VII SA/Wa 1999/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W B na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę I. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako [...]WINB) w całości uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako PINB) z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] i orzekł o zobowiązaniu W B, A G i L S do wykonania w terminie do dnia 30 kwietnia 2015 r., w budynku mieszkalnym konstrukcji drewnianej, zlokalizowanym na działce nr ew. [...] w [...], od strony działki [...], w części parterowej budynku, ściany oddzielenia przeciwpożarowego, pełnej, bez otworów okiennych, na własnym fundamencie, opartym na konstrukcji nośnej, o klasie odporności REI 60, o grubości jednej cegły tj. 25 cm, z cegły ceramicznej pełnej na zaprawie klasy 5. Skarga na powyższą decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 212/15. II. Wnioskiem z dnia 15 maja 2017 r., ostatecznie sprecyzowanym pismem z dnia 31 maja 2017 r., W B (dalej jako Skarżący) wniósł do [...]WINB w [...] o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2015 r. Wskazał na podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej jako k.p.a.). Podniósł, iż współwłaścicielem nieruchomości, co do której orzeczono obowiązek wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, jest również Gmina [...]. Jest to okoliczność nowa, nieznana organowi w dniu orzekania, jednakże w tym dniu istniejąca. Wnioskodawca oświadczył, iż dowiedział się o tym fakcie w dniu 16 lipca 2015 r., z postępowania spadkowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...]. III. [...]WINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania. Wskazał, iż wniosek o wznowienie postępowania powinien zostać złożony w terminie jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się przez stronę o przyczynie uzasadniającej wznowienie. Jako że Skarżący wskazał, iż o przyczynie wznowienia dowiedział się w dniu 16 lipca 2015 r., to w tej sytuacji wniosek złożył z przekroczeniem terminu ustawowego, co obligowało organ do odmówienia wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia już na wstępnym etapie. IV. Zażaleniem z dnia 19 czerwca 2017 r. Skarżący zakwestionował postanowienie [...]WINB w całości. Wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2404/11. V. Po rozpatrzeniu zażalenia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako GINB), postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...]WINB. Organ zauważył, iż w sprawie jest bezsprzeczne, co wynika wprost z oświadczenia Skarżącego, że wniosek został złożony z naruszeniem miesięcznego terminu przewidzianego na takie działanie. Ponadto organ wskazał, iż brak wiedzy i świadomości Skarżącego co do istotności danego dowodu nie może mieć znaczenia w sprawie. Świadomość ta nie może wpływać na zachowanie terminu. GINB zauważył także, iż o tym, czy zachodzą podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, uprawniony jest właściwy organ. VI. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie W B wskazał, iż nie przekroczył terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ nie miał świadomości, iż okoliczność ta ma w sprawie znaczenie. Ponadto ponownie przywołał wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2404/11 w myśl którego regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu - tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach, jeżeli żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., to bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ będzie zmuszony wznowić postępowanie. Organy nie powinny poprzestać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez skarżącego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., ale w kontekście zebranego materiału dowodowego powinny rozważyć, czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu oraz dać tym rozważaniom wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VII. Skarga jest niezasadna. Przypomnieć na wstępie należy, iż uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego procedura wznowienia postępowania przebiega dwuetapowo. Pierwszy, jej wstępny etap, polega na zbadaniu, czy podanie o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy wskazuje podstawy z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Spełnienie tych przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co z kolei następuje w drodze postanowienia, stosownie do treści art. 149 § 1 k.p.a. To postanowienie stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ drugiego etapu postępowania, w ramach którego badane są przyczyny wznowienia oraz sprawa