II SA/Po 226/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-08-22
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy otwory wentylacyjne w budynku inwentarskim, wybudowanym w granicy działki przed 1 stycznia 1995 r., mogą być uznane za otwory okienne w rozumieniu przepisów o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a tym samym czy ich usytuowanie narusza przepisy dotyczące odległości od granicy działki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że otwory wentylacyjne w budynku inwentarskim, ze względu na ich funkcję i wygląd, nie mogą być uznane za otwory okienne w rozumieniu przepisów. Nawet jeśli budynek inwentarski jest traktowany jako budynek gospodarczy, przepisy dopuszczały jego sytuowanie przy granicy działki, pod warunkiem braku okien i drzwi w ścianie granicznej. W przypadku otworów wentylacyjnych, ich główną funkcją jest wentylacja, a nie oświetlenie czy widok, co odróżnia je od otworów okiennych. Ponadto, brak dokumentacji technicznej dla budynku wybudowanego przed 1 stycznia 1995 r. nie przesądza o jego nielegalności, a domniemanie legalności budowy jest wzmacniane przez upływ czasu i brak kwestionowania stanu faktycznego przez sąsiadów oraz organy nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego 11 otworów wentylacyjnych w budynku inwentarskim T. P., zlokalizowanym przy granicy działki skarżącej. Skarżąca kwestionowała legalność tych otworów, twierdząc, że są one otworami okiennymi i naruszają przepisy dotyczące odległości od granicy działki, a także podnosiła kwestię uciążliwości zapachowej. Organy administracji miały trudności ze zgromadzeniem dokumentacji dotyczącej budowy budynku z 1981 r. (lub 1979 r./1984 r. według różnych ustaleń).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant: st. sekr. sąd. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a."), umorzył postępowanie administracyjne dotyczące istniejących otworów wentylacyjnych o wymiarach 20 x 30 cm w ilości 11 sztuk w budynku inwentarskim T. P. zlokalizowanym na działce o nr ewidencyjnym [...] w [...], stycznej z działką o nr ewidencyjnym [...] należącą do D. M., na której to działce realizowany jest budynek mieszkalny.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wpłynął do niego wniosek P. M. o skontrolowanie legalności usytuowania 11 otworów w chlewni na działce o nr [...], gmina S., należącej do T. P.. Przeprowadzona kontrola potwierdziła istnienie otworów wentylacyjnych w budynku inwentarskim o wymiarach 20 x 30 cm w ilości 11 sztuk. Budynek inwentarski został wybudowany w 1981 r., co zostało udowodnione i potwierdzone w rejestrach posiadanych przez Starostwo Powiatowe w M., lecz niestety nie odnaleziono dokumentacji technicznej, która mogłaby wskazywać, że zrealizowany budynek inwentarski wykonano zgodnie z zatwierdzonym projektem.
Zdaniem organu I instancji brak wskazanego dowodu stanowi podstawę do rozpatrzenia podnoszonej kwestii zgodnie z obowiązującymi przepisami. Usytuowanie otworów wentylacyjnych w obiekcie musi spełniać wymogi określone w Rozdziale 11, § 110 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). § 12 tego rozporządzenia nie ma zastosowania zdaniem organu do otworów wentylacyjnych, a jedynie otworów okiennych i drzwiowych. Ponadto istniejące otwory wentylacyjne są oddalone od ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi budowanego budynku mieszkalnego D. M. w odległości 12 m.
W odwołaniu z dnia [...] r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego D. M. wskazała, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzupełnieniu odwołania z dnia [...] r. D. M. i P. M. podnieśli, że fakt nieodnalezienia dokumentacji budynku gospodarczego nie oznacza, że budynek ten nie musiał być zgodny z przepisami budowlanymi obowiązującymi w dacie jego budowy, a mówiącymi o ochronie uzasadnionych interesów osób trzecich.
Wskazano również, że badanie "uciążliwości zapachów" jest w kompetencji organów nadzoru budowlanego. Brak norm w tym zakresie nie zwalnia bowiem organów nadzoru budowlanego od badania uciążliwości zapachów w inny sposób, np. przez przesłuchanie sąsiadów. Dla stwierdzenia uciążliwości zapachu nie jest konieczne istnienie norm określających dopuszczalny poziom substancji zapachowych, wystarczy stwierdzenie, iż zapach jest uciążliwy dla konkretnej osoby lub kręgu osób.
Dalej podniesiono, że otwory w budynku inwentarskim, w którym sąsiad zajmuje się produkcją trzody chlewnej służą do wentylacji grawitacyjnej (poziomej) i są otworami okiennymi. Organ wadliwie wywiódł, że wskazane otwory wentylacyjne nie są otworami okiennymi w rozumieniu § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D. M. z dnia [...] r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył w całości postępowanie administracyjne.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z pismem Wydziału Promocji, Rozwoju, Budownictwa i Zamówień Publicznych Starostwa Powiatowego w M. z dnia [...] r., w zasobach archiwalnych zarejestrowano w roku 1981 udzielenie pozwolenia nr [...] z dnia [...] r. na budowę budynku inwentarskiego o powierzchni zabudowy 160 m2. Wydruk z Systemu Informacji Przestrzennej powiatu [...], wykonany w skali 1:500, a znajdujący się w aktach sprawy, dowodzi, że na działce należącej do T. P. położony jest budynek inwentarski o rzeczonej powierzchni (5 m x 32,5 m). Wskazane pozwolenie wydano więc wobec tego budynku. Choć z uwagi na upływ czasu nie znajduje się już ono w posiadaniu organu administracji architektoniczno-budowlanej, informacja o jego wydaniu jest wystarczająca do uznania, iż przedmiotowy budynek inwentarski został wybudowany legalnie. Nie ma również podstaw do twierdzenia, iż pozwolenie to, jak również budynek powstały na jego mocy, naruszały przepisy obowiązującego wówczas prawa budowlanego, w tym przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., nr 17, poz. 62; dalej: "Rozporządzenie z 1980 r.").
W tym kontekście organ odwoławczy wyjaśnił, że treść wskazanego rozporządzenia określa odległość od granicy działki, którą należy zachować przy stawianiu budynków gospodarczych (§ 12). W opinii organu pojęcie "budynku gospodarczego" oraz "budynku inwentarskiego" nie są pojęciami tożsamymi, kwestie ich dotyczące zostały bowiem przez ustawodawcę unormowane w oddzielnych przepisach prawnych. Wobec budynków inwentarskich wskazane Rozporządzenie określa odległość takowych obiektów od innych budynków (§ 14) i nie zakazuje stawiania ich na granicy działki. W związku z powyższym należało stwierdzić, że na gruncie prawa obowiązującego w momencie wydania pozwolenia na budowę rzeczonego budynku inwentarskiego nie istniał przepis zakazujący wykonania owej inwestycji na granicy działek nr [...] i [...].
W dalszej kolejności wyjaśniono, że definicja "otworu okiennego", wskazana w odwołaniu przez skarżącą, różni się od definicji wypracowanej przez orzecznictwo sądów administracyjnych. W języku potocznym za otwór okienny uznaje się otwór w ścianie budynku umożliwiający dostęp światła do wnętrza budynku, jak również widok na zewnątrz budynku. Taką samą funkcję pełni wypełnienie otworu okiennego w postaci okna, chroniąc dodatkowo wnętrze budynku przed czynnikami atmosferycznymi. Zarówno okno, jaki i otwór okienny pełnia tę samą zasadniczą funkcję związaną z zapewnieniem dostępu światła i widoku. Z wykładni językowej wynika zatem, że funkcja otworu okiennego i okna jest tożsama, natomiast otwór okienny nie jest zabudowany oknem. W związku z tym stwierdzić należy, iż funkcją pozwalającą zakwalifikować dany otwór jako "otwór okienny" jest zapewnienie dostępu światła i widoku. Otwór okienny nie pełni zatem jedynie funkcji wentylacji, taka jest zaś wyłączna funkcja otworów znajdujących się w przedmiotowym budynku inwentarskim. Według organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, iż rzeczone otwory nie mają charakteru otworów okiennych, ich zadaniem nie jest bowiem dostarczanie światła bądź zapewnianie odpowiedniego widoku wewnątrz budynku. Organ I instancji w swojej decyzji przyjął zatem zasadnie, iż przepisy § 12 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie znajdują dla przedmiotowego budynku inwentarskiego zastosowania.
Dalej wyjaśniono, że budynki inwentarskie przeznaczone dla inwentarza żywego muszą spełniać szczególne wymagania zawarte w przepisach prawa. Zgodnie z § 110 Rozporządzenia z 2002 r., w pomieszczeniu przeznaczonym dla inwentarza żywego należy zapewnić wymianę powietrza wymaganą dla określonego gatunku i grupy zwierząt. T. P. był zatem obligowany do posiadania takowej wentylacji w należącym do niego budynku inwentarskim, który to obowiązek zrealizował.
Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu kwestii uciążliwego zapachu wskazano, że nie istnieją normy określające dopuszczalny poziom substancji zapachowych w powietrzu i kwestia ta nie podlega ocenie i decyzji organu nadzoru budowlanego. Immisje tego rodzaju, w zależności od woli stron, mogą być jednak przedmiotem postępowania cywilnego.
Końcowo podkreślono, że stwierdzając bezprzedmiotowość, organ umarza postępowanie w całości lub części, wobec czego sentencja decyzji nie może ograniczać się jedynie do słowa "umarzam". Organ musi bowiem określić, czy postępowanie zostaje umorzone w całości, czy też w części (art, 105 § 1 K.p.a.). Wobec tego [...]WINB orzekł kasacyjno-reformatoryjnie o umorzeniu postępowania administracyjnego w całości.
W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 105 K.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, 2) niezastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 5-6 i ust. 2 oraz art. 40 ustawy Prawo Budowlane z 1974 r. oraz § 12 i 13 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., 3) błędne zinterpretowanie i niesłuszne zastosowanie § 14 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. i § 110 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodała, że sama informacja, iż pozwolenie na budowę było wydane, przy jednoczesnym braku samego dokumentu oraz braku dokumentacji technicznej budynku nie jest podstawą do przyjęcia tezy, że budynek powstał zgodnie z obowiązującymi przepisami, z zachowaniem warunków technicznych. Stanowisko WINB w tej sprawie jest oparte na domysłach, a nie na faktach i przepisach. Wiedząc, że budynek powstał legalnie, bo wydano pozwolenie na budowę, należałoby zbadać, czy spełnia wymogi obowiązujących wówczas przepisów, czy w trakcie budowy lub w późniejszej eksploatacji nie doszło do ingerencji, odstępstw niezgodnych z przepisami i warunkami technicznymi.
Następnie skarżąca podkreśliła, że kwestię lokalizacji budynków względem granicy działek regulują § 12 oraz § 13 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., a nie § 14 jak przyjął organ odwoławczy. Budynek inwentarski jest bowiem budynkiem gospodarczym w rozumieniu tego rozporządzenia.
Końcowo wskazano, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się na § 110 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r., a budynek powstał w 1981 r. Organ przywołał zatem przepisy, które nie obowiązywały w czasie realizacji budynku.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku P. M. o zbadanie legalności budynku chlewni na działce nr [...] w [...], który został posadowiony przy granicy z działką nr [...] i od strony tej działki posiada w ścianie 11 otworów wentylacyjnych (k. 1 i 2 akt adm. organu I instancji). Podczas przeprowadzonej kontroli w dniu [...] r. organ I instancji ustalił, że na działce nr [...] w [...] przy granicy z działką o nr [...] znajduje się budynek inwentarski. W jego ścianie granicznej znajduje się 11 otworów o wymiarach ok. 20 x 30 cm, które pełnią funkcję wentylacyjną (nawiewy). Budynek powstał w 1979 r. i jego inwestorem był M. P.. Obecny właściciel budynku T. P. w dniu kontroli nie posiadał projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie którego wybudowany sporny budynek. Obecny podczas kontroli inwestor oświadczył, że otwory wentylacyjne w ścianie granicznej istniały od samego początku i są wykonane zgodnie z projektem budowlanym (k. 15 akt adm. organu I instancji). W toku postępowania dowodowego organ I instancji wystąpił więc do Starostwa Powiatowego w M. o udzielenie informacji, czy w prowadzonym przez ten organ archiwum znajduje się dokumentacja związana z budową spornego budynku, tj. pozwolenie na budowę i dokumentacja techniczna (k. 17 akt adm. organu I instancji). W odpowiedzi uzyskano informację, że w zasobach archiwalnych na działkę nr [...] w [...] zarejestrowano udzielenie pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego z dnia [...] r., nr [...], o kubaturze 788 m3 i powierzchni zabudowy 160 m2, którego budowę ukończono w grudniu 1984 r., jednakże Starostwo nie jest w posiadaniu tej dokumentacji (k. 18 akt adm. organu I instancji). W toku postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Archiwum Państwowego w P. o wskazanie, czy w jego zasobach znajdują się dokumenty związane z budową przedmiotowego budynku inwentarskiego (k. 23 akt adm. organu II instancji), jednakże przeprowadzona kwerenda nie doprowadziła do odnalezienia dokumentów (k. 31 akt adm. organu II instancji). Organ odwoławczy wezwał również T. P. do przekazania projektu budowlanego spornego budynku, o ile takowy znajduje się w jego posiadaniu (k. 24 akt adm. organu II instancji). Z akt sprawy wynika, że wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Mając na uwadze wyżej opisane okoliczności faktyczne sprawy, zdaniem Sądu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie umorzył w całości postępowanie administracyjne w opisanej na wstępie sprawie.
W tym kontekście w pierwszej kolejności wskazać należy, że choć organy nadzoru budowlanego podjęły wszelkie możliwe starania by zgromadzić dokumentację związaną z budową wskazanego budynku, z przyczyn od nich niezależnych okazało się to niemożliwe. Niemniej jednak, skoro ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nie zawierała odpowiednika art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., poz. 1409 ze zm.), to obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących budowy obiektu budowlanego nie odnosi się do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., a więc przed 1 stycznia 1995 r., jako do robót budowlanych wykonanych przed tą datą. Okoliczność ta jest istotna z tego względu, że inaczej należy oceniać postępowanie organów nadzoru budowlanego zmierzające do ustalenia, czy do budowy obiektu budowlanego doszło na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji wzniesienia obiektu budowlanego przed dniem 1 stycznia 1995 r. aktualny właściciel tego obiektu nie musi bowiem przechowywać decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś brak możliwości okazania takiej decyzji sam w sobie nie oznacza jeszcze, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 928/17, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym niemniej, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na działkę nr [...] w [...] zarejestrowano w Starostwie Powiatowym udzielenie pozwolenia na budowę z dnia [...] r., o nr [...], dotyczącego budynku inwentarskiego o kubaturze 788 m3 i powierzchni zabudowy 160 m2. Z kolei wydruk z Systemu Informacji Przestrzennej powiatu [...], wykonany w skali 1:500 dowodzi, że na działce należącej do T. P. znajduje się budynek inwentarski o takiej powierzchni (5 m x 32,5 m; k. 20 akt adm. organu I instancji). Zasadne jest więc przyjęcie, że przedmiotowy budynek inwentarski zrealizowano w opraciu o opisane wyżej pozwolenie na budowę.
Z informacji uzyskanych ze Starostwa Powiatowego w M. wynika również, że zakończenie robót przy spornym budynku inwentarskim nastąpiło w grudniu 1984 r. Co prawda przyjęcie zgłoszenia o zakończeniu robót nie może być uznane za niepodważalny dowód zgodności budowy z przepisami budowlanymi, w tym techniczno-budowlanymi, jednakże nie można tego faktu pozbawiać jakiegokolwiek znaczenia prawnego. Zdaniem Sądu inwestorowi, który po zgłoszeniu zakończenia budowy zaczął bez zastrzeżeń ze strony właściwego organu nadzoru budowlanego użytkować wskazany budynek, służy co najmniej domniemanie faktyczne co do zgodności wykonania obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi oraz projektem budowlanym.
Co więcej, wprawdzie upływ czasu nie wywiera wpływu na ocenę legalności wykonanych obiektów budowlanych, to jednak wskazać należy, że od momentu zakończenia budowy obiektu, tj. od grudnia 1984 r., przez blisko 35 lat właściciele działki sąsiedniej nie kwestionowali legalności jego posadowienia w granicy, ani legalności usytuowania otworów wentylacyjnych w ścianie granicznej. To samo należy odnieść do organów nadzoru budowlanego. Sama skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość w 2008 r., jednak dopiero po około 10 latach od nabycia zaczęla podnosić kwestię legalności otworów wentylacyjnych, nie wskazując jednocześnie na żadne znane jej okoliczności ich powstania i tylko ogólnikowo podważając ich legalność.
Choć więc z uwagi na upływ czasu dokumentacja związana z budową spornego obiektu nie znajduje się już w posiadaniu organu administracji architektoniczno-budowlanej, zdaniem Sądu wszystkie wskazane okoliczności są wystarczającą podstawą do uznania, iż został on wybudowany legalnie. Z kolei z ustaloną w sprawie okolicznością, że inwestor otrzymał decyzję o pozwoleniu na budowę budynku inwentarskiego z dnia [...] r., dopóki nie wyeliminowano jej z obrotu prawnego, niewątpliwie wiąże się domniemanie, że została ona wydana zgodnie z prawem (art. 6 K.p.a.).
Za domniemaniem faktycznym, że przedmiotowy budynek inwentarski wybudowano zgodnie z przepisami i projektem budowlanym przemawia również fakt, że przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie jego budowy przewidywały możliwość budowy budynku inwentarskiego w granicy z działką sąsiednią.
Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że organ I instancji wadliwie powołał się na przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), albowiem w dacie budowy spornego budynku inwentarskiego obowiązywały przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62). Zasadnie również strona skarżąca wskazała, że przepisy wskazanego rozporządzenia traktujące o odległości budynków mieszkalnych i gospodarczych od granicy działki, miały zastosowanie również do budynków inwentarskich. W § 14 rozporządzenia mowa jest bowiem o budynkach inwentarskich, stodołach, suszarniach "oraz podobnych budynkach gospodarczych" co niewątpliwie świadczy o tym, iż na gruncie rozporządzenia budynek inwentarski był rodzajem budynku gospodarczego. Również z § 16 pkt 5 wynika, że budynek przeznaczony dla inwentarza żywego był budynkiem dla celów gospodarczych.
W konsekwencji, czego nie wskazał organ odwoławczy, w stosunku do spornego budynku inwentarskiego zastosowanie mógł znaleźć § 13 wskazanego rozporządzenia z 1980 r., który dopuszczał sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudniłoby to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto było zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Co przy tym istotne, na terenach zabudowy zagrodowej w indywidualnych gospodarstwach rolnych zgodę na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy wyrażał terenowy organ administracji państwowej, właściwy w sprawach pozwoleń na budowę (§ 13 ust. 1). Nie można wobec tego wykluczyć, że organ, który wydał pozwolenie na budowę budynku inwentarskiego z dnia [...] r. o nr [...], wyraził przy tym zgodę na usytuowanie wskazanego budynku bezpośrednio przy granicy z działką nr [...]. Konstatacji tej nie zmienia fakt, że na mocy § 13 ust. 2 omawianego rozporządzenia, w przypadku opisanym w ust. 1 ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi. W przepisie tym wyraźnie bowiem wskazuje się na "okna", które zdaniem Sądu są konstrukcją zamykającą otwór w ścianie, który w równej mierze służy do oświetlenia i wentylacji pomieszczeń. Tymczasem wygląd spornych otworów (wąskie, małe tunele zasłonięte kratkami wentylacyjnymi) i ich usytuowanie w ścianie budynku (k. 13 akt adm. organu I instancji), a także ich wymiary świadczą o tym, że ich główną funkcją jest wentylacja budynku – w konsekwencji nie są to otwory okienne, tylko wentylacyjne.
Reasumując, pomimo częściowo wadliwej argumentacji organu odwoławczego w zakresie wykładni przepisów rozporządzenia z 1980 r., wydane rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1974 r. wskazać należy, że o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu wskazanego przepisu można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone są w tym względzie konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie, co w tej sprawie organy wykluczyły. W szczególności zabudowa działki musi uwzględniać uzasadniony interes właścicieli sąsiednich nieruchomości w kontekście takiego usytuowania obiektów budowlanych, aby nie uniemożliwiały one prawidłowej i optymalnej zabudowy nieruchomości sąsiednich także w bliżej nieokreślonej perspektywie czasu. Tymczasem z ustaleń organu I instancji wynika, że należący do skarżącej budynek mieszkalny znajduje się w odległości 12 m od granicy działki i istnienie spornych otworów wentylacyjnych nie doprowadziło do niemożności zabudowy działki sąsiedniej.
Co zaś się tyczy zarzutu niezastosowania w sprawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. wyjaśnić należy, że jedynie w sytuacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, a więc bez wymaganego pozwolenia na budowę lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach albo w pozwoleniu na budowę, organ po wykluczeniu przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., zobowiązany jest zastosować środki przewidziane w art. 40 tej ustawy. Wskazane okoliczności nie wystąpiły jednak w rozpatrywanej sprawie.
W podnoszonej w odwołaniu kwestii "uciążliwości zapachów" podkreślić natomiast należy, że przepisy środowiskowe nie wprowadziły odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami. Pomimo bowiem wynikającego z art. 85 Prawa ochrony środowiska obowiązku ochrony powietrza ustawodawca nie przewidział w polskim porządku prawnym ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu. Zapach, czy też odór jest substancją niemierzalną, zaś jego odczuwanie w każdym przypadku ma charakter subiektywny. Zapachy, pomimo że mogą być uciążliwe, nie mogą więc być badane, gdyż w polskim systemie prawnym nie obowiązują normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów.
Końcowo podkreślić należy, że na gruncie Prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie miało więc wyjaśnienie podstawowych kwestii takich jak budowa spornego budynku na podstawie pozwolenia na budowę i jego zrealizowanie zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Poczynione w tym zakresie ustalenia i ich ocena dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz przy zachowaniu określonych reguł tej oceny (art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a.) pozwoliła na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro bowiem istnieją dowody na to, że inwestor wybudował sporny budynek na podstawie pozwolenia na budowę, a obowiązujące w czasie jego wydawania przepisy dopuszczały usytuowanie budynku inwentarskiego w granicy działki, z uwagi na brak dokumentacji technicznej przyjąć należało, że został on wybudowany bez istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło