II OSK 2744/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-05-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za przechowywanie broni w depozycie Policji, naliczona spadkobiercom zmarłego właściciela broni, uległa przedawnieniu, a jeśli tak, to od kiedy należy liczyć bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że choć Wojewódzki Sąd Administracyjny częściowo błędnie ustalił początek biegu terminu przedawnienia opłaty za przechowywanie broni, to ostatecznie zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że opłaty za przechowywanie broni w depozycie stanowią niepodatkowe należności budżetowe, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiła likwidacja depozytu z mocy prawa, a nie od daty postanowienia sądu potwierdzającego tę likwidację.Stan faktyczny
Komendant Wojewódzki Policji wezwał spadkobierców zmarłego właściciela broni do zapłaty kosztów przechowywania broni w depozycie od maja 2007 r. do grudnia 2018 r. Spadkobiercy zaskarżyli tę czynność, zarzucając błędne wyliczenie opłaty i jej przedawnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, uznając m.in. przedawnienie roszczenia. Komendant Wojewódzki Policji wniósł skargę kasacyjną, kwestionując m.in. ustalenie początku biegu terminu przedawnienia oraz sposób obciążenia spadkobierców kosztami.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Op 152/19 w sprawie ze skargi J.C., A.C., M.C. i S.C. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie kosztów przechowywania broni w depozycie Policji oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 18 czerwca 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Op 152/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.C., A.C., M.C. i S.C. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie kosztów przechowywania broni w depozycie Policji, pkt 1 - stwierdził bezskuteczność zaskarżonej decyzji, pkt 2 - zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. na rzecz skarżących solidarnie, kwotę 616 (sześćset szesnaście) złotych, tytułem zwrotu wpisu od skargi, a nadto na rzecz J.C. kwotę 3.617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z [...] lutego 2019 r. zatytułowanym "wezwanie do zapłaty", doręczonym skarżącym, Komendant Wojewódzki Policji w O. poinformował o naliczeniu kosztów przechowywania broni palnej myśliwskiej wraz z amunicją. Zaznaczył, że opisana broń jest własnością osoby, do której kierowane jest pismo, oraz odnotował, że postanowieniem z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II Ca 837/18, Sąd Okręgowy w Opolu stwierdził likwidację niepodjętego depozytu w postaci dwóch sztuk broni palnej myśliwskiej wraz z amunicją do niej. Organ, powołując się na art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1839, obecnie Dz.U. z 2019 r., poz. 284 – dalej w skrócie "ustawa") stwierdził, że koszty związane z deponowaniem broni i amunicji, w przypadku stwierdzenia przez sąd likwidacji niepodjętego depozytu, naliczane są od pierwszego dnia złożenia broni do depozytu do dnia uprawomocnienia się postanowienia. W wezwaniu do zapłaty przedstawiono szczegółowe wyliczenie kosztów przechowywania broni dokonane, jak zaznaczono, stosownie do regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania broni i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz.U. z 2004 r. nr 152, poz. 1609 – dalej w skrócie "rozporządzenie"). Następnie organ stwierdził, że właściciel broni zobowiązany jest pokryć koszty przechowywania przedmiotowej broni w depozycie w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] grudnia 2018 r. (dzień wydania postanowienia przez Sąd Rejonowy o likwidacji niepodjętego depozytu), stanowiące kwotę 20.507,08 zł. Wskazał także, w jaki sposób należy wnieść żądaną opłatę i poinformował, że w przypadku nieuregulowania należności za depozyt sprawa będzie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego.
Skargę na powyższą czynność materialno-techniczną wywiedli J.C., A.C., M.C. oraz S.C. domagając się stwierdzenia jej bezskuteczności oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zarzucili błędne wyliczenie opłaty oraz podnieśli zarzut jej przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w O. wniósł o jej oddalenie.
Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że J.C., A.C., M.C. oraz S.C., spadkobiercy Z.C. z zachowaniem terminu zaskarżyli skierowane do nich "wezwanie do zapłaty", stanowiące czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., polegającą na ustaleniu kosztów depozytu broni należącej wcześniej do Z.C. i zobowiązaniu skarżących, jako obecnych właścicieli broni, do opłacenia tych kosztów. Obowiązek uiszczenia opłaty za zdeponowanie broni ma charakter publicznoprawny i wynika z art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Przepis ten określa m.in. podmioty, na które ustawodawca nałożył obowiązek ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni. W świetle art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, obowiązek ten obejmuje osoby deponujące broń, które weszły w jej posiadanie po osobie zmarłej. Podstawę omawianego obowiązku stanowi stosunek administracyjny, który charakteryzuje się tym, iż jedną z jego stron jest organ administracji publicznej, uprawniony na podstawie przepisów prawa do podjęcia aktu lub czynności dotyczących uprawnień i obowiązków regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego, a drugą stroną - osoba deponująca broń w związku z brakiem pozwolenia na nią. W takim przypadku stosunek prawny nawiązuje się pomiędzy organem przyjmującym broń do depozytu i deponującym. Wyłączona przy tym jest swoboda stron w uregulowaniu tego stosunku, a powstające w jego zakresie obowiązki i uprawnienia reguluje ustawa. Natomiast w odniesieniu do osób określonych w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 23 ust. 2 ustawy, organ administracji na podstawie ust. 3 uprawniony jest do podjęcia działań mających na celu pobranie opłat związanych z deponowaniem broni. O wyraźnej kompetencji organów w tym zakresie przesądza użycie w ust. 3 zwrotu "opłaty są pobierane". W konsekwencji przyjąć należy, że w przypadku obowiązku wynikającego z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy i zaistnienia sytuacji opisanej w art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy, wezwanie podmiotu, na który mocą ustawy nałożony jest obowiązek uiszczenia kosztów depozytu, stanowi czynność, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy Komendant Wojewódzki Policji w O. podał, że podstawę prawną wezwania skarżących do uiszczenia przedmiotowej opłaty stanowi art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, zatem uznał skarżących za osoby deponujące broń, które weszły w jej posiadanie po śmierci Z.C. Wezwanie do zapłaty w swojej treści nie wskazuje jednak, kto jest w sposób indywidualnie oznaczony adresatem powyższego pisma, zawiera jedynie adnotację, iż pismo to otrzymują J.C., A.C., M.C., i S.C. Brak jest jednocześnie zaznaczenia, iż nałożony obowiązek ma charakter zobowiązania solidarnego.
Sąd zgodził się przede wszystkim z prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, według którego z uwagi na fakt, że nałożenie na daną osobę obowiązku poniesienia kosztów depozytu broni, a także ustalenie zakresu tegoż obowiązku, następuje w drodze czynności organu administracji konkretyzującej obowiązek wynikający z przepisów prawa, a więc poza postępowaniem administracyjnym. Zatem przesłanki podmiotowe nałożenia omawianego obowiązku powinny być interpretowane ściśle. Natomiast z wykładni literalnej art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika, że "osoba deponująca" to osoba, która weszła w posiadanie broni i amunicji, a więc władała nią jak właściciel oraz dokonała czynności faktycznej złożenia broni i amunicji do depozytu. Z chwilą złożenia broni i amunicji do depozytu nawiązuje się bowiem stosunek prawny przechowania pomiędzy osobą deponującą a organem przyjmującym ją do depozytu. Na gruncie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy powszechnie przyjmuje się, że wypełnienie określonej w nim przesłanki ma miejsce również w sytuacji, gdy broń zostanie złożona przez osobę trzecią, która jednak działa w imieniu i na rzecz osoby deponującej. Sąd podkreślił, że skarżący nie kwestionują obowiązku poniesienia kosztów depozytu broni i amunicji przez spadkobierców.
Stwierdził także, że organ Policji ma obowiązek poinformować wszystkich spadkobierców, którzy weszli w posiadanie broni palnej po osobie zmarłej, że uregulowanie przez jednego ze spadkobierców kosztów związanych z przechowywaniem broni, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, oznacza wygaśnięcie tego obowiązku względem pozostałych spadkobierców, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W zaskarżonej czynności brak jest stwierdzenia, że organ opłatą za przechowywanie broni w depozycie obciąża skarżących braci solidarnie. Nadto, nie może ujść uwadze, że wezwanie do zapłaty nie precyzowało konkretnie do kogo jest kierowane, a jedynie w tzw. rozdzielniku organ podał, że wezwanie to otrzymują wszyscy skarżący. Stąd mogły powstać uzasadnione wątpliwości, czy do uregulowania opłat zobowiązane są wszystkie osoby, które przedmiotowe pismo otrzymały, czy też którakolwiek z nich.
Wprawdzie w odpowiedzi na skargę organ dowodził, że skoro Komendant Wojewódzki Policji wezwaniem do zapłaty z [...] lutego 2019 r. określił wysokość zobowiązania spadkobierców za ww. depozyt broni i amunicji od [...] maja 2007 r. do [...] grudnia 2018 r., to powstałe zobowiązanie ma charakter zobowiązania solidarnego. W ocenie Sądu, odpowiedź na skargę mimo, iż pozwala poznać stanowisko organu i jego argumentację jest jedynie pismem procesowym, nie zaś rozstrzygnięciem w prowadzonym postępowaniu. Tym samym argumentacja w tym miejscu wskazana nie może zastąpić wypełnienia wymogu wynikającego z art. 107 § 3 K.p.a.
Dodatkowo Sąd stwierdził, że opłaty za przechowywanie broni w depozycie, o których stanowi art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy należy zaliczyć do niepodatkowych należności budżetowych. Opłaty tego rodzaju są dochodami pobieranymi przez państwowe jednostki budżetowe (art. 60 pkt 7 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych Dz.U. z 2013 r. poz. 885 – dalej w skrócie "u.f.p.") na podstawie wskazanych powyżej przepisów ustawy.
Dokonując analizy ww. przepisów Sąd stwierdził, że opłaty za przechowywanie broni ulegają przedawnieniu w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Jak słusznie zauważył organ, w ustawie o broni i amunicji brak jest terminu przedawnienia powyższego roszczenia. Taką możliwość wprowadziła dopiero ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (art. 67). Organ wyliczając koszty przechowywania broni nie rozważył kwestii przedawnienia roszczeń zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie 5 letni okres wejścia w życie ustawy o finansach publicznych upłynął z dniem 31 grudnia 2015 r., z tego też powodu należność skarżących należałoby uznać za przedawnioną od dnia 1 stycznia 2015 r., chyba, że wcześniej zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, czego jednakże nie można ustalić na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy, tzn. kiedy doręczono zobowiązanym tytuł wykonawczy wraz z zajęciem. Jeżeli wszczęcie tego postępowania miało miejsce już po zaistnieniu przedawnienia byłoby zatem bezskuteczne, a jego dalsze prowadzenie bezprzedmiotowe.
Reasumując Sąd stwierdził, że błędem organu było to, iż w zaskarżonej czynności obciążył kosztami wielokrotnie, gdyż tą samą kwotą obciążono wszystkich skarżących braci. W zaskarżonej czynności brak było stwierdzenia, iż organ obciąża skarżących solidarnie, nadto wyliczając koszty przechowywania broni organ nie wziął pod uwagę przedawnienia tych roszczeń.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Komendant Wojewódzki Policji w O. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokowi Sądu I instancji skarżący kasacyjnie zarzucił:
I. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
1) w wyniku dokonania błędnej wykładni art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. w kontekście nie zastosowania wykładni systemowej i pominięcie art. 21 § 1 pkt 1, art. 70 § 7 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 - dalej "O.p."), art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r., poz. 1145 z późn.zm. - dalej "k.c."), art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. nr 208, poz. 1537 z późn.zm.) i w konsekwencji naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez jego błędne niezastosowanie i niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie art. 146 § 1 p.p.s.a.;
2) w wyniku dokonania niewłaściwego zastosowania art. 70 § 1 i 4 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 60 pkt 7 i art. 67 ust. 1 u.f.p., w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy i art. 9 ust. 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, poprzez przyjęcie, że pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania skarżących do uiszczenia opłaty za depozyt broni upłynął z dniem 31 grudnia 2015 roku, co doprowadziło do uznania przez Sąd I instancji, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego miało miejsce po zaistnieniu przedawnienia, podczas gdy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczął się, nie zastosowano środka egzekucyjnego, a zobowiązanie skarżących powstało na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 6 grudnia 2018 roku II Ca 837/18 w przedmiocie likwidacji niepodjętego depozytu i stało się z tym dniem wymagalne, stąd przedawnienie zobowiązania skarżących nie nastąpiło,
3) w wyniku dokonania niewłaściwego zastosowania art. 91 O.p. w zw. z art. 366 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że organ Policji obciążył kosztami za depozyt broni i amunicji wielokrotnie, gdyż tą samą kwotą obciążono wszystkich skarżących, gdyż w zaskarżonej czynności brak było stwierdzenia, iż organ obciąża skarżących solidarnie, co doprowadziło do uznania, że organ uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy solidarny charakter zobowiązania podatkowego skarżących powstał z mocy prawa w wyniku likwidacji depozytu, czego byli świadomi na podstawie postanowienia sądu powszechnego w tym przedmiocie oraz pouczeń zawartych w kierowanej do nich korespondencji związanej z przechowywaną w depozycie bronią i amunicją po zmarłym Z.C., a wezwanie skarżących do uiszczenia opłaty za broń i amunicję przechowywaną w depozycie było jedynie czynnością materialno- techniczną a nie decyzją administracyjną,
- i w konsekwencji naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez jego błędne niezastosowanie w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. i niewłaściwe zastosowanie art. 146 § 1 p.p.s.a.
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez przedstawienie przez Sąd stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego, skutkujące przyjęciem, że organ nie informował spadkobierców o depozycie i jego odpłatności, przez co uznał, że skarżący nie mieli świadomości solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe wynikające z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy mimo, że sam odnalazł potencjalnych spadkobierców ustawowych, uzyskał odpowiednie akty stanu cywilnego i w dniu [...] lipca 2009 r. skierował do Sądu powszechnego wniosek o stwierdzenie nabycia spadku oraz w dniu [...] października 2017 r. wniosek o likwidację niepodjętego depozytu, a także w okresie przechowywania broni w depozycie wielokrotnie informował skarżących o ich prawach i o kosztach z tego tytułu. Tym samym od samego początku spadkobiercy mieli pełną świadomość o spadku, skutkach jego przechowywania w depozycie i solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe z tego tytułu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki skutkujące nieważnością postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Nietrafny jest przede wszystkim zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozbawione jest jednego z elementów wymaganych przepisem ustawy, względnie gdy jego treść jest nielogiczna, niepełna czy niespójna, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jego kontrolę instancyjną. W drodze zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zwalczać, prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy, czy też stanowiska co do wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, o naruszeniu art. 133 § 1 p.p.s.a. można mówić wówczas, gdy Sąd wydał wyrok przed zamknięciem rozprawy bądź też, gdy przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego (czynności) przedstawiając stan sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie, względnie gdy pominął istotną część akt, gdy orzekł na podstawie akt niekompletnych, bądź oparł orzeczenie na podstawie własnych ustaleń nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Przenosząc poczynione uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji posiada wszystkie elementy wymagane przepisem ustawy. Z jego treści jasno wynika, jakimi przesłankami kierował się Sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Przedstawiony przezeń w uzasadnieniu wyroku stan sprawy, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego kasacyjnie organu, ma bezspornie oparcie materiale aktowym sprawy. Podkreślić trzeba, że Sąd nie negował podejmowanych przez organ czynności celem ustalenia spadkobierców zmarłego właściciela broni, ani też wystąpienia przezeń do Sądu powszechnego z wnioskiem o likwidację niepodjętego depozytu. Brak jest wreszcie podstaw ażeby zarzucać Sądowi, iż przyjął on, że organ nie informował spadkobierców o depozycie i jego odpłatności, albowiem istota sporu w tej sprawie dotyczy zupełnie innych zagadnień, którym Sąd dał jasno wyraz w uzasadnieniu wyrok. Tym samym okoliczność, że zaskarżony wyrok nie odpowiada oczekiwaniom wnoszącego skargę kasacyjną, nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut błędnej wykładni art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. i pominięcie art. 21 § 1 pkt 1 O.p., art. 70 § 7 pkt 3 O.p., art. 199 k.c., art. 9 ust. 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów. Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji, odwołując się do ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo odkodował znaczenie normatywne powyższego unormowania, stojąc na stanowisku, że nałożenie na dany podmiot obowiązku poniesienia kosztów depozytu broni, a także ustalenie zakresu tego obowiązku następuje w drodze czynności organu administracji konkretyzującej obowiązek wynikający z przepisów prawa, poza postępowaniem administracyjnym, wobec czego przesłanki podmiotowe nałożenia omawianego obowiązku powinny być interpretowane ściśle. Z literalnej wykładni tego przepisu wynika, że "osoba deponująca broń" to osoba, która weszła w posiadanie broni i amunicji, a więc władała nią jak właściciel oraz dokonała czynności faktycznej złożenia broni i amunicji do depozytu. Z chwilą złożenia broni i amunicji do depozytu nawiązuje się stosunek prawny przechowywania pomiędzy osobą deponującą a organem przyjmującą broń i amunicję do depozytu. O spełnieniu przesłanki z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy można mówić także wówczas, gdy broń zostanie złożona przez osobę trzecią, która działa w imieniu i na rzecz osoby deponującej.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy niespornym jest, że Komendant Wojewódzki Policji w O. pismem z [...] lutego 2019 r. zatytułowanym "wezwanie do zapłaty", doręczonym spadkobiercom zmarłego właściciela broni Z.C.– J.C., A.C., M.C. oraz S.C., naliczył opłatę za przechowywanie broni palnej myśliwskiej wraz z amunicją. Rzeczona opłata została naliczona za okres od [...] maja 2007 r. do [...] grudnia 2018 r. (dzień wydania postanowienia przez sąd powszechny o likwidacji niepodjętego depozytu) na łączną kwotę 20.507,08 złotych za 4237 dni przechowywania broni w depozycie. W treści w/w pisma organ określił termin i tryb uiszczenia opłaty oraz pouczył o ewentualnych skutkach niezastosowania się do wezwania. Okolicznością bezsporną jest wreszcie, że złożenie broni myśliwskiej do depozytu po zmarłym ojcu skarżących nastąpiło [...] maja 2007r. Kwestionując skuteczność powyższej czynności Sąd trafnie wywiódł, że wezwanie do zapłaty nie precyzuje wyraźnie adresata, który jest zobowiązany do uiszczenia opłaty. Nie zawiera ono także jednoznacznej informacji, że nałożony obowiązek ma charakter zobowiązania solidarnego. Rację ma bowiem Sąd I instancji twierdząc, że obowiązkiem organu policji jest poinformowanie wszystkich spadkobierców, którzy weszli w posiadanie broni palnej po osobie zmarłej, że uregulowanie przez jednego ze spadkobierców kosztów związanych z przechowywaniem broni, o których stanowi art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, oznacza wygaśnięcie tego obowiązku względem pozostałych spadkobierców. Brak takiej informacji może budzić uzasadnione wątpliwości, czy do uregulowania opłaty zobowiązane są wszystkie podmioty, które otrzymały pismo, czy też którykolwiek z nich. Uprawniony jest nawet w takiej sytuacji wniosek, że koszty zostały nałożone w poczwórnej wysokości.
W kontrolowanej sprawie trafny częściowo jest zarzut naruszenia art. 70 § 1 i 4 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 60 pkt 7 i art. 67 ust. 1 u.f.p., w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy i art. 9 ust. 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, poprzez przyjęcie, że pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania skarżących do uiszczenia opłaty za depozyt broni upłynął z dniem 31 grudnia 2015 roku. W świetle art. 60 pkt 7 u.f.p. opłaty za przechowywanie broni w depozycie, o których stanowi art. 23 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 ustawy należy zaliczyć do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, które są dochodami pobieranymi przez państwowe jednostki budżetowe, na podstawie wskazanych powyżej przepisów ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768, 935, 1428 i 1537). W ustawie o broni i amunicji brak jest terminu przedawnienia powyższego roszczenia, niemniej jednak możliwość taka została wprowadzona do polskiego porządku prawnego z dniem 1 stycznia 2010 r. w art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1241 z późn.zm.), art. 67 ustawy o finansach publicznych wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. Po myśli art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 O.p.). Podstawowym zagadnieniem jest zatem ustalenie początkowego terminu biegu przedawnienia. Zgodnie z § 11 ust. 1 i § 12 w.w. rozporządzenia, opłata za przechowywanie broni oraz amunicji w depozycie jest pobierana za każdą dobę przechowywania i wpłaca się ją do kasy lub na rachunek bankowy jednostki deponującej, najpóźniej w dniu odbioru broni i amunicji z depozytu. Skoro opłata jest pobierana za każdą dobę przechowywania broni w depozycie i w całości najpóźniej powinna być uiszczona w dniu odbioru broni z depozytu, to stosownie do art. 70 § 1 O.p. od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił odbiór broni i amunicji rozpoczyna bieg pięcioletni termin przedawnienia. W sytuacji, gdy osoba deponująca broń nie odbiera jej z depozytu, przechowujący depozyt, stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, zobowiązany jest wezwać uprawnionego do odbioru depozytu w terminie określonym w art. 4 ust. 2 wymienionej ustawy (trzech lat) oraz pouczyć go o skutkach jego niepodjęcia. W myśl art. 4 ust 1 omawianej ustawy nieodebranie depozytu we wskazanym wyżej terminie skutkuje likwidacją depozytu z mocy prawa, co oznacza, że prawa do depozytu przechodzą na rzecz Skarbu Państwa. Skoro do chwili likwidacji depozytu z mocy prawa, deponujący może ją odebrać, to z chwilą likwidacji depozytu termin przedawnienia określony w art. 70 § 1 O.p. rozpoczyna swój bieg od końca roku w którym nastąpiła jego likwidacja. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy niespornym jest, że do spadkobierców zmarłego właściciela broni Z.C. w grudniu 2009r. skierowano prawidłowe, w świetle art. 6 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, wezwania do odbioru depozytu. Wezwania te zostały im skutecznie doręczone w dniach od [...] do [...] grudnia 2009r. Wobec nieodebrania depozytu w terminie trzech lat, stosownie do art. 4 ust. 1 w/w ustawy nastąpiła z mocy prawa likwidacja niepodjętego depozytu w grudniu 2012r., co potwierdził postanowieniem z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II Ca 837/18, Sąd Okręgowy w Opolu. Orzeczenie to miało charakter deklaratoryjny, jako że likwidacja niepodjętego depozytu, jak wyżej wskazano, następuje z mocy prawa. Pięcioletni termin przedawnienia rozpoczął zatem bieg od 1 stycznia 2013r. Brak jest zatem podstaw aby przyjąć, jak czyni to organ, że zobowiązanie do uiszczenia opłaty (za cały okres jej przechowywania) powstało na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 O.p. z dniem 6 grudnia 2018 r., kiedy to Sąd Okręgowy postanowił o likwidacji niepodjętego depozytu bowiem z tym dniem zobowiązanie stało się wymagalne, przez co dopiero po tym dniu organ skierował do skarżących wezwanie do zapłaty a upływ terminu przedawnienia roszczenia nastąpi z końcem 2024r. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której przechowujący depozyt mimo prawidłowego wezwania do odbioru depozytu i jego likwidacji z mocy prawa, podejmuje z kilkuletnim opóźnieniem działania zmierzające do potwierdzenia zaistniałego stanu prawnego i za ten okres żąda uiszczenia opłat zwłaszcza, że od dnia likwidacji depozytu deponujący utracił prawo własności zdeponowanych przedmiotów.
W świetle powyższych rozważań, nieprawidłowe jest także stanowisko Sądu I instancji, że 5 letni okres liczony od wejścia w życie ustawy o finansach publicznych upłynął z dniem 31 grudnia 2015 r., a zatem należność skarżących należałoby uznać za przedawnioną od dnia 1 stycznia 2015 r., chyba że wcześniej zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, czego w świetle załączonej do sprawy dokumentacji nie można było ustalić. Powyższe nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem zaskarżony wyrok mimo częściowo (we wskazanym wyżej zakresie) wadliwego uzasadnienia odpowiada prawu. Dodać w tym miejscu trzeba, że na gruncie rozpatrywanej sprawy brak było podstaw do dokonywania wykładni art. 199 k.c. albowiem powyższe unormowanie nie miało zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest wreszcie zarzut naruszenia art. 91 O.p. w zw. z art. 366 § 1 k.c. Sąd I instancji nie naruszył przywołanych unormowań, albowiem nie miały one zastosowania na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Tym samym stwierdzić trzeba, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w O.
Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło