II SA/Wa 549/19

WyrokWSA w Warszawie2019-08-13

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Konrad Łukaszewicz, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może odmówić udostępnienia informacji publicznej w postaci uchwał rady nadzorczej oceniających sprawozdania zarządu, sprawozdań rady nadzorczej z oceny oraz planów finansowych, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli nie wykaże w sposób przekonujący, że informacje te posiadają wartość gospodarczą i podjęto niezbędne działania w celu zachowania ich poufności?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli nie wykaże w sposób przekonujący, że informacje te posiadają wartość gospodarczą i podjęto niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W przypadku, gdy spółka nie wyjaśniła, czy ujawnienie danych historycznych wpłynie na jej sytuację, ani czy są to te same dane, które zostały już udostępnione w sprawozdaniu podlegającemu ocenie walnego zgromadzenia, odmowa udostępnienia informacji jest nieuzasadniona.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do PGNiG S.A. o udostępnienie uchwał Rady Nadzorczej dotyczących oceny sprawozdań zarządu PGNiG Technologie S.A. (finansowych i z działalności za lata 2014-2016), sprawozdań z wyników tej oceny oraz planów finansowych na lata 2014-2017. PGNiG S.A. odmówiło udostępnienia tych informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy i wartość gospodarczą dokumentów. Stowarzyszenie wniosło skargę, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej i nieuczciwej konkurencji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant ref. Stażysta Paulina Lichowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję PGNiG S.A. z siedzibą w [...] z [...] stycznia 2019 r. (nr [...]) o odmowie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Stowarzyszenie w piśmie z 12 kwietnia 2017 r. zwróciło się do PGNiG S.A. z siedzibą w [...] o udostępnienie m. in. 1) uchwał Rady Nadzorczej w przedmiocie oceny sprawozdań zarządu Spółki PGNiG Technologie S.A (finansowych oraz z działalności za lata 2014-2016), 2) sprawozdań z wyników tej oceny, składanych walnemu zgromadzeniu przez radę nadzorczą, 3) planów finansowych PGNiG Technologie S.A. tworzonych na lata 2014-2017 (pkt 5 i pkt 7 wniosku). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 371/17 uwzględniającym skargę Stowarzyszenia na bezczynność Spółki w rozpatrzeniu tego wniosku, podał, że informacje objęte pkt 5 i 7 wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowią informacje publiczne, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz pkt 5 lit. e ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429) i w związku z tym podlegają udostępnieniu w trybie przewidzianym w tej ustawie. Sąd dodał, że roczne sprawozdania finansowe oraz sprawozdania z działalności podlegają udostępnieniu na podstawie przepisów ustawy o KRS oraz o rachunkowości. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo decyzją z [...] lutego 2018 r. wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówiło stowarzyszeniu udostępnienia spornych informacji, podnosząc że stanowią one dla niej wartość gospodarczą i podlegają ochronie przed dostępem osób trzecich. Ta decyzja została uchylona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 550/18. Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie Spółka odmawiając udostępnienia żądanych informacji "pominęła całkowicie aspekt materialny" tajemnicy przedsiębiorcy. Zaskarżoną do Sądu decyzją Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. z siedzibą w [...] odmówiło Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] udostępnienia: 1) uchwał Rady Nadzorczej zawierających oceny sporządzonych przez zarząd Spółki PGNiG Technologie S.A. sprawozdań finansowych oraz z działalności Spółki za lata 2014-2016, 2) sprawozdań Rady Nadzorczej z wyników tej oceny, składanych walnemu zgromadzeniu, 3) planów finansowych PGNiG Technologie S.A. tworzonych na lata 2014-2017, powołując się na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. W uzasadnieniu decyzji Spółka podała, że PGNiG Technologie S.A. (którego jest jedynym akcjonariuszem), jest spółką prawa handlowego, która prowadzi działalność gospodarczą w dziedzinie kompleksowej realizacji inwestycji, produkcyjnej oraz serwisowej. Uchwały rady nadzorczej w przedmiocie oceny sprawozdań zarządu (z działalności oraz finansowych) oraz pisemne sprawozdania rady nadzorczej z wyników oceny sprawozdań zarządu są wewnętrznymi dokumentami PGNiG Technologie, które są przekazywane PGNiG S.A. z uwagi na strukturę właścicielską. W dokumentach tych znajdują się dane finansowe Spółki PGNIG Technologie S.A., w tym informacje o rentowności (nierentowności) poszczególnych jej sektorów, których ujawnienie mogłoby "potencjalnie ograniczyć chęć współpracy kontrahentów ze Spółką", a w konsekwencji narazić Spółkę na straty. Ujawnienie jej planów finansowych tworzonych na lata 2014-2017, które zawierają poszczególne wydatki i przychody, mogłoby zostać wykorzystane przez inne, konkurencyjne podmioty gospodarcze na rynku, np. przy kalkulacji ceny za usługi. PGNiG S.A. dodała, że podjęła niezbędne działania w celu zachowania w poufności tych informacji. Spółka powołała się na Regulamin Zasad Ochrony Informacji, stanowiący załącznik do Polityki bezpieczeństwa informacji w Grupie Kapitałowej PGNiG S.A. (zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu Spółki PGNiG S.A. z [...] marca 2015 r.) i wyjaśniła, że sporne informacje są chronione przed dostępem osób trzecich (dostęp do nich posiada ograniczone grono pracowników Spółki). Spółka dodała, że plany ekonomiczno-finansowe, w tym zatwierdzone plany działalności PGNiG S.A. i spółek zależnych, raporty zawierające przetworzone dane finansowe prezentowane dla władz spółki oraz informacje o sytuacji ekonomiczno-finansowej spółek GK PGNiG S.A. zostały wymienione w "Wykazie rodzajów informacji wrażliwych występujących w zakresie działania PGNiG S.A. podlegających szczególnej ochronie". Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję PGNiG S.A. z siedzibą w [...] z [...] stycznia 2019 r. zarzuciło, że została ona wydana z naruszeniem art. 61 ust. 1 Konstytucji, art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, art. 11 ust. 4 ustawy o nieuczciwej konkurencji i art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie stwierdziło, że Spółka nieprawidłowo przyjęła (i uzasadniła), że sporne informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, nie wskazała, "jak ujawnienie danych historycznych będzie wpływać na sytuację Spółki". Stowarzyszenie dodało, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej ograniczenie jawności (dostępu do informacji publicznej) ma charakter wyjątku i w związku z tym obowiązkiem podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji było wykazanie, dlaczego w rozpatrywanym przypadku ten wyjątek ma zastosowanie. PGNiG S.A. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny, czy Spółka PGNiG S.A. mogła odmówić udostępnienia 1) uchwał rady nadzorczej zawierających ocenę sprawozdań zarządu z działalności Spółki PGNiG Technologie S.A. oraz sprawozdań finansowych (za lata 2014-2016), 2) sprawozdań rady nadzorczej o wynikach tej oceny, 3) planów finansowych PGNiG Technologie S.A. na lata 2014-2017, powołując się na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Należy przypomnieć, że PGNiG S.A. w zaskarżonej decyzji o odmowie udostępnienia tych informacji stwierdziła, że te informacje posiadają dla niej wartość gospodarczą i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Argumentowała, że oceny sprawozdań z działalności spółki oraz sprawozdań finansowych, dokonywane przez radę nadzorczą oraz składane walnemu zgromadzeniu przez radę nadzorczą pisemne sprawozdania z wyników tej oceny zawierają dane finansowe spółki PGNiG Technologie S.A. (w tym np. informacje o nierentowności poszczególnych sektorów), których ujawnienie mogłoby narazić ją na straty. Zdaniem Spółki wyłączeniu o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy podlegają również plany inwestycyjne Spółki tworzone na lata 2014-2017. Zawierają one bowiem informacje, które mogłyby być wykorzystane przez formy konkurencyjne przy kalkulacji kosztów za oferowane usługi. Według art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że tajemnicę przedsiębiorcy definiuje się przez odwołanie do art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w którym używa się pojęcie "tajemnicy przedsiębiorstwa" i według którego tajemnica przedsiębiorstwa to nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których podjęto niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Odwołanie się na gruncie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej do art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest uprawnione, ponieważ, co oczywiste, w art. 11 ust. 4 tej drugiej ustawy pojęcie przedsiębiorstwa zostało użyte w znaczeniu podmiotowym (przedsiębiorca), a nie przedmiotowym. W świetle tego przepisu, określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, dotyczącym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą; po drugie, są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej; po trzecie, przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Z przepisów k.s.h. wynika, że sprawozdania zarządu z działalności Spółki oraz sprawozdania finansowe za ubiegły rok obrotowy podlegają ocenie rady nadzorczej w zakresie ich zgodności z księgami i dokumentami i ze stanem faktycznym. O wynikach tej oceny rada nadzorcza informuje corocznie walne zgromadzenie akcjonariuszy, w formie pisemnego sprawozdania (art. 382 § 3 k.s.h.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po zapoznaniu się z informacjami objętymi wnioskiem skarżącego Stowarzyszenia stwierdza, że Spółka w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazała na okoliczności (informacje), wymagające jej zdaniem ochrony, które jednak te materiały nie zawierają. Trzeba przypomnieć, że PGNiG S.A. stwierdziła, że w dokumentach tych znajdują się dane finansowe Spółki PGNIG Technologie S.A., w tym informacje o rentowności (nierentowności) poszczególnych jej sektorów, których ujawnienie mogłoby "potencjalnie ograniczyć chęć współpracy kontrahentów ze Spółką", a w konsekwencji narazić Spółkę na straty. Spółka nie wyjaśniła również, czy są to te same dane, które zostały udostępnione w sprawozdaniu podlegającemu ocenie walnego zgromadzenia, czy też w tych dokumentach znajdują się jakieś treściowo inne informacje, które podlegają ochronie. Wypada podkreślić, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany prawomocnym wyrokiem z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 371/17 uwzględniającym skargę Stowarzyszenia na bezczynność Spółki w rozpatrzeniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W wyroku tym Sąd uznał, że informacje objęte zaskarżoną decyzją stanowią informację publiczną. Prowadzi to do wniosku, że powoływanie się przez Spółkę na obecnym etapie postępowania na to, że są to wewnętrzne dokumenty PGNiG Technologie, które są przekazywane PGNiG S.A. nie jest uzasadnione. Przedstawione okoliczności prowadzą do wniosku, że skarga Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] jest uzasadniona. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło