II FSK 3067/19

Dnia 29 kwietnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. H. i M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Po 341/19 w sprawie ze skargi A. H. i M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 11 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: 1. umorzyć postępowanie kasacyjne w zakresie punktu pierwszego zaskarżonego wyroku, 2. oddalić skargę kasacyjną w zakresie punktu drugiego zaskarżonego wyroku- kosztów postępowania. Wyrokiem z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Po 341/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A. H. i M. H. (dalej: "skarżący") uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z 11 marca 2019 r., w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu na rzecz skarżących kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Od powyższego wyroku skarżący wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną zaskarżając ww. wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono m.in. art. 141 § 4 oraz art. 200 oraz art. 205 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") w zw. z § 2 pkt 5 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265, ze zm., dalej: "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości") oraz art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 800 ze zm. - w skrócie: "O.p.") poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku na jakiej podstawie sąd określił wynagrodzenie dla strony wygrywającej proces oraz ograniczenie się wyłącznie do wskazania przepisów prawnych w tym zakresie, a ponadto zasądzenia kosztów procesu według stawek dla "pozostałych spraw", podczas gdy sąd powinien był wyjaśnić na jakiej podstawie dokonał zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego wraz z wyjaśnieniem dlaczego zastosował konkretne przepisy ww. rozporządzenia, a ponadto powinien był zasądzić koszty zastępstwa procesowego "jak w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna" albowiem przedmiotem sprawy była należność pieniężna - zobowiązanie podatkowe. Skarga kasacyjna została opłacona w wysokości 100 zł, stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 45, poz. 322, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie Rady Ministrów"). Pismem z 22 stycznia 2020 r. cofnięto wniesioną skargę kasacyjną w zakresie punktu I zaskarżonego wyroku. Skarga kasacyjna w zakresie punktu II, tj. kosztów postępowania sądowego została podtrzymana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że chociaż ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu regulującego instytucję częściowego cofnięcia skargi kasacyjnej, to w art. 193 p.p.s.a. odsyła do odpowiedniego stosowania w postępowaniu kasacyjnym norm procedury sądowej przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zgodnie zaś z art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Wobec takich unormowań nie może budzić wątpliwości, że możliwe jest także - co do zasady - cofnięcie skargi kasacyjnej. Stosując rozumowanie argumentum a maiori ad minus, za dopuszczalne należy również uznać cofnięcie skargi kasacyjnej w części (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Zakamycze 2006 r., str. 154). Skoro Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. związany jest granicami skargi kasacyjnej, to tym bardziej wiąże go "brak" skargi kasacyjnej, czyli stan po jej cofnięciu. Wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada dyspozycyjności sprawia, że każde cofnięcie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne, i to bez zgody strony przeciwnej. W tej sytuacji możliwe jest cofnięcie skargi kasacyjnej w sprawie toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w części dotyczącej istoty sprawy bez konieczności cofnięcia środka odwoławczego w zakresie kosztów postępowania. W innym przypadku strona, która wniosła skargę kasacyjną następnie ją cofając, pozbawiona bałaby możliwości zbadania prawidłowości zasądzenia kosztów postępowania, bowiem termin na wniesienie zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej, wynosi 7 dni. Mając powyższe na uwadze, odnosząc się w pierwszej kolejności do punktu pierwszego sentencji, należy wskazać, że zgodnie z powołanym z art. 60 p.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę, a cofnięcie skargi wiąże Sąd; jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Na podstawie art. 193 p.p.s.a. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, przy czym "odpowiednie zastosowanie" w kontekście art. 183 p.p.s.a. oznacza, iż strona może cofnąć skargę kasacyjną, a Sąd jest tym wnioskiem związany. W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 60 i art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji. Przechodząc do punktu drugiego sentencji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skarżących odnoszące się do zasądzonych kosztów postępowania sądowego przez sąd pierwszej instancji nie są zasadne. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Definicję kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw zawiera, odpowiednio do okoliczności rozpoznawanej sprawy, art. 205 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w niniejszej sprawie ustala się na podstawie przepisów ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Istotna z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy oraz trafności wniesionych zarzutów pozostaje ocena kwestii wynagrodzenia pełnomocnika, z uwagi na fakt wydania zaskarżonej decyzji w trybie wznowienia postępowania. Zważywszy na to, że istotą tego rodzaju sprawy jest przede wszystkim badanie zaistnienia, bądź nie, przesłanek wznowienia postępowania, postępowanie to kwalifikuje się jako "inna sprawa" - tzn. do zakresu § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, a pozostałe kwestie są tylko konsekwencją tak przyjętych założeń. Za takim stanowiskiem przemawiają również przepisy normujące uiszczanie wpisu sądowego. Zauważyć trzeba, że należny wpis w rozpoznawanej sprawie miał charakter opłaty stałej, a nie stosunkowej, stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów (pełnomocnik sporządzający skargę kasacyjną zarzucając ten przepis, błędnie wskazał jako akt prawny ww. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości; kwestie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu uregulowane zostały w wymienionym rozporządzeniu Rady Ministrów). W myśl tego przepisu, wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Taki też wpis został uiszczony przez skarżących w niniejszej sprawie. W świetle art. 231 p.p.s.a., w rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie była zatem należność pieniężna, która wyznacza wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 216 p.p.s.a.), od której uiszcza się wpis stosunkowy, lecz była to inna sprawa, w której uiszcza się wpis stały i tym samym inna sprawa w rozumieniu § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo zatem wyliczył wysokość zasądzonych kosztów postępowania w oparciu o właściwą podstawę prawną, tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Stosownie do tego przepisu, stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnym, w pierwszej instancji, wynoszą w innej sprawie (niż w sprawie, której przedmiotem zaskarżania jest należność pieniężna) - 480 zł. Tym samym sąd pierwszej instancji prawidłowo zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących w wysokości 697 zł, na które składały się: się kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, 200 zł jako zwrot uiszczonego wpisu oraz 17 zł. tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Niezasadny jest przy tym również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku na jakiej podstawie sąd określił wynagrodzenie dla strony wygrywającej proces oraz ograniczenie się wyłącznie do wskazania przepisów prawnych w tym zakresie. WSA w uzasadnieniu dokładnie podał podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach, powołując się na konkretne przepisy i akty prawne, co uznać należy za wystarczające. Wobec powyższych okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 orzekł jak w punkcie drugim sentencji. Nie orzekano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej, bowiem skarga kasacyjna została cofnięta jedynie w części. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zawarte w punkcie drugim zaskarżonego wyroku WSA zapadło bowiem w formie postanowienia.