II SA/Bk 460/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor sądowy WSA Marcin Kojło, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę M. G. w dniu [...] marca 2019 r. (data wpływu do organu [...] marca 2019 r.) wystąpił do Wójta Gminy R. z wnioskiem o wydanie postanowienia dotyczącego rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...], położonych we wsi K. gm. R.. Organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] marca 2019 r. wszczął wnioskowane postępowanie rozgraniczeniowe, podając w uzasadnieniu, że istnieje spór graniczny. W dniu [...] marca 2019 r. wpłynęło do organu pismo P. R. (właściciela działki nr [...]) informujące, że postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy tymi działkami, wszczęte w 2013 r. zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z [...] listopada 2016 r. i egzekucją komorniczą. Do pisma załączone zostały kserokopie: postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] stycznia 2016 r., [...] prawomocnego z dniem [...] listopada 2016 r., postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z [...] listopada 2016 r., [...], zawiadomienie komornika sądowego z [...] sierpnia 2017 r. o wszczęciu egzekucji komorniczej i wezwanie do dobrowolnego wykonania oraz protokół z [...] września 2017 r. o wykonaniu z udziałem geodety czynności komorniczej dotyczącej rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości. Uwzględniając powyższe Wójt Gminy R. decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia granicy pomiędzy działkami nr [...] położonymi w obrębie K. Od decyzji tej odwołanie wniósł M. G. i zarzucił rażące naruszenie prawa. Podniósł, że rozgraniczenie wszczęte w 2013 r. zostało sfałszowane. Nie doszło do zawarcia ugody i nadal istnieje wielki spór graniczny. Zarzucił, że geodeta posługiwał się błędnymi dokumentami, co skutkowało błędnym nadaniem współrzędnych w układzie punktów osnowy scaleniowej a to z kolei miało wpływ na obliczenie współrzędnych punktów granicznych, które sfałszowały obraz rzeczywistości. Geodeta przy rozgraniczeniu administracyjnym wywołał wielki spór przez błędne dane geodezyjne wprowadzone do zasobu geodezyjnego w 2004 r., który trwa do chwili obecnej. Geodeta w swoim zakresie nic nie zrobił, żeby ten błąd wyeliminować tylko go powielił. Sprawa trafiła do sądu i geodeta sądowy nadal ukrywał błędy. Wykonał trzy opinie fałszując dokumenty geodezyjne. Sąd musiał wydać postanowienie na podstawie sfałszowanej opinii. W związku z tym, zdaniem odwołującego, należy przeprowadzić ponowne rozgraniczenie zaczynając od trybu administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że w rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że Sąd Okręgowy w Ł. prawomocnym postanowieniem z [...] listopada 2016 r., [...] oddalił apelację M. G. od postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] stycznia 2016 r., [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości pomiędzy działkami nr [...]. W dniu [...] września 2017 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z. przy udziale geodety dokonał rozgraniczenia ww. nieruchomości na podstawie tytułu wykonawczego Sądu Rejonowego w Z. z [...] stycznia 2016 r. Prawomocne orzeczenie sądowe, w tym przypadku ustalające granicę pomiędzy spornymi działkami nr [...], zgodnie z art. 365 § 1 K.p.c., wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Niemożliwe jest zatem ustalenie w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym innego przebiegu granicy, niż uczynił to sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. W tej sytuacji rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości w postępowaniu administracyjnym nie może być prowadzone i dlatego zasadne było umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jako bezprzedmiotowego. Zwrócono przy tym uwagę, że w niniejszej sprawie przesłanka umorzenia postępowania istniała już przed wydaniem postanowienia z [...] marca 2019 r. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, co jednak ujawnione zostało dopiero w jego toku. Końcowo zaznaczono, że podnoszone kwestie domniemanych nieprawidłowości w dokonanym rozgraniczeniu nie stanowiły przedmiotu rozpatrzenia, ponieważ organ nie rozstrzygał merytorycznie sprawy ustalenia granicy uznając za niedopuszczalne prowadzenie postępowania w sprawie rozstrzygniętej, znajdującym się w obrocie prawnym prawomocnym postanowieniem sądu powszechnego. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniósł M. G. i podniósł, że się z nią nie zgadza, albowiem na gruncie po granicy jego działki nie ma znaków granicznych. Skarżący podał, że w dniu [...] listopada 2018 r. zlecił firmie geodezyjnej wznowienie znaków granicznych działek nr [...]. Geodeta poinformował go jednak, że nie można przeprowadzić wznowienia znaków granicznych z uwagi na brak dokumentów technicznych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Z., tj. operatu technicznego z rozgraniczenia sądowego i operatu technicznego geodety z czynności komornika. Geodeta otrzymał tylko pojedyncze kartki z rozgraniczenia, które są sprzeczne z dokumentami mapy numerycznej. Współrzędne punktów osnowy ewidencyjnej różnią się ze sobą około 2 metrów. W związku z tym nie można dokonać wznowienia znaków granicznych na podstawie dokumentów otrzymanych z Ośrodka. Należy zatem przeprowadzić ponowne rozgraniczenie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania P. R. w piśmie procesowym z 19 sierpnia 2019 r. podniósł, że oświadczenie geodety o braku operatu technicznego z rozgraniczenia sądowego i braku operatu technicznego geodety z czynności komornika nie ma nic wspólnego z rzeczywistym stanem faktycznym a dowodem na to jest otrzymanie przez niego tydzień temu takiej dokumentacji z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. skarżący precyzując swoje stanowisko w sprawie podał, że powinno być na nowo przeprowadzone rozgraniczenie ponieważ nie może być wykonane poprzednie orzeczenie o rozgraniczeniu, gdyż nie ma znaków granicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz.2101 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Oznacza to, że istotą sporu o rozgraniczenie jest przebieg granic sąsiednich nieruchomości a postępowanie wszczęte wnioskiem o rozgraniczenia ma na celu ustalenie, jaki jest zakres - zasięg prawa własności na gruncie, właścicieli sąsiadujących ze sobą nieruchomości (vide: S. Rudnicki, Sąsiedztwo nieruchomości, Zakamycze 1998, s. 80). Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest zasadność umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego rozgraniczenia należącej do skarżącego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z działką nr [...] stanowiącą własność P. R., obydwie działki położone na terenie wsi K., gm. R.. W związku z tym należy wskazać, że stosownie do treści art. 105 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 9 wyd., W-wa 2008, kom. J. Borkowskiego do art. 105 ustawy). Innymi słowy bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Sprawa administracyjna jest konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego; takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne a decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy oraz kończy jej zawisłość w danej instancji. W kontrolowanej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadne zastosowanie przepisu art. 105 § 1 K.p.a. jako podstawy umorzenia postępowania z uwagi na tożsamość sprawy wszczętej wnioskiem skarżącego o rozgraniczenie z [...] marca 2019 r. ze sprawą zakończoną postanowieniem Sądu Okręgowego w Ł. z [...] listopada 2016 r., [...] na podstawie którego oddalono apelację M. G. od postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] stycznia 2016 r., [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości pomiędzy działkami nr [...]. Zasadnie, zdaniem sądu, Kolegium uznało, że zachodzi stan tożsamości przedmiotowej i podmiotowej obu spraw. Wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego dotyczy bowiem tych samych działek a działki te stanowią własność tych samych osób. Sam skarżący nie kwestionuje zresztą, że żąda rozgraniczenia co do tego samego przedmiotu, co do którego istnieje prawomocny wyrok. Kwestią sporną jest natomiast to, czy na tożsamość obydwu spraw mają wpływ zdarzenia opisywane przez skarżącego a dotyczące przede wszystkim braku utrwalenia na gruncie znaków granicznych, oraz okoliczność, że między stronami toczy się nadal spór co do przebiegu granicy. Stwierdzić należy, że przytaczane przez skarżącego okoliczności mające uzasadnić wniesienie wniosku o przeprowadzenie kolejnego postępowania rozgraniczeniowego nie mogły odnieść skutku. Zgromadzony przez organy w toku kontrolowanego postępowania materiał stanowi podstawę do stwierdzenia, że działka stanowiąca własność skarżącego, tj. działka nr [...] ma ustalone granice z działką nr [...], na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] stycznia 2016 r. Zgodnie z treścią art. 365 § 1 K.p.c, który stanowi, że: "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby" postanowienie to wiąże zarówno skarżącego jak i organy rozstrzygające sprawę niniejszą dopóty, dopóki nie zostanie ono wyeliminowane z obiegu prawnego. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego, w trybie prawem przewidzianym, takiego orzeczenia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).