II SA/Wr 279/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z [...].01.2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej także jako PINB) odmówił [...] sp. z o.o. wydania zaświadczenia o wnioskowanej treści. Powyższe postanowienie zaskarżyła spółka od organu wyższego stopnia. Postanowieniem z [...].02.2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] (dalej także jako DWINB) wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie zostało osobiście odebrane przez spółkę w dniu [...].01.2019 r. (podpis prezesa zarządu – M. D. złożony pod zaskarżonym postanowieniem). Odwołując się do treści art. 141 § 2 k.p.a. organ ten stwierdził, że termin do wniesienia zażalenia na postanowienie upłynął z dniem [...].01.2019 r. Zażalenie spółki reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika zostało osobiście złożone w PINB w dniu [...].01.2019 r., co potwierdza prezentata tego organu na zażaleniu oraz sama data sporządzenia zażalenia. Tym samym organ odwoławczy uznał za bezsporny brak zachowania przez spółkę ustawowego terminu do wniesienia zażalenia. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o jego uchylenie, zarzucając organowi naruszenie: 1) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; 2) art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez przyjęcie błędnej daty doręczenia zaskarżonego postanowienia i tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, co spowodowało zamknięcie stronie drogi do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji; 3) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia; 4) art. 35 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie dotychczas pisma pełnomocnika skarżącego oraz treści załączonego oświadczenia z [...].02.2019 r. Z uwagi na powołane naruszenia prawa mające wpływ na wynik sprawy strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżąca strona opisała okoliczności związane z doręczeniem postanowienia z [...].01.2019 r. Wskazała na omyłkowe wpisanie przez M. D. daty osobistego odebrania tego postanowienia, tj. dnia [...].01.2019 r. zamiast [...].01.2019 r. Ponadto podniosła, że zgodnie z informacją telefoniczną udzieloną przez pracownika organu I instancji sporne postanowienie było do odebrania w siedzibie organu dopiero od [...].01.2019 r. Stąd też nie jest możliwe, aby strona odebrała postanowienie w dniu [...].01.2019 r. Omyłka pisarska strony bądź organu nie może rodzić dla niej tak poważnych i negatywnych konsekwencji prawnych w postaci zamknięcia drogi do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. To na pracowniku organu spoczywa obowiązek dopilnowania wpisania przez stronę prawidłowej daty odbioru postanowienia. Powyższe okoliczności strona opisała już w piśmie z [...].02.2019 r. skierowanym do PINB oraz DWINB wraz z oświadczeniem prezesa zarządu skarżącej spółki. Wynika z niego również, że zaraz po odebraniu postanowienia przesłał jego skan do pełnomocnika spółki. Na dowód czego przedłożył wydruk korespondencji z pełnomocnikiem. Strona podkreśliła, że pełnomocnik spółki w terminie 7 dni od odebrania przez prezesa zarządu postanowienia, zaskarżył je w trybie zażalenia. Nie uchybiono zatem terminowi do wniesienia zażalenia. Ponadto autor skargi podniósł, że celem ustalenia, że faktyczne odebranie przez prezesa zarządu postanowienia z [...].01.2019 r. nastąpiło w dniu [...].01.2019 r. zażądano w piśmie z [...].02.2019 r. sprawdzenia monitoringu z biura podawczego PINB z tego dnia, przesłuchania pracownika biura podawczego, który pełnił wówczas obowiązki służbowe, bądź przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie skarżący wskazał, że jeśli nie ma możliwości technicznych poświadczenia rzeczywistej daty odebrania przez niego postanowienia, to z ostrożności procesowej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Autor skargi w związku z przywołaną treścią wniosków zawartych w piśmie z [...].02.2019 r. wskazał, że zarówno PINB jak i DWINB nie ustosunkowali się w żaden sposób do ich treści. Nie podjęto wszelkich czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę sporządzonej w dniu [...].04.2019 r. strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podkreślając, że na moment wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia bezspornym było istnienie pod postanowieniem PINB podpisu prezesa zarządu spółki – M. D., który poświadczył osobisty odbiór postanowienia w dniu [...].01.2019 r. Skarżony organ nie mógł wiedzieć, że odbiorca postanowienia pomylił się w dacie, jak zostało to wyjaśnione w pismach złożonych po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Skoro organ podczas wydawania rozstrzygnięcia posiadał informację, że postanowienie dostało doręczone skarżącej w dniu [...].01.2019 r., to prawidłowo uznał, że termin na złożenie zażalenia upłynął z dniem [...].01.2019r. Wobec złożenia zażalenia osobiście w PINB w dniu [...].01.2019r. wydanie przez DWINB postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia było prawidłowe i nie naruszono art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. Ponadto w ocenie skarżonego organu niezasadny jest również podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, ponieważ wniosek taki do tego organu nigdy nie został złożony. Żaden taki wniosek nie został również przekazany do skarżonego organu przez organ I instancji. Zauważono, że piśmie z dnia [...].02.2019r. pełnomocnik skarżącej przedłożył w załączeniu adresowane do PINB [...] oświadczenie prezesa zarządu spółki z [...].02.2019 r. W tym piśmie pełnomocnik nie zawarł żadnego wniosku i nie zażądał podjęcia czynności przez skarżony organ, natomiast samo oświadczenie nie jest adresowane do tego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie pomimo tego, że w sprawie nie można czynić zarzutu skarżonemu organowi, że ten rozpatrując zażalenie na wydane przez PINB [...] postanowienie z [...].01.2019 r. przyjął, że złożono jej z uchybieniem siedmiodniowego terminu na jego wniesienie. Bezspornym było bowiem, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia z [...].02.2019 r. DWINB nie posiadał wiedzy, że odbiorca postanowienia z [...].01.2019 r. pomylił się poświadczając datę jego odbioru na dzień [...].01.2019 r. Pod postanowieniem z [...].01.2019 r. znajdowuje się niebudzący żadnych wątpliwości podpis prezesa zarządu skarżącej spółki, który poświadczył osobisty odbiór tego postanowienia właśnie w dniu [...].01.2019 r. Powyższe czyni bezzasadny zarzut skargi polegający na naruszeniu art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Własnoręczne wskazanie przez odbierającego daty doręczenia, będące niewątpliwie najlepszą rękojmią, że taka data jest zgodna z rzeczywistością, nie oznacza jednak niedopuszczalności dowodzenia, że umieszona przy podpisie data [...].01.2019 r. stanowiła omyłkę pisarską i tym samym uchylenia się od skutków prawnych w ten sposób złożonego oświadczenia. Faktycznie czynność doręczenia spornego postanowienia miała miejsce w dniu [...].01.2019 r. W realiach badanej sprawy powoływane przez skarżącą stronę okoliczności - w świetle ustaleń dokonanych przez PINB [...] – potwierdzają bowiem, że strona pomyliła się we wskazaniu daty osobistego odbioru postanowienia z [...].01.2018 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma tego organu opatrzonego datą [...].02.2019 r. (stanowiącego reakcję na twierdzenia i wnioski zawarte w piśmie spółki z [...].02.2019 r.), a którego adresatem jest DWINB (data wpływu do tego organu - [...].02.2019 r.) wynika, że po przeprowadzeniu wewnętrznego postępowania wyjaśniające ustalono, że M. D. w dniu [...].01.2019 r. został przez pracownika PINB poinformowany telefonicznie o możliwości odebrania postanowienia z [...].01.2019 r. w Biurze Obsługi Klienta, po godzinie 13:00. Powyższe postanowienie zarejestrowano w programie rejestrującym korespondencję tego organu również w dniu [...].01.2019 r. Wskazano przy tym, że uprzednia rejestracja pisma wychodzącego jest warunkiem koniecznym jego wysyłki bądź wydania adresatowi. Mając na uwadze powyższe PINB wskazał, że M. D. nie mógł odebrać postanowienia z [...].01.2019 r. w dniu [...].01.2019 r. i w istocie uczynił to w dniu [...].01.2019 r. Przedstawione stanowisko potwierdza wersję wydarzeń prezentowaną w skardze. Powstaje zatem zagadnienie dotyczące istnienia uprawnienia sądu administracyjnego do podjęcia w takiej sytuacji ingerencji w moc wiążącą zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zastosowania tego przepisu wymaga ustalenia zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego (chodzi tu głównie o przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.) oraz wykazania, że przesłanka wznowieniowa zaistniała na skutek naruszenia przepisów prawa przez organ administracji. W niniejszej sprawie bezsprzecznym jest zaistnienie podstawy wznowienia postępowania administracyjnego o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., (wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania skarżonego postanowienia, nieznane organowi, który je wydał). W ocenie sądu wystąpiła w sprawie również podstawa do przyjęcia, że przesłanka wznowieniowa określona w tym przepisie zaistniała na skutek naruszenia prawa przez organ administracji. Organ pierwszej instancji odebrał bowiem od strony oświadczenie dotyczące daty odbioru postanowienia, które nie odpowiadało prawdzie. Obowiązkiem tego organu (pracownika) było natomiast zweryfikować (sprawdzić) już w momencie dokonania poświadczenia osobistego odbioru postanowienia, czy data [...].01.2019 r., która widnieje obok podpisu, odpowiada faktycznej dacie tej czynności prawnej. Tak się jednak nie stało w kontrolowanym przypadku. Organ dokonał wobec spółki czynności doręczenia postanowienia z [...].01.2019 r. faktycznie w innym dniu niż to wynika ze złożonego przez osobę występującą w imieniu spółki poświadczenia daty jego odbioru. Tak więc przy wydaniu postanowienia z [...].01.2019 r. doszło do narusza prawa, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tym samym zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego. Za przesłankę wznowienia tożsamą z naruszeniem prawa traktować należy okoliczność, która istniała przed wydaniem zaskarżonego postanowienia i nie była ona znana organowi, który je wydał. Wiedza organu na temat rzeczywistej daty doręczenia postanowienia z [...].01.2019 r. niewątpliwie prowadziłaby do podjęcia innego rozstrzygnięcia w sprawie. Za przyjęciem, że wskazana podstawa wznowienia postępowania powinna być przesłanką uchylenia zaskarżonego postanowienia przez sąd, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyspieszy i uprości osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (wzgląd na ekonomikę postępowania). W tym zakresie sąd przyjmuje, że brak zamieszczenia w dziale VII k.p.a. szczegółowej regulacji dotyczącej zasad i trybu wzruszenia postanowień odmawiających wydania zaświadczenia nie oznacza, że powyższa materia procesowa została wyłączona spod ustawowego unormowania przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Przyjdzie również zauważyć, że w świetle dokonanych w sprawie ustaleń brak jest podstaw o przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie, skoro termin ten nie został uchybiony. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie o art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.