V SA/Wa 547/19

WyrokWSA w Warszawie2019-07-04

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Bożena Zwolenik, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zarządu PFRON może umorzyć odsetki od nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, jeśli wnioskodawca nie spłacił kwoty głównej należności w terminie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że podstawowym warunkiem umorzenia odsetek od nienależnie pobranego dofinansowania jest spłata kwoty głównej należności nie później niż w terminie określonym w przepisach ustawy o rehabilitacji. Niespełnienie tego warunku obliguje organ do odmowy umorzenia odsetek, niezależnie od sytuacji finansowej wnioskodawcy czy innych przesłanek określonych w art. 49f ust. 1 ustawy.
Stan faktyczny
Skarżąca A.B. wniosła o umorzenie odsetek od nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na niespełnienie warunku spłaty kwoty głównej należności w terminie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa Zarządu PFRON. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o rehabilitacji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] ; [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należnego do zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę. Przedmiotem skargi A. B. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z (...).01.2019 r., nr (...), utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia (...) września 2018 r. znak (...), odmawiającą stronie umorzenia odsetek od dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od stycznia do kwietnia 2012 r. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia (...) kwietnia 2018 r. znak: (...) Prezes Zarządu PFRON nakazał stronie zwrot, w terminie 14 dni, środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od stycznia do kwietnia 2012 r. w łącznej wysokości 4.954,79 zł wraz odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu (...) maja 2018 r. A. B. (zwana dalej Skarżącą wnioskodawczynią) pismem z dnia (...) czerwca 2018 r. wniosła o umorzenie odsetek oraz rozłożenie na raty należności dotyczących zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: styczeń, luty, marzec, kwiecień 2012 r. w łącznej kwocie 4.954,79 zł wraz odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu. Powyższą prośbę strona uzasadniła trudną sytuacją finansową. Decyzją z dnia (...) września 2018 r. znak: (...) Prezes Zarządu PFRON odmówił stronie umorzenia odsetek od dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od stycznia do kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, iż decyzją z dnia (...) kwietnia 2018 r., znak: (...) został stronie wyznaczony czternastodniowy termin, liczony od dnia otrzymania tej decyzji, na spłatę należności dotyczących zwrotu dofinansowania. Kwota główna należności w wysokości 4.954,79 zł nie została zwrócona w terminie wynikającym z ww. decyzji nakazującej zwrot dofinansowania. Wyjaśnił, że decyzje organu wydawane są w oparciu o przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 49f ust. 3b), które jednoznacznie wskazują, iż warunkiem przyznania ulgi w formie umorzenia odsetek od dofinansowania jest spłata kwoty głównej należności nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu. Pomimo pełnego zrozumienia dla trudnej sytuacji strony, uwzględniając powyższe ustalenia oraz działając na podstawie art. 49f ust. 1 pkt 1 w związku z art. 49f ust. 3b ustawy o rehabilitacji, organ stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia odsetek naliczonych od nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych, co uzasadnia rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zaskarżoną do Sądu decyzją Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych utrzymał w mocy decyzję z (...) września 2018 r. Prezes ponownie wskazał, że podstawowym warunkiem umorzenia odsetek od dofinansowania jest spłata kwoty głównej należności nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu dofinansowania. Niespełnienie przez wnioskodawcę powyższego warunku obliguje organ do wydania decyzji o odmowie umorzenia odsetek. Podniósł, że wezwaniu do zapłaty z dnia (...) lutego 2015 r. znak: (...) (doręczonym w dniu 12 lutego 2015 r.) organ wyznaczył skarżącej termin 3 miesięcy na zwrot nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy od stycznia do kwietnia 2012 r. w łącznej wysokości 50.827,14 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu. Wyjaśnił, że w związku z brakiem spłaty należności w wyznaczonym terminie organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, a następnie w dniu (...) kwietnia 2016 r. wydał decyzję znak: (...), w której nakazał stronie zwrot dofinansowania za ww. okresy w łącznej wysokości 6.107,43 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W wyniku wniesionego odwołania od powyższej decyzji Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia (...) sierpnia 2016 r. znak: (...) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przed organem pierwszej instancji. W dniu (...) kwietnia 2018 r. Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję znak: (...), w której nakazał stronie zwrot dofinansowania za okresy od stycznia do kwietnia 2012 r. w łącznej wysokości 4.954,79 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych - w terminie 14 dni od dnia otrzymania tej decyzji. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu (...) maja 2018 r. Prezes podkreślił, że skarżąca nie dokonała spłaty kwoty głównej należności w terminie określonym w ostatecznej decyzji nakazującej zwrot środków PFRON. Wyjaśnił, że przepisy ustawy o rehabilitacji jednoznacznie wskazują, że podstawowym warunkiem umorzenia odsetek od dofinansowania jest spłata kwoty głównej należności nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu środków. W związku z tym, iż kwota wskazana w wezwaniu do zapłaty z dnia (...) lutego 2015 r. znak: (...) w wyniku postępowania w sprawie zwrotu środków uległa zmianie (kwota określona w ostatecznej decyzji jest znacznie niższa od kwoty określonej w wezwaniu do zapłaty) należało uznać, iż to decyzja z dnia (...) kwietnia 2018 r. znak: (...) wyznacza ostateczny termin na zwrot kwoty głównej należności. Organ zaznaczył, że do dnia sporządzenia zaskarżonej decyzji strona nie dokonała zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania. W konsekwencji nie został spełniony podstawowy warunek umorzenia należności odsetkowych. Wyjaśnił również, iż bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszego postępowania pozostaje przedstawiona w toku postępowania sytuacja finansowa strony, gdyż możliwość umorzenia odsetek od dofinansowania została uzależniona od spełnienia warunku określonego w art. 49f ust. 3b ustawy o rehabilitacji. Skargę na powyższa decyzje złożyła A. B. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511, z późn. zm.); dalej: "ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej" poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wobec skarżącej nie zaszły okoliczności stanowiące podstawę do wydania decyzji o umorzeniu zaległości z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuję: Skarga podlega oddaleniu. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. Zgodnie z art. 49f ust. 3b, w związku z art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, na wniosek dłużnika, Prezes Zarządu PFRON może umorzyć w części lub w całości odsetki naliczone od nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, pod warunkiem spłaty kwoty głównej należności nie później niż w terminie określonym w art. 49e ust. 2 ustawy o rehabilitacji - w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi, lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji. Instytucja umorzenia została skonstruowana na zasadzie uznania administracyjnego, gdyż kwestię oceny zaistnienia wskazanych w nim przesłanek oraz oceny ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ustawodawca pozostawił Prezesowi Zarządu PFRON. Uznanie to ograniczone jest konstytucyjną zasadą państwa prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Z treści art. 49f ust. 3b ustawy o rehabilitacji wynika, że podstawowym warunkiem umorzenia odsetek od dofinansowania jest spłata kwoty głównej należności nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu dofinansowania. Niespełnienie przez wnioskodawcę powyższego warunku obliguje organ do wydania decyzji o odmowie umorzenia odsetek. Jak wynika bezsprzecznie z ustaleń faktycznych organu w niniejszej sprawie skarżąca nie uiściła należności głównej. Jak słusznie podniósł organ skarżąca nie spełniła tego warunku i dlatego zasadnie odmówił umorzenia odsetek od dofinasowania. Art. 49f ust. 3b ustawy o rehabilitacji stanowi lex specialis w stosunku do art. 49f ust. 1 i ma zastosowanie jak pierwszy. Organ prawidłowo nie badał zatem przesłanek, o których mowa w art. 49f ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Z tego również względu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie wpływa przedstawiona we wniosku sytuacja finansowa skarżącej. Podkreślenia wymaga przy tym, że niezasadne są także zarzuty dotyczące zasad prowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie, gdyż organ zgromadził cały niezbędny do rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Przedstawione przez Skarżącą dowody uzasadniające jej trudną sytuację finansową nie mogły w analizowanym stanie prawnym stanowić przeciwdowodu dla ustalenia, że należność główna nie została zapłacona, co stanowiło jedyną istotną przesłankę determinującą sposób rozstrzygnięcia w tej sprawie. Mając powyższe na względzie, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło