III SA/Po 298/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-08-01
Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) prawidłowo uchyliło postanowienie Burmistrza opiniujące negatywnie projekt robót geologicznych, zarzucając organowi I instancji nieustosunkowanie się do całego materiału dowodowego i niejasne uzasadnienie, mimo że Burmistrz powołał się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i dokonał jego interpretacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) nieprawidłowo uchyliło postanowienie Burmistrza. Chociaż Burmistrz powołał się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i dokonał jego interpretacji, wskazując na intencję ograniczenia powstawania nowych ujęć wody, SKO powinno było dokonać własnej oceny tej wykładni. SKO, działając w ramach art. 138 k.p.a., mogło ocenić prawidłowość interpretacji prawa miejscowego przez Burmistrza i w przypadku stwierdzenia błędu, dokonać własnej, wiążącej wykładni, zamiast uchylać postanowienie i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które uchyliło postanowienie Burmistrza negatywnie opiniujące projekt robót geologicznych. Burmistrz pierwotnie negatywnie zaopiniował projekt, wskazując na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) dotyczącym zaopatrzenia w wodę. SKO uchyliło to postanowienie, nakazując zbadać prawa wnioskodawcy do nieruchomości. Po ponownym rozpatrzeniu Burmistrz ponownie wydał negatywną opinię, powołując się na MPZP. SKO ponownie uchyliło postanowienie, zarzucając organowi I instancji nieustosunkowanie się do całego materiału dowodowego i niejasne uzasadnienie, w tym do zarzutu, że wcześniej opiniował podobne projekty pozytywnie. Skarżący domagał się merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 01 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 sierpnia 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia dotyczącego negatywnego zaopiniowania projektu I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego X kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Samorządowe Kolegium Odwoławczej po rozpatrzeniu odwołania X na postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] r. negatywnie opiniujące przedłożony [...] na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym[...], na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 w zw. z art. 7,77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i na podstawie art. 80 ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2126, ze zm.) , uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Powyższe rozstrzygnięcie podjęto w następującym stanie faktycznym:
Starosta pismem z dnia[...], zwrócił się do Burmistrza [...] o wyrażenie opinii w sprawie zatwierdzenia ww projektu robót geologicznych
Postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz zaopiniował negatywnie przedłożony projekt robót geologicznych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że przedmiotowa działka nr [...] objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą nr [...] z dnia [...] r. oraz Uchwałą nr [...]z dnia[...] r. i zgodnie z jej zapisami działka ta położona jest na terenie oznaczonym symbolem przeznaczenia [...] gdzie: [...] oznacza [...]. W rozdziale[...] zawarto zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej stwierdzając, że ustala się zaopatrzenie w wodę z miejskiej sieci wodociągowej i pozostawia się istniejące indywidualne ujęcia wody ze studni głębinowych [...] z obowiązkiem ochrony gruntów przed zanieczyszczeniem w granicach tych terenów. Burmistrz stwierdził, że chociaż plan nie zawiera wyraźnego zakazu lokalizowania ujęć wody, to intencją planu było ograniczenie powstawania nowych ujęć wody, stąd zapis o pozostawieniu istniejących już ujęć. Planowany pobór wody przekracza zwykłe korzystanie z wód . Zgodnie z zapisami ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne zwykłe korzystanie z wód stanowiących własność właściciela gruntu oraz z wód podziemnych znajdujących się na jego terenie obejmuje pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej [...] metrów sześciennych na dobę. Zgodnie z założeniami przedłożonego projektu do zaopiniowania wynika, że zapotrzebowanie na wodę podane jako [...] metrów sześciennych na godzinę z uwagi na jej wykorzystanie na potrzeby gospodarcze- planowanej [...] oraz w przyszłości na potrzeby [...], przekracza znacznie zakres zwykłego korzystania z wód. Mając na uwadze literalny zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiący, że ustala się zaopatrzenie w wodę z miejskiej sieci wodociągowej Burmistrz stwierdził, że przedłożony do zaopiniowania projekt narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego .
Postanowieniem z dnia[...] r. SKO uchyliło powyższe postanowienie Burmistrz w całości . W uzasadnieniu nakazało zbadać prawa jakie przysługują wnioskodawcy do nieruchomości . Wniosek o zatwierdzenie przedmiotowego projektu złożył [...] reprezentujący X a więc należy wyjaśnić kwestię własności [...] do działki nr [...].
Ponownie rozpatrując sprawę Burmistrz [...] ustalił prawa [...] składającej wniosek o zatwierdzenie Projektu do przedmiotowej nieruchomości i postanowieniem z dnia [...] r. projekt zaopiniował negatywnie. W uzasadnieniu ponownie powołał się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jego zapisy stwierdzając, że plan nie zawiera wyraźnego zakazu lokalizowania ujęć wody jednak z analizy tematu wynika, że intencją planu było ograniczenie powstawania nowych ujęć wody.
Postanowieniem z dnia [...] r. SKO ponownie uchyliło zaskarżone postanowienie Burmistrz [...] z dnia [...] r. przekazując sprawę ponownie do rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego i uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie w szczególności na jakiej podstawie pewne fakty uznał za udowodnione. Zdaniem SKO Burmistrz nie ustosunkował się do zarzutu odwołania, w którym strona zarzuca organowi, że ten opiniując poprzednie projekty nigdy nie uznał, że wykonanie robót geologicznych jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Ponownie rozpatrując sprawę Burmistrz wydał w dniu [...] r. postanowienie , którym negatywnie zaopiniował przedmiotowy projekt. W uzasadnieniu ponownie powołał się na uchwałę [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] obejmującego obszar [...] oraz Uchwałę nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany Uchwały nr [...] z dnia [...] r. Wskazał na zapis[...] i dokonał interpretacji zapisu stwierdzając, że plan nie zawiera wyraźnego zakazu lokalizowania ujęć wody . Burmistrz powołując się na zapis w planie, że zaopatrzenie w wodę odbywać się ma z miejskiej sieci wodociągowej i pozostawieniu już istniejących ujęć wody dokonał interpretacji zapisów stwierdzając, iż intencją jest ograniczenie powstawania nowych ujęć wody.
Rozpatrując zażalenie SKO postanowieniem z dnia [...] r. uchyliło w całości ww rozstrzygniecie Burmistrza [...] z dnia [...] r. (obecnie rozpoznawane przez Sąd). W uzasadnieniu Kolegium zarzuciło organowi, że nie zajął stanowiska wobec całego materiału dowodowego i swoje stanowisko w sprawie nie uzasadnił jasno i należycie. Kolegium ponownie nakazało aby Burmistrz ustosunkował się do zarzutu, że wcześniejsze projekty prac geologicznych opiniował pozytywnie. Zdaniem Kolegium opinia Burmistrza ma charakter uznaniowy tak więc podjęcie rozstrzygnięcia wymaga wyczerpującego poinformowania strony o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę.
W skardze do WSA w Poznaniu X żądała uchylenia postanowienia SKO z dnia[...]. zarzucając naruszenie art. 7,77,80, 136 i 138 k.p.a. oraz art. 84 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skarżąca strona uznała za niedopuszczalną sytuację, w której przedsiębiorca przez okres kilkunastu miesięcy nie może uzyskać merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazała, że organ I instancji uprzednio nie wykonał zaleceń organu odwoławczego i obecnie ponownie jego rozstrzygniecie zostaje uchylone z tymi samymi wskazaniami. Tak więc strona skarżąca żąda wydanie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.
Organ administracji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012018.1302) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1)uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a)naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b)naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c)inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2)stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3)stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził naruszenie przez organ administracji przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2011 r. Nr 163, poz. 981).
Zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 wymienionej ustawy prace geologiczne z zastosowaniem robót geologicznych mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu robót geologicznych.
W myśl art. 80 ust. 1 ustawy projekt robót geologicznych, których wykonywanie nie wymaga uzyskania koncesji, zatwierdza organ administracji geologicznej, w drodze decyzji.
Zgodnie z treścią art. 80 ust. 5 ustawy zatwierdzenie projektu robót geologicznych wymaga opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Nie ulega wątpliwości, że wyrażenie opinii burmistrza, o której mowa w art. 80 ust. 5 ustawy z 9 czerwca 2011 r. następuje w formie postanowienia. Zgodnie bowiem z treścią art. 106 § 1 k.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ.
W myśl zaś art. 106 § 5 k.p.a. zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie.
Z przepisu art. 80 ust. 5 ustawy z 9 czerwca 2011 r. nie wynika jakie są wymogi opinii burmistrza. W związku z czym należy przyjąć, że opinia ta winna zawierać stanowisko burmistrza w aspekcie zadań miasta wiążących się z przedmiotem rozstrzygnięcia. Do zadań takich natomiast należą między innymi sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej .
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że dla miasta [...] dla obszaru objętego rzeczonym projektem jest uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący zamierza realizować roboty geologiczne na terenie działki nr [...] w [...] która położona jest na terenie oznaczonym w [...] symbolem [...] a to oznacza, że położona jest na terenach obiektów produkcyjnych, składowych i magazynów i zabudowy usługowej. Zatem prowadzenie robót geologicznych na tej działce jest zgodne z przeznaczeniem tego terenu wynikającym z [...]. Do rozpatrzenia pozostają dalsze zapisy w [...] , które należy zinterpretować na potrzeby związane z wydaniem przedmiotowej opinii. Burmistrz wskazał w uzasadnieniu swojego postanowienia zapisy [...] dotyczące ogólnych zasad modernizacji, rozbudowy, budowy i obsługi w zakresie infrastruktury technicznej oraz komunikacji , powołał się też na zapis w[...] dotyczący obszaru najwyższej ochrony i dokonał interpretacji zapisów. W konsekwencji uznał, że plan nie zawiera wyraźnego zakazu lokalizowania ujęć wody niemniej intencją jego zapisów jest ograniczenie powstawania nowych ujęć wody.
Tak więc organ uzasadnił swoje stanowisko, podał podstawę prawną i dokonał wykładni zapisów planu. Odniesienie się do zarzutu, że wcześniej udzielał pozytywnej opinii nie jest zarzutem merytorycznym i brak ustosunkowania się do niego nie wpływa na rozstrzygniecie tej, indywidualnej sprawy. Jedynym kryterium dla uzgodnienia projektu robót geologicznych jest zgodność tychże robót z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a o ile brak jest takiego planu, to bada się zgodność przedsięwzięcia z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków przestrzennego .
Zasadę pogłębiania zaufania obywatela do organu należy upatrywać w załatwieniu sprawy w rozsądnym terminie. Z zasady wynika bowiem wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygania sprawy przez organ administracji publicznej (art. 8 k.p.a.)
SKO w ramach przysługujących jej uprawnień ma możliwość dokonać oceny czy Burmistrz dokonał właściwej interpretacji zapisów [...] czy też wykładnia ta była nieprawidłowa i samemu dokonać wykładni przepisów prawa miejscowego, powołanego w zaskarżonym postanowieniu Burmistrza. SKO nie jest organem , któremu udzielono kompetencji do opiniowania nie może więc działać za organ, któremu takich kompetencji . Niemniej SKO w ramach art. 138 k.p.a. może dokonać oceny w powyższym zakresie. SKO winno dokonać oceny wykładni prawa miejscowego dokonanej przez Burmistrza i w sytuacji, gdy stwierdzi, że jest ona nieprawidłowa dokona własnej wykładni, która będzie dla Burmistrza wiążąca. Przy czym nie ma potrzeby uzupełniania materiału dowodowego , co wynika z wcześniejszych rozważań Sądu.
Z tych też względów na [podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (t.j. Dz. U. 2018.1302) orzeczono jak w pkt. I sentencji. O kosztach postanowiono w pkt. II sentencji na podstawie art. 200 w zw. z § 14 pkt 1 ppkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło