VII SA/Wa 424/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-02
Skład orzekający: Andrzej Siwek, Monika Kramek, Jadwiga Smołucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu w innej sprawie, jeśli dotyczy ona tego samego stanu faktycznego?Ratio decidendi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku dotyczy również innych postępowań sądowych, jeżeli ta ocena obejmuje ten sam stan faktyczny. W niniejszej sprawie sąd był związany oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Warszawie z 6 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 883/13, dotyczącą kwestii konieczności uzyskania zgody konserwatorskiej oraz zakresu wykonanych robót budowlanych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z 2011 r. nakazującej rozbiórkę ogrodzenia. Wniosek o wznowienie postępowania złożyła I. K., wskazując, że nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu. Po wznowieniu postępowania organ stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu decyzji z 2011 r., ale odmówił jej uchylenia ze względu na upływ terminu z art. 146 k.p.a. oraz fakt, że zapadłaby decyzja odpowiadająca w istocie dotychczasowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uzyskania zgody konserwatorskiej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej przez M. S. (dalej: "skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "[...]WINB") z [...] grudnia 2018 r., znak: [...], którą organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "organ pierwszej instancji", "PINB [...]") Nr [...] z [...] października 2018 r. w całości i na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a. stwierdził wydanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z [...] listopada 2011 r. ([...]) z naruszeniem prawa i jednocześnie odmówił uchylenia tej decyzji z uwagi, że zapadłaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z [...] listopada 2016 r. I. K., właścicielka działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przy ul. H. Dzielnicy [...] W., wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego podnosząc, że nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Nr [...] z [...] listopada 2011 r., pomimo że od 27 maja 2005 r. jest właścicielką wskazanej działki, zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z [...] stycznia 2015 r. (sygn. [...]), zmieniającym postanowienie Sądu Rejonowego W. w W. z [...] listopada 2013 r. (sygn. [...]).
Organ I instancji postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2018 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z [...] listopada 2011 r.
Decyzją Nr [...] z [...] października 2018 r. PINB [...] odmówił uchylenia własnej decyzji Nr [...] z [...] listopada 2011 r., nakazującej rozbiórkę ogrodzenia posesji przy ul. H. w pasie ul. H. oraz ul. Ś. w W. na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...].
Odwołanie od decyzji PINB Nr [...] z [...] października 2018 r. wniósł skarżący, z zachowaniem ustawowego terminu.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego organ odwoławczy decyzją z [...] grudnia 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB [...] Nr [...] z [...] października 2018 r. w całości i na podstawie art. 151 § 2 k.p.a, w związku z art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., stwierdził wydanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z [...] listopada 2011 r. ([...]) z naruszeniem prawa i jednocześnie odmówił uchylenia tej decyzji z uwagi, że zapadłaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Wskazał, że na wniosek I. K. [...] WINB postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2017 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] WINB Nr [...] z [...] września 2014 r., uzupełnioną postanowieniem Nr [...] z [...] października 2014 r., stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z [...] listopada 2011 r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki fragmentów ogrodzenia posesji położonej przy ul. H. w W., usytuowanego na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] od strony drogi publicznej w postaci ul. H. i ul. Ś. w W. oraz odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] w części obejmującej nakaz rozbiórki fragmentów ogrodzenia posesji położonej przy ul. H. w W., usytuowanego na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] w liniach rozgraniczających tereny komunikacji w pasie drogowym ul. H. i ul. Ś. w W.. Żądanie wznowienia postępowania zostało oparte o przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 w związku z art. 365 k.p.c. We wniosku powołano się na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z [...] stycznia 2015 r., sygn. akt [...], zmieniające postanowienie Sądu Rejonowego W. w W. z [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...], w pkt I poprzez stwierdzenie, że 27 maja 2005 r. R. H. i I. K. nabyli w drodze zasiedzenia do majątku wspólnego własność nieruchomości położonej w W. przy ul. H. róg ul. Ś., składającej się z działki nr ewid. [...] z obrębu [...] o powierzchni 29,00 m2. Spadek po R. H., na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza W. J. w W. (nr wpisu [...]), dziedziczy w całości żona I. K.. We wniosku podniesiono, iż I. K. nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją PINB [...] Nr [...], ani w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją [...]WINB nr [...] z [...] września 2014 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego [...] WINB decyzją Nr [...] z [...]września 2017 r. stwierdził, że dotychczasowa decyzja Nr [...] z [...] września 2014 r., uzupełniona postanowieniem nr [...] z [...] października 2014 r., została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji Nr [...] organ wojewódzki wskazał, że postępowanie nieważnościowe, zakończone ostateczną decyzją [...]WINB Nr [...] uzupełnioną postanowieniem nr [...], było dotknięte wadami, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Decyzja [...]WINB Nr [...] została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z [...] stycznia 2018 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania odwoławczego w rozpoznawanej sprawie była decyzja PINB [...] wydana w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., którą odmówiono uchylenia własnej decyzji Nr [...] z [...] listopada 2011 r. Jako przyczynę wznowienia postępowania wnioskodawczyni wskazała art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, na dowód czego załączyła do wniosku postanowienie Sądu Okręgowego w W. z [...] stycznia 2015 r. (sygn. [...]) zmieniające postanowienie Sądu Rejonowego W. w W. z [...] listopada 2013 r. (sygn. [...]). Organ odwoławczy uznał, że wnioskodawca powołał się na te same przesłanki co we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Nr [...], które to przesłanki zostały rozpatrzone pozytywnie w postępowaniu wznowieniowym przed tym organem. Według [...]WINB w sprawie zakończonej przez PINB [...] decyzją Nr [...] z [...] listopada 2011 r. zachodzi sytuacja, w której należało stwierdzić, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Niemniej jednak w sytuacji, kiedy zaszły co prawda przesłanki wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne z art. 146 k.p.a., właściwy organ wydaje decyzję stwierdzającą wydanie badanej decyzji z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy powołując się na jednolity pogląd piśmiennictwa wskazał, iż organ, działając na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz podania przyczyny, z której nie może uchylić decyzji kwestionowanej w trybie wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie taką przyczyną jest sytuacja, w której w ramach postępowania wznowieniowego zapadłaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że o prawidłowości zastosowania do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w postępowaniu zwykłym, prowadzonym w ramach nadzoru budowlanego trybu naprawczego określonego w przepisach art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, przesądził WSA w Warszawie w wyroku z 6 września 2013 r., VII SA/Wa 883/13. W wyroku tym sąd administracyjny wyraził też pogląd, że kontrolowana decyzja PINB [...] nr [...] nie musiała być poprzedzona decyzją podjętą przez organy konserwatorskie, zaś pogląd ten jest wiążący dla organów orzekających w sprawie. Organ odwoławczy wskazał także, iż sąd w uzasadnieniu powołanego wyroku z 6 września 2013 r. jednoznacznie stwierdził, iż nakazem rozbiórki wynikającym z decyzji PINB [...] nr [...] objęte nie jest całe ogrodzenie posesji położnej przy ul. H. w W., usytuowane na terenie działek nr [...] i [...] z obrębu [...], lecz jego fragment od strony drogi publicznej, tj. od strony ul. H. oraz ul. Ś. w W.. Jak wynika z treści decyzji PINB [...] nr [...], nakaz rozbiórki został orzeczony z tego względu, że inwestycja polegająca na budowie ogrodzenia została zrealizowana m.in. na działce nr ewid. [...] z obrębu [...], która jest położona w liniach rozgraniczających ciągu komunikacyjnego, na terenie pasa drogowego tych ulic oraz że jest ona sprzeczna § 135 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenu Ż., zatwierdzonego uchwałą Rady W. nr [...] z [...] października 2006 r. W świetle uzyskanego materiału dowodowego w postaci wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenu Ż., zatwierdzonego uchwałą Rady W. nr [...] z [...] października 2006 r. odnoszącego się do obszaru, na którym zlokalizowane są ww. działki nr ewid. [...] i [...] oraz załączonego do niego wyrysu z naniesionymi liniami rozgraniczającymi ciągi komunikacyjne na terenie pasa drogowego ul. H. oraz ul. Ś. w W., organ odwoławczy stwierdził, iż działka nr ewid. [...] znajduje się na obszarze oznaczonym na rysunku miejscowego planu symbolem MN 20, tj. terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej małogabarytowej, natomiast działka nr ewid. [...] znajduje się w liniach rozgraniczających tereny komunikacji, tj. na skrzyżowaniu ul. H. - oznaczonej na rysunku planu symbolem 34 KUD z ul. Ś. - oznaczoną symbolem 33 KUD. W myśl § 77 ust. 3 pkt 7 ww. planu, dla jednostki terenowej MN 20 dopuszcza się przebudowę i budowę nowych obiektów i urządzeń zewnętrznych infrastruktury technicznej, pod warunkiem, że będą to obiekty i urządzenia służące bezpośrednio obsłudze zagospodarowania na terenie jednostki. Zgodnie z brzmieniem § 135 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. planu na terenie w obrębie linii rozgraniczających ciągów komunikacyjnych zabezpiecza się pasy terenu dla urządzeń i przewodów podziemnych miejskiej infrastruktury technicznej, a także dopuszcza się sytuowanie urządzeń drogowych i urządzeń związanych z utrzymaniem i obsługą ruchu, a także urządzeń energetycznych i telekomunikacyjnych, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w przepisach szczególnych dotyczących dróg publicznych. Z kolei w pkt 3 ust. 1 § 135 ww. planu ustanowiony został zakaz realizacji obiektów budowlanych, niewymienionych w pkt 1 i 2, z wyjątkiem kiosków z prasą, papierosami i artykułami drobnymi (typu kioski "Ruchu") oraz z kwiatami, realizowanych jako obiekty niezwiązane trwale z podłożem, o powierzchni zabudowy nie większej niż 15 m2, sytuowanych wyłącznie w rejonach przystanków komunikacji miejskiej oraz ważniejszych skrzyżowań ulic. Organ odwoławczy wskazał, że z akt administracyjnych organu powiatowego wynika, iż działka nr ewid. [...] stanowi własność W., zaś Urząd Dzielnicy [...] W. zwracał się do właścicieli działki nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. H. w W. o wydanie działki nr ewid. [...], bezprawnie przez nich wygrodzonej. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, iż nakaz rozbiórki fragmentów ogrodzenia posesji położonej przy ul. H. w W. w części wygradzającej działkę nr ewid. [...] jest prawidłowy, zasadny i pozostaje w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Niezgodność tej części inwestycji budowlanej z obowiązującymi przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazuje na brak możliwości doprowadzenia ogrodzenia usytuowanego na terenie działki nr ewid. [...], w liniach rozgraniczających tereny komunikacji na skrzyżowaniu ul. H. i ul. Ś. w W., do stanu zgodnego z prawem, co uzasadnia wydanie w tym zakresie nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Według organu odwoławczego w sprawie wystąpiła wadliwość procesowa, która nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Organ odwoławczy stosując art. 146 § 2 k.p.a., wskazał, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej. W związku z powyższym, jakkolwiek zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., brak było jednak podstaw do uchylenia decyzji Nr [...] z [...] listopada 2011 r. Organ odwoławczy powołał art. 151 § 2 k.p.a. i uznał, że za wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia przemawiał również fakt, że w sprawie upłynął pięcioletni termin, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., bowiem decyzja PINB [...] Nr [...] wydana została [...] listopada 2011 r. Organ odwoławczy przytoczył pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2455/14, że "Termin pięcioletni określony w § 1 art. 146 k.p.a., chociaż zamieszczony został w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa. Biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony, a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu. Prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych." Argumenty zawarte w odwołaniu organ odwoławczy uznał za pozostające bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w prawa i obowiązki I. K., na wniosek której wznowiono postępowanie, w jego trakcie wszedł M. S., co potwierdza akt notarialny Repertorium A Nr [...] z [...] czerwca 2018 r. Na podstawie art. 30 § 4 k.p.a. organ powiatowy słusznie uznał za stronę na tym etapie sprawy skarżącego, nie zaś wnioskodawczynię. Organ ma bowiem obowiązek ustalać prawidłowy krąg stron na każdym etapie postępowania.
W skardze na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2018 r. strona skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego w odwołaniu, co skutkowało nieuwzględnieniem istotnych okoliczności, w szczególności daty budowy ogrodzenia;
- art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym przez stronę odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, dowolne interpretowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji brak istotnych, dla sprawy ustaleń zwłaszcza w zakresie daty budowy ogrodzenia będącego przedmiotem nakazu rozbiórki;
- naruszenie zasad ogólnych postępowania wyrażonych w art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- art. 8 k.p.a., polegające na prowadzeniu przez organ postępowania administracyjnego postępowania w sposób niewpływający na pogłębianie zaufania obywateli do władzy publicznej;
- art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 39 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nieuzyskanie przez organ wymaganej zgody organu konserwatorskiego przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu [...]WINB z [...] grudnia 2018 r., (zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo wymienionych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji. Stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. przedmiotem rozpoznania we wznowionym postępowaniu jest ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia.
W rozpoznawanej sprawie organy, w sposób wyczerpujący i z dochowaniem wymogów określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, przeprowadziły postępowanie wyjaśniające co do wskazanej podstawy wznowienia postępowania oraz oceny jej wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie.
Kontrolowana we wznowionym postępowaniu decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z [...] listopada 2011 r. była już wcześniej badana w postępowaniu nieważnościowym, w którym został wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 883/13. W wyroku tym sąd administracyjny prawomocnie przesądził dwie zasadnicze kwestie podnoszone przez skarżącego w niniejszym postępowaniu - oceny zakresu wykonanych robót budowlanych i ich kwalifikacji oraz oceny konieczności uzyskania przez organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki, zgody organu konserwatorskiego. Sąd, wskazując na protokół oględzin z 3 sierpnia 2011 r., z którego wynika, iż wykonano "cokoły, fundamenty i słupki betonowe i stalowe", uznał że doszło do odtworzenia stanu pierwotnego, to jest wykonania nowego ogrodzenia w miejsce starego, czyli odbudowy, a nie remontu istniejącego ogrodzenia. W powołanym wyroku WSA nie podzielił też stanowiska skarżących co do tego, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja winna być poprzedzona wydaniem decyzji przez organy konserwatorskie, skoro teren, na którym została zrealizowana, objęty jest taką ochroną. Sąd stwierdził, że ani przepisy prawa budowlanego, ani ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie wprowadzają takiego wymogu. Obowiązek uzyskania takiego zezwolenia spoczywa jedynie na inwestorze przed uzyskaniem przez niego pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych. To inwestor jest adresatem takiej decyzji. Przyjęcie za trafne poglądu o konieczności uzyskania takiej decyzji również przez organy nadzoru budowlanego prowadziłoby de facto do braku prawnej możliwości wydania decyzji nakazującej rozbiórkę lub przeprowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych, co do obiektu posadowionego na terenie objętym ochroną konserwatorską, skoro decyzja w tym zakresie może być wydana jedynie na wniosek inwestora i do niego skierowana. Takie stanowisko sądu nie jest sprzeczne z poglądem zawartym w wyroku NSA z 20.06.2012 r. sygn. akt II OSK 524/11, albowiem wyrażone w nim stanowisko odnosiło się do zupełnie innego stanu faktycznego. Natomiast stanowisko [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zawarte w piśmie z 10 maja 2013 r. nie stanowi źródła prawa. Dokonanie takiej oceny prawnej przez WSA w wyroku z 6 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 883/13, wyłącza możliwość ponownego prowadzenia postępowania w tym zakresie przez skład WSA orzekający w rozpoznawanej sprawie gdyż w tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie organu i sądu polega między innymi na tym, że ani organ ponownie rozpatrujący sprawę, ani sąd nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku, dotyczy również innych postępowań sądowych, jeżeli ta ocena obejmuje ten sam stan faktyczny. Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2019 r. II FSK 1713/17, że "Zwrot normatywny "w sprawie" (art. 153 p.p.s.a.) wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. Innymi słowy, kiedy mowa o "sprawie", chodzi w danym wypadku o konkretną sytuację faktyczną, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualne określonego podmiotu (lub podmiotów) oraz administracji publicznej podlegają prawnej kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego.". W okolicznościach rozpoznawanej sprawy orzekający skład WSA jest więc związany oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z 6 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 883/13.
W świetle powyższych ustaleń nieskuteczny jest zarzut skarżącego co do naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 39 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zostało już bowiem przesądzone prawomocnym wyrokiem sądu, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z [...] listopada 2011 r. nie musiała być poprzedzona wydaniem zezwolenia na roboty rozbiórkowe przez organy konserwatorskie. Nieuzasadnione są również zarzuty skarżącego co do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie braku wyczerpujących ustaleń, ponieważ skoro w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy również zostało już przesądzone prawomocnym wyrokiem sądu, że objęte nakazem rozbiórki roboty budowlane polegały na wykonaniu nowego ogrodzenia w miejsce wcześniej istniejącego (odbudowie), a nie na remoncie istniejącego ogrodzenia. Świadczą o tym ustalenia rodzaju i zakresu zrealizowanych robót budowlanych dokonane przez organ nadzoru budowlanego w protokole oględzin z 3 sierpnia 2011 r., jak również treść dołączonego do tego protokołu oświadczenia I. K. i R. H. z 11 lipca 2011 r. Nie budzi natomiast wątpliwości, że roboty budowlane polegające na budowie ogrodzenia, których dotyczy kontrolowana w postępowaniu wznowieniowym decyzja o nakazie rozbiórki, zostały wykonane w 2011 r., w ramach przebudowy, rozbudowy i remontu budynku mieszkalnego, dla którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę z [...] października 2010 r. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje więc ustalenie kiedy zostało wybudowane ogrodzenie istniejące wcześniej.
Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie decyzje zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło