II SA/Sz 457/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-07-03
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło przyznać wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres wykraczający poza wniosek złożony przez stronę i rozpatrzony przez organ pierwszej instancji, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania, orzekając w przedmiocie wynagrodzenia za okres dozoru pojazdu wykraczający poza zakres wniosku złożonego przez stronę i rozpatrzonego przez organ pierwszej instancji. W związku z tym, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały uchylone, aby umożliwić stronie skorzystanie z prawa do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy w pełnym zakresie jej żądania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu od 2006 do 2014 roku. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania wynagrodzenia, uznając, że pojazd był przedmiotem zabezpieczenia majątkowego w postępowaniu karnym i koszty powinny ponieść organy tego postępowania. Organ odwoławczy uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przyznał wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres od 2006 do 2017 roku. Prokurator Okręgowy zaskarżył postanowienie organu odwoławczego, zarzucając m.in. naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez orzeczenie o okresie wykraczającym poza wniosek strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty G. z dnia [...] r. ,nr [...]
Starosta G. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm. – dalej "u.p.e.a.") oraz § 3 pkt 1 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 265 ze zm.- dalej "rozporządzenie"), po rozpatrzeniu wniosku Z. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] Z. S. (dalej jako "strona" lub "wnioskodawca") z dnia 31 października 2014 r., odmówił przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], sprawowany w okresie od dnia 6 lipca 2006 r. do dnia 31 października 2014 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że wnioskodawca pismem z dnia 31 października 2014 r. zwrócił się o przyznanie wynagrodzenia za dozór ww. pojazdu w wysokości [...] zł za okres od dnia 6 lipca 2006 r. do dnia 31 października 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta G. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu zażalenia wnioskodawcy, postanowieniem z dnia [...] r., uchyliło powyższe postanowienie Starosty i orzekło o zwrocie wniosku uznając, że właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny. Wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt: II SA/Sz 458/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił ww. postanowienie Kolegium oraz poprzedzające je postanowienie Starosty G. wskazując na potrzebę przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu zbadania zasadności wniosku o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu. Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu wynagrodzenia za dozór pojazdu. Kolegium w dniu [...] r. uchyliło powyższe rozstrzygnięcie, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] z dnia 6 lipca 2006 r. wydanej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w G., przedmiotowy samochód został odholowany w tym dniu na parking strzeżony prowadzony przez wnioskodawcę. Jako przyczynę usunięcia pojazdu wskazano przepis art. 178 § 1 kk. Pojazdem kierował znajdujący się w stanie nietrzeźwości W. P.. Postanowieniem z dnia [...] r. Prokurator Rejonowy w G. orzekł o zabezpieczeniu na mieniu podejrzanego grożącej kary grzywny i środka karnego w postaci zajęcia samochodu. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w G. uchylił wymienione zabezpieczenie w związku z uiszczeniem należności z tytułu orzeczonej prawomocnym wyrokiem kary. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w G. przyznał wnioskodawcy należność tytułem zwrotu poniesionych kosztów za przechowywanie pojazdu w okresie od dnia 22 września 2006 r. do dnia 26 lipca 2007 r., w kwocie [...]zł. W dniu [...]. wnioskodawca wystawił fakturę dla Prokuratury Rejonowej w G. na kwotę [...]zł za usługę parkowania pojazdu w okresie od dnia 11 lipca 2006 r. do dnia 22 września 2006 r., zaś w dniu [...] r. dla Komendy Wojewódzkiej Policji w S. na kwotę [...]zł za przechowywanie przedmiotowego pojazdu w okresie od dnia 6 do 17 lipca 2006 r. Należność została przyznana wnioskodawcy. Pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy w G., poinformował stronę o wszczęciu postępowania w sprawie likwidacji niepodjętego depozytu w postaci pojazdu. Organ
o powyższym nie został zawiadomiony. Dalej organ I instancji podał, że wnioskodawca, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 18 lipca 2016 r., odmówił wydania pojazdu (data wpływu pisma 22 lipca 2016 r.). Swoje stanowisko strona podtrzymała w piśmie z dnia 8 sierpnia 2016 r., zaś w piśmie z dnia 3 marca 2017 r. wskazała, że warunkiem wydania pojazdu jest przedłożenie orzeczenia sądowego o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu. Starosta wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, jednakże Sąd postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] wniosek ten oddalił. Z kolei postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w S. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w G. i orzekł przepadek pojazdu marki [...] na rzecz Powiatu. Wobec wdrożenia przez Starostwo procedury likwidacyjnej, pojazd został poddany demontażowi w uprawionej stacji.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, Starosta G. uznał, iż nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku z dnia 31 października 2014 r., albowiem przedmiotowy pojazd stanowił przedmiot zabezpieczenia majątkowego na potrzeby postępowania karnego. Stąd też tryb postępowania z pojazdem powinien być realizowany zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego oraz ustawy
o likwidacji niepodjętych depozytów, a wnioskodawca powinien w pierwszej kolejności dochodzić zapłaty wynagrodzenia od organów postępowania karnego. W ocenie Starosty G., brak jest uzasadnienia, aby to Powiat miał ponosić koszty przechowania pojazdu wygenerowane na skutek działań bądź zaniechań innych organów, będących gospodarzami poszczególnych faz postępowań w procesie przechowywania pojazdu.
