III SA/Wa 2619/18

WyrokWSA w Warszawie2019-07-08

Skład orzekający: Maciej Kurasz, Agnieszka Baran, Jacek Kaute

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012, wydana w trybie wznowienia postępowania na podstawie dowodów ujawnionych w kontroli, może być uznana za wadliwą z powodu nieprawidłowego zastosowania przepisów o wznowieniu postępowania, błędnego zebrania materiału dowodowego, braku pełnej podstawy prawnej lub wadliwego podpisu decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej zostały spełnione, ponieważ dowody zebrane w kontroli ujawniły okoliczności (prowadzenie działalności gospodarczej i niezgłoszenie zmiany sposobu wykorzystania nieruchomości oraz wartości budowli) istniejące w dacie wydania pierwotnej decyzji, a nieznane organowi. Sąd stwierdził również, że decyzja organu pierwszej instancji, wydana z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, mogła być opatrzona podpisem mechanicznie odtwarzanym lub nadrukiem imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym, zgodnie z art. 210 § 1a Ordynacji podatkowej. Zarzuty dotyczące niepełnego materiału dowodowego i wadliwego uzasadnienia również uznano za niezasadne. W konsekwencji, skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. uchylającą własną, ostateczną decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. i ustalającą nowe zobowiązanie. Prezydent W. uchylił swoją pierwotną decyzję, ponieważ kontrola wykazała, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą na nieruchomości, nie zgłosiła zmiany sposobu jej wykorzystania ani wartości budowli, co spowodowało zaniżenie podatku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące wznowienia postępowania, zebrania materiału dowodowego, podstawy prawnej i podpisu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Jacek Kaute, Protokolant referent stażysta Renata Liminowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 r. i ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w tym podatku. oddala skargę Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. S. (dalej "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2017 r. w uchylającą w całości decyzje ostateczną ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 i ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Prezydent W. uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. i ustalił wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. na kwotę 7 443,00 zł. Decyzja została doręczona 22 grudnia 2017 r. W odwołaniu od powyższej decyzji, wniesionym 4 stycznia 2018 r., skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 w zw. z art. 240 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej "ordynacja podatkowa"), poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o nieprawidłową podstawę prawną, art. 210 § 1 pkt 8 w zw. z art. 210 § 1a w zw. z art. 245 § 1 ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej wyłącznie podpis mechanicznie odtwarzany tej osoby lub nadruk imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do jej wydania w sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują takiej możliwości w przypadku wydawania decyzji w trybach nadzwyczajnych, a w konsekwencji czego brak podpisania decyzji przez osobę upoważnioną, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 199a § 1 w zw. z art. 245 § 1 ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie, a w konsekwencji czego nie ustalenie stanu faktycznego sprawy, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 210 § 4 ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe i wybiórcze uzasadnienie decyzji z uwagi na nie odniesienie się do całokształtu argumentacji strony zawartej w piśmie z dnia 27 października 2017 r. oraz całkowite pominięcie argumentacji strony zawartej z piśmie z dnia 23 sierpnia 2017 r. z przedstawionego przez nią materiału dowodowego, a w konsekwencji braku wskazania przyczyn, dla których odmówił wiarygodności okolicznościom ponoszonym przez stronę, art. 122, art. 187 § 1 i art 191 w zw. z art. 210 § 4 ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji z uwagi na brak wyjaśnienia jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa w zakresie tak podstawowym dla istnienia tej decyzji jak np. 245 § 1, z którego w sposób jednoznaczny wynika, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego przez organ była dowolna. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że w dniach 10 maja 2017 r. - 24 maja 2017 r. została przeprowadzona kontrola w ramach której ustalono, że w okresie objętym kontrolą wykazano nieprawidłowe podstawy opodatkowania dla gruntów, budynków oraz budowli nieruchomości położonej przy ul. [...] związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W toku tej kontroli stwierdzono, że podatnik nie zgłosił zmiany wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości na działalność gospodarczą oraz nie zadeklarował wartości budowli, co spowodowało zaniżenie wysokości podatku. Finalnie ustalono, że podatek winien być obliczony w następujący sposób: 1) budowle - pow. 19 450,00 m2, stawka 2%, kwota - 389 zł, 2) budynki mieszkalne (do 2,20 m) - pow. 12,47 m2, stawka 0,70 zł, kwota - 8,73 zł, 3) budynki mieszkalne (powyżej 2,20 m) - pow. 219,82 m2, stawka 0,70 zł, kwota - 153,87 zł, 4) budynki pozostałe (powyżej 2,20 m) - pow. 93,90 m2, stawka 7,36 zł, kwota - 691,10 zł, 5) budynki zw. z prowadzeniem działalności gospodarczej (powyżej 2,20 m) - pow. 188,05 m2, stawka 21,94 zł, kwota - 4 125, 82 zł, 6) grunty pozostałe - pow. 3 497,00 m2, stawka 0,43 zł, kwota - 1 503,71 zł, 7) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - pow. 680,00 m2, stawka 0,84 zł, kwota - 571,20 zł. Tak więc, zdaniem SKO, organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy i na nowo ustalił wymiar podatku za 2012 r. W tym zakresie właściwie zastosowano art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 ustawy - ordynacja podatkowa. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 210 § 1a ordynacji podatkowej decyzja w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, podatku rolnym lub podatku leśnym, w tym w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, sporządzana z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, może zamiast podpisu własnoręcznego osoby upoważnionej do jej wydania, zawierać podpis mechanicznie odtwarzany tej osoby lub nadruk imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do jej wydania. A zatem, decyzja z [...] grudnia 2017 r. spełnia warunki z tego przepisu, przez co w żaden sposób nie mogło dojść do jego naruszenia. Nadto, organ podatkowy pierwszej instancji ustosunkował się też do pisma podatniczki z 27 października 2017 r., o czym świadczy wypowiedź tego organu na stronie 2 decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. A zatem, organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo ustalił i ocenił materiał dowodowy. Wobec tego nie doszło do naruszenia przepisów prawa, a decyzja odpowiada prawu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 245 § 1 ordynacji podatkowej poprzez ich nieuprawnione zastosowanie w sytuacji, w której nie doszło do ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, który wydał decyzję; 2) art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 122 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie drugiej instancji, a w konsekwencji czego sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 210 § 1 pkt 6; 3) art. 210 § 1 pkt 4 w zw. art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 245 § 1 w zw. z art. 120 ordynacji podatkowej poprzez wydanie skarżonej decyzji bez wskazania pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez wskazania pełnej podstawy prawnej; 4) art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej w związku z art. 210 § 1a ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji nie zawierającej prawidłowego podpisu, która tym samym mogła być obarczona wadą nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z 390 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty są całkowicie niezasadne. W ocenie sądu, w świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie oraz treści decyzji organów obu instancji, nie ma podstaw do uznania – za skarżącą - że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, przy błędnej jego ocenie oraz z pominięciem istotnych wniosków dowodowych. W szczególności, wbrew stanowisku skarżącej, w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego treścią w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Należy zgodzić się ze skarżącą, że materiał dowodowy uzyskany w czasie kontroli przeprowadzonej w dniach 10- 24 maja 2017 roku nie istniał w dacie wydania pierwotnej decyzji podatkowej. Słusznie też podnosi skarżąca, że ten materiał dowodowy, przede wszystkim w postaci protokołu kontroli nie mógł być przyczyną wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Należy jednak mieć na uwadze, że przedmiotowe "nowe" dowody mogą dotyczyć okoliczności istniejących w dacie wydania pierwotnej decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak bowiem zostało wskazane w komentarzu do ww. przepisu ordynacji podatkowej, jeżeli nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z niego okoliczność mogła istnieć we wspomnianym dniu i może uzasadniać wznowienie postępowania (por. Babiarz Stefan i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, Opublikowano: WKP 2019). Przedstawiona sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Dowody zgromadzone w toku kontroli podatkowej ujawniły okoliczność prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości. Wynika z nich, że pomimo prowadzenia tej działalności, skarżąca nie zgłosiła do opodatkowania zmiany sposobu wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości oraz nie złożyła deklaracji o wartości budowli znajdujących się na nieruchomości. W związku z tym nietrafne jest stanowisko skarżącej, że okoliczności na które powołuje się organ nie były nowe i były znane Prezydentowi W. O ile bowiem można uznać, że Prezydent W. (jako organ podatkowy) miał wiedzę o wydaniu pozwolenia na użytkowanie budynku handlowo - usługowego, to nie można uznać, że miał też wiedzę co do zmiany sposobu wykorzystywania nieruchomości przez skarżącą, czy też co do wartości budowli znajdujących się na spornej nieruchomości. Można przecież wyobrazić sobie taką sytuację, że wkrótce po wydaniu pozwolenia na użytkowanie ww. budynku, skarżącą sprzedałaby całą nieruchomość. W ocenie sądu, w świetle przedstawionych okoliczności, nie ulega wątpliwości, że skarżąca jest zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości za rok 2012 w kwocie wskazanej w decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją organu II instancji. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 upol, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1)grunty; 2)budynki lub ich części; 3)budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 upol, rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie: 1)od gruntów: a)związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,62 zł od 1 m2 powierzchni, b)pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych - 3,38 zł od 1 ha powierzchni, c)pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 0,30 zł od 1 m2 powierzchni; 2)od budynków lub ich części: a)mieszkalnych - 0,51 z od 1 m2 powierzchni użytkowej, b)związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17,31 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, c)zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 8,06 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń - 4,27 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, e)pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 5,78 zł2 od 1 m2 powierzchni użytkowej; 3)od budowli - 2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7. Zgodnie natomiast z treścią art. 1a ust. 1 pkt 4) upol, użyte w ustawie określenie działalność gospodarcza oznacza działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2. Przy czym na gruncie obecnego stanu prawnego chodzi o przepisy ustawy z ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.04.173.1807), która weszła w życie z dniem 21 sierpnia 2004 r., stosownie do art. 86 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.04.173.1808). Zgodnie z treścią art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W okolicznościach niniejszej sprawy poza sporem pozostaje, że na przedmiotowej nieruchomości skarżąca prowadziła w 2012 roku działalność gospodarczą. Na żadnym etapie postępowania, ta okoliczność ustalona w wyniku kontroli nie została przez skarżąca zakwestionowana. Stąd całkowicie zasadne było ustalenie podatku od nieruchomości z uwzględnieniem tej okoliczności, w świetle powołanych wyżej przepisów. W ocenie sądu nie jest również zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 122 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. Skarżąca niesłusznie wskazała, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy "wprost wskazał, iż przyczyną uzasadniającą wznowienie postępowania w sprawie jest pojawienie się dowodów ujawnionych w trakcie kontroli podatkowej (...), który zatem nie mógł istnieć w dacie wydania pierwotnej decyzji podatkowej w 2012 r." Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że w toku kontroli stwierdzono, że podatnik nie zgłosił zmiany wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości na działalność gospodarczą oraz nie zadeklarował wartości budowli, co spowodowało zaniżenie wartości wysokości podatku." Zdaniem sadu ze słów tych w żądnym wypadku nie wynika, że – w ocenie organu odwoławczego – przyczyną wznowienia post,epowania są nowe dowody. Są nimi – jak wskazał organ - okoliczności związane z niezgłoszeniem zmiany wykorzystania nieruchomości. W odniesieniu do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów związanych – jak to wskazała skarżąca - z brakiem wskazania podstawy prawnej i brakiem prawidłowego podpisu decyzji organu I instancji, należy wskazać, co następuje. Zgodnie z treścią art. 210 § 1a ordynacji podatkowej decyzja w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, podatku rolnym lub podatku leśnym, w tym w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, sporządzona z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, może zamiast podpisu własnoręcznego osoby upoważnionej do jej wydania, zawierać podpis mechanicznie odtwarzany tej osoby lub nadruk imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do jej wydania. Decyzja wydana w niniejszej sprawie przez organ I instancji ustala wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2012. Stanowi zatem decyzję, o której mowa w art. 210 § 1a ordynacji podatkowej. Zatem nie stanowi naruszania prawa opatrzenie tej decyzji nadrukiem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. W odniesieniu do omawianych zarzutów skargi należy również wskazać że w myśl art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ppsa, naruszenie przepisów postępowania może prowadzić do uchylenia decyzji przez sąd, w sytuacji gdy takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Niezależnie od powyższych uwag należy wskazać, że nawet gdyby uznać słuszność stanowiska skarżącej o naruszeniu powołanych przez nią przepisów postępowania, to – w ocenie sądu – nie miały one nie tylko istotnego, ale też żadnego wpływu na wynik postępowania. Podkreślić też należy, że takiego wpływu nie wskazała w skardze sama skarżąca reprezentowana w toku postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, skarga jako niezasadna, została oddalona na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło