II SA/Po 455/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-08-22
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, mimo że skarżący domagali się zmiany użytków gruntowych i powierzchni działek, a wcześniejsze postępowanie zostało uchylone przez sąd administracyjny z powodu zaniechania rozpatrzenia wniosku o zmianę klasy bonitacyjnej gruntu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, ponieważ skarżący nie przedłożyli dokumentów uzasadniających zmianę, a powierzchnie działek zostały zweryfikowane i nie wykazały błędów. Sąd podkreślił, że wcześniejsze uchylenie decyzji przez WSA było spowodowane zaniechaniem rozpatrzenia wniosku o zmianę klasy bonitacyjnej gruntu, co zostało naprawione przez wyłączenie tej kwestii do odrębnego postępowania. Postępowanie w sprawie klasyfikacji gruntu jest niezależne od aktualizacji operatu, a jego wyniki zostaną wpisane do ewidencji z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący domagali się aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni i użytków gruntowych kilku działek. Starosta odmówił aktualizacji, umarzając jednocześnie postępowanie w zakresie jednej działki. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zaniechanie aktualizacji z urzędu i odmowę zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie. Wcześniejsze postępowanie zostało uchylone przez WSA z powodu niezbadania wniosku o zmianę klasy bonitacyjnej gruntu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] i [...] na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Starosta [...], decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], odmówił dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działek o numerach: [...] o powierzchni [...], dla której ujawniony jest użytek gruntowy "grunty pod rowami-W", [...] o powierzchni [...] ha, dla której ujawniony jest użytek gruntowy "drogi - dr" oraz [...] o powierzchni [...] ha, dla której ujawnione są użytki gruntowe: grunty orne - RIVa ([...]), RIHa ([...] ha), RIHb ([...] ha), RIVb ([...]), łąki trwałe LIII ([...] ha), grunty rolne zabudowane Br-ŁIII ([...] ha), Br-RIVa ([...] ha), lasy LsIII ([...] ha), położonych w obrębie [...], gm[...] w zakresie powierzchni i użytków gruntowych. Nadto, organ umorzył postępowanie w zakresie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków odnoszącej się do działki oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] ha, dla której ujawniony jest użytek gruntowy "grunty pod rowami - W", położonej w obrębie [...].
W uzasadnieniu wydanej decyzji, organ wskazał, że w dniu [...] maja 2017 r. do organu wpłynął wniosek [...] i [...] (dalej: skarżących), uzupełniony pismem z dnia [...] lipca 2017 r., o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych odnoszących się do działki ewidencyjnej nr [...], "[...]" nr [...] oraz drogi w [...]. Wnioskodawcy zwrócili się o ponowne, poprawne obliczenie i wprowadzenie korekty powierzchni gruntów, użytków rolnych wskazanych działek, zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Wnioskodawcy, poza własnoręcznie dokonanymi obliczeniami i porównaniem powierzchni działek wynikającej z ewidencji gruntów i budynków z powierzchnią wynikającą z decyzji o wymiarze podatku rolnego, nie przedłożyli żadnych dokumentów, które mogłyby posłużyć za podstawę aktualizacji operatu ewidencyjnego.
Organ zaznaczył, że uprzednio wydane w sprawie decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2018 r., sygn. akt: [...] z dnia [...] lipca 2018 r. W przywołanym wyroku Sąd podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie organ w ogóle nie rozważył możliwości prowadzenia postępowania w zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntów z urzędu, natomiast w pozostałym zakresie Sąd nie podzielił zarzutów złożonej skargi.
Organ przytoczył dokonane w sprawie ustalenia, wskazując że przed założeniem ewidencji gruntów obrębu [...] w [...] r. gospodarstwo stanowiące aktualnie własność skarżących składało się z parcel katastru pruskiego nr: [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Dla wszystkich wskazanych parcel była założona księga wieczysta [...] tom [...] (wskazana księga wieczysta została zamknięta do księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] aktualnie numer [...]). Po założeniu ewidencji gruntów w [...] r. wskazanym parcelom katastralnym odpowiadały działki nr: [...] oraz części działek nr: [...] (stanowiącej użytej gruntowy "grunty pod rowami") i [...] (stanowiącej użytek gruntowy "drogi"). Po odnowieniu ewidencji gruntów i budynków w [...] r. wskazanym parcelom odpowiadają działki: [...], [...] oraz [...] i [...]. Działka [...] położona w obrębie [...] zapisana jest w księdze wieczystej Kw nr [...], w której jako właściciel figuruje [...].
Organ wskazał również, że w [...] r. po założeniu ewidencji gruntów w jednostce rejestrowej, w której jako władający ujawniony był [...], a następnie jako właściciele skarżący, ujawnione zostały działki [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Działka [...] zostały zapisane w jednostce rejestrowej, w której nie było ujawnionego właściciela natomiast jako podmiot władający gruntem figurowało Prezydium Powiatowej Rady [...], natomiast działka [...] w jednostce rejestrowej, w której nie było ujawnionego właściciela, natomiast jako osoba władająca gruntem figurowało Prezydium Powiatowej Rady [...].
Organ wyjaśnił, że w [...] r., w obrębie [...] przeprowadzono odnowienie ewidencji gruntów. Podczas prowadzonych prac ustalono, że działka nr [...] ma niejednorodny stan prawny i podzielono ją na działki [...] i [...]. Działkę o numerze [...], której powierzchnia była zapisana w księdze wieczystej nr [...] ujawniono w jednostce rejestrowej, w której jako właściciele gruntu zapisani byli skarżący, zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z księgi wieczystej. Ponadto we wskazanej jednostce rejestrowej zostały ujawnione działki: [...], [...] i [...]. Działka [...] powstała z działek oznaczonych przed odnowieniem ewidencji gruntów numerami: [...] oraz części działki [...] - fragmentu rowu, który przebiegał przez obszar gospodarstwa skarżących i który został zamieniony na rurociąg, a następnie przykryty ziemią oraz działki [...] Część przykryta rowu została przez gleboznawcę Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...] zaliczona do gruntu ornego klasy IIIa. Fragment otwartego rowu o numerze ewidencyjnym działki nr [...], który pozostał w granicach gospodarstwa państwa [...] został oznaczony numerem [...]. Po dokonaniu nowego pomiaru położenia punktów granicznych i ponownym obliczeniu powierzchni łączna powierzchnia działek: [...], [...], [...], [...] wyniosła [...] ha.
Organ wskazał, że przeanalizował dokumentację zgromadzoną w zasobie, w tym w szczególności z odnowienia ewidencji gruntów i budynków [...] r. i uznał, że nie ma podstaw do tego by stwierdzić, że pomiar punktów granicznych czy obliczenia powierzchni działek były dokonane z naruszeniem jakichkolwiek norm prawnych bądź obarczone błędami. Ponadto dla działek nr: [...], [...], [...] i [...] dokonano porównania powierzchni ujawnionej w ewidencji gruntów z powierzchnią matematyczną wyliczoną na podstawie współrzędnych punktów granicznych. Z racji tego, że między tymi powierzchniami nie ma różnicy, która podważyłaby prawidłowość danych ujawnionych w operacie ewidencyjnym, organ wskazał, że żądania skarżących nie mają uzasadnienia. Ponadto, o nowych pomiarach, obliczonych ponownie powierzchniach działek i stanie gleboznawczej klasyfikacji, ogólnie rzecz ujmując nowym stanie po odnowieniu ewidencji gruntów, skarżący byli informowani. Potwierdza to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz złożone przez skarżących podpisy w dokumentacji z odnowienia ewidencji gruntów. Ustalono, że skarżący początkowo nie zgodzili się z powierzchnią działek wykazaną po przeprowadzeniu tych prac. W związku z powyższym ich wykonawca w obecności skarżących oraz obecności właścicieli gruntów sąsiednich i jednego z ich dzierżawców dokonał pomiaru kontrolnego położenia punktów granicznych działek wchodzących w skład gospodarstwa rolnego skarżących. Po przeprowadzeniu wskazanego pomiaru skarżący potwierdzili prawidłowość dokonanych pomiarów i zaakceptowali wyniki odnowienia ewidencji gruntów i budynków. Odnowienie ewidencji gruntów było przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 1989 r. Nr 30 poz. 163 z późn. zm.) oraz rozporządzenia z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 1996 Nr 158 poz. 813). Wyniki tej pracy zostały wyłożone do publicznej oceny i przyjęte przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Organ wskazał również, że złożył do Sądu Rejonowego [...] wniosek o stwierdzenie zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa m.in. działki nr [...] położonej w [...]. Aktualnie sprawa nie jest zakończona.
Organ wyjaśnił także, że ujawnienie jako właścicieli skarżących w odniesieniu do działek nr: [...], [...], [...], [...] jest zgodne ze stanem prawnym ustalonym na podstawie badania zapisów księgi wieczystej Kw nr [...] oraz dokumentacji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Organ wskazał, że aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków może nastąpić na podstawie udokumentowanych zmian. Strona wnioskująca o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków nie przedstawiła żadnej dokumentacji, w szczególności opracowania geodezyjnego, z której wynikałaby zasadność dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego. Wobec powyższego organ takiej aktualizacji nie dokonał.
Organ wskazał również, że zawiadomił strony, że postępowanie w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki położonej w [...], oznaczonej numerem [...], zostało odłączone do odrębnego postępowania. W tym zakresie [...] wyda odrębne rozstrzygniecie.
Organ wyjaśnił również, że z uwagi na okoliczność, że działka nr [...] położona w [...] nie stanowi własności ani przedmiotu władania skarżących, wskazane osoby nie mają legitymacji do wnioskowania o aktualizację ewidencji gruntów i budynków w jej zakresie. Wobec powyższego wszczęte na wniosek skarżących postępowanie w odniesieniu do działki nr [...] położonej w [...] należało umorzyć.
Skarżący, pismem z dnia [...] lutego 2019 r. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i wydania decyzji zgodnie z wnioskami skarżących względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżących, w przeprowadzonym postępowaniu nie wyjaśniono istoty sprawy. Skarżący, z daleko posuniętej ostrożności procesowej wnieśli również o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym [...] o sygn. akt: [...] o zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa działek [...], [...] w [...], gdyż zdaniem skarżących ewentualne dowody mają istotne znaczenie dla niniejszego postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że ostatnia aktualizacja danych ewidencyjnych dotyczących przedmiotowych nieruchomości nastąpiła w wyniku przeprowadzenia w 1998 r. czynności odnowienia ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. Obowiązywały wówczas przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163, z późn. zm.) oraz przepis wykonawczy do ustawy - rozporządzenie Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz. 813). Zgodnie z załącznikiem nr 11 do powyższego rozporządzenia "Szczegółowe zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" "do rowów zalicza się odwadniające lub nawadniające otwarte rowy melioracyjne". Natomiast "do gruntów ornych zalicza się grunty zasiane lub zasadzone ziemiopłodami rolniczymi lub ogrodniczymi, a także ugory, odłogi, plantacje chmielu, szkółki drzew ozdobnych i krzewów, ogrody działkowe, szklarnie i inspekty". Zatem zmiana przez klasyfikatora części konturu użytku gruntowego "rowy - W" na "grunty orne klasy III - RIII" działki nr [...], była uzasadniona.
Organ odwoławczy wskazał również, że w świetle przepisu § 61 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych. Dokonane przez Starostę kontrolne obliczenia w oparciu o współrzędne punktów granicznych definiujących przebieg granic działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...] potwierdziły powierzchnię dla tych działek ujawnioną dotychczas w ewidencji gruntów i budynków.
Odnosząc się do poruszonej przez skarżących kwestii nie zawieszenia przez organ pierwszej instancji postępowania administracyjnego do czasu wydania przez Sąd Rejonowy [...] orzeczenia w sprawie z wniosku Starosty [...] o zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...], organ II instancji wskazał, że przyszłe rozstrzygnięcie w przedmiocie zmian prawa własności, nie może mieć wpływu na aktualną treść operatu ewidencji gruntów. Dlatego zawisłość sprawy o zasiedzenie działki ewidencyjnej nr [...] nie może być uznana za zagadnienie wstępne w przedmiotowej sprawie, od którego zależy wydanie decyzji w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Dopiero w przypadku wydania prawomocnego orzeczenia sądowego w sprawie o zasiedzenie będzie można w oparciu o nie dokonać zmian w operacie ewidencyjnym.
W ocenie organu odwoławczego nie można zgodzić się z zarzutem odwołujących o przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji oraz niemożliwości wglądu do dokumentacji geodezyjnej. Z analizy zgromadzonej w sprawie korespondencji między wnioskodawcami a organem wynika, że zarówno przed wszczęciem postępowania administracyjnego w związku ze złożonym wnioskiem z [...] maja 2017 r., jak i po wszczęciu postępowania, skarżący składali liczne pisma o wyjaśnienia i kserokopie dokumentacji z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organ pierwszej instancji niezwłocznie udzielał wyjaśnień i udostępniał żądane materiały z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ponadto wnioskodawcy mieli wgląd do dokumentacji zgromadzonej w sprawie.
Skarżący, pismem z dnia [...] maja 2019 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję organu odwoławczego. Skarżący zarzucili kwestionowanemu rozstrzygnięciu:
1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu za zgodne z prawem przypisanie działki nr [...] do gospodarstwa skarżących, pomimo że stanowi ona część ciągu drogowego będącego od dziesięcioleci we władaniu Skarbu Państwa i o której zasiedzenie na rzecz władającego toczy się już przed sądem właściwe postępowanie,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego w tym ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i nie dokonanie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków z urzędu na skutek wykrycia błędnych informacji, które zostały ujawnione w trakcie toczącego się postępowania,
3) naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego poprzez jego wybiórcze traktowanie oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodów z urzędu jak i wnioskowanych przez stronę, w tym wizji lokalnej w terenie,
4) niedostateczne wskazanie stronie faktów uznanych za udowodnione, dowodów w oparciu o które wydano przedmiotową decyzję oraz przyczyn, dla których nie przeprowadzono innych dowodów w tym zawnioskowanych przez skarżących,
5) naruszenie przepisów postępowania i wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy wywołanej wnioskiem skarżących o zmianę klasy bonitacyjnej gruntu na działce [...], po mimo wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2018 r. o sygn. akt [...],
6) bezpodstawną odmowę zawieszenia toczącego się postępowania na czas zakończenia ww. sprawy o zasiedzenie, która toczy się przed [...] pod sygn. akt [...].
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem z dnia [...] maja 2019 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że rozpoznawana sprawa była już przedmiotem rozważań Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia [...] lipca 2018 r., sygn. akt: [...], uchylił zaskarżoną decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] oraz zasądził na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.
Wskazane wyżej orzeczenie ma istotne znaczenie w prowadzonym postępowaniu gdyż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wobec powyższego, rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd związany jest poczynionymi uprzednio rozważaniami.
Przede wszystkim, przytoczyć więc należy zasadnicze powody jakie legły u podstaw rozstrzygnięcia w sprawie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdził wówczas, że o ile skarżący faktycznie nie przedłożyli dokumentu, z którego wynikałoby, że konieczna jest aktualizacja operatu w zakresie klasy bonitacyjnej gruntu na działce nr [...], to jednak swoje żądania w tym zakresie zgłosili, a to nakazywało rozważyć konieczność przeprowadzenia w tym zakresie stosownego postępowania. W przypadku uznania, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania z urzędu, organ w stosownym trybie może zobowiązać osoby wnioskujące o zmianę klasy bonitacyjnej gleby do pokrycia kosztów ekspertyzy klasyfikatora. Zaniechanie organu w zakresie procedowania nad wnioskiem skarżących o zmianę klasyfikacji gleby w odniesieniu do cz. działki nr [...] spowodowało naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. co do obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tych uwarunkowaniach Sąd uznał, że przedwcześnie rozstrzygnięto w przedmiocie wniosku o przeprowadzenie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Powyższe stwierdzenie nakazuje uchylić wydane w sprawie decyzje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skargi, wskazując że w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji wyczerpująco wyjaśniono historię powstania ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] oraz jego aktualizacji. Wyjaśniono w jaki sposób dokonywane zostały wpisy dotyczące działek wchodzących w skład gospodarstwa rolnego skarżących. Organ wyjaśnił, że do obszaru gospodarstwa zaliczono wydzieloną działkę nr [...] – w oparciu o wpisy w księdze wieczystej prowadzonej dla gospodarstwa skarżących oraz, że toczy się postępowanie o zasiedzenie tej działki przez Skarb Państwa. Należy podzielić stanowisko organów, iż dopiero prawomocny wyrok sądu cywilnego wydany w tej sprawie może stanowić podstawę zmiany wpisu w ewidencji w odniesieniu do działki nr [...]. Sąd zwrócił uwagę, że organy wyjaśniły również, że działka [...] powstała z działek oznaczonych przed odnowieniem ewidencji gruntów numerami: [...] oraz części działki [...] - fragmentu rowu, który przebiegał przez obszar gospodarstwa skarżących i który został zamieniony na rurociąg, a następnie przykryty ziemią, oraz działki [...] Nie budzi również wątpliwości Sądu, że decyzje organów podatkowych nie mogą stanowić podstawy do zmian zapisów ewidencji. Organy wyjaśniły jaka jest powierzchnia gospodarstwa skarżących oraz poszczególnych działek na nie składających się. W tym zakresie Starosta przekonywująco wyjaśnił, że dla działek nr: [...], [...], [...] i [...] dokonano porównania powierzchni ujawnionej w ewidencji gruntów z powierzchnią matematyczną wyliczoną na podstawie współrzędnych punktów granicznych. Ponieważ między tymi powierzchniami nie ma różnicy, w tym zakresie zapisy ewidencji uznać należało za prawidłowe. Za prawidłowe uznać należy również umorzenie postępowania w zakresie żądania skażonych dot. działki nr [...] obr. [...], co do której skarżący nie legitymują się jakimkolwiek tytułem prawnym.
W opinii Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, wydane w sprawie rozstrzygnięcia zawierały wszystkie niezbędne składniki decyzji, o których mowa art. 107 § 1 k.p.a., a ich uzasadnienie zawiera zarówno uzasadnienie prawne, jak i uzasadnienie faktyczne, a skarżący stosownie do wymogu art. 10 § 1 k.p.a. mieli zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu.
Na tym tle, stwierdzić należy, że zasadnicze kwestie, które winny zostać rozstrzygnięte przez organy w toku postępowania wywołanego wnioskiem skarżących o aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków, zostały już poddane ocenie Sądu w sprawie o sygn. akt: [...]. Wobec powyższego, podnoszenie w niniejszym postępowaniu przez Sądem przez skarżących zarzutów już omówionych i ocenionych przez Sąd nie może być skuteczne.
Wbrew więc stanowisku skarżących, brak jest podstaw do uwzględnienia ich zarzutów błędnego uznania za zgodne z prawem przypisania działki nr [...] do gospodarstwa skarżących, pomimo że stanowi ona część ciągu drogowego będącego od dziesięcioleci we władaniu Skarbu Państwa i o której zasiedzenie na rzecz władającego toczy się już przed sądem właściwe postępowanie. Nie można również uznać za zasadne twierdzeń skarżących, kwestionujących odmowę zawieszenia postępowania na czas zakończenia sprawy o zasiedzenie, która toczy się przed [...] pod sygn. akt [...]. W wydanym w sprawie wyroku w sprawie [...] wskazano bowiem, że organ wyjaśnił, że do obszaru gospodarstwa zaliczono wydzieloną działkę nr [...] – w oparciu o wpisy w księdze wieczystej prowadzonej dla gospodarstwa skarżących oraz, że toczy się postępowanie o zasiedzenie tej działki przez Skarb Państwa. Należy podzielić stanowisko organów, iż dopiero prawomocny wyrok sądu cywilnego wydany w tej sprawie może stanowić podstawę zmiany wpisu w ewidencji w odniesieniu do działki nr [...].
W ocenie Sądu, brak jest również podstaw do uwzględnienia kolejnego zarzutu skarżących, którzy ponownie kwestionują niedokonanie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków z urzędu na skutek wykrycia błędnych informacji, które zostały ujawnione w trakcie toczącego się postępowania. Przeprowadzone postępowanie administracyjne, co do zasady zaakceptowane przez tut. Sąd w sprawie [...], nie pozwala bowiem na przyjęcie, że w toku tego postępowania "wykryto błędne informacje". Przekonujące dla Sądu były bowiem ustalenia organu, zgodnie z którymi, dla działek nr: [...], [...], [...] i [...] dokonano porównania powierzchni ujawnionej w ewidencji gruntów z powierzchnią matematyczną wyliczoną na podstawie współrzędnych punktów granicznych. Ponieważ między tymi powierzchniami nie ma różnicy, w tym zakresie zapisy ewidencji uznać należało za prawidłowe.
Również zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego poprzez jego wybiórcze traktowanie oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodów z urzędu jak i wnioskowanych przez stronę, w tym wizji lokalnej w terenie oraz zarzut niedostatecznego wskazania stronie faktów uznanych za udowodnione, dowodów w oparciu o które wydano przedmiotową decyzję oraz przyczyn, dla których nie przeprowadzono innych dowodów w tym zawnioskowanych przez skarżących, nie znajdują uzasadnienia. Przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie mogłoby mieć bowiem wpływu na wynik sprawy, gdyż zdaniem Sądu w sprawie [...], organ przekonywująco wyjaśnił, że dla działek nr: [...], [...], [...] i [...] dokonano porównania powierzchni ujawnionej w ewidencji gruntów z powierzchnią matematyczną wyliczoną na podstawie współrzędnych punktów granicznych. Jednoznacznie przesądzono również, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wszystkie niezbędne składniki decyzji, o których mowa art. 107 § 1 k.p.a., a ich uzasadnienie zawiera zarówno uzasadnienie prawne, jak i uzasadnienie faktyczne, a skarżący stosownie do wymogu art. 10 § 1 k.p.a. mieli zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu.
Skarżący, poza przytoczonymi wyżej zarzutami, odnoszącymi się do kwestii już przesądzonych w prawomocnym orzeczeniu [...], podnieśli również zastrzeżenia co do sposobu wypełnienia zawartych w tym orzeczeniu wskazań, którymi organ winien się kierować rozpoznając sprawę ponownie. Zdaniem skarżących, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy doszło do naruszenia przepisów postępowania i wydania zaskarżonej decyzji bez uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy wywołanej wnioskiem skarżących o zmianę klasy bonitacyjnej gruntu na działce [...], pomimo wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. o sygn. akt [...].
Zdaniem Sądu, powyższy zarzut nie może doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego wydanej decyzji.
Wyjaśnić należy, że w treści wytycznych skierowanych do organu w wyroku [...], Sąd wskazał, że przed wydaniem decyzji w przedmiocie żądania skarżących o aktualizację operatu gruntów i budynków organy miały rozpatrzeć wniosek o zmianę klasy bonitacyjnej gruntu w odniesieniu do cz. działki nr [...] obr. [...]. Nie budzi też wątpliwości, że organ I instancji, wydał decyzję mimo, że wniosek o zmianę klasy bonitacyjnej gruntu nie został jeszcze rozpatrzony. Należy mieć jednak na względzie, że organ zaznaczył, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., zawiadomił strony o tym, że postepowanie w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki położonej w [...], oznaczonej nr [...], zostało odłączone do odrębnego postępowania i w tym zakresie Starosta wyda odrębne rozstrzygnięcie.
W ocenie Sądu, całokształt okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazuje, że uchylenie zaskarżonej decyzji byłoby niecelowe. W wyroku [...], uzasadniając przyczynę uchylenia analizowanej wówczas decyzji, Sąd wskazał że zaniechanie organu w zakresie procedowania nad wnioskiem skarżących o zmianę klasyfikacji gleby w odniesieniu do cz. działki nr [...] spowodowało naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. co do obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tych uwarunkowaniach Sąd uznał, że przedwcześnie rozstrzygnięto w przedmiocie wniosku o przeprowadzenie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Mając powyższe na uwadze, nie sposób przyjąć, by wobec odrębnego prowadzenia przez organ postępowania w przedmiocie klasy gruntu i aktualizacji ewidencji, w sprawie w dalszym ciągu istniała przyczyna, która spowodowała uchylenia uprzednio wydanych rozstrzygnięć organów. Przyczyną jaka faktycznie legła bowiem u podstaw wyroku w sprawie [...], było to, że organ nie rozważył podjęcia postępowania w przedmiocie klasy gruntu na działce [...]. Okoliczność ta, jak wynika z treści decyzji, po wydaniu wyroku zmieniła się i organ podjął działania w kierunku narzuconym przez Sąd. W ocenie więc Sądu, istota uchybienia jakiego dopuścił się organ została wyeliminowania, zgodnie z intencją Sądu.
Zwrócić bowiem należy uwagę, że postępowanie dotyczące spornej w sprawie kwestii, tzn. klasy bonitacyjnej gruntu, prowadzone jest zasadniczo w oparciu o przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. poz. 1246). Rozporządzenie to określa urzędową tabelę klas gruntów i sposób i tryb przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów, zwanej dalej "klasyfikacją" (§ 1). Klasyfikację przeprowadza starosta z urzędu albo na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji albo innego władającego takimi gruntami wykazanego w ewidencji gruntów i budynków, zwanych dalej "właścicielem" (§ 3). Integralną częścią decyzji o ustaleniu klasyfikacji jest mapa klasyfikacji, natomiast uzasadnienie do decyzji o ustaleniu klasyfikacji zawiera dodatkowo informacje o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń (§ 11). Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 725 z późn. zm.), organy administracji publicznej przekazują właściwemu staroście odpisy ostatecznych decyzji administracyjnych, wraz z załącznikami oraz innymi dokumentami stanowiącymi integralną ich część, w sprawie o zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntu. Zgodnie natomiast z ust. 7, starosta niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentów, o których mowa w ust. 1-3, wpisuje dane z nich wynikające do ewidencji gruntów i budynków oraz do rejestru cen i wartości nieruchomości w zakresie wynikającym z tej ewidencji lub rejestru.
Z wyżej przytoczonych regulacji wynika więc, że postępowanie, którego przedmiotem jest klasa gruntu jest postępowaniem niezależnym od postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie w przedmiocie klasyfikacji ma jednak bezpośredni wpływ na treść samej ewidencji, gdyż decyduje o treści danych ujawnionych w rejestrze. Z art. 23 ust. 7 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika nadto, że wynik postępowania co do klasyfikacji gruntu podlegają automatycznemu uwidocznieniu w ewidencji. Starosta ma bowiem obowiązek wpisać dane z niego wynikające do ewidencji.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z tej przyczyny, że postępowanie w zakresie klasyfikacji gruntu skarżących nie zakończyło się przed jej wydaniem. Przyczyna dla której wyrok w sprawie [...] uchylał badaną decyzję, tj. okoliczność, że mimo wniosku skarżących, organ nie zajmował się kwestią zmiany klasy bonitacyjnej gruntu, został wyeliminowany, gdyż organ wyłączył tę sprawę do odrębnego postępowania. Skarżący mogą więc domagać się realizacji ich interesu w postępowaniu, którego przedmiotem jest kwestia objęta ich żądaniem. Nie ma więc podstaw by nakazywać organowi dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu, skoro już wszystkie kwestie, które są dla tego postępowania istotne, zostały rozstrzygnięte i zgodzić się należy z organem, że na dzień wydania decyzji, brak jest podstaw do dokonania w ewidencji zmian. Okoliczność zakończenia postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji nie wpłynie natomiast w żaden sposób na możliwość uwidocznienia w niej wyników postępowania co do klasy bonitacyjnej, gdyż następuje to z urzędu, na podstawie art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. g w zw. z ust. 7 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W wyniku tego, że organ wyłączył do odrębnego postępowania sprawę ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntu dla działki położonej w obrębie [...] [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], okoliczność, która była przyczyną uchylenia uprzednio wydanej decyzji, tj. zaniechanie organu w zakresie procedowania nad wnioskiem skarżących o zmianę klasyfikacji gleby w odniesieniu do cz. działki nr [...], zdezaktualizowała się.
Wobec powyższego, wniesiona skarga podlega oddaleniu zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło