II SA/Sz 288/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-05-11
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Barbara Gebel, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, na której nielegalnie składowane są odpady, może zostać uznany za ich posiadacza w rozumieniu ustawy o odpadach i zobowiązany do ich usunięcia, pomimo braku jego wpływu na ich powstanie i umieszczenie, a także pomimo późniejszego zbycia nieruchomości?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości, na której znajdują się nielegalnie składowane odpady, jest uznawany za ich posiadacza w rozumieniu ustawy o odpadach na podstawie domniemania prawnego, nawet jeśli nie miał wpływu na ich powstanie lub umieszczenie. Obowiązek usunięcia odpadów spoczywa na nim, dopóki domniemanie to nie zostanie obalone poprzez wykazanie innego posiadacza odpadów. Późniejsze zbycie nieruchomości nie zwalnia z obowiązku wykonania decyzji, a nowy właściciel musi umożliwić usunięcie odpadów.Stan faktyczny
Właściciel działki został decyzją Burmistrza D. zobowiązany do usunięcia odpadów składowanych w magazynie na jego nieruchomości. Odwołujący się podniósł, że nie jest posiadaczem odpadów, wskazał na umowę najmu z osobą, która zmarła, oraz na toczące się postępowanie karne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, opierając się na domniemaniu prawnym z ustawy o odpadach. Właściciel zaskarżył decyzję do WSA, powtarzając argumentację i dodając, że utracił własność nieruchomości. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Stargardzie Danuty Iwanickiej-Żwańskiej sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie
art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21
ze zm.), Burmistrz D. nakazał A. R., właścicielowi działki
nr [...] w obrębie ewidencyjnym K. w gminie D., usunięcie składowanych
w magazynie znajdującym się na tej działce odpadów z grupy 08, 13, 14, 15, 16, 18, 20 i elementów wyposażenia laboratoryjnego zawierających azbest, w terminie do 30 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Burmistrz ustalił też sposób usunięcia odpadów.
W odwołaniu od tej decyzji A. R. podniósł, że organ I instancji nie wyjaśnił w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, bezzasadnie przyjmując,
że posiadaczem odpadów jest właściciel działki, który zaprzecza by był posiadaczem odpadów nielegalnie składowanych na jego nieruchomości, oddalonej od miejsca jego zamieszkania. Wskazał, że sam zgłosił Policji fakt znalezienia na terenie działki beczek z niezidentyfikowaną substancją, co wskazuje, że nie może on być posiadaczem odpadów. Nie składałby bowiem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez siebie samego. Organ I instancji nie przeprowadził żadnego dowodu celem ustalenia, kto jest właścicielem odpadów, mimo tego, że okoliczności tej sprawy wskazywały na to, że właścicielem odpadów nie jest właściciel nieruchomości. W ten sposób organ I instancji zachęca osoby zanieczyszczające środowisko do nierespektowania prawa i podrzucania odpadów na teren nieruchomości należących do innych osób, bezkarnie uwalniając się w ten sposób od odpowiedzialności. Organ I instancji oraz Policja posiadają narzędzia organizacyjno-prawne pozwalające na ustalenie osób, które dopuściły się naruszenia prawa urządzając na terenie nieruchomości odwołującego się nielegalne składowisko odpadów. Właściciel nieruchomości wyjaśnił, że umowa najmu hali magazynowej, którą zawarł z A. K., mimo iż nie została przez niego podpisana była skutecznie zawarta, ponieważ była przez najemcę wykonywana.
Z art. 60 Kodeksu cywilnego wynika, że oświadczenie woli osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażone przez każde zachowanie tego podmiotu, które ujawnia jego wolę w sposób dostateczny. Zatem mimo tego, że umowa nie została podpisana przez jedną ze stron, została zawarta ponieważ była wykonywana. Ponadto, w ocenie strony, organ I instancji powinien był zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Prokuraturę Rejonową w S., która prowadzi śledztwo w sprawie składowania, wbrew przepisom ustawy, w okresie od 1 marca 2016 r. do 14 kwietnia 2016 r. odpadów, tj. o przestępstwo z art. 183 § 1 kk. Wynik tego postępowania rozstrzygnie kto jest posiadaczem odpadów i kto powinien być zobowiązany do ich usunięcia. Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, co prawda zdejmuje z organów orzekających w sprawie obowiązek dociekania z urzędu, kto jest faktycznym wytwórcą odpadów, jednak nie pozwala im zignorować dowodów jak i okoliczności, które mogą prowadzić do ustalenia wytwórcy odpadów innego niż właściciel nieruchomości, jeżeli zostaną one zaoferowane przez stronę, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Tymczasem organ I instancji pominął fakt, że właściciel gruntu zawarł umowę dzierżawy z firmą [...], oraz jego oświadczenie, że w okresie od [...] r. na teren działki nr [...] wjechało sześć tirów z transportem tej firmy, bezzasadnie przyjmując, że skoro umowa ta nie została podpisana przez jedną ze stron, to nie została zawarta. Okoliczność, że A. K. zmarł w dniu [...] r., nie świadczy o tym, że właściciel gruntu stał się właścicielem odpadów magazynowanych nielegalnie na terenie jego nieruchomości. Organ I instancji nie skupił się na najbardziej kluczowej dla sprawy kwestii, tj. na ustaleniu adresata decyzji, bezpodstawnie przyjmując, że jest nim właściciel nieruchomości. Usunięcie odpadów w sposób określony w decyzji, tj. przy pomocy wyspecjalizowanych służb, wiąże się z ogromnymi kosztami, których odwołujący się nie jest w stanie pokryć.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 26 ustawy o odpadach. Stosownie do jego treści (ust. 1 art. 26), posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego ich usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (art. 26 ust. 2). W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów, sposób usunięcia odpadów.
Posiadacz odpadów to w rozumieniu ustawy o odpadach wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości
(art. 3 ust. 1 pkt 19 tej ustawy).
W świetle powołanych wyżej przepisów do wydania decyzji nakazującej usuniecie odpadów konieczne jest ustalenie;
1) istnienia odpadów,
2) składowania tych odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do składowania
i magazynowania odpadów,
3) podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów).
Okoliczności te mają charakter relewantny dla odpowiedzialności wynikającej z art. 26 ustawy o odpadach.
Podczas przeprowadzonych w dniach [...] r. oględzin terenu działki nr [....] z obrębu K. stwierdzono składowanie różnego rodzaju niezidentyfikowanych substancji i odpadów w jednej z hal znajdujących się na tej nieruchomości. Jak wynika z ekspertyzy sporządzonej przez Z. Uniwersytet Technologiczny w S., na podstawie analiz laboratoryjnych pobranych próbek stwierdzono, że składowane na terenie ww. nieruchomości substancje stanowią odpady o kodach: 08 01 11 (odpady farb i lakierów zawierających rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne, 08 01 13 (szlamy z usuwania farb i lakierów zawierające rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne), 08 01 15 (szlamy wodne zawierające farby i lakiery zawierające rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne), 08 01 17(odpady z usuwania farb i lakierów zawierające rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne) , 08 01 19 (zawiesiny wodne farb i lakierów zawierające rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne), 08 03 19 (zdyspergowany olej zawierający substancje niebezpieczne), 15 01 10 (opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone), 15 02 02 (sorbenty, materiały filtracyjne, w tym filtry olejowe nieujęte w innych grupach), tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. PCB), 16 05 06 (chemikalia laboratoryjne i analityczne [np. odczynniki chemiczne], zawierające substancje niebezpieczne), 16 07 08 ( odpady zawierające ropę naftową lub jej produkty), 16 09 04 (uwodnione odpady ciekłe zawierające substancje niebezpieczne), 18 02 05 (chemikalia w tym odczynniki chemiczne, zawierające substancje niebezpieczne), 20 01 29 (detergenty zawierające substancje niebezpieczne), 07 02 13 (odpady tworzyw sztucznych), 08 02 01 (odpady proszków powlekających). Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] z obrębu K. nie jest przeznaczona do składowania ani magazynowania odpadów. Dla działki tej nie zostało wydane stosowne zezwolenie na zbieranie czy magazynowanie odpadów. Działka ta stanowi własność odwołującego się. Uzasadniało to nakazanie właścicielowi działki usuniecie odpadów z terenu przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach.
Argumenty podniesione w odwołaniu, zaprzeczające jakoby odwołujący się był posiadaczem odpadów albowiem mieszka w znacznym oddaleniu od przedmiotowej działki oraz sam zgłosił na Policję fakt składowania odpadów na jego nieruchomości, czy też toczące się postępowanie karne, nie miały wpływu na wydane rozstrzygnięcie. W art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach zawarto domniemanie prawne, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Domniemanie to, służy uniknięciu odpowiedzialności właściciela gruntu w sytuacji, gdy nie jest możliwe ustalenie wytwórcy odpadów, w pierwszej kolejności zobowiązanego do ich usunięcia. Bez zastosowania tego domniemania utrudniona, a często niemożliwa byłaby realizacja celów ustawy. Celem tym jest między innymi określenie środków służących ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi, zapobiegających i zmniejszających negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi, będący następstwem wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi (art. 1 ustawy). Realizacja celów ustawy wymaga określenia właściwych środków chroniących środowisko. Domniemanie, że właściciel nieruchomości jest posiadaczem odpadów może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Oznacza to w konsekwencji, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób – wykazując, że odpadami włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wyraźnie wskazać na innego posiadacza odpadów w taki sposób, aby możliwe byłoby nałożenie na niego obowiązku usunięcia odpadów. W toku postępowania nie wykazano, kto jest wytwórcą odpadów. Wprowadzone ustawą domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią ziemi, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntami muszą mieć świadomość odpowiedzialności za porządek na swoich nieruchomościach na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczeni ich nieruchomości.
Odwołujący się, będący właścicielem działki na której są składowane odpady, jest ich posiadaczem w rozumieniu ustawy o odpadach i ciąży na nim obowiązek usunięcia odpadów. Wynika on z domniemania prawnego sformułowanego w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, które nie zostało przez niego obalone w toku postępowania.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie było wystarczające przedłożenie umowy najmu zawartej pomiędzy właścicielem działki a A. K., czy też twierdzenie, że odpady zostały przewiezione na teren nieruchomości za pośrednictwem firmy prowadzonej przez A. K. Z uwagi na fakt, że osoba ta nie żyje, bez względu na to czy była ona wytwórcą odpadów, niemożliwe byłoby nałożenie na nią obowiązku usunięcia odpadów. Z uwagi na domniemanie prawne, że posiadacz gruntu jest posiadaczem odpadów, postępowanie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie. Art. 26 ustawy o odpadach nakłada na organy administracji powinność nałożenia na posiadacza odpadów obowiązku ich usunięcia. Obowiązek usunięcia odpadów obciąża ustalonego zgodnie z ustawą posiadacza odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Bez znaczenia na realizację obowiązku wynikającego z ustawy, jest podnoszona okoliczność wiążących się z tym uciążliwości finansowych. Sytuacja finansowa posiadacza odpadów nie ma znaczenia dla możliwości wydania decyzji na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.
na ww. decyzję A. R. wniósł o jej uchylenie, a także o uchylenie decyzji wydanej w I instancji. Zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a także z naruszeniem art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach. Wniósł
o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia
17 stycznia 2017 r. o przysądzeniu własności nieruchomości położonej w miejscowości K., w gminie D., stanowiącej działki nr [...] ze stwierdzeniem prawomocności na okoliczność ustalenia, kto jest właścicielem nieruchomości na której znajdują się odpady.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Jego zdaniem, organy nie ustaliły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, bezzasadnie przyjmując, że skarżący jest posiadaczem odpadów składowanych na działce nr [...]. Tymczasem skarżący przedłożył umowę najmu zawartą z A. K. i wyjaśnił, że odpady zostały przewiezione na teren jego nieruchomości przez firmę najemcy. Organ uznał jednak, że okoliczność, iż osoba ta nie żyje, uniemożliwia nałożenie na niego obowiązku usunięcia odpadów. Wynikające z ustawy domniemanie prawne co prawda zdejmuje z organów orzekających w sprawie obowiązek dociekania z urzędu kto był faktycznym wytwórcą odpadów, nie pozwala im jednak ignorować dowodów i okoliczności, które mogą doprowadzić do ustalenia wytwórcy odpadów lub posiadacza odpadów innego niż właściciel nieruchomości, jeżeli zostaną one zaoferowane przez stronę, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Okolicznością uniemożliwiającą obalenie domniemania wynikającego z ustawy jest, zdaniem organu to, że A. K. zmarł. To, że osoba która umieściła na nieruchomości skarżącego odpady zmarła, nie znaczy, że to skarżący jest ich posiadaczem i nie zwalnia organu z obowiązku przesłuchania innych osób, choćby pracowników tejże firmy. Organ nie ustalił nawet tożsamości osób które wjeżdżały tirami na teren należącej do niego działki. Organ uznał, że działalność firmy [...] A. K. mogła spowodować powstanie znalezionych substancji, ale nic więcej poza tym ustaleniem nie zrobił. Istotne jest także to, ze skarżący utracił status władającego powierzchnią ziemi na której znajdują się odpady, bowiem Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r. dokonał przybicia własności nieruchomości na rzecz S. K. Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia, w dniu 17 stycznia 2017 r. Sąd Rejonowy w S. Wydział I Cywilny wydał postanowienie o przysądzeniu własności ww. nieruchomości na rzecz S. K. Po przeniesieniu własności nieruchomości wszelkie obowiązki i ciężary przechodzą na nowego właściciela gruntu i on powinien być ewentualnym adresatem decyzji.
Ponadto, organ prowadzący postępowanie powinien był je zawiesić do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w S. dotyczącego składowani odpadów wbrew przepisom ustawy o odpadach, tj. przestępstwa z art. 183 § 1 kk Wynik tego postępowania rozstrzygnie kto jest posiadaczem odpadów i kto powinien być zobowiązany do ich usunięcia. Czynności zmierzające do ustalenia osoby będącej posiadaczem odpadów w toku postępowania karnego, powinny stanowić zagadnienie wstępne, gdyż określenie adresata takiej decyzji stanowi jej podstawowy element.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył,
że podtrzymuje skargę. Wskazał, że postanowienie o przysądzeniu własności, o którym mowa w skardze jest już prawomocne i skarżący nie ma możliwości usunięcia wskazanych w decyzji odpadów z nieruchomości, której nie jest już właścicielem.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. który przystąpił do sprawy, wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, w pełni popierając stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Sądowa kontrola dokonana w niniejszej sprawie według ww. kryteriów nie dała podstaw do stwierdzenia wskazanych wyżej naruszeń prawa przez organ.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, nakładającej na A. R. obowiązek usunięcia z działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym K. odpadów wymienionych w pkt. 1 decyzji organu I instancji, stanowił przepis art. 26
ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2).
W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności:
1) termin usunięcia odpadów;
2) rodzaj odpadów;
3) sposób usunięcia odpadów.
Z art. 3 ust. 1 pkt 19 tej ustawy wynika domniemanie, że posiadaczem odpadów jest władający powierzchnią ziemi na której znajdują się odpady. Zgodnie z tym przepisem posiadaczem odpadów jest ich wytwórca lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów. W szczególności domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntem muszą mieć świadomość dbałości o porządek na swoich nieruchomościach i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości.
Rzeczą organu jest ustalenie, jaki podmiot włada gruntem zanieczyszczonym odpadami.
W przedmiotowej sprawie ustalono, że odpady których nakaz usunięcia
z nieruchomości jest przedmiotem skargi, zostały na niej umieszone w okresie od
[...] r. przez A. K., który prowadził działalność gospodarczą jako osoba fizyczna i który zmarł w dniu [...] r.
W tym okresie, do dnia 17 stycznia 2017 r. właścicielem nieruchomości na której odpady zostały zgromadzone był A. R., który w dniu [...] r. zawarł z A. K. umowę najmu magazynu znajdującego się na tej nieruchomości o pow. [...] m2, z przeznaczeniem na przechowywanie produkcji rolnej i z przeznaczeniem na cele prowadzonej przez najemcę działalności gospodarczej. Wprawdzie umowa ta nie została podpisana przez najemcę, ale umowa najmu części składowej nieruchomości gruntowej nie wymaga dla swej skuteczności zachowania formy pisemnej. Ponieważ skarżący umowę podpisał, a wynajmujący przystąpił do jej realizacji, należy uznać, że do zawarcia umowy doszło. Niewątpliwie A. K. użytkował magazyn znajdujący się na działce nr [...] za zgodą właściciela działki. Ponieważ osoba ta nie żyje od dnia [...] r., prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie, czy A. K. był posiadaczem odpadów było bezprzedmiotowe, bowiem nie można nałożyć obowiązku usunięcia odpadów na osobę zmarłą. W okolicznościach niniejszej sprawy obalenie domniemania wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach nie było możliwe. W tej sytuacji organy orzekające w sprawie słusznie nakazały właścicielowi nieruchomości usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania. W dniu wydania zaskarżonej decyzji skarżący był właścicielem przedmiotowej działki. Okoliczność, że po wydaniu decyzji nakładającej na niego obowiązek usunięcia odpadów, własność działki została przysądzona innej osobie, nie powoduje, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Również w dniu wydania decyzji ostatecznej przez organ II instancji, w skarżący był bowiem właścicielem przedmiotowej działki. Nie jest prawdą, że obecnie nie może tej decyzji wykonać. Z art. 26 ust. 4 ustawy o odpadach wynika, że jeżeli posiadacz odpadów nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, z której jest zobowiązany usunąć odpady, władający powierzchnią ziemi jest obowiązany umożliwić posiadaczowi odpadów ich usunięcie z terenu nieruchomości. Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie trafnie przyjęły, że skarżący jest posiadaczem odpadów do usunięcia których został zobowiązany, a obowiązujące przepisy prawa umożliwiają mu wykonanie tej decyzji, mimo późniejszego przejścia własności działki na inną osobę. Zarzuty skargi w tym zakresie nie znajdują zatem oparcia w przepisach prawa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegającego na nie zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania karnego mającego na celu ustalenie, czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 183 § 1 kk należało uznać, że zarzut ten nie był zasadny. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wydanie decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów niezwłoczne usuniecie odpadów z miejsca nieprzeznczonego do ich składowania lub magazynowania nie jest zależne od tego, czy osobie tej zostanie udowodnione popełnienie przestępstwa z art. 183 § 1 kk. Zgodnie z tym przepisem, kto wbrew przepisom składuje, usuwa, przetwarza, dokonuje odzysku, unieszkodliwia albo transportuje odpady lub substancje w takich warunkach lub w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Postępowanie karne ma na celu pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osobę która popełniła czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Natomiast postępowanie administracyjne zakończone decyzją będącą przedmiotem skargi ma na celu niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznczonego do ich składowania lub magazynowania. Działania te powinny być podejmowane w jak najkrótszym czasie, oczekiwanie na wynik postępowania karnego nie jest konieczne i nie służy realizacji celu ustawy o odpadach. Wydanie decyzji nakazującej usunięcie odpadów nie jest zależne od tego, czy posiadaczowi odpadów zostanie udowodnione przestępstwo z art. 183 § 1 kk..
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, a swoje stanowisko oparły na dokonanych ustaleniach
i przekonująco je uzasadniły, w szczególności wykazały, dlaczego