I SA/Wa 89/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-04
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Dariusz Pirogowicz, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo użytkowania wieczystego gruntu mogło zostać nabyte z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", jeśli nieruchomość ta została wcześniej, na mocy ostatecznej decyzji deklaratoryjnej, skomunalizowana na rzecz gminy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że prawo użytkowania wieczystego gruntu nie mogło zostać nabyte z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Kluczową przesłanką było to, że nieruchomość, której dotyczyło postępowanie, została wcześniej skomunalizowana na rzecz gminy na mocy ostatecznej decyzji deklaratoryjnej Wojewody z dnia [...] grudnia 1999 r. Decyzja ta, wydana na podstawie przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym, miała skutek wsteczny od dnia 27 maja 1990 r., co oznaczało, że w datach kluczowych dla zastosowania art. 34 ustawy (5 grudnia 1990 r. i 27 października 2000 r.) grunty te nie stanowiły już własności Skarbu Państwa, lecz gminy. W związku z tym, przesłanki do nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa przez PKP nie zostały spełnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi [...] S.A. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2018 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP, twierdząc, że zaszły przesłanki do uwłaszczenia gruntem. Organ administracji oraz sąd uznali, że grunty te nie mogły zostać nabyte przez PKP, ponieważ wcześniej zostały skomunalizowane na rzecz gminy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Przemysław Żmich Protokolant sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Decyzją [...] z [...] listopada 2018 r. Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 - dalej jako kpa) oraz na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2000 r. Nr 84, poz. 948 ze zm., dalej jako ustawa), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29) - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], obręb [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha ([...]) poprzednio dz. nr [...].
W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 34 ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...] zaś budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Organ podał, iż podstawową przesłanką wynikającą z tego przepisu jest prawo własności Skarbu Państwa do nieruchomości objętej postępowaniem, tymczasem Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. znak: [...], na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 17a ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191, Nr 43, poz. 253 ze zm.), stwierdził nabycie przez Miasto [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha (aktualnie działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha), położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb ewidencyjny [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] (aktualnie księga wieczysta nr [...]). W konsekwencji skoro ww działki nie stanowiły w 2000r. własności skarbu Państwa lecz gminy- to nie ziściły się przesłanki z art. 34 ustawy.
W skardze na ww. decyzję [...] SA w [...] zarzuciła organowi:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1) i 2) kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja r. pomimo tego, iż ww. decyzja powinna zostać uchylona;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7, 8, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego oraz uznanie, iż decyzja dotycząca ustanowienia opłat za zarząd nie stanowi dowodu na istnienie prawa zarządu;
3) naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 34 ustawy poprzez nieuwzględnienie, iż zaszły przesłanki uwłaszczenia [...] S.A. przedmiotowym gruntem;
4) naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z dnia 28 lutego 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie, iż grunty, które w dniu wejścia w życie ww ustawy znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego [...] przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa;
5) naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. nr 26. poz.138, ze zm.) w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (jt. z dnia 18 czerwca 2002 r., Dz.U. Nr 112, poz. 981. ze zm) poprzez nieuwzględnienie, że przepisy prawa przewidywały wyposażanie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, a przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę oraz że z przepisów prawa wynika, iż przedsiębiorstwo państwowe [...] gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa, jak również, że mienie [...] stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodzą środki będące w dyspozycji [...] w dniu wejścia w życie ustawy o PP PKP oraz środki nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe [...] w toku jego dalszej działalności.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z będącym podstawą ww. negatywnego rozstrzygnięcia organu art. 34 ustawy - z dniem 27 października 2000 r. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP stały się przedmiotem użytkowania wieczystego PKP.
W kontrolowanej sprawie organ ustalił jednak, iż mocą ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. znak: [...] ww nieruchomość stanowiąca poprzednio działkę nr [...] została skomunalizowana z dniem [...] maja 1990r. Decyzja komunalizacyjna wydawana na podstawie art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych posiada charakter deklaratoryjny i stanowi wiążące potwierdzenie dokonanych ex lege zmian odnośnie do prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa ze skutkiem na [...] maja 1990 r. Oznacza to, że objęte kontrolowaną decyzją działki w wymaganej ustawą dacie 5 grudnia 1990r. nie stanowiły własności Skarbu Państwa, zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r. W związku z powyższym negatywna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...] nie naruszała prawa, a w konsekwencji nie naruszała prawa także decyzja ministra utrzymująca ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa. Zasadnie zatem organ przyjął, iż kwestia pozostawania przedmiotowego gruntu w posiadaniu [...] S.A. według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. w realiach niniejszej sprawy pozostaje bez znaczenia - skoro działki nr [...] i nr [...] (powstałe z podziału działki nr [...]), nie stanowiły własności Skarbu Państwa zarówno na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r.
Wobec tego niezrozumiałe i bezprzedmiotowe są zarzuty skargi wskazujące na prawo zarządu [...] w stosunku do ww. gruntu. Zarzuty te nie są związane z istotą sprawy ani gdy chodzi o jej stan prawny ani gdy chodzi o stan faktyczny. Kwestia prawa zarządu czy też jego dowodzenia jest całkowicie poza przedmiotem kontrolowanego postępowania.
W sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, 8 czy art. 80 ustawy a także do naruszenia prawa materialnego w postaci art. 34 ustawy. Dalsze zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości – również pozostają bezprzedmiotowe dla wyniku sprawy.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło