I SA/Sz 78/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-06-18
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji wierzytelności pieniężnej, jeśli egzekucja została już przeprowadzona i kwota rozdysponowana?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji wierzytelności pieniężnej, ponieważ żądanie zostało złożone po przeprowadzeniu egzekucji i rozdysponowaniu kwoty. Zgodnie z art. 44 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, żądanie wyłączenia nie może być zgłoszone, gdy egzekucja została już wykonana.Stan faktyczny
Skarżący, W.S., domagał się wyłączenia spod zajęcia kwoty zasądzonej mu od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, wskazując, że stanowi ona jego wynagrodzenie. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że egzekucja została już przeprowadzona i kwota rozdysponowana. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [W.S.] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [S.] z dnia 14 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji wierzytelności pieniężnej oddala skargę.
W. S., dalej "skarżący, złożył do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. (organ egzekucyjny) żądanie wyłączenia spod zajęcia (pismo z dnia [...] sierpnia 2018 r.) na podstawie art. 38 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), dalej "u.p.e.a", kwoty zasądzonej przez Wojewódki Sąd Administracyjny w Szczecinie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz A. , dalej "spółka", tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (zastępstwa procesowego) w wyroku z dnia 29 maja 2018 r. o sygn. akt I SA/Sz 790/17. Wskazał, że zasądzona kwota stanowi jego wynagrodzenie jako radcy prawego.
Organ egzekucyjny wydał w dniu [...] września 2018 r. na podstawie art. 61a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej "Kpa", postanowienie nr [...], w którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji wierzytelności pieniężnej zajętej na podstawie zawiadomienia nr [...] u Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
Organ egzekucyjny przywołał treść art. 44 u.p.e.a. i podał, że skarżący wystąpił w dniu [...] sierpnia 2018 r. o wyłączenie spod egzekucji ww. kwoty pieniężnej już po dokonaniu zajęcia tej kwoty w dniu [...] sierpnia 2018 r. u Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Organ egzekucyjny wskazał, że egzekucja została już zrealizowana i definitywnie wykorzystana na zaspokojenie egzekwowanych należności i przekazana wierzycielowi. Organ egzekucyjny podał, że dysponentem tej sumy jest już wierzyciel, a nie organ egzekucyjny.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zarzucił organowi naruszenie:
- art. 61a § 1 Kpa w związku z art. 18 oraz art. 44 u.p.e.a., przez bezprawne zastosowanie i uznanie, że zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania mimo obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy,
- art. 38 u.p.e.a., przez jego niezastosowanie, co skutkowało wydaniem nie merytorycznego postanowienia kończącego postępowanie w sprawie,
- oparcie rozstrzygnięcia o zniekształcony i opisany w sposób wyrywkowy stan faktyczny w sprawie z pominięciem jej najistotniejszych okoliczności.
Skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwolnienie kwoty objętej żądaniem, ewentualnie
2. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) wydał w dniu [...] listopada 2018 r. postanowienie nr [...], w którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy przywołał treść art. 18 , art. 38 § 1, art. 44 u.p.e.a.; art. 138 § 1, art. 144, art. 61 a § 1 Kpa i wyjaśnił, że skarżący mógł wystąpić do organu z żądaniem wyłączenia przedmiotowej kwoty w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej do niej skierowanej. W sytuacji, gdy organ stwierdzi brak przesłanek do uwzględnienia wniosku i odmówi wyłączenia rzeczy spod egzekucji, na takie rozstrzygnięcie przysługuje powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Jednakże ww. żądanie nie może zostać zgłoszone gdy egzekucja została już przeprowadzona.
Organ odwoławczy podał, że z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy wynika, że na dzień wpływu do organu egzekucyjnego żądania o wyłączenie zasądzonej kwoty, tj. [...] sierpnia 2018 r. egzekucja w zakresie żądanej kwoty została zrealizowana, bowiem w dniu [...] sierpnia 2018 r. kwota ta została rozdysponowana zgodnie z przepisami i przekazana spółce. Powyższe uniemożliwiło, w ocenie organu odwoławczego, zgłoszenie wniosku o wyłączenie przedmiotowej kwoty spod egzekucji, a tym samym zasadna była odmowa wszczęcia postępowania z uwagi na złożone żądanie.
Organ odwoławczy podał, że wskazany przez skarżącego wyrok NSA z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1304/12, dotyczył innego stanu faktycznego niż w niniejszej sprawie.
Skarżący złożył skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucił organowi naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 61a § 1 i 2 Kpa w związku z art. 18, art. 38 i art. 44 u.p.e.a., przez ich błędną wykładnię, a następnie niewłaściwe zastosowanie przez utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy, pomimo ze w sprawie zaistniały podstawy do merytorycznego rozpoznania wniosku, a nie odmowy wszczęcia postępowania;
- oparcie rozstrzygnięcia o stan faktyczny opisany z pominięciem najistotniejszych zdarzeń, które ze względu na ich chronologię winny skutkować uwzględnieniem wniosku.
Na poparcie swoich twierdzeń skarżący przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wskazał, że wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2018 r. o sygn. akt I SA/Sz 790/17 stał się prawomocny z dniem [...] sierpnia 2018 r. w dniu [...] sierpnia 2018 r. do DIAS wypłynęło pismo spółki dotyczące zwrotu zasądzonych kosztów postępowania na wskazany rachunek bankowy. W dniu [...] sierpnia 2018 r. do DIAS wpłynęło zajęcie wierzytelności na rzecz Burmistrza S. P., o którym spółkę zawiadomiono w dniu [...] sierpnia 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Zgodnie z art. 38 § 1 u.p.e.a., kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. Organ egzekucyjny rozpozna żądanie i wyda postanowienie w sprawie wyłączenia w terminie czternastu dni od dnia złożenia żądania. Termin ten może być przedłużony o dalsze czternaście dni, gdy zbadanie dowodów w tym terminie nie było możliwe (§ 2). Do czasu wydania postanowienia w sprawie wyłączenia organ egzekucyjny zaniecha dalszych czynności egzekucyjnych w stosunku do rzeczy lub prawa majątkowego, których wyłączenia żądano; jednakże dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy (§ 3).
Stosownie do art. 40 § 1 u.p.e.a, na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie odmowy wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego przysługuje zażalenie osobie, o której mowa w art. 38 § 1. Na ostateczne postanowienie w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Osobie, której żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa nie zostało uwzględnione, przysługuje natomiast prawo żądania zwolnienia ich od zabezpieczenia lub egzekucji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Osoba ta odpis pozwu o zwolnienie kieruje równocześnie do organu egzekucyjnego (§ 2).
Na podstawie art. 44 u.p.e.a., żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z rzeczy lub prawa przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego.
Zdaniem Sądu, postępowanie organów było prawidłowe. Żądanie zwolnienia spod egzekucji zostało złożone w organie egzekucyjny po dokonaniu zajęcia przedmiotowej kwoty na skutek realizacji tytułów wykonawczych wystawionych na spółkę. Jak wynikało z akt, spółka została w dniu [...] sierpnia 2018 r. prawidłowo zawiadomiona o zajęciu.
Powyższe skutkowało wydaniem przez organ egzekucyjny postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie żądania zwolnienia przedmiotowej kwoty spod egzekucji. Kwota, która miała być zwolniona spod egzekucji została już rozdysponowana. Nie było już podstaw do prowadzenia postępowania w zakresie złożonego żądania.
W ocenie Sądu, wyrok NSA z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1304/12 nie miał znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy, gdyż związany był z innym stanem faktycznym, w którym organ egzekucyjny wydał postanowienie w trybie art. 105 Kpa. Na marginesie wskazać należy, że zdaniem NSA, wyrażonym w ww. wyroku, nie ma żadnych prawnych przeszkód aby organ egzekucyjny prowadził egzekucję z wierzytelności zasądzonych w wyroku od WSA od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego.
Zdaniem Sądu, zawarta w art. 39 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", regulacja, zgodnie z którą pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do odbioru kosztów postępowania określa zakres uprawnień pełnomocnika wynikających z pełnomocnictwa ogólnego. Przepis ten nie może być jednak utożsamiany ze źródłem uprawnień (praw) samego pełnomocnika.
Sąd nie podzielił poglądu WSA w Poznaniu wyrażonego w wyroku z dnia 19 września 2017 r. o sygn. akt I SA/Po 284/17, uznając, że jest on odosobniony na tle dotychczasowej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.
Przytoczone w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło