I GSK 2177/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-06-03
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Cezary Pryca, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 jest uzasadnione z powodu upływu terminu kwalifikowalności wydatków z EFRROW i braku środków w budżecie krajowym, pomimo zarzutów strony o przewlekłości postępowania?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania pomocy finansowej było uzasadnione, ponieważ sprawa stała się bezprzedmiotowa z powodu upływu terminu kwalifikowalności wydatków z EFRROW (31 grudnia 2015 r.) i braku środków w budżecie krajowym na realizację płatności. Zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania nie mogły podważyć tej bezprzedmiotowości, gdyż strona powinna zwalczać wady postępowania dostępnymi środkami prawnymi w jego trakcie, a nie wpływać na wynik sprawy po jej zakończeniu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu upływu terminu kwalifikowalności wydatków z EFRROW (31 grudnia 2015 r.) i braku środków w budżecie krajowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę strony, podzielając stanowisko organów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących pomocy oraz przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia WSA (del.) Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt III SA/Po 263/19 w sprawie ze skargi N. C. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od N. C. na rzecz Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
I
Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2019 r. (sygn. akt III SA/Po 263/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę N. C. (dalej jako: "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu wskazując na art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1387 ze zm.; dalej jako: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") w związku z art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L z 2005 r. Nr 277 poz. 1; dalej jako: "rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005") oraz art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 wszczęte na wniosek Skarżącej, wskazując na jego bezprzedmiotowość.
Uzasadniając decyzję organ wskazał, że zgodnie z art. 11 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, pomoc przyznawana jest do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w programie na poszczególne działania. Ponadto, w myśl art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 wydatki kwalifikują się do wkładu z EFRROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. Oznacza to, iż płatności na rzecz beneficjentów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 mogły zostać dokonane najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. Zgodnie z art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE. L z 2013 r. Nr 347 poz. 487; dalej jako: "rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013") rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 utraciło moc z dniem 1 stycznia 2014 r., jednakże stosuje się je nadal do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 roku.
Organ I instancji wskazał także w uzasadnieniu, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie dysponuje odrębnym budżetem w celu realizacji zobowiązań finansowych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (w tym płatności ONW). Ponieważ płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takich przypadkach, w jakich zostały ona konkretnie określone przez Unię Europejską. Prawo wspólnotowe jest częścią systemu prawnego obowiązującego w państwach członkowskich. Realizacja zobowiązań prawnych podjętych przez Agencję po 31 grudnia 2015 r. jest niemożliwa ze względu na brak środków w budżecie krajowym na ewentualną realizację płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2009 r. dla wnioskodawcy.
Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji.
Decyzją z [...] lutego 2019 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu, wskazując na art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uzasadniając decyzję wskazał, że prawo wspólnotowe, jako autonomiczny porządek prawny, jest częścią systemu prawnego obowiązującego w państwach członkowskich, na co wskazuje art. 249 zdanie drugie Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE 2002 C 325), który stanowi, iż rozporządzenie ma zasięg ogólny; wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu, że płatności na rzecz beneficjentów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 mogły zostać dokonane najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. Ocenił, że po tym dniu sprawa staje się bezprzedmiotowa. Organ wskazał, że umorzenie postępowania administracyjnego jest zakończeniem postępowania w danej instancji bez wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. Organ administracji nie rozstrzyga sprawy co do istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego. Organ administracji publicznej jest obowiązany umorzyć postępowanie z urzędu w sytuacji, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślił, że instytucja umorzenia postępowania uregulowana w art. 105 § 1 k.p.a. związana jest z bezprzedmiotowością postępowania, którą należy odróżnić od bezzasadności żądania strony. Upływ terminu ustalonego w art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 i zakończenie finansowania programu, w ramach którego Wnioskodawca starał się o przyznanie pomocy finansowej, jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o udzielenie tej pomocy.
Skarżąca złożyła do WSA skargę na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wnosząc o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie oraz zwrot kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła m.in., że obowiązek wydania decyzji merytorycznej wynika z przepisów krajowych, które pozostają w mocy. Rozporządzenie wspólnotowe mówi jedynie o kwalifikowalności wydatków, a więc finansowaniu wydanych decyzji. Skarżąca oceniła, że organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 12 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w związku z § 3 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40 poz. 329) oraz art. 16 ust. 3 i art. 22 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE.L. z 2011 r. Nr 25 poz. 8). Skarżąca podkreśliła, że art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 mówi tylko o kwalifikowalności wydatków, nie uchyla tego rozporządzenia. Uchyla je dopiero art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013. Jednak i ten akt, zdaniem Skarżącej, przewiduje, że "rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 stosuje się nadal do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 r.".
WSA oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku, WSA wskazał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania Skarżącej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, nie naruszają przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zasadne bowiem było umorzenie postępowania wszczętego wnioskiem Skarżącej na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdyż w momencie, w którym wniosek mógł być przyjęty do realizacji, nie było już możliwości przyznawania i wypłaty środków finansowych w ramach PROW 2007-2013.
Zdaniem Sądu I instancji, upływ terminu ustalonego w art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 i zakończenie finansowania programu, w ramach którego Skarżąca starała się o przyznanie pomocy finansowej, jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o udzielenie tej pomocy. Przyznanie beneficjentowi wnioskowanej pomocy finansowej jest możliwe po łącznym spełnieniu wszystkich normatywnych przesłanek, do których należy zaliczyć możliwość dysponowania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa środkami finansowymi na przyznanie takiej pomocy oraz termin, do którego płatności mogą być przyznane. Brak możliwości wypłaty przez organy środków finansowych w ramach działania odnoszącego się do wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na skutek upływu terminu ich kwalifikowalności do EFFROW, wywiera ten skutek, że organ nie ma podstawy prawnej do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na:
1. naruszeniu przepisów art. 5 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w związku z art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 wskutek ich błędnej wykładni i uznania, że określona w tych przepisach pomoc w ramach płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach mogła być udzielona Skarżącej jedynie do dnia 31 grudnia 2015 r. i po tej dacie nie mogą być wydatkowane z EFFROW żadne należności i tym samym nie jest możliwe rozpoznanie wniosku Skarżącej dotyczącego płatności ONW za rok 2009, a w konsekwencji uznaniu, że prowadzone w sprawie postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe;
2. naruszeniu art. 11 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji nieuznanie, iż stanowi on podstawę przyznawania przez organy administracji pomocy producentom rolnym do określonej wysokości, przekraczającej wysokość limitu, stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w programie na poszczególne działania (ust. 1), nie więcej jednak niż o 10%,
II. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:
1. naruszeniu art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez uznanie, że działania organów prowadzących postępowania w sprawie przyznania płatności ONW spełniały wymóg stania na straży praworządności oraz realizują obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
2. naruszeniu art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. art. 8 k.p.a. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji, iż postępowanie w przedmiocie przyznania Skarżącej dopłat ONW było przez oba organy prowadzone w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, albowiem wskutek tego Skarżącą obciążają negatywne następstwa przewlekłości prowadzonego postępowania (brak płatności ONW za rok 2009),
3. naruszeniu art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 35 k.p.a. poprzez zaa probowanie przez Sąd I instancji nagannej praktyki organów administracji w postaci rażącej przewlekłości postępowania w sprawie przyznania płatności ONW, które w świetle zaskarżonego wyroku przerzuca wyłącznie na Skarżącą (producenta rolnego) negatywne następstwa tej przewlekłości (brak płatności ONW z uwagi na wyczerpanie puli środków w danym programie),
4. naruszeniu art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 105 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem Skarżącej o przyznanie płatności ONW za rok 2009 mimo braku ku temu podstaw prawnych, albowiem fakt upływu terminu obowiązywania danego programu pomocowego (wyczerpania puli środków) nie zwalnia organu administracji od merytorycznego rozpoznania złożonego w przypisanym prawem terminie wniosku Skarżącej o przyznanie płatności ONW za rok 2009, a brak jego rozpatrzenia w trakcie obowiązywania tego programu stanowił wyłącznie wynik licznych błędów i uchybień popełnionych przez te organy w trakcie postępowania oraz przewlekłości jego prowadzenia, w związku z czym organ administracji powinien poszukać innej możliwości wypłaty należnego świadczenia (np. w oparciu o art. 11 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).
III
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że w postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest tylko w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.
Na gruncie art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Naruszenie prawa przez błędną wykładnię, to mylne zrozumienie treści zastosowanego przepisu, a naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie, to zagadnienie prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego. W uzasadnieniu zarzutu błędnej wykładni należy przeprowadzić wywód prawny na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak należy ten przepis wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna. W przypadku zarzutu niewłaściwego zastosowania wskazanego przepisu prawa uzasadnieniem jest wyjaśnienie, dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis powinien być w sprawie zastosowany. Powyższe wskazuje, że koniecznym warunkiem uznania, że strona powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania określonych w pkt II pkt 1-4 petitum skargi kasacyjnej, wskazać należy, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.
Istota zarzutów Skarżącej sprowadza się do tego, że Sąd I instancji bezpodstawnie zaakceptował ustalenie organów, że postępowanie z wniosku Skarżącej stało się bezprzedmiotowe pomimo, że tak późny termin rozpoznania wniosku nie był przez nią zawiniony a przyczyną tego stanu rzeczy było prowadzenie przez organ przewlekle postępowania.
Przede wszystkim wskazać należy, że Sąd I instancji uzasadnił szczegółowo z jakich przyczyn podzielił stanowisko zajęte przez organy administracji, iż postępowanie z wniosku Skarżącej podlega umorzeniu. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że organy orzekające nie miały podstawy do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy, gdyż sprawa zainicjowana wnioskiem Skarżącej o przyznanie płatności ONW utraciła w toku postępowania jedną z cech sprawy administracyjnej – podstawę prawną do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Co istotne, Sąd I instancji nie kwestionował długotrwałości postępowania administracyjnego toczącego się we wszystkich instancjach, co miało wpływ na czas zakończenia tego postępowania, jednocześnie wskazał, że przyczyny tego stanu były różne, co jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Tę ocenę Naczelny Sąd Administracyjny podziela, podkreślając, że wady postępowania na które powołuje się Skarżąca powinna zwalczać dostępnymi instrumentami prawnymi w toku toczącego się przed organami postępowania. Natomiast jego wynik w postaci umorzenia postępowania na skutek obiektywnego wyczerpania środków finansowych w ramach PROW 2007-2013 stanowi o braku przedmiotu postępowania, czego skutkiem jest jego bezprzedmiotowość, której z kolei konsekwencją jest konieczność umorzenia takiego postępowania.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego określone w pkt I pkt 1 petitum skargi kasacyjnej przez błędną wykładnię
i uznanie, że pomoc o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 12 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w związku z art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 mogła być udzielona Skarżącej jedynie do 31 grudnia 2015 roku i po tej dacie nie jest możliwe rozpoznanie wniosku Skarżącej, co prowadzi do uznania postępowania za bezprzedmiotowe. Przypomnieć zatem należy, że w uzasadnieniu zarzutu błędnej wykładni należy przeprowadzić wywód prawny na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak należy ten przepis wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna. Skarżąca nie uzasadnia w taki sposób tego zarzutu, a odwołuje się do argumentacji opartej na wadliwości prowadzonego postępowania (przewlekłość), którego efektem jest niekorzystny skutek dla
skarżącego kasacyjnie. W żaden sposób nie wykazuje zatem, że Sąd I instancji, akceptując rozstrzygnięcie organu, dokonał błędnej wykładni wyżej wymienionych przepisów.
Identycznie ocenić trzeba, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut 2 w pkt I skargi kasacyjnej tj. naruszenia art. 11 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji nieuznanie, iż stanowi on podstawę przyznawania przez organy administracji pomocy producentom rolnym do określonej wysokości, przekraczającej wysokość limitu, stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w programie na poszczególne działania (ust. 1), nie więcej jednak niż o 10%. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich na wniosek podmiotu wdrażającego minister właściwy do spraw rozwoju wsi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych może wyrazić zgodę na przyznawanie pomocy do określonej wysokości, przekraczającej wysokość limitu, o którym mowa w ust. 1, nie więcej jednak niż o 10%. Zaś w myśl ust. 1 tego przepisu pomoc jest przyznawana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w programie na poszczególne działania. W świetle akt sprawy nie ulega wątpliwości, że realizacja płatności przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po 31 grudnia 2015 roku z uwagi na obowiązujące przepisy prawa (art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Obszarów Wiejskich) byłaby niemożliwa ze względu na brak środków w budżecie krajowym. Z konstrukcji przepisu art. 11 ust. 2 wynika, że nawet gdyby podmiot wdrażający, złożył wniosek o wyrażenie zgody na przyznawanie pomocy do określonej wysokości, przekraczającej wysokość limitu, to wyrażenie zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi wymaga po pierwsze porozumienia z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych a po drugie nie jest obowiązkiem a jedynie uprawnieniem tegoż ministra. W okolicznościach sprawy nie sposób uznać trafności zarzutu naruszenia prawa materialnego wobec postulatywności charakteru samego zarzutu.
Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko Skarżącej, że z art. 11 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynika obowiązek złożenia wniosku w opisanym przedmiocie (wyrażenie zgody na przyznanie pomocy przekraczającej wysokość limitu), z powodu przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego od Skarżącej na rzecz organu administracji orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło