I SA/Bd 274/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta B. określił z urzędu dla Spółdzielni Mieszkaniowej [...] będącej zarządcą nieruchomości niezamieszkanej przy ul. [...] w B. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od [...]. do [...]. w wysokości określonej w treści decyzji, z rozbiciem na poszczególne miesiące. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił większą niż wskazana przez spółdzielnię w treści deklaracji ilość odpadów wytwarzanych na nieruchomości przy ul. [...]. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Wskutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 4 września 2018r., sygn. akt I SA/Bd 402/18 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy Prezydent Miasta B. zadziałał zgodnie z dyspozycją art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: "u.c.p.g.") i mając wątpliwości co do zgodności treści złożonej deklaracji ze stanem rzeczywistym - przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu wydania decyzji z urzędu. Prowadząc postępowanie organ pierwszej instancji wskazał, że odpady komunalne powstające na ww. nieruchomości były odbierane w ilości większej niż wskazana w deklaracji. Prezydent Miasta B. wystosował w toku postępowania wezwanie do spółdzielni w kwestii ewentualnej zmiany deklaracji. Stanowisko spółdzielni wyrażone w piśmie z dnia [...]. jednoznacznie przesądzało, że spółdzielnia nie widzi podstaw do ponoszenia wyższych kosztów związanych z usuwaniem odpadów z terenu należącej do niej nieruchomości. W konsekwencji organ pierwszej instancji, biorąc pod uwagę zapisy z systemu monitorowania i kontroli (RFID), do skalkulowania opłaty przyjął (zgodnie z brzmieniem art. 6j ust. 3 u.c.p.g.) iloczyn liczby pojemników oraz stawki opłaty za pojemnik o konkretnej pojemności. Tym samym opłatę skalkulowano mając na uwadze pojemniki faktycznie opróżnione oraz stawkę opłaty za każdy z nich wg ich pojemności (iloczyn). Organ zaznaczył, że strona jest zobowiązana do uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami jako daniny publicznej, wg stawek określonych w uchwale Rady Miasta B. z dnia [...]., nr [...] w sprawie ustalenia stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z informacji zawartych w aktach sprawy wynika również, że zarządca miał świadomość faktu, ile konkretnie pojemników na odpady znajduje się w obrębie nieruchomości. Mimo to, na przestrzeni długiego okresu, nie podjęto żadnych działań pod kątem zmiany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi celem jej dostosowania do stanu rzeczywistego. Realizując wskazania zawarte w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 4 września 2018r., sygn. akt I SA/Bd 402/18 organ podał, że w złożonej (i traktowanej jako aktualna i obowiązująca) deklaracji z dnia [...]., spółdzielnia wskazała na odbiór odpadów komunalnych jeden raz w tygodniu z dwóch pojemników o pojemności 1100 litrów, przy założeniu selektywnej zbiórki odpadów. Wg objaśnień zawartych w treści deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (str. 4, pkt 8), średnia częstotliwość odbiorów w ciągu miesiąca opisana liczbą 4,33 odpowiada odbiorowi odpadów raz w tygodniu. Z akt sprawy wynika, że każdorazowo opróżniano dodatkowe 2 pojemniki (660 l i 1100 l). Organ nie zgodził się z argumentacją spółdzielni dotyczącą zaniechania ustaleń rodzajów odpadów, jakie powstawały na nieruchomości. Wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż odpady komunalne powstawały na ww. nieruchomości w ilości większej niż zadeklarowana - biorąc pod uwagę zapisy z systemu monitorowania i kontroli. Informacje te zostały również potwierdzone przez przedsiębiorcę zajmującego się wywozem odpadów. Wskazano także, że wzrost ilości odbieranych odpadów dotyczył odpadów umieszczanych w pojemnikach o kolorze czarnym, oznakowanych jako przeznaczone do zbierania odpadów zmieszanych, resztkowych. Pomimo to, opłatę dla spółdzielni za dodatkowe pojemniki naliczono w sposób korzystniejszy, tj. jak za odpady zbierane w sposób selektywny. Organ zastosował zatem stawkę niższą z dwóch możliwych do naliczenia, mimo że dodatkowe pojemniki odbierane były w dniach, dla których zgodnie z harmonogramem przewidziany był odbiór odpadów resztkowych. W konsekwencji opłatę naliczono wg stawek obowiązujących jako uchwalone prawo miejscowe i stosownie do rzeczywiście wywiezionej ilości odpadów. W skardze spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]., zarzucając naruszenie art. 6j ust 3 u.c.p.g. w zw. z art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. oraz uchwał Rady Miasta Bydgoszcz nr XXI/345/15, nr Xl/141/15 poprzez ustalenie wysokości opłat od ilości poszczególnych wywozów dodatkowych pojemników, mimo że jest to sprzeczne z wynikającą z ustawy zasadą naliczania opłaty według iloczynu zadeklarowanej liczby pojemników oraz stawki opłaty za pojemnik o danej pojemności, przy jednoczesnym pominięciu, iż uchwały Rady Miasta B. nie przewidują opłaty za każdorazowy wywóz odpadów. Skarżąca ponadto zarzuciła ponowne zaniechanie ustalenia, czy w dodatkowych pojemnikach umieszczonych na nieruchomości były gromadzone odpady segregowane czy zmieszane. Zdaniem skarżącej, ustalenia organu powinny sprowadzić się wyłącznie do ustalenia ilości pojemników posadowionych na nieruchomości i przemnożenia tej ilości przez opłatę, albowiem opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników oraz stawki opłaty. W ocenie spółdzielni, organ mógł w swoim postępowaniu poczynić ustalenia wyłącznie w zakresie ilości posadowionych na nieruchomości pojemników, a nie co do ilości ich opróżnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem określenia spółdzielni za okres od lipca 2016r. do września 2017r. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości niezamieszkałej, położonej w B. przy ul. [...]. Podkreślenia wymaga, że sprawa ta była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 4 września 2018 r., I SA/Bd 402/18 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Sąd wskazał na niedostateczne wyjaśnienie w treści decyzji organu odwoławczego kwestii dopuszczalnej liczby wywozów odpadów w ciągu miesiąca tak, aby nie przybrała charakteru dowolnego, tym bardziej, że częstotliwość wywozu odpadów jest określona przez prawo miejscowe, tj. w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. W konsekwencji, Sąd zobowiązał organ do poczynienia stosownego wywodu w uzasadnieniu decyzji i zajęcia stanowisko co do zasadności dopuszczalnej prawnie liczby wywozów odpadów w ciągu miesiąca z nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Następnie organ winien podać faktyczną liczbę wywozów odpadów z nieruchomości należącej do spółdzielni i wielkości te skonfrontować. Organ powinien odnieść się do prawem dopuszczalnej ilości odbioru, deklarowanej, faktycznie dokonanej, a następnie przyjętej do wyliczenia. Sąd zobowiązał także organ do wskazania, czy zwiększona ilość odpadów dotyczyła odpadów segregowanych, czy niesegregowanych. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W świetle tego przepisu ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Sąd nie może zatem formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Niezbędnym dla dokonania prawidłowej oceny spornego zagadnienia jest przywołanie przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie. Podać zatem należy, że z mocy art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gminy zostały zobowiązane do zorganizowania odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z kolei art. 6c ust. 2 u.c.p.g. upoważnił radę gminy, by w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego rozstrzygnęła o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Art. 6h oraz art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. nakłada na właścicieli nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, za każdy miesiąc, w którym powstały odpady na danej nieruchomości. Natomiast art. 6j ust. 3 u.c.p.g. stanowi, że w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Zgodnie z tym ostatnim przepisem rada gminy, w drodze uchwały ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności. W skardze strona podnosi, że opłata za gospodarowanie odpadami została określona błędnie, gdyż jako podstawę jej wyliczenia przyjęto ilość wywiezionych pojemników, zamiast zadeklarowaną liczbę pojemników oraz stawkę opłaty za pojemnik o danej pojemności. Wskazać należy, że w dniu [...] r. skarżąca złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W deklaracji podano, że odbiór odpadów ma być realizowany jeden raz w tygodniu (określona częstotliwość w treści deklaracji jako 4,33) z dwóch pojemników o pojemności 1100 litrów. Skarżąca oświadczyła również, że zobowiązuje się do selektywnej zbiórki odpadów. Przeprowadzone przez organ postępowanie wykazało jednak większą niż wskazana w treści deklaracji ilość odpadów wytwarzanych na nieruchomości zajmowanej przez skarżącą. Ustalenia takie poczyniono w oparciu o elektroniczny system RFID. W oparciu o dane z tegoż systemu ujawniono, że w okresie począwszy od października 2016 roku do września 2017 roku opróżniono pojemniki łącznie 437 razy, w tym 99 razy pojemniki 660 litrowe i 338 razy pojemniki 1100 litrowe. Prezydent Miasta B. wskazał, że do nieruchomości przy ul. [...] w B. faktycznie przypisane były trzy pojemniki 1100 litrowe oraz jeden pojemnik 660 litrowy, a więc o dwa pojemniki więcej niż to zadeklarowała skarżąca. Każdorazowo opróżniano zatem dodatkowe 2 pojemniki o pojemności 660 litrów i 1100 litrów. Tym samym różnica w opłacie wynika z posiadania przez spółdzielnię dodatkowych pojemników. Jak to stwierdził tut. Sąd we wskazanym wyroku z dnia 4 września 2018 r., I SA/Bd 402/18 okoliczność, że w złożonej przez skarżącą deklaracji ilość pojemników była niższa niż w rzeczywistości postawione na terenie jej nieruchomości, nie oznacza, iż wiążą dane z deklaracji przez nią złożonej, skoro wykazano nierzetelność tej deklaracji i miało miejsce faktyczne opróżnianie pojemników. Nie jest bowiem sporne i zostało dowodowo wykazane przez organ, że ilość pojemników była faktycznie większa niż podana w deklaracji. Skoro spółdzielnia jest zarządcą nieruchomości, to nie może przerzucać na organ obowiązków związanych z odpowiedzialnością za odbiór odpadów z ilości faktycznie posadowionych pojemników. To rzeczą spółdzielni jest zadbanie i zabezpieczenie pojemników przed wrzucaniem odpadów z innych nieruchomości. To nie na organie, a na właścicielu nieruchomości - w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. - ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. Nieinteresowanie się przez spółdzielnię ani ilością pojemników, ani ich zapełnianiem oraz wywozem i to przez wiele miesięcy, czy nawet lat powoduje, że trudno uwolnić ją od odpowiedzialności z tytułu opłat za odbiór odpadów. W powyższym wyroku Sąd podkreślił też, że spółdzielnia przez wiele miesięcy akceptowała ilość pojemników posadowionych na nieruchomości, którą przecież zarządza, aprobowała ich opróżnianie, co nie może prowadzić do uwolnienia jej od kosztów z tym związanych. Trudno przyjąć, że przez tak długi okres nie miała rozeznania czy, ile i gdzie są posadowione na jej nieruchomości pojemniki, z których odbierane są odpady. Tym bardziej nieinteresowanie się tymi kwestiami i faktyczne korzystanie z odbioru odpadów na przestrzeni wielu miesięcy, nie może prowadzić do uzyskiwania bezpłatnego odbioru odpadów, a tym samym przerzucania na inny podmiot kosztów z tym związanych i otrzymywania realnej korzyści w stosunku do pozostałych właścicieli nieruchomości. W rezultacie nie można zgodzić się ze spółdzielnią, że opłata powinna być wymierzana od zadeklarowanej liczby pojemników. W powyższym wyroku Sąd wyraźnie stwierdził, że istotna jest nie zadeklarowana, a faktyczna liczba pojemników znajdująca się na nieruchomości. Wskazać również należy, że pojemniki były opróżniane zgodnie z harmonogramem przedsiębiorcy odbierającego odpady, tj. raz w tygodniu. Powyższe jest zgodne z zadeklarowaną przez stronę miesięczną częstotliwością odbioru (określona w deklaracji w sposób średni - 4,33). Podkreślić należy, że częstotliwość odbioru odpadów jest w niniejszej sprawie potwierdzona zgromadzonymi jako materiał dowodowy wydrukami z systemu elektronicznego. Organ odwoławczy konfrontując opisaną częstotliwość odbioru odpadów z zapisami regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta B., stanowiącym akt prawa miejscowego, wskazał, że faktycznie wykonana liczba odbiorów odpadów koreluje z zapisami powołanego regulaminu. W § 8 ust. 1 regulaminu przewidziano bowiem, że odbiór niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych odbywa się z częstotliwością zapewniającą właściwy stan sanitarno-porządkowy nieruchomości, jednak nie rzadziej niż co 7 dni. Natomiast odbiór odpadów zebranych selektywnie, odbywa się z częstotliwością zapewniającą właściwy stan sanitarno-porządkowy nieruchomości, jednak nie rzadziej niż co 28 dni (§ 8 ust. 3 regulaminu). W świetle powyższego organ wykonał zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 4 września 2018 r., I SA/Bd 402/18 w zakresie ustalenia faktycznej liczby wywozów odpadów i skonfrontowania tej wielkości z prawnie dopuszczalną liczbą wywozów. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że organ mógł poczynić ustalenia wyłącznie w zakresie posadowionych na nieruchomości pojemników, a nie w zakresie ilości opróżnień. We wskazanym wyroku z dnia 4 września 2018 r., I SA/Bd 402/18 Sąd wręcz nakazał organowi odniesienie się do prawem dopuszczalnej ilości odbioru, deklarowanej, faktycznie dokonanej, a następnie przyjętej do wyliczenia. Organ te zalecenia wykonał i nie jest to kwestionowane w skardze przez stronę. Jeżeli spółdzielnia nie zgadzała się z stanowiskiem Sądu, to mogła wnieść skargę kasacyjną. Skoro tego nie uczyniła, to nie może teraz w tym zakresie podważać ustaleń organu. Zgodnie z zaleceniami Sądu organ ustalił także, że zwiększona ilość odbieranych odpadów dotyczyła odpadów umieszczanych w pojemnikach kolorze czarnym, oznakowanych jako przeznaczone do zbierania odpadów zmieszanych, resztkowych. Pomimo to, opłatę za dodatkowe pojemniki naliczono w sposób korzystniejszy, tj. jak za odpady zbierane w sposób selektywny. W tym kontekście, zdaniem Sądu, zbyteczne jest prowadzenie postulowanego przez stronę dodatkowego postępowanie wyjaśniającego dotyczącego rodzaju odpadów gromadzonych w dodatkowych pojemnikach, skoro nie budzi wątpliwości, że pojemniki te były opróżniane, a organ zastosował stawkę niższą z dwóch możliwych do zastosowania. Nawet gdyby w drodze dodatkowego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że gromadzone w dodatkowych pojemnikach odpady są odpadami segregowanymi, wysokość opłaty nie uległaby zmianie. Mając na uwadze, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. M.Łent L. Kleczkowski T. Wójcik