Za bezzasadne organ uznał również przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu w okresie po uprawomocnieniu się orzeczenia Sądu Okręgowego w S. o przepadku pojazdu podnosząc, iż odmowa wydania pojazdu skutkuje utratą uprawnienia do żądania zwrotu wydatków za okres liczony od chwili, gdy dozorca zobligowany był wydać rzecz. Organ I instancji podkreślił, iż wystarczająca dla wydania pojazdu byłaby deklaracja Starosty jego odebrania, bez konieczności legitymowania się orzeczeniem o jego przepadku.
Poza tym Starosta G. wskazał na podstawy faktyczne ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdu, pomimo iż wynagrodzenia tego nie ustalił i nie przyznał. Mianowicie mając na uwadze okoliczności wykonywania dozoru oraz stawki opłat za przechowywanie pojazdów obowiązujące na parkingach strzeżonych, wynikające z rozliczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z wnioskodawcą z tytułu przechowywania pojazdów usuniętych z dróg oraz umowy łączącej stronę z Komendą Powiatową Policji w G. o świadczenie usług w zakresie przechowywania pojazdów zabezpieczonych przez jednostki organizacyjne Policji przyjął, że w niniejszej sprawie miarodajną byłaby stawka [...] zł/dobę przechowywania pojazdu. Nadto stwierdził, że wnioskodawca nie wypełnił obowiązku powiadomienia KPP w G. o fakcie nieodebrania pojazdu przez osobę uprawioną, a przedstawiając żądanie ograniczył się wyłącznie do wskazania wysokości stawek dobowych według których, jego zdaniem, powinno zostać skalkulowane wynagrodzenie, jako rosnące w kolejnych latach dozoru. Przy czym nie podjął nawet próby wykazania, że jego trudy, zakres obowiązków, odpowiedzialność, ryzyko itp. zmieniały się uzasadniając wzrost. W rezultacie Starosta G. za bezpodstawne uznał objęcie wynagrodzeniem okresu przechowywania pojazdu po dniu 22 lipca 2016 r., kiedy to wnioskodawca odmówił wydania pojazdu, jak też uniemożliwił przeprowadzenie organowi egzekucyjnemu czynności związanych
z likwidacją pojazdu. Nadto zaznaczył, że doszło do istotnej zmiany stanu faktycznego, który legł u podstaw wyroku WSA z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 458/15, a zatem straciła na aktualności ocena, że koszty przechowywania pojazdu powinien ponieść Powiat.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca zarzucając obrazę art. 7 i art. 80 k.p.a. wniósł o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty prawy poprzez przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie od 6 lipca 2006 r. do 12 września 2017 r. w kwocie [...]zł brutto.
Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.- dalej "k.p.a.") w zw. z art. 102 § 2 u.p.e.a. oraz § 3 pkt 1 lit. a i § 4 pkt 2 i 3 rozporządzenia, orzekło o:
1) uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości,
2) przyznaniu wnioskodawcy, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] w G. kwotę [...]zł brutto tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] sprawowany w okresie od dnia 6 lipca 2006 r. do dnia 12 września 2017 r.,
3) odmowie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał, że wyrokiem
z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 458/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. orzekające o zwrocie wniosku oraz poprzedzające je postanowienie Starosty G. z dnia [...] r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie, wskazując, iż przedwczesną jest odmowa wszczęcia postępowania, w sytuacji braku ustaleń organu co do zasadności skierowania wniosku o orzeczenie przepadku pojazdu. Jednocześnie Sąd zaznaczył, iż poza sporem pozostaje okoliczność, iż pojazd marki [...] został usunięty z drogi, a następnie umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez wnioskodawcę. Skutkiem powołanego wyroku, posiadającego walor wiążącego w tej konkretnej sprawie, pozostaje powinność merytorycznego rozpoznania zażalenia. Przedmiotem osądu pozostawał dokument stanowiący podstawę umieszczenia pojazdu na parkingu należącym do wnioskodawcy, tj. dyspozycja usunięcia pojazdu. Ten bowiem moment i okoliczności mu towarzyszące wyznaczają właściwy w sprawie tryb postępowania. Dlatego też ponowne rozstrzyganie jego znaczenia dla ustalenia wnioskowanego wynagrodzenia jest niedopuszczalne.
Organ podkreślił, że istotnymi w sprawie dla właściwej kwalifikacji tego zdarzenia, a konsekwentnie zasadności poddania wniosku o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu trybowi wynikającemu z art. 102 § 2 u.p.e.a., pozostają okoliczności usunięcia pojazdu. Zgodnie z dyspozycją usunięcia pojazdu nr [...] z dnia 6 lipca 2006 r. obejmującą samochód marki [...] nr rej. [...] przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi we wskazanym dniu na podstawie ustawy Prawo ruchu drogowym z uwagi na uczestniczenie w zdarzeniu drogowym "art. 178 § 1 kk" i przyjęty na parking wnioskodawcy w dniu 6 lipca 2006 r., na którym to pozostawał do dnia 12 września 2017 r. W ocenie Kolegium, usunięcie pojazdu mieściło się w warunkach przepisu art. 130a ust. 2 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r., poz.1990 ze zm.-dalej "p.r.d."), a w jego efekcie doszło nie tylko do przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym, ale nadto do nieodebrania pojazdu przez właściciela i w konsekwencji do orzeczenia przez Sąd Okręgowy w S. o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu. Dokonując koniecznej oceny okoliczności usunięcia pojazdu, według kryterium z art. 130a ust. 10e p.r.d., a w szczególności czy usunięcie pojazdu było zasadne, Sąd Rejonowy w G. (postanowienie z dnia [...] r., sygn. akt [...]), a w ślad za tym Sąd Okręgowy w S. stwierdził, iż w związku z faktem kierowania pojazdem w stanie po spożyciu alkoholu i uszkodzeniem pojazdu, uniemożliwiającym prowadzenie pojazdu na drodze publicznej, uczestnik postępowania został pozbawiony posiadania pojazdu, a zatem ziściły się przesłanki przepisu art. 130a ust. 2 pkt 1 lit.a p.r.d., co przesądza o tym, iż dalsze losy pojazdu winny być oceniane w trybie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a nie ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów.
W świetle tych ustaleń organ odwoławczy przyjął, że istniały podstawy do uruchomienia procedury przyznania wynagrodzenia dozorcy za jego przechowywanie, przy czym kompetencję do uporządkowania w całości spraw związanych z usunięciem pojazdu z drogi w warunkach przepisu art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. ustawodawca powierzył staroście.
Kolegium zaznaczyło, że akty procesowe właściwe dla postępowania karnego nie zmieniają podstaw, które legły u wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Stanowią wyłącznie ograniczenie właściciela w swobodnym dysponowaniu pojazdem, w tym także w jego odebraniu z miejsca przechowywania. Konsekwentnie też, w dalszej kolejności doprowadzą do obciążenia właściciela pojazdu kosztami przechowywania. Niemniej jednak potrzeba odholowania pojazdu na parking strzeżony uzasadnia zastosowany tryb, wypełniając obligatoryjną przesłankę powołanego wyżej przepisu. Sytuacja podmiotu wyznaczonego do prowadzenia parkingu strzeżonego ukonstytuowana jest wyłącznie aktem wyznaczenia, a tym samym pozostaje on w relacji starosta - podmiot wyznaczony. Skoro zatem pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym w warunkach przepisu obligującego starostę do podjęcia stosownych działań, uzależnionych od jednego wyłącznie kryterium, a mianowicie nieodebrania pojazdu z parkingu przez osobę uprawnioną, to obojętnymi dla podmiotu prowadzącego parking, wyznaczonego do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w trybie art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. pozostają wszelkie działania skutkujące nieodebraniem pojazdu, wynikające z woli właściciela pojazdu, bądź z czynności i aktów uprawnionych organów względem przechowywanego pojazdu.
Dalej organ II instancji wyjaśnił, że ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym z dniem 1 stycznia 2002 r. do tejże ustawy wprowadzono przepis art. 130a, który w zakresie koniecznego usuwania pojazdów z dróg i ich umieszczania na parkingu do czasu uiszczenia opłaty przez właściciela zastąpił obowiązujący dotychczas art. 129 p.r.d. Podstawą odholowania i umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym do momentu wyznaczenia przez starostę zarówno jednostki usuwającej pojazdy, jak też parkingu strzeżonego, mocą znowelizowanych przepisów, były umowy zawierane w trybie wyżej wskazanym. Od wprowadzenia noweli w 2002 r., przenoszącej na starostów ten obowiązek pozostaje on aktualny do chwili obecnej.
Wnioskiem z dnia 31 października 2014 r. wnioskodawca zwrócił się do Starosty G. o przyznanie wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu za okres od dnia 6 lipca 2006 r. do dnia 31 października 2014 r. w kwocie [...]zł, następnie zmodyfikowanym w treści zażalenia w zakresie koniecznego uwzględnienia kosztów poniesionych dotychczas przez Policję i Sąd Rejonowy w G. a nadto w zakresie końcowej daty przechowywania pojazdu, tj. do dnia 12 września 2017 r. i wynikającej stąd wysokości należności do kwoty [...]zł, a wniosek ten nie został uwzględniony, wobec uznania przez organ I instancji braku podstaw do obciążenia Powiatu kosztami przechowywania pojazdu wynikłego z potrzeb prowadzonego przeciwko kierującemu pojazdem w stanie nietrzeźwości postępowania karnego.
Według organu, ustalone w zaskarżonym postępowaniu i szczegółowo opisane w kontrolowanym akcie okoliczności dotyczące podejmowanych przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości, a nadto organy egzekucyjne czynności i aktów procesowych, jak też dokonana przez organ I instancji, na ich podstawie ocena właściwego trybu dochodzenia roszczeń związanych z przechowywanym pojazdem przez wnioskodawcę, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia o przysługujących podmiotowi prowadzącemu parking strzeżony kosztach wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu, gdyż pozostają bez wpływu na sytuację podmiotu wyznaczonego, którego relacja w analizowanym procesie ukonstytuowana jest wyłącznie aktem wyznaczenia, a tym samym pozostaje on w relacji starosta - podmiot wyznaczony. Również dokonana przez organ I instancji interpretacja zaistniałego stanu faktycznego, skutkująca przyjęciem w zaskarżonym akcie, iż umieszczenie pojazdu na parkingu strzeżonym spowodowane było zabezpieczeniem pojazdu na potrzeby postępowania karnego stoi w sprzeczności z dokonanym faktem wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, okolicznościami tego usunięcia, jak nadto z treścią umów, wedle których umieszczenie na parkingu strzeżonym w związku z zabezpieczeniem pojazdu na potrzeby postępowania karnego wymagało wydania skierowania przez jednostki organizacyjne Policji i protokolarnego przyjęcia pojazdu.
Dalej zauważono, że stanowiący podstawę prawną zaskarżonego aktu zacytowany wyżej przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. nie ustanawia kryteriów ustalenia wynagrodzenia za dozór. Przy obliczaniu należności wynikających z tego przepisu należy odpowiednio i w ograniczonym zakresie stosować art. 836 Kodeksu cywilnego, wedle którego jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, iż zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia. Ustalenie zatem spornego wynagrodzenia wymaga analizy stawek parkowania pojazdów stosowanych w konkretnym okresie czasu przez podmioty prowadzące parkingi strzeżone.
Dokonując ustaleń w zakresie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów, w analogicznych sprawach i pokrywających się okresach czasu Kolegium uznawało za zasadne przyjęcie stawek opłat za przechowywanie pojazdów wynikających z umów zawartych pomiędzy Z. S. a Starostą G. w okresie od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. - kiedy to wygasła ostatnia umowa, a następnie w dalszym okresie przechowywania pojazdu stawek ustalonych na podstawie umów zawieranych przez Starostę G. z innymi przedsiębiorcami, którym powierzono wykonywanie zadań z zakresu przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w warunkach przepisów art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d., określonych w sposób następujący w odniesieniu do pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t:
- umowa od 21 sierpnia 2011 r do 31 grudnia 2011 r.: pierwszych 3 dni przechowywania [...] zł, od 4 dnia do 3 miesięcy przechowywania -[...] zł, powyżej 3 miesięcy przechowywania - [...] zł,
- umowa od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.: pierwszych 3 dni przechowywania [...] zł, od 4 dnia do 3 miesięcy przechowywania - [...] zł, powyżej 3 miesięcy przechowywania - [...] zł,
- umowa od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.: pierwszych 5 dni przechowywania [...] zł, od 6 dnia przechowywania - [...] zł,
- umowa z dnia 16 stycznia 2014 r. zawarta przez Starostę G. z G. I. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w N. - jednostką prowadzącą parking strzeżony na terenie N., z mocą obowiązującą od dnia 1 lutego 2014 r., następnie kolejna umowa ze wskazanym przedsiębiorcą z dnia 29 grudnia 2015 r. z mocą obowiązująca od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.: pierwszych 5 dni przechowywania - [...] zł, od 6 dnia przechowywania - [...] zł.
Przy obliczaniu tych kosztów za niedopuszczalne uznawano jednak naliczanie stawek od pierwszej doby parkowania przez kolejne lata obowiązywania umów. Pierwsza doba parkowania pojazdu powstaje w momencie przyjęcia pojazdu na parking strzeżony i jest naliczana jednokrotnie. Dzień 1 stycznia kolejnego roku, pomimo zawarcia kolejnej umowy, nie może być uznany jako kolejny pierwszy dzień przechowywania pojazdu.
W celu ustalenia należnego stronie wynagrodzenia za okres poprzedzający dzień podpisania pierwszej umowę ze Starostą, tj. 21 sierpnia 2011 r., za zasadne uznano przyjęcie za kwoty zbliżonej do wynikającej z umowy podpisanej z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego obowiązującej do dnia 31 marca 2009 r., która to wynosiła najpierw [...], a następnie [...] zł. Jako obowiązujące na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdów uwzględniono stawki wynikające z rozliczeń za parkowanie pojazdów stosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. oraz z umów zawartych przez wnioskodawcę z Komendą Powiatową Policji w G., Komendą Wojewódzką Policji w S. oraz Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G.. Natomiast od dnia 1 stycznia 2014 r. wobec faktu , że wnioskodawcę nie wiązała już umowa ze Starostą G., ustalenie spornego wynagrodzenia wymagało analizy stawek parkowania pojazdów stosowanych w konkretnym okresie czasu przez podmioty prowadzące parkingi strzeżone. Wobec powyższego za okres przechowywania przedmiotowego pojazdu od dnia 1 do 31 stycznia 2014 r. należała się stawka w wysokości [...] zł, albowiem w tym okresie czasu była ona nadal obowiązującą w stosunkach tego rodzaju, co wywieść należy z datowania zamiany stawki na [...] zł powoływaną już wyżej umową zawartą z G. I. od dnia 1 lutego 2014 r. Przyjmując tę konkretną stawkę, Kolegium miało na uwadze adekwatność tej usługi do świadczonej przez wnioskodawcę ze względu na zakres terytorialny, porównywalny zakres obowiązków tych dwóch podmiotów wynikający z zawieranych umów, tego samego Zamawiającego.
W odniesieniu do dalszego okresu przechowywania organ odwoławczy – kierując się wskazaniem , że w świetle przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 sierpnia 2011 r.) nie można oceniać wartość pojazdu, kwalifikacji dozorcy czy rosnącej odpowiedzialność za przechowywany pojazd, dla zwiększenia stawki dobowej przechowywania pojazdu w konkretnych przedziałach czasowych - uznał, iż stawka [...] zł i kolejno [...] zł ustalona na podstawie kryterium porównawczego w stosunkach danego rodzaju (tj. na podstawie umów zawartych pomiędzy Powiatem G. a G. I.), jest adekwatną do świadczonych przez wnioskodawcę usług przechowywania pojazdów.
W świetle powyższego, w ocenie Kolegium, dozorcy przysługuje wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu ustalone według następujących reguł. W okresie poprzedzającym zawarcie umów ze Starostą G., tj. w okresie od dnia 6 lipca 2006 r. do dnia 31 marca 2007 r. dla ustalenia wynagrodzenia przyjęto stawkę [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, następnie od dnia 1 kwietnia 2007 r. do dnia 20 sierpnia 2011 r. przyjęto stawkę [...] zł za dzień przechowywania pojazdu obowiązującą w umowie wiążącej Skarżącego z Urzędem Skarbowym, następnie w okresie od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, w okresie od dnia 1 stycznia 2013 do dnia 31 stycznia 2014 r. - [...] zł, w okresie od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.- [...] zł, a w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. stawkę [...] zł.
Pojazd został usunięty z drogi dnia 6 lipca 2006 r. i był przechowywany w uznanym przez organ odwoławczy okresie do dnia 12 września 2017 r., przy czym wynagrodzenie za okres od 6 do dnia 17 lipca 2006 r. pokryła Komenda Wojewódzka Policji w S., za okres od dnia 11 lipca 2006 r. do dnia 22 września 2006 r. koszty przechowywania pojazdu pokryła Prokuratura Rejonowa w G., zaś za okres od dnia 22 września 2006 r. do dnia 26 lipca 2007 r. pokrył Sąd Rejonowy w G., a zatem za wynagrodzeniem:
1. za okres od dnia 27 lipca 2007 r. do dnia 20 sierpnia 2011 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 1486 dni x [...] zł = [...] zł
2. za okres od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 499 dni x [...] zł = [...] zł;
3. za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 365 dni x [...] zł = [...] zł;
4. za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2014 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 31 dni x [...] zł = [...] zł,
5. za okres od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.- [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 1065 dni x [...] zł = [...] zł,
6. za okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 12 września 2017 r.- [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 255 dni x [...] zł = [...] zł,
- co daje kwotę łączną w wysokości: [...] zł.
Podsumowując organ wyjaśnił, że podstawą prawną rozpoznania wniosku
o przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych ze sprawowaniem dozoru jak i wynagrodzenia za dozór pojazdów stanowił art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Przy obliczaniu należności wynikających z art. 102 § 2 u.p.e.a. należało zatem odpowiednio i w ograniczonym zakresie stosować art. 836 k.c. Oceny wynagrodzenia dozorcy w rozpatrywanej sprawie, w zakwestionowanym okresie czasu, dokonano więc wyłącznie w oparciu o kryterium przyjętego w danych stosunkach należnego wynagrodzenia. Uwzględnienie stawki dobowej za przechowywanie pojazdu jest niewątpliwie wyrazem poszanowania kryterium przyjętego w danych stosunkach wynagrodzenia, które wynika wprost nie tylko z kształtujących te stosunki umów zawieranych przez Starostę G., ale wcześniej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Stawka będąca podstawą wymiaru tych kosztów jest wyrazem woli Starosty [...] w kształtowaniu tych stosunków w okresie, gdy ustawodawca nałożył na powiat odpowiedzialność z rozważanego tytułu.
Organ odwoławczy zaakcentował także, że wskazaną datę przyjętą jako końcową datę przechowywania pojazdu uwzględnił w uszanowaniu uprawnienia do odbioru w tym dniu pojazdu, jako jego właściciel oraz podjęcia faktycznej realizacji tego uprawnienia. Wcześniejsze pismo z dnia 22 lipca 2016 r., wzywające do wydania pojazdu, któremu nie towarzyszyła próba odbioru pojazdu z parkingu, jak też dalsze wymienione przez Starostę G. czynności zmierzające do oceny stanu technicznego pojazdu, stanowią wyłącznie zapowiedź organu woli odebrania pojazdu. Starosta G. w dniu skierowania żądania wydania pojazdu dysponował prawem własności pojazdu.
W ocenie Kolegium, nie znajduje także aprobaty sugerowany jako winny być wyłączony przez Starostę G. okres dozorowania pojazdu, uzasadniony zaniechaniem wypełnienia przez wnioskodawcę obowiązku zawiadomienia właściwych organów o nieodebraniu pojazdu przez właściciela (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). Wedle bowiem utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, wypracowanego na tle stosowania przepisu art. 102 § 2 u.p.e.a. w odniesieniu do przechowawcy pojazdów usuniętych z dróg w warunkach przepisów art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d., takiemu dozorcy należy się wynagrodzenie za cały okres sprawowania dozoru, nie warunkując tego uprawnienia od podnoszonego przez organ I instancji obowiązku. Obowiązek ten ma znaczenie dla podjęcia przez właściwy organ czynności związanych z przejęciem pojazdu nieodebranego przez właściciela, nie zmienia jednak faktu, iż do chwili uprawnionego zgłoszenia żądania wydania pojazdu z parkingu, jest on przechowywany zajmując miejsce na parkingu. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy budzić musi dezaprobatę zastosowana bezpodstawnie sankcja w sytuacji podjęcia czynności związanych z zakończeniem przechowywania pojazdu najwcześniej dopiero po złożeniu wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu przechowywania pojazdu (październik 2014 r.), przy informowaniu Starosty o takiej potrzebie już 5 października 2010 r. Przy czym niewątpliwie przekazana przez wnioskodawcę informacja o nieodebranych z parkingu pojazdach (wśród których znajdował się pojazd marki [...]) była wystarczającą podstawą podjęcia przez właściwe organy koniecznych czynności zmierzających do uregulowania stanu prawnego pojazdu wedle obowiązujących reguł.
Mając zatem na uwadze okoliczność, iż przechowywanie pojazdów na przedmiotowym parkingu nie wiązało się z jakimkolwiek zaniechaniem strony postępowania, która wręcz godziła się na zajmowanie parkingu przez tak długi okres przechowywania, bez jakiegokolwiek wynagrodzenia z tego tytułu, słusznym dla organu odwoławczego, pozostawało ustalenie spornego wynagrodzenia przy uwzględnieniu zróżnicowanych w tym okresie stawek opłaty. Przy czym, wobec faktu, iż przyjęte do rozliczeń stawki wynagrodzenia w okresie do dnia 31 grudnia 2013 r. wynikały wprost z umów z wnioskodawcą, właściwym było ich uwzględnianie w ustaleniu wynagrodzenia za okresy nimi objęte. Nieuzasadnionym, w ocenie Kolegium, pozostawało dalsze jej przyjęcie dla ustalenia wysokości wynagrodzenia w okresie po utracie mocy obowiązującej umowy wiążącej wnioskodawcę z Powiatem G.. Po tym dniu pojazd nie został bowiem przeniesiony na inny parking, nie została też uiszczona opłata za jego przechowywanie, a Starosta akceptował stan rzeczy, w którym pojazd pozostawał na parkingu bezumownie, pomimo, iż powinność zapewnienia miejsca przechowywania pojazdu powierzona została mocą przepisu art. 130a 5f p.r.d., staroście realizującemu w tym zakresie zadania powiatu przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych, ewentualnie powierzającemu ich wykonanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. W rozpatrywanej sprawie Starosta skorzystał z drugiej możliwości zacytowanego przepisu powierzając wskazanymi umowami wnioskodawcy, prowadzącemu parking strzeżony przechowanie pojazdów usuniętych z dróg i ustalając należne z tego tytułu świadczenie. Z kolei niepodjęcie koniecznych ustawowych zadań powierzonych organom administracji publicznej, nie może skutkować nieuzasadnionym obciążeniem podmiotu prowadzącego parking strzeżony, współuczestniczącemu z organem wykonującym w imieniu jednostki samorządu terytorialnego zadania publiczne w zakresie transportu i dróg publicznych.
Prokurator Okręgowy w S. zaskarżył wyżej opisane postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przeprowadzenie dowodu z pisma G. I. z dnia 25 listopada 2017 r. skierowanego do Powiatu G. na okoliczność skalkulowania ryczałtowej opłaty za miesiąc przechowywanie pojazdu w kwocie [...]zł za okres od 16 września 2010r. do dnia 6 października 2017 r. oraz postanowienia Starosty G. z dnia [...] r. na okoliczność uwzględnienia ww. wniosku w całości. W skardze kwestionowanemu postanowieniu zarzucił naruszenie :
1) art. 15 k.p.a. poprzez orzeczenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w przedmiocie przyznania wnioskodawcy wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres, który nie był objęty wnioskiem Z. S. na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji tj. za okres od 1 listopada 2014r. do 12 września 2017r., a w konsekwencji nie był przedmiotem orzeczenia tego organu;
2) art. 102 § 2 u.p.e.a. polegające na przyjęciu, że niewypełnienie obowiązku informacyjnego wynikającego z § 7 ust. 2 rozporządzenia nie jest elementem postępowania w sprawie o przyznanie j wynagrodzenia za dozór pojazdu albowiem nie mieści się w przesłankach art. 102 i § 2 u.p.e.a., podczas gdy i okoliczność ta warunkuje przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu;
3) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu w oparciu o dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem dowodów na okoliczność podjęcia przez Starostę G. działań zmierzających do odbioru pojazdu z parkingu i oświadczenia Z. S. z dnia 22 lipca 2016 r. o odmowie wydania pojazdu, co skutkowało niezasadnym przyznaniem wynagrodzenia za dozór pojazdu po dniu 22 lipca 2016 r;
4) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na wybiórczej i dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie oczywiście błędnego ustalenia faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, wyrażającego się w niezasadnym przyjęciu przy ustalaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu stawki dobowej [...] zł od 1 lutego 2014r. do dnia 31 grudnia 2016r. i stawki dobowej [...] zł za okres od 1 stycznia 2017r. do dnia 12 września 2017r., podczas gdy za ten okres wynagrodzenie powinno być ustalone w oparciu o stawki abonamentowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Wniesiona skarga okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługują na uwzględnienie.
W oparciu o przepis art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. z dnia [...] r. którym organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji odmawiające Z. S. przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] za okres od dnia 6 lipca 2006 r. do dnia 31 października 2014 r. i przyznał Z. S. [...] zł brutto tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu [...] sprawowany od 6 lipca 2006 r. do dnia 12 września 2017 r.
Sąd uwzględnił skargę z uwagi na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. W tym zakresie rację ma Prokurator, iż Kolegium orzekło w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres, który nie był objęty wnioskiem skarżącego i nie był przedmiotem postępowania przed Starostą. Organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne i orzekł w zakresie objętym wnioskiem z dnia z dnia 31 października 2014 r., dotyczącym okresu dozorowania pojazdu od dnia 6 lipca 2006 r. do dnia 31 października 2014 r. Organ II instancji orzekł w innych granicach sprawy, niż orzekał organ I instancji, albowiem skarżący zgłosił żądanie o przyznanie wynagrodzenia za dalszy okres od 6 lipca 2006 r. do dnia 12 września 2017 r. dopiero w zażaleniu z dnia 11 grudnia 2017 r.
Ze względu na jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego
- zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a., art. 78 Konstytucji RP), koniecznym było uchylenie nie tylko zaskarżonego postanowienia, ale i postanowienia organu I instancji, tak aby strona skorzystała z prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w pełnym jej zakresie, określonym wnioskiem z dnia 31 października 2014 r., uzupełnionym w dniu 11 grudnia 2017 r. o dalszy okres objęty żądaniem wypłaty wynagrodzenia za dozór pojazdu.
Sąd natomiast nie uwzględnił pozostałych zarzutów skargi.
Zdaniem Sądu, Kolegium - co do zasady - prawidłowo przyjęło, że odpowiedzialność finansową za dozór pojazdu marki [...] przyjętego na parking strzeżony w począwszy od dnia 6 lipca 2006 r. r. do dnia 31 października 2014 r. ponosi Starosta G.i. Samochód został przyjęty na parking prowadzony przez Z. S. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu z dnia 6 lipca 2006 r. wydanej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w G. w związku z zatrzymaniem kierowcy prowadzącego pojazd w stanie nietrzeźwości ( art. 178 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy w G. przyznał dozorcy należność za przechowywanie pojazdu od 22 września 2006 r. do 26 lipca 2007 r. w kwocie [...]zł, natomiast Prokuratura Rejonowa w G. uiściła należność za przechowywanie pojazdu od 11 lipca 2006 r. do 22 września 2006 r. w kwocie [...]zł.
Trafnie Kolegium podkreśliło w zaskarżonym akcie, że wydawane w toku postępowania karnego akty uprawnionych organów względem usuniętego z drogi pojazdu i umieszczonego na parkingu strzeżonym nie zmieniają podstaw obowiązku zapewnienia miejsca przechowywania pojazdów usuniętych z dróg, nałożonego ustawą Prawo o ruchu drogowym na starostę, ani też nawiązanego przez akt wyznaczenia i następnie skonkretyzowanego w postaci wydanej dyspozycji usunięcia pojazdu stosunku administracyjnoprawnego. Ustawa Prawo o ruchu drogowym zawiera kompleksową regulację związaną z zasadami poruszania się po drogach, pozostając na styku regulacji prawno-karnych i administracyjno-prawnych. Ustawodawca wyeksponował w art. 130a ust. 1 i 2 przyczyny, dla których koniecznym jest usunięcie pojazdu z drogi i jego umieszczenie na parkingu strzeżonym, czyniąc odpowiedzialnym za realizację tego zadania starostę od momentu usunięcia pojazdu do jego odebrania z parkingu strzeżonego.
Sąd zgadza się też ze stanowiskiem organu II instancji, który uznał za wiążące w sprawie administracyjnej ustalenia Sądu powszechnego w zakresie podstaw do uznania, że usunięcia spornego pojazdu z drogi nastąpiło w warunkach art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zatem przesądzające o istnieniu podstaw dla organu orzekającego do stwierdzenia zasadności roszczenia Z. S. o przyznanie wynagrodzenia za dozór tego pojazdu w trybie art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Poza rozważaniami Sądu pozostaje okoliczność w oparciu o jakie przesłanki dozorca otrzymał wynagrodzenie od Sądu Rejonowego i Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. w związku z przechowywaniem pojazdu marki [...], ponieważ opłacone okresy zostały wyłączone spod weryfikacji organu administracji, a zatem nie są przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonym postanowieniem.
W kwestii sposobu i podstaw wyliczenia spornego wynagrodzenia, Sąd stwierdził, iż poza przedwczesnym ustaleniem należności za okres nie objęty pierwotnym wnioskiem, co do zasady przyjęte przez Kolegium reguły ustalania wynagrodzenia za dozór spornego pojazdu są prawidłowe. Organ wyczerpująco wyjaśnił w jaki sposób i na jakiej podstawie określił wysokość stawek wynagrodzenia za dozór, ale również przedstawił wywód, z którego wynika za jaki okres wynagrodzenie za dozór skarżącemu przyznał i jakiego okresu i z jakich przyczyn nie uwzględnił. Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych błędów.
Wyjaśnić trzeba, że jeśli chodzi o wynagrodzenie za dozór, a tylko te zostało objęte wnioskiem Z. S., w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że art. 102 powoływanej ustawy nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, dotyczące umowy przechowania (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2016r. I OSK 2294/14 i 12 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2184/16). Przyjęto, że w tym zakresie należy posiłkować się art. 836 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (zwanej dalej "K.c."), w myśl którego, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, iż zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia. W takiej sytuacji wiarygodność przyjętego wynagrodzenia uzależniona jest od nie tylko argumentacji wnioskodawcy, ale też od właściwie przeprowadzonej analizy rynku w celu ustalenia poziomu stawek funkcjonujących w rozliczeniach z przechowawcami pojazdów w okresie sprawowanego dozoru, z uwzględnieniem rodzaju przechowywanego pojazdu oraz od odpowiedniego wyboru parkingów do porównania o podobnych zasadach działania.
W ocenie sądu, wbrew twierdzeniom skargi, brak jest podstaw prawnych oraz faktycznych do zakwestionowania ustalonych przez organ dobowych stawek w różnych wysokościach, w poszczególnych okresach dozoru pojazdu, a tym samym i prawidłowości wyliczonej kwoty przysługującej stronie z tytułu przechowywania spornego pojazdu. W tym względzie należy w całej rozciągłości podzielić stanowisko organu odwoławczego i przytoczoną na jego poparcie argumentację. Przyjęte przez organ II instancji stawki dobowe odpowiadają stawkom stosowanym w danych okresach czasu w oparciu o stosunki tego samego rodzaju, umocowane w umowach: pomiędzy Z. S. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. i w dalszej kolejności pomiędzy Z. S. a Starostą G. oraz G. I. świadczącym adekwatne usługi do usług oferowanych przez Z. S. a Starostą G.. Przy czym zgodzić należy się z organem odwoławczym, że za takim wyborem przemawiały zarówno porównywalny zakres obowiązków obu przechowawców wynikających z zawartych umów ze starostą jak i miejsce ich wykonywania. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że na podstawie umowy G. I. wykonuje działalność gospodarczą tożsamą rodzajowo jak i na rzecz tego samego podmiotu, tj. powiatu G., zaś postanowienia umów, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, nie przewidywały żadnych szczególnych obowiązków w zakresie przechowywania poza standardowym zapewnieniem odpowiedniego miejsca przechowywania oraz zabezpieczeniem przed uszkodzeniem i kradzieżą. Niewątpliwie stawki wynikające z umowy zawieranej przez Starostę z podmiotem prowadzącym analogiczną działalność gospodarczą w zakresie usług przechowywania pojazdów usuniętych z drogi na terenie powiatu [...], uznać należy za miarodajne dla ustalenia rzeczywistych kosztów sprawowanego dozoru nad pojazdem w danych stosunkach panujących na rynku lokalnym (co świadczy o prawidłowym zastosowaniu metody porównawczej).
Powyższego stanowiska w żaden sposób nie podważył Prokurator, zaś argumentacja skargi wskazująca na konieczność stosowania stawek abonamentowych nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
Należy zgodzić się z Kolegium, że zmiana stawek w konkretnych umowach podyktowana była zmianą stawek na rynku tego rodzaju usług. Oparcie się przez organ na stawkach wynikających z konkretnych umów jako wartościach odnoszących się do wynagrodzenia obowiązującego w danych stosunkach o ściśle analogicznym przedmiocie i na identycznym terenie nie stanowi o naruszeniu prawa.
Wobec powyższego Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego Prokuratora co do stawki abonamentowej. Słusznie wskazało Kolegium, że dozorcy przysługuje wynagrodzenie za każdy przechowywany pojazd, który wymaga zapewnienia odrębnego miejsca na parkingu, z uwzględnieniem rodzaju i wielkości pojazdu (np. pojazd do 3,5 t). Przy ocenie zakresu obowiązków dozorcy, w realiach analizowanych usług, odwołać się należy do samej ich istoty wynikającej z ustawy Prawo o ruchu drogowym, która w art. 130a domaga się wyłącznie aby pojazd usunięty z drogi, do czasu jego odebrania przez właściciela, miał zapewnione bezpieczne miejsce parkowania. Natomiast utrata wartości pojazdu na skutek upływu czasu ma znaczenie dla właściciela pojazdu i stanowi konsekwencję godzenia się na jego pozostawienie w takich warunkach. Jednostka prowadząca parking strzeżony musi spełniać tylko kryteria wyboru usługodawcy w tym zakresie, wynikające z ustawy Prawo o ruchu drogowym i adekwatnie do nich rola podmiotu prowadzącego parking strzeżony ogranicza się do zabezpieczenia miejsca przechowywania pojazdu odpowiadającego parametrom samochodu oraz zabezpieczenia tegoż przed kradzieżą i uszkodzeniem.
Na końcu należy wyjaśnić, że zawarte w skardze rozważania, odnoszące się do przyznania wynagrodzenia za okres po dniu 22 lipca 2016 r. nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem do dnia orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu przez sąd, Starosta G. nie był uprawniony do dysponowania pojazdem i nie posiadał legitymacji do wydatkowania środków tytułem pokrycia kosztów jego przechowania, a prowadzący parking nie miał podstaw do wydania pojazdu.
Nie jest również zasadny zarzut niewypełnienia przez dozorcę obowiązku wynikającego z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz.U. nr 134, poz. 1133 ze zm.), albowiem wbrew twierdzeniu Prokuratora dozorca 5 października 2010 r. i 31 marca 2011 przesłał Staroście G. listę pojazdów usuniętych z drogi, wśród których znajdował się [...], zaś wcześniej- 14 marca 2007 r. poinformował Urząd Skarbowy w G. o nieodebraniu ww. samochody z parkingu przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od daty usunięcia z drogi. Zdaniem Sądu, dozorca wywiązał się z ciążących na nim - zgodnie z § 7 ust. 2 – obowiązków a organy miały podstawy do uregulowania stanu prawnego pojazdu wedle obowiązujących w tym czasie reguł prawnych.
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uwzględni nie tylko zmianę okresu objętego żądaniem wynagrodzenia za dozór pojazdu, ale rozpatrzy ponownie wniosek wraz ze zmianą wynikająca z wniesionego zażalenia z uwzględnieniem powyższych argumentów zawierających wskazania co do sposobu rozpoznania przedmiotowej sprawy.
Z podanych na wstępie względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło