I SA/Wa 1950/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę A. Z. (dalej: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], wydane w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Zaskarżone postanowienie zapadło, na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 (dalej "kpa"), w rozpoznaniu odwołania A. Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], stwierdzającej, że A. Z. przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. i M. małż. Z. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Minister wskazał, iż ww. orzeczenie Wojewody zostało nadane przesyłką listową w dniu 12 czerwca 2017 r., a następnie było dwukrotnie awizowane 14 czerwca 2017 r. i 22 czerwca 2017 r., po czym zwrócono je do nadawcy. Powyższe uwidacznia znajdująca się w aktach sprawy koperta. Organ stwierdził ponadto, że poza zwróconą przesyłką w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Wojewody [...], z którego wynika, iż orzeczenie to zostało odebrane przez A. Z. w dniu 5 lipca 2017 r. Wskazana powyżej strona postępowania administracyjnego wystąpiła 19 lipca 2017 r. z odwołaniem od rozstrzygnięcia organu I instancji. Minister przytoczył treść art. 129 § 2 kpa i art. 134 kpa i stwierdził, że termin określony w pierwszym z tych przepisów ma charakter prekluzyjny. Niezachowanie terminu w postępowaniu powoduje skutek w takiej postaci, iż czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Wskazał ponadto, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż pierwsza przesyłka zawierająca decyzję Wojewody [...] była awizowana. Doręczenie nastąpiło zatem w trybie art. 44 kpa i to nienależnie od późniejszego osobistego odbioru przedmiotowej decyzji przez stronę. W przypadku takiego doręczenia za dzień doręczenia uznaje się ostatni dzień 14-dniowego terminu od daty pierwszego zawiadomienia o przesyłce. Ostatnim dniem do wniesienia odwołania do wskazanego orzeczenia był 12 lipca 2017 r. Organ zauważył, iż strona została prawidłowo pouczona o terminie odwołania, które odwołująca nadała w palcówce pocztowej w dniu 12 lipca 2017 r. Strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyła A. Z., zarzucając temu rozstrzygnięciu: 1) naruszenie art. 129 § 2 kpa, przez błędne przyjęcie, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas gdy wniesiono je z zachowaniem 14 - dniowego terminu od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie; 2) błędne przyjęcie, że nieruchomość, pozostawiona przez S. Z. poza granicami RP, stanowiła gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, podczas gdy prawidłowe ustalenia pozwalają jednoznacznie stwierdzić, iż miała ona powierzchnię [...] ha; 3) naruszenie art. 80 kpa, poprzez zupełnie dowolną ocenę zeznań świadków, a mianowicie J. K., T. G., K. S., M. Z. oraz M. M., podczas gdy świadkowie ci zeznawali na okoliczność powierzchni tej nieruchomości; 4) naruszenie art. 75 § 1 kpa, poprzez niezasadne zaniechanie przesłuchania w charakterze świadków I. K. i S. Z., podczas gdy osoby te mają wiedzę przydatną do wydania rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającej go decyzji i przekazanie sprawy Wojewodzie [...] do ponownego rozpoznania. Skarżąca stwierdziła, że faktycznie decyzję doręczono jej 5 lipca 2017 r., a zatem zachowała 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi w całości, jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odpowiada prawu. Postanowieniem tym organ odwoławczy, na podstawie art. 134 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2017 r., przyznającej prawo do rekompensaty. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy odwołanie od powyższej decyzji Wojewody zostało przez skarżącą wniesione w terminie, określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. Przystępując do badania odwołania, w pierwszej kolejności, w myśl art. 134 kpa, organ odwoławczy ocenia, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w ustawowym terminie. W razie stwierdzenia, że środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu organ odwoławczy ma bezwarunkowy obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa, odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 kpa, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Z kolei, w myśl art 44 § 1 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). Zaś § 3 stanowi, iż w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Analiza akt sprawy potwierdza, iż wniesienie przedmiotowego odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu, przewidzianego w kodeksie postępowania administracyjnego. Ze znajdującej się w aktach sprawy niedoręczonej przesyłki, w której została przesłana decyzja Wojewody, wynika, że była ona dwukrotnie awizowana 14 i 22 czerwca 2017 r., po czym została zwrócona do nadawcy 29 czerwca 2017 r. Prawidłowo uznał zatem organ, iż decyzja organu I instancji została doręczona z dniem 28 czerwca 2018 r. W konsekwencji, 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 12 lipca 2017 r. Jednocześnie, ze znajdującej się w aktach sprawy koperty (stempla pocztowego) wynika, iż odwołanie skarżącej zostało nadane 19 lipca 2017 r., a więc po upływie ustawowego terminu. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie mógł uznać, że przesyłając powtórnie swoje orzeczenie do stron postępowania (odwołujących), organ I instancji, otworzył im ponownie termin do wniesienia odwołania. Prawo przewiduje, że domniemanie faktyczne w postaci skutecznego doręczenia może zostać obalone. To jednak nie nastąpiło w niniejszej sprawie. Przyjęcie koncepcji dopuszczającej możliwość wielokrotnego doręczania przesyłek w postępowaniu godzi w pewność obrotu prawnego. Z tego powodu taka praktyka nie może być uznana przez Sąd za prawidłową. Narusza ona zasadę ostateczności orzeczeń, gdyż ponowne doręczenie rozstrzygnięcia otwierałoby termin na wniesie środka zaskarżenia. Prowadziłoby to z kolei do przełamania zasady, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych w skardze, dotyczących decyzji organu I instancji wyjaśnić należy, iż Sąd zbadał jedynie zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, z uwagi na to, że dopiero jego wyeliminowanie z obrotu prawnego spowodowałoby możliwość rozpoznania przez organ złożonego odwołania od rozstrzygnięcia I instancji. Podsumowując, Minister prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, do czego był zobligowany treścią art. 134 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa, oceniając materiał dowodowy z uwzględnieniem art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji.