II SA/Łd 467/19

WyrokWSA w Łodzi2019-08-09

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Agnieszka Grosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata stała za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych może być naliczana, gdy wody te są odprowadzane powierzchniowo, a nie za pośrednictwem zorganizowanego systemu kanalizacji deszczowej (otwartego lub zamkniętego)?
Ratio decidendi
Obowiązek ponoszenia opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych powstaje wyłącznie w sytuacji, gdy wody te są ujmowane w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej lub systemy kanalizacji zbiorczej. Odprowadzanie wód powierzchniowo, bez istnienia takich systemów, nie rodzi obowiązku ponoszenia opłat za usługi wodne. Ponadto, przy ustalaniu wysokości opłaty stałej, należy stosować wskaźnik rocznego zrzutu wód, a nie godzinowego, aby odzwierciedlić rzeczywistą dopuszczalną ilość odprowadzanej wody w skali roku.
Stan faktyczny
Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która ustaliła opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z dróg krajowych. GDDKiA argumentowała, że wody te są odprowadzane powierzchniowo, a nie za pośrednictwem zorganizowanego systemu kanalizacji deszczowej, co wyklucza obowiązek ponoszenia opłaty. Organ administracji uznał jednak, że istniejące odwodnienia drogowe stanowią system kanalizacji otwartej lub zamkniętej i naliczył opłatę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Asystent sędziego Agata Zarychta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2019 roku sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. na rzecz strony skarżącej Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. kwotę 190 (sto dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł. II SA/Łd 467/19 U Z A S A D N I E N I E W dniu 13 lutego 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł., na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, ustalił w formie informacji rocznej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 187 zł za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr 91d oraz drogi krajowej 92a do rzeki M. wylotami W6,W7 i W8. Jednocześnie w informacji tej wskazano, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w czterech kwartalnych ratach płatnych w następujących terminach: 1. za l kwartał - w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji rocznej (art. 47 § l i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 800 w związku z art. 300 ust. 1 ustawy Prawo wodne w wysokości 46,75 zł), 2. za II kwartał - w terminie jak wyżej (14 dni od dnia doręczenia informacji) w wysokości 46,75 zł, 3. za III kwartał - w terminie jak wyżej (14 dni od dnia doręczenia informacji) w wysokości 46,75 zł, 4. za IV kwartał - w terminie jak wyżej (14 dni od dnia doręczenia informacji) w wysokości 46,75 zł. Powołana informacja roczna została doręczona Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. w dniu 25 lutego 2019 r. W dniu 12 marca 2019 r., z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 Prawa wodnego, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr 91d oraz drogi krajowej 92a do rzeki M. wylotami W6, W7 i W8 ustaloną w powołanej informacji rocznej. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. podniosła, że brak jest podstaw do naliczenia opłaty za ww. usługę wodną ze względu na brak ujmowania wód opadowych i roztopowych odprowadzanych z drogi krajowej 91d oraz drogi krajowej 92a w system zamkniętej lub otwartej kanalizacji deszczowej. W opinii reklamującego przedmiotowy odcinek drogi odwadniany jest powierzchniowo. Do reklamacji załączono dokumentację fotograficzną obrazującą sposób odprowadzania wód opadowych i roztopowych z przedmiotowych odcinków dróg. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł., wobec nieuznania reklamacji, decyzją z dnia [...]r. określił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 187 zł za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr 91d oraz drogi krajowej 92a do rzeki M. wylotami W6,W7 i W8. Organ wskazał, że "z odcinków dróg krajowych nr 91d i 92a tworzących obwodnicę miasta K. ma miejsce wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do środowiska w sposób zorganizowany. Wyodrębniono odcinki tych dróg, z których wody opadowe i roztopowe z powierzchni obwodnicy odprowadzane są poprzez wyloty kanalizacji deszczowej W1 - W46 do wód (rzeki M.) i do ziemi, tj. do rowu melioracyjnego R-50, rowów przydrożnych, rowozbiorników i zbiorników wchodzących w skład infrastruktury drogowej służących do gromadzenia i odprowadzania wód opadowych i roztopowych z powierzchni obwodnicy miasta (...). Właścicielem i zarządcą sieci kanalizacyjnych oraz wylotów kanalizacji deszczowej jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Ł.." Odnosząc powyższe do definicji pojęcia "system kanalizacji otwartej lub zamkniętej" organ uznał, że odprowadzane wody opadowe i roztopowe z drogi krajowej nr 91d oraz drogi krajowej 92a ujęte są zarówno w system zamkniętej, jak i otwartej kanalizacji deszczowej. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem jako system kanalizacji otwartej lub zamkniętej rozumie się "zespół wielu urządzeń, dróg, przewodów itp., funkcjonujących jako całość", natomiast określenie kanalizacja oznacza "zespół urządzeń sanitarnych przeznaczonych do odprowadzania ścieków oraz wód opadowych; też: zespół urządzeń do oczyszczania ścieków". W związku z tym "system kanalizacji otwartej lub zamkniętej", którym posługuje się Prawo wodne należy rozumieć jako zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być zarówno urządzenia kanalizacji deszczowej, jak i ogólnospławnej. Otwarte systemy kanalizacji deszczowej to urządzenia takie jak np. korytka odwadniające, rynsztoki, rynny, rowy, systemy odwodnień i profili dróg, chodników oraz innych powierzchni utwardzonych. Zamknięte systemy kanalizacji deszczowej to rurociągi oraz zamknięte kanały ściekowe wraz ze studzienkami. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r., znak: [...], udzielonego przez Starostę [...] na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr 91d oraz drogi krajowej 92a do rzeki M. wylotami W6, W7 i W8. w ilości 738,36 m3/h, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne. Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502). Zgodnie z art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Z § 6 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych w formie opłaty stałej wynosi 2,50 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych. Opłata za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr 91d oraz drogi krajowej 92a do rzeki M. wylotami W6, W7 i W8 została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 2,50 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 738,36 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,20510000 m3/s. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. podniosła zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i uznanie, że wody opadowe lub roztopowe odprowadzane są za pomocą otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemów kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, a nie powierzchniowo jak to ma miejsce w rzeczywistości oraz art. 268 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez określenie opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w sytuacji powierzchniowego odprowadzania wód i braku otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemów kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. W uzasadnieniu skargi wskazano, że opłatę za usługę wodną uiszcza się wówczas, gdy istnieje system odwodnienia, za pośrednictwem którego następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych natomiast niedopuszczalne jest obciążenie tego rodzaju opłatą w sytuacji braku urządzeń wodnych, które ujmowałyby wodę opadową lub roztopową. Opłata za odprowadzani wód opadowych i roztopowych faktycznie wiąże się ze skutkami opadów atmosferycznych, jednakże obowiązek ich ponoszenia dotyczy ściśle określonych sposobów odprowadzania tych wód. Ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres obowiązku opłatowego do odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych wcześniej już ujętych w określone urządzenia wodne: kanalizacji deszczowej bądź systemy kanalizacji zbiorczej. Urządzenia te bowiem służą przechwytywaniu wód opadowych i roztopowych i ich dalszemu odprowadzaniu do wód. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej bądź kanalizacji zbiorczej jest potwierdzenie, że zostały one wybudowane i oddane do użytku oraz, że funkcjonują realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i ich dalszego odprowadzania do wód. Stanowisko to jest zbieżne z poglądami wyrażanymi w piśmiennictwie administracyjnym, tak między innymi: M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w prawie wodnym, Warszawa 2018 r., s. 41. Powołując takie zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stała się decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. z dnia 25 marca 2019 r. określająca Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 187 zł za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr 91d oraz drogi krajowej 92a do rzeki M. wylotami W6, W7 i W8. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi art. 35 ust. 1 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego, zwykłego, oraz szczególnego korzystania z wód. W myśl art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy Prawo wodne usługi wodne obejmują odprowadzanie do wód lub urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Stosownie do art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy Prawo wodne opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Zgodnie z art. 270 ust. 11 ustawy Prawo wodne opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przez systemy kanalizacji deszczowej rozumie się zbiór urządzeń wodnych, takich jak kanały, rowy, rury, kolektory, przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek ponoszenia opłat nie powstaje w przypadku odprowadzania wód opadowych lub roztopowych bezpośrednio na powierzchnię ziemi. Dopiero istnienie urządzeń wodnych składających się na otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej umożliwia ustalenia opłaty za usługę odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód. Urządzenia te stanowią zatem warunek niezbędny dla ustalenia opłaty. Służą one bowiem przechwytywaniu wód odpadowych lub roztopowych i ich dalszemu odprowadzaniu do wód. Warunkiem natomiast uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej bądź kanalizacji zbiorczej jest potwierdzenie, że zostały one wybudowane i oddane do użytku oraz że funkcjonują realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód (por. M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w nowym prawie wodnym, Warszawa 2018, s. 41). Organ określając opłatę odwołał się do pozwolenia wodnoprawnego z dnia 7 sierpnia 2017 r. udzielonego skarżącej na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Z treści pozwolenia wodnoprawnego wynika, że skarżącej wydano pozwolenie na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z odcinka drogi krajowej nr 91d oraz drogi krajowej 91a w określonych odcinkach do odbiorników (do ziemi i do wód) istniejącymi wylotami W1-W46. W przypadku wylotów W6, W7 i W8 jako odbiornik wskazano rzekę M., a rodzaj wylotu – koniec rowu. W ocenie Sądu takie sformułowanie nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych następuje w ramach urządzeń wodnych - ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Kwestia braku urządzeń wodnych i powierzchniowego odprowadzania wód została podniesiona przez stronę skarżącą zarówno w złożonej reklamacji, jak i w skardze, jednak organ nie ustosunkował się do tego zarzutu, poprzestając na odwołaniu się do pozwolenia wodnoprawnego. Tymczasem faktyczne istnienie urządzeń wodnych składających się na otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej na odcinkach dróg krajowych objętych zaskarżoną decyzją stanowi warunek ustalenia opłaty. O ile bowiem pozwolenie wodnoprawne jest źródłem danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej, o tyle samo jego istnienie nie jest warunkiem wystarczającym do określenia tej opłaty. W ocenie Sądu organ winien wskazać, że w jaki sposób jest faktycznie realizowane pozwolenie wodnoprawne, a systemy zbierania i odprowadzania wód opadowych i roztopowych to obiekty istniejące i eksploatowane. Tymczasem organ definiując w zaskarżonej decyzji otwarte i zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, nie odniósł się do zastanego stanu faktycznego i nie wykazał, za pomocą jakich konkretnie elementów systemów odprowadzane są wody opadowe i roztopowe na danym odcinku. Ponadto nie można tracić z pola widzenia treści art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne, stosownie do którego wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału (art. 271 ust. 6 ustawy Prawo wodne). Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do stwierdzenia, że na tle wykładni przepisu art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne rodzą się wątpliwości interpretacyjne, które skutkują ustalaniem różnych wysokości opłaty stałej. Przepis wskazuje na sposób ustalania wysokości opłaty stałej ustalając ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Zgodnie zaś z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych w formie opłaty stałej wynosi 2,50 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych. O ile przy wyliczaniu wysokości opłaty nie budzi wątpliwości stawka jednostkowa wynikająca z powołanego rozporządzenia, a także czas wyrażony w dniach (365), to takie wątpliwości budzi już natomiast kwestia określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym parametru w postaci maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód. Określając wysokość opłaty stałej organ przyjął za punkt odniesienia maksymalną wartość godzinową (Qmaxh) i – przeliczywszy ją na m3/s – uznał, że jest to wskaźnik, do którego odnosi się art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne. W ocenie Sądu, jest to nieprawidłowe, bowiem dawałoby to podstawę do przyjęcia, że skarżąca może odprowadzać rocznie wodę w ilości będącej iloczynem liczby godzin składających się na 365 dni i maksymalnej godzinowej wartości, podczas gdy jak wynika z pozwolenia wodnoprawnego skarżąca nie może stale, przez cały czas "wykorzystywać" maksymalnej godzinowej wartości, bowiem przekroczy wartość średniodobową i maksymalną roczną. Ustawodawca nie wskazał wprost w art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne, który ze wskaźników zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym (maksymalny godzinowy, średni dobowy czy maksymalny roczny) winien zostać użyty w celu wyliczenia spornej opłaty. W ocenie Sądu, w sytuacji, w której zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty, jest maksymalna ilość odprowadzanej wody na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, w tym maksymalny godzinowy, średniodobowy i maksymalny roczny pobór wody, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którą dla ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik dotyczący zrzutu rocznego (Qmaxroczne). Ten właśnie wskaźnik odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną, a zatem legalną, ilość odprowadzanej wody w skali roku, której może dokonać strona skarżąca. Zastosowanie wskaźnika godzinowego prowadzi zatem do wymierzenia opłaty w wysokości nieodzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a także dopuszczalnego i legalnego odprowadzania wód opadowych i roztopowych. Mając na uwadze brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy, można także zarzucić organowi, że w przedmiotowej sprawie, wykorzystując do ustalenia opłaty stałej za odprowadzanie wód maksymalny godzinowy wskaźnik w pozwoleniu wodnoprawnym, wbrew dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty. Tymczasem warto przypomnieć, że zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepisu § 1 nie stosuje się: jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego (pkt 1) lub w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych (pkt 2). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie występuje żadna z przesłanek wyłączających zastosowanie art. 7a § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze zastrzeżenia budzi jednak nie tylko wysokość spornej opłaty. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 271 ust. 6 ustawy Prawo wodne podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Zważywszy na datę wydania zarówno informacji, jak i zaskarżonej decyzji dotyczących opłaty za rok 2018 (odpowiednio 13 lutego i 25 marca 2019 r.), wątpliwości budzić sposób określenia dat płatności poszczególnych rat opłaty. Jeśli więc art. 271 ust. 6 Prawa wodnego przewiduje płatność opłaty stałej w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału, to wydając zarówno informację, i decyzję administracyjną za rok 2018 odpowiednio w dniach 13 lutego i 25 marca 2019 r. nie można zasadnie żądać od podmiotu zobowiązanego zapłacenia drugiej i kolejnych rat w tym samym terminie, tj. 14 dni od doręczenia informacji. W tym zakresie co najwyżej może mieć zastosowanie reguła wyrażona w powołanym wyżej art. 271 ust. 6 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym płatność ta winna nastąpić nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału jednak roku 2019 a nie 2018. Za zastosowaniem takiej wykładni przemawia również art. 7a § 1 k.p.a. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ nie wyjaśnił należycie okoliczności faktycznych sprawy, które warunkują podleganie obowiązkowi uiszczania opłaty za odprowadzanie wód, a także art. 7a § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości odprowadzania wód. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu wyroku. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na mocy art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 190 zł składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 90 zł ustalone na mocy § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). A.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło