IV SA/Po 327/19

Sygn. akt IV SA/Po 32719 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 03 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 03 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J. N., B. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. N., B. N. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 8 listopada 2018 r. nr [...] Wójt Gminy B., na podstawie art.149 § 3 w zw. z art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku R. K. z dnia 31 sierpnia 2017 r. o wznowienie postępowania, odmówił wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na adaptacji budynku dawnej zlewni mleka na budynek usługowo – gastronomiczny z pokojami gościnnymi wraz z rozbudową na terenie działki nr ewid.[...] w miejscowości B. z przeznaczeniem na lokalizację nowej zabudowy mieszkaniowej z częścią aktywizacji gospodarczej – usługowo gastronomicznej – zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy B. z dnia 21 stycznia 2010 r. nr INW [...]/10. Wobec braku wniesienia odwołania decyzja ta stała się ostateczna z dniem 5 lutego 2010 r. Na powyższe postanowienie R. K. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zażalenie domagając się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art.138 § 1 pkt 2 w zw. z art.144 i art.149 § 3 oraz art.148 § 2 i art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył stan faktyczny sprawy i m.in. wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie pozostałych przesłanek wznowienia określonych przepisami k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli J. i B. N. reprezentowani przez pełnomocnika i domagali się uchylenia postanowienia z dnia 31 stycznia 2019 r. w całości i zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała zasadna. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a. stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Określone przez ustawodawcę kompetencje Sądu w fazie orzekania w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne lub postanowienia zawarte w art. 145 § 1 p.p.s.a. wskazują na kolejność kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia istoty wad aktu administracyjnego, przy czym w pierwszej kolejności akt podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2011, s. 672). Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W przedmiotowej sprawie, Sąd dopatrzył się wady w zaskarżonym postanowieniu, która skutkuje koniecznością stwierdzenia jego nieważności. Zaznaczyć należy, że co prawda przepisy k.p.a. nie regulują całościowo postępowania zażaleniowego, odsyłając do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołania (art.144 k.p.a.), jednakże odesłanie do "odpowiedniego" stosowania oznacza, że niezbędne jest przy ocenie zastosowania przepisów dotyczących odwołania uwzględnienie cech właściwych prawa zażalenia i postępowania zażaleniowego. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podstawą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (postanowienia) jest ich wydanie bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie w sposób rażący narusza porządek prawny regulowany między innymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a konkretnie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Odpowiednie zastosowanie ma art.138 k.p.a. regulujący rodzaje decyzji odwoławczych. Zatem w postępowaniu zażaleniowym organ II instancji będzie miał kompetencje merytoryczno – reformacyjne oraz kompetencje kasacyjne. Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a., po rozpoznaniu kwestii będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie, w przypadku gdy jego rozstrzygnięcie będzie pokrywało się z rozstrzygnięciem organu I instancji albo 2) uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając to postanowienie - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, w przypadku gdy rozstrzygnięcie nie będzie pokrywało się z rozstrzygnięciem organu I instancji, bądź brak było podstaw prawnych lub faktycznych do jego wydania albo 3) umarza postępowanie zażaleniowe. Ponadto organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jego rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 k.p.a.). Regulacja prawna zawarta w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. stanowi katalog zamknięty rodzajów decyzji (postanowień), jakie może wydać organ odwoławczy. Innymi słowy, organ odwoławczy nie może wydać decyzji (postanowienia) o innym brzmieniu sentencji niż wymienione w ww. artykule. W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie zapadło na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy po rozpoznaniu zażalenia R. K. zdecydował o uchyleniu w całości zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji treść zaskarżonego postanowienia nie odpowiada dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Takie rozpoznanie i rozstrzygnięcie zażalenia, a więc w sposób, którego nie przewiduje art.138 § 1 k.p.a. stanowi wydanie postanowienia bez podstawy prawnej i jest podstawą stwierdzenia jego nieważności. Wobec powyższego orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji wyda rozstrzygnięcie przewidziane przepisami prawa. O należnych skarżącym kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. uwzględniając uiszczony wpis oraz koszty zastępstwa prawnego, ustalone według stawki opłat określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) (pkt 2 wyroku). W myśl art. 119 pkt 1 i 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (...). W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z uwagi na fakt, że niniejsza sprawa wyczerpuje dyspozycję z art.119 zarówno w pkt 1, jak i 3 p.p.s.a., Sąd rozpoznał ją w trybie powołanego przepisu.