rozstrzygana jest co do istoty - art. 149 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie Sąd nie ma wątpliwości, iż wniosek o wznowienie postępowania z przyczyn polegających na wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, jednak nieznanych organowi, który decyzję wydał, został złożony z naruszeniem ustawowego terminu. Słusznie wskazały organy obu instancji, iż Skarżący, mając pełną wiedzę o tej okoliczności (tj. współwłasności działki nr ew. [...]) najpóźniej z chwilą zakończenia postępowania spadkowego, wniosek o wznowienie postępowania złożył po upływie blisko 2 lat od momentu, w którym dowiedział się o tej podstawie wznowienia postępowania. Z tej już przyczyny odmowa wszczęcia postępowania o wznowienie na wniosek Skarżącego była uzasadniona. W tym względzie istotne jest bowiem powzięcie przez niego wiedzy o przyczynie wznowienia postępowania i nie złożenie w terminie stosownego wniosku. Czym innym jest natomiast ocena tej okoliczności (tj. przesłanki wznowienia) pod względem celowości, potrzeby bądź konieczności jej wykorzystania w ramach procedury wznowienia postępowania. W ocenie Sądu, Skarżący nie może uniknąć negatywnych konsekwencji naruszenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, motywując to brakiem wiedzy, iż przyczyna, o której się dowiedziała blisko 2 lata przed złożeniem wniosku może być dla sprawy istotna. Odnosząc się natomiast do przywołanego przez Skarżącego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócić należy uwagę na zasadniczą odmienność stanów faktycznych pomiędzy sprawą niniejszą, a tą rozpatrywaną przez NSA, zwłaszcza co do powoływanych w nich przesłanek wznowienia postępowania. Podkreślenia wymaga, iż wznowienie postępowania, w myśl 147 zd. 1 k.p.a. następuje na wniosek strony bądź z urzędu. Mając to na uwadze, Sąd nie podziela argumentacji Strony, iż w każdej sytuacji powołania się przez nią na przesłankę wznowienia postępowania inną niż te wymienione w art. 147 zd. 2 k.p.a., a więc wyłączające tryb wznowienia z urzędu, organ ma bezwzględny obowiązek wznowić postępowanie, niezależnie od dochowania przez stronę wymogów prawnych trybu wnioskowego (terminu). Takie podejście stanowiłoby w istocie zaprzeczenie przepisom określającym termin dla strony na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania, co przy uwzględnieniu istoty zasady trwałości decyzji ostatecznych określonej w art. 16 § 1 k.p.a., a także istnienia uzasadnionych oczekiwań właścicieli sąsiedniej nieruchomości co do realizacji decyzji [...]WINB z dnia [...] lutego 2015 r. w kwestii bezpieczeństwa przeciwpożarowego, nie może mieć miejsca. Niezależnie od powyższego, niejako na marginesie powyższych rozważań, Sąd wskazuje także, iż Skarżący składał już wcześniej wniosek o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. We wniosku z dnia 24 lutego 2015 r. wskazywał, iż postępowanie winno zostać wznowione z uwagi na to, iż wybudowanie muru oddzielenia przeciwpożarowego będzie kolidować z możliwością wyjazdu z nieruchomości sprzętem rolniczym, a organy nie miały świadomości o tym, że prowadzi on gospodarstwo rolne. Ostatecznie, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., [...], GINB uchylił decyzję [...]WINB odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2015 r. i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. W decyzji tej, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazano, iż jeżeli decyzja objęta wnioskiem o wznowienie postępowania była przedmiotem kontroli sądowej, zaś okoliczności na które powołuje się strona żądając wznowienia postępowania znane były organowi i sądowi w dacie orzekania, to nie ma podstaw do skutecznego, ponownego wnioskowania o wznowienie postępowania administracyjnego. Na tle powyższego Sąd wskazuje zatem, iż z akt administracyjnych w sposób oczywisty wynika, że gmina [...] jest wymieniona jako współwłaściciel działki nr ew. [...] w [...]. Wniosek taki niezbicie wypływa ze znajdującego się w aktach administracyjnych skróconego wypisu skorowidza działek ewidencyjnych (por. k. 6 akt administracyjnych nr [...]). Niezależnie więc od podstaw rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu, okoliczność ta musiała być znana WSA w Białymstoku, który badał skargę W B na decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. prawomocnie ją oddalając (vide wyrok z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 212/15). W powyższej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Na mocy art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozstrzygnięta na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.