyjna. Regulamin nie przewiduje indywidualnego przedłużenia sesji egzaminacyjnej ponad 15 września danego roku studiów. Świadczy o tym zarówno ustalenie w razie niezaliczenia roku w normalnym terminie, nieprzekraczalnego (nie później niż do 15 września) terminu do złożenia jednego z wniosków, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1 i 2, obwarowanego nałożonym na kierownika studiów doktoranckich obowiązkiem wydania decyzji o skreśleniu z listy doktorantów (§ 10 ust. 2 regulaminu), jak i wynikające z § 8 ust. 2 regulaminu ograniczenie okresu zaliczeniowego do danego roku akademickiego. Rok akademicki trwa do 30 września. W świetle tych postanowień regulaminu nie było zatem dopuszczalne przedłużenie skarżącej sesji egzaminacyjnej do [...] października, czyli do następnego już roku akademickiego. Sąd I instancji realizując wytyczne NSA zawarte w wyroku z 5 grudnia 2018 r. stwierdza, że skoro przedłużenie skarżącej sesji egzaminacyjnej do dnia [...] października nie miało podstaw prawnych, okoliczności przez nią podane, mające usprawiedliwić opóźnienie w złożeniu wniosku o przedłużenie sesji nie mają istotnego znaczenia. Niemniej trzeba przypomnieć, że M.Z. w piśmie z [...] września 2015 r. zwróciła się do Dziekana Wydziału [...] Akademii [...] o "przedłużenie sesji poprawkowej do [...] października 2015 r.", ze względu na trudną sytuację bytowo-materialną. W odwołaniu z [...] października 2015 r. od decyzji organu I instancji powołała się na to, że po [...] września 2015 r. była bezdomna ([...] października 2015 r.). Na przeszkodę w postaci obowiązku odbycia ćwiczeń wojskowych w terminie od [...] do [...] września 2015 r. powołała się natomiast dopiero w skardze kasacyjnej. Z akt sprawy wynika, że skarżąca uzyskała powołanie na te ćwiczenia wojskowe [...] lipca 2015 r. Okoliczności te nie mogły być zatem uznane za poważne przeszkody zaliczenia III, powtarzanego roku studiów w normalnym terminie, do 30 czerwca 2015 r., ewentualnie w terminie przedłużonym do września tego roku. W szczególności skarżąca miała czas i możliwości pogodzenia terminu odbycia ćwiczeń wojskowych z obowiązkiem zaleczenia roku studiów w terminach wymaganych regulaminem studiów. Z tych względów w ustalonych przez organ i ocenionych przez Sąd okolicznościach faktycznych decyzję o skreśleniu skarżącej z listy doktorantów należało uznać za zgodną z prawem. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organy obu instancji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, należy stwierdzić, że skarżąca, nie wykazała, w jaki sposób jej prawo do czynnego uczestnictwa w postępowaniu zostało naruszone. W orzecznictwie sądowoadminstracyjnym i w doktrynie przyjmuje się jednolicie, że zarzut naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu może odnieść skutek tytko wtedy, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W ocenie Sądu niezawiadomienie skarżącej o zakończeniu postępowania przez organ I i II instancji i prawie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a.). Nie uszczupliło praw strony (skarżącej doręczono decyzję organu I instancji, wniosła od niej odwołanie a następnie złożyła skargę do Sądu). Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.