VII SA/Wa 2891/18
WyrokWSA w Warszawie2019-07-04
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać właścicielowi wykonanie robót budowlanych na nieruchomości sąsiedniej, która nie stanowi jego własności, w sytuacji gdy strony pozostają w sporze i nie ma zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, powinien nakazać wykonanie robót budowlanych podmiotowi zobowiązanemu do utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym. W sytuacji, gdy wykonanie tych robót wymaga wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, a strony pozostają w sporze, organ nie może stosować art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, który dotyczy sytuacji, gdy strony nie zdołały porozumieć się w sprawie wejścia na cudzy grunt, ale nie w kontekście nakazów wynikających z art. 66 ust. 1. Decyzja musi być wykonalna, co oznacza, że nakazane roboty muszą być możliwe do wykonania przez adresata decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej J. K. wykonanie określonych robót budowlanych przy bliźniaczym budynku mieszkalnym drewnianym, zlokalizowanym częściowo na działce nr ew. [...] (własność J. K.) i częściowo na działce nr ew. [...] (własność L. i J. G.). W związku ze stwierdzonym złym stanem technicznym budynku, w tym zawaleniem się komina, organy nadzoru budowlanego nakazały wykonanie robót naprawczych. J. K. oraz L. i J. G. wnieśli skargi do sądu administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie prawa własności, niemożność wykonania decyzji z uwagi na spór sąsiedzki oraz błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Sylwia Rosińska- Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skarg L. G. i J.G. oraz J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących L. G. i J. G. solidarnie kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2018 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ("[...] WINB"), po rozpatrzeniu odwołań L. G. i J. G. oraz J. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ("PINB w [...]") z [...] czerwca 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie nałożenia na J. K. obowiązku wykonania określonych robót budowlanych przy budynku mieszkalnym drewnianym bliźniaczym, zlokalizowanym w części na działce nr ew. [...] i [...], położonych w M. przy ul. K., w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W związku z pismem J. K., PINB w [...], w dniu [...] lipca 2017 r., przeprowadził kontrolę stanu technicznego wyżej opisanego budynku mieszkalnego drewnianego, bliźniaczego w M.. Podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że ww. obiekt posiada wymiary 13 m x 7,40 m. Część budynku znajdująca się na działce nr ew. [...] jest niezamieszkała i w złym stanie technicznym. Brak podłóg, sufitów, ściany, belki stropowe są częściowo spróchniałe. Częściowo brak pokrycia dachowego od strony podwórka (część południowa). Dach pokryty w całości eternitem falistym. Według oświadczenia J. G. ww. opisana część budynku stanowi jego własność oraz jego żony L. G.. Druga część budynku znajdująca się na działce nr ew. [...] jest użytkowana przez J. K.. Obie części budynku - znajdujące się na działce nr ew. [...] i [...] są połączone konstrukcyjnie. J. K. oświadczyła, że została właścicielką działki nr ew. [...] w 1996 r. na podstawie aktu notarialnego. J. G. oświadczył, że wraz z żoną jest właścicielem części budynku oraz działki nr ew. [...], oraz że budynek nie nadaje się do remontu.
Zawiadomieniem z [...] października 2017 r. poinformowano strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego powyższego budynku mieszkalnego.
Postanowieniem z [...] listopada 2017 r., nr [...], organ I instancji nałożył na J. i L. G. obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...] położonej w M., stwierdzającej czy budynek ten zagraża w obecnym stanie technicznym bezpieczeństwu użytkownikom działki wraz z wnioskami i zleceniami robót koniecznych w celu ewentualnego zabezpieczenia części budynku znajdującego się na działce sąsiedniej o nr ew. [...] stanowiącej własność J. K..
Postanowieniem z [...] listopada 2017 r., nr [...], PINB w [...] nałożył na J. K. obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...] położonej w M., stwierdzającej czy budynek ten zagraża w obecnym stanie technicznym bezpieczeństwu użytkowania budynku i może samodzielnie funkcjonować bez części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] stanowiącej własność J. i L. G..
W dniu [...] listopada 2017 r. do PINB w [...] wpłynęło zawiadomienie J. G. i L. G., w którym poinformowano, że sporny budynek powoduje zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego.
Decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...], organ I instancji nakazał - pod rygorem natychmiastowej wykonalności – J. i L. G. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego drewnianego, bliźniaczego, zlokalizowanego w części na działce o nr ew. [...] oraz zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zakazie jego użytkowania, wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia do czasu przedłożenia oceny technicznej i wydania przez PINB w [...] stosownej decyzji administracyjnej.
Obowiązek o powyższej treści, PINB w [...] nałożył także na J. K. w odniesieniu do budynku mieszkalnego drewnianego, bliźniaczego, zlokalizowanego w części na działce nr ew. [...] i [...] (decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...]).
Decyzją z [...] stycznia 2018 r., nr [...],[...] WINB uchylił ww. decyzję organu I instancji nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził m.in., że PINB w [...] nie wykazał wystarczająco, iż istnieje bezpośrednia groźba zawalenia się przedmiotowego budynku. Ponadto, organ dostatecznie nie wyjaśnił stanu prawnego nieruchomości, na której położony jest budynek mieszkalny bliźniaczy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ powiatowy wskazał, że w dniu [...] grudnia 2017 r. wpłynęła ocena techniczna z [...] grudnia 2017 r. wykonana na zlecenie J. K., z której wynika, że część budynku zajmowana przez nią, nie zagraża bezpieczeństwu użytkowników.
Z kolei, w dniu [...] stycznia 2018 r. wpłynęła ocena techniczna wykonana na zlecenie J. i L. G., z której wynika, że część budynku stanowiąca ich własność nie nadaje się do użytkowania, zagrażając bezpieczeństwu użytkowników działki.
Na rozprawie administracyjnej w dniu [...] marca 2018 r. pełnomocnik J. K. oświadczyła, że jej mocodawczyni nie wyraża zgody na rozbiórkę części budynku znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...], zgadzając się z koniecznością rozbiórki części budynku usytuowanego na działce o nr ewid. [...]. Natomiast L. i J. G. zażądali całkowitej rozbiórki budynku z uwagi na istniejące zagrożenie życia.
W dniu [...] marca 2018 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo L. i J. G. informujące o zawaleniu się komina zbudowanego z kamienia, cegły, słomy i gliny, w budynku zlokalizowanym na działkach nr ewid. [...] i [...]. W tym samym dniu przeprowadzono czynności kontrolne w toku których ustalono, że ściana komina od strony działki nr ewid. [...] uległa zawaleniu. Przedmiotowy komin znajdował się w środkowej części budynku i posiadał tylko jeden przewód dymowy (spalinowy), służący dla obydwu części budynku i był użytkowany przez J. K.. Komin wybudowany był z kamienia polnego (nie łupanego) na zaprawie gliniano - słomianej. Obecnie ww. komin nie może być użytkowany, zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Istnieje groźba zawalenia całego komina. Ponadto wskazano, że uległa zniszczeniu ściana budynku od strony podwórka. Natomiast ściana znajdująca się w środku budynku została naruszona, w chwili obecnej jest ruchoma i grozi zawaleniem.
Wobec powyższego, PINB w [...] decyzją z [...] marca 2018 r., nr [...] nakazał J. K. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego drewnianego, bliźniaczego, zlokalizowanego w części na działce nr ew. [...] i [...] położonej przy ul. K. w M. oraz zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zakazie jego użytkowania a także wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W ocenie organu powiatowego, w powyższej ustalonym stanie faktycznym, istnieje groźba nie tylko zawalenia całego komina ale również naruszenia konstrukcji całego budynku. Przedmiotowy budynek nie może funkcjonować bez komina, bez przewodu spalinowego (dymowego) w systemie ogrzewania budynku paliwem stałym (kuchnia kaflowa).
Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie wniosła J. K..
[...] WINB, decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], uchylił ww. decyzję PINB w [...] z [...] marca 2018 r. i na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane nakazał J. K. (we wskazanym terminie) wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego drewnianego bliźniaczego, zlokalizowanego w części na działce nr [...] i [...], położonej przy ul. K. w M. oraz zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zakazie jego użytkowania, a także wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko organu I instancji co do nałożenia obowiązków na J. K. w trybie art. 68 Prawa budowlanego, jednakże dostrzegł w decyzji PINB uchybienie w postaci braku związanego z określeniem terminu wykonania tych obowiązków.
Skargę na ww. decyzję - w ustawowym terminie - wniosła J. K.. Wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił (sygn. akt VII SA/Wa 1770/18).
Po wydaniu ww. decyzji z [...] maja 2018 r., na wniosek J. K., przeprowadzono w dniu [...] czerwca 2018 r. czynności kontrolne na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości M. przy ul. K.. Z protokołu z oględzin wynika, iż ściana z bali w części od otworu okiennego ściany szczytowej, na wysokości ww. otworów została zdemontowana. Bale znajdują się w narożniku budynku i jak wskazał J. G. są w złym stanie technicznym.
Przy piśmie z [...] czerwca 2018 r. PINB w [...] przekazał do Prokuratury Rejonowej w [...] pismo pełnomocnika J. K., w części dotyczącej zniszczenia przez J. G. ściany budynku mieszkalnego drewnianego zlokalizowanego przy ul. K. w miejscowości M..
W dniu [...] czerwca 2018 r. do organu I instancji wpłynęło pismo J. G., w załączeniu którego przedłożono zawiadomienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] maja 2018 r. o wyłączeniu z zasobów Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy [...] przedmiotowego budynku.
Mając powyższe na uwadze PINB w [...] decyzją z [...] czerwca 2018 r., nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.), nakazał, w określonym terminie, J. K. wykonanie następujących robót budowlanych przy budynku mieszkalnym drewnianym bliźniaczym zlokalizowanym w części na działce nr ew. [...] i [...], w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia:
1) odbudowę zniszczonej części komina dymowo - spalinowego dla części budynku stanowiącej własność J. K. - zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi zawartymi w Rozdziale 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 12 kwietnia 2002 r.;
2) wykonanie ściany szczytowej drewnianej z desek grubości 32 mm klasy wytrzymałościowej C22 (PN - EN 338:2004) w osi zewnętrznej ściany sieni własnej jak również sieni od strony ul. K., należącej do J. i L. G..
Odwołania od ww. decyzji w ustawowym terminie złożyli L. G. i J. G., oraz J. K..
Decyzją z [...] października 2018 r., nr [...],[...] WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że z oceny technicznej z grudnia 2017 r. sporządzonej przez J. F. (upr. [...] w specjalności konstrukcyjno - budowlanej), na zlecenie J. K., wynika, że: "Część budynku bliźniaczego zajmowana przez P. K.J. w obecnym stanie technicznym nie zagraża bezpieczeństwu użytkowników. Lokal może funkcjonować łącznie z sienią i kominem wykonanym z kamienia na całej szerokości sieni. Komin ponad dachem wmurowany jest z cegły. W przypadku rozbiórki części bliźniaczej znajdującej się na działce nr ewid. [...] zachodzi konieczność zabezpieczenia konstrukcji pozostałej części budynku. Na wysokości ścian należy pozostawić węgły (ściana z bala drewnianego) na długości min. 25 cm poza lico ściany szczytowej. Pozostawienie węgłów jest konieczne z uwagi na zapewnienie bezpieczeństwa konstrukcji ścian. W części szczytowej należy wykonać obicie z desek grub. 32 mm. Komin (wykonany z kamienia jako jedna całość) powinien pozostać nienaruszony ". Z kolei z protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2018 r. wynika, iż ściana komina od strony Państwa G. uległa zawaleniu. Ustalono, iż komin wybudowany został do wysokości około 1,00 m poniżej kalenicy budynku dachu – z kamienia palnego (nie łupanego) na zaprawie gliniano - słomianej, który obecnie nie może być użytkowany (stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi oraz mienia, i istnieje groźba jego zawalenia).
[...] WINB wyjaśnił, że nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków, o jakich stanowi art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest konsekwencją niezastosowania się do ciążących na nich obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 ust. 1 powołanej ustawy. Zakres tych obowiązków wskazuje art. 5 ust. 2 ustawy, według którego obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w trakcie postępowania administracyjnego J. K. przedłożyła umowę zniesienia współwłasności i działu spadku sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1996 r. rep. A nr [...], wypis z kartoteki budynków z [...] września 2017 r. oraz wypis z rejestru gruntów. Z powyższej dokumentacji wynika, że skarżąca jest właścicielką działki zabudowanej nr ewid [...] oraz posadowionego na niej budynku.
Następnie [...] WINB podniósł, że z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w [...] wynika, że w Wydziale [...] pod sygn. akt [...] toczy się postępowanie sądowe z wniosku J. K. o zasiedzenie części budynku, na której znajduje się ściana nośna kominowa i ściana szczytowa, których to dotyczy skarżona decyzja. Sprawa została zawieszona do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez PINB w [...] w przedmiotowej sprawie.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołań co do naruszenia prawa własności poprzez wejście J. K. na teren części budynku (działka nr ew. [...]), której właścicielami są L. G. i J. G., w celu wykonania określonych inkryminowanym rozstrzygnięciem robót budowlanych. Zdaniem [...] WINB przemawia za tym art. 47 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym: "Jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu". Z kolei zgodnie z ust. 2 ww. przepisu: "W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1. organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości". Zgodnie natomiast z art. 47 ust. 3 "Inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym".
Organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 66 ustawy Prawo budowlane nie jest rzeczą organów nadzoru budowlanego badanie kwestii własnościowych, które należą do kompetencji sądów cywilnych. Celem ww. postępowania jest bowiem doprowadzenie obiektu do prawidłowego stanu technicznego i wyeliminowaniu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Wobec powyższego, zdaniem organu II instancji, zasadne było wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Prawidłowo również określono zakres robót budowlanych w części sieni własnej J. K. oraz należącej do Państwa G., których wykonanie spowoduje doprowadzenie spornego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego.
Skargi na decyzję [...] WINB z [...] października 2018 r. wnieśli J. K. (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) oraz L. i J. G..
J. K. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 81a § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nakładającej na skarżącą obowiązek wykonania określonych czynności, takich jak odbudowa zniszczonej części komina dymowo - spalinowego i wykonanie ściany szczytowej, w sytuacji gdy wykonanie tychże prac wymaga wejścia na nieruchomość stanowiącą własność J. i L. G., którzy pozostają w sporze z J. K. o czym organowi wiadomo z urzędu, a zatem wykonanie prac jest niemożliwe co prowadzi do braku możliwości wykonania decyzji wydanej przez PINB w [...];
2) art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której budynek mieszkalny drewniany bliźniaczy zlokalizowany w części na działce o numerze ewidencyjnym [...] i [...] położonej w M. przy ul. K. jest w złym stanie technicznym, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca; PINB nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego mającego ustalenie czy budynek grozi zawaleniem, a oparł się jedynie na zawiadomieniu J. i L. G., które nie znajduje oparcia w stanie faktycznym zaistniałym w niniejszej sprawie, natomiast dołączona do akt sprawy opinia techniczna sporządzona na zlecenie J. K. w grudniu 2017 r. wskazuje, iż część budynku stanowiąca jej własność jest w dobrym stanie technicznym, zaś część budynku należąca do Państwa G. znajduje się w złym stanie technicznym i winna zostać rozebrana;
3) art. 47 ust. 1 Prawo budowlane poprzez uznanie, iż może mieć on zastosowanie w sytuacji gdy J. K. oraz L. i J.G. pozostają w głębokim konflikcie i nie jest możliwe uzyskanie zgody L. i J. G. na wejście na teren działki ew. nr [...].
Natomiast skarżący L. i J. G. decyzji organu odwoławczego zarzucili naruszenie:
1) art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie;
2) art. 67 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w połowie zawalony budynek nie nadaje się do odbudowy, zaś ściana kominowa , którą organ nakazał odbudować J. K. w całości stanowi wyłączną własność małż. G. i nie znajduje się na granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...];
3) art.64 ust.3 Konstytucji RP poprzez bezpodstawną ingerencję w prawo własności J. i L. G. poprzez nakazanie osobie trzeciej (J. K.) odbudowę wewnętrznej ściany kominowej państwa G. (ściana kominowa stanowi wyłączną własność małż. G., którzy nie życzą sobie jej odbudowy, gdyż wystąpili o nakaz rozbiórki ruiny , która zagraża ich nowemu budynkowi posadowionemu tuż przy tej ruinie - na działce nr [...],
4) art. 7,8 k.p.a. oraz art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności , nie odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania od decyzji I instancji oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie rzeczywistego przebiegu granic wewnątrz budynku, charakteru budynku, statusu własności każdej z jego części polegające na ustaleniu, że ściana kominowa jest ścianą działową stanowiącą współwłasność stron niniejszego postępowania.
W uzasadnieniu skarg strony skarżące przedstawiły stanowisko na poparcie powyższych zarzutów, w konsekwencji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także o zasądzenie kosztów postepowania sądowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargi, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. Sąd postanowił połączyć sprawy z ww. skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić postępowanie pod sygn. akt VII SA/Wa 2891/18.
Na pytanie Sądu, pełnomocnik J. K. oświadczyła, że komin oraz sień skarżącej znajdują się w granicach działki ew. nr [...] stanowiącej własność Państwa G.. Stan techniczny obu części jest różny. Postępowanie w przedmiocie zasiedzenia działki nr ew. [...] jest w toku, sąd powszechny dopuścił dowód z opinii biegłego geodety, w czerwcu br. odbyły się oględziny ww. działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skargi są uzasadnione aczkolwiek nie ze wszystkich przyczyn w nich podniesionych.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego: "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku."
Wskazać należy, że zastosowanie powyższego przepisu związane jest z treścią art. 61 Prawa budowlanego. Zgodnie z nim: "Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska."
Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy bowiem ogólne stwierdzenie przez organ, że zachodzą przesłanki określone w ww. przepisie.
Dlatego też organ nadzoru budowlanego opierając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 czy 3 (z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, lub mienia albo, że budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym), musi jednoznacznie sprecyzować o jakie nieprawidłowości chodzi. Unormowanie to ma bowiem umożliwić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z jego przeznaczeniem i co istotne stosuje się go do przypadków zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego znajdującego się w złym stanie technicznym.
W konsekwencji, adresatami decyzji wydawanej w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego są - w zależności od stanu faktycznego sprawy - właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca, a w pewnych sytuacjach także inny podmiot, który np. z upoważnienia tych podmiotów sprawuje pieczę nad tym, aby obiekt był utrzymywany i użytkowany właściwie.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, wskazać należy, że z materiału dokumentacyjnego a także oświadczeń stron złożonych na rozprawie przed sądem administracyjnym wynika, że J. K., na którą nałożono obowiązki wynikające z decyzji PINB w [...], jest właścicielką części budynku mieszkalnego bliźniaczego położonego na działce nr ew. [...]. Natomiast druga część budynku użytkowana przez ww., tj. sień oraz komin, który uległ zawaleniu usytuowane są na działce nr ew. [...] stanowiącej własność Państwa G..
Pomimo, tego powiatowy organ nadzoru budowlanego nakazał J. K. wykonanie ściany szczytowej drewnianej z desek grubości 32 mm klasy wytrzymałościowej C22 (PN - EN 338:2004) w osi zewnętrznej nie tylko ściany sieni własnej ale i również sieni od strony ul. K., należącej do J. i L. G.. Zdaniem [...] WINB brak tytułu prawnego do części działki nr ew. [...] nie jest przeszkodą do wykonania ww. obowiązku albowiem przemawia za tym art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego. Tego stanowiska Sąd jednak nie podziela. W świetle ww. art. 47 ust. 2 ingerencja organu administracji podjęta w celu umożliwienia inwestorowi wykonującemu roboty budowlane wejście na cudzy grunt, jest możliwa dopiero wtedy, kiedy strony nie zdołały porozumieć się w tej sprawie. Przepis ten nie ma jednak zastosowania w omawianej sytuacji, tj. w przypadku wdrożenia procedury wynikającej z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał (poprzez art. 61) krąg adresatów zobowiązanych do wykonania wskazanych robót budowlanych.
Wobec powyższego, ponownie rozpoznając sprawę organ prowadzący postępowanie administracyjne winien dostosować je do wskazań Sądu, tak aby decyzja wydana w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego była wykonalna. Pod rozwagę organu Sąd pozostawia konieczność sporządzenia ponownej oceny technicznej, uwzględniającej stan budynku po zawaleniu się komina w marcu 2018 r., z której jednoznacznie będzie wynikać czy budynek należący do J. K. po stosownej przebudowie (ze strony działki skarżącej) mógłby funkcjonować samodzielnie - bez ogrzewania kaflowego - do czego służył komin usytuowany na działce nr ew. [...] stanowiącej własność Państwa G..
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa (art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego), które miało wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy (utrzymując w mocy decyzję organu I instancji) naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W konsekwencji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej we wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na podstawie art. 200 a także art. 205 § 2 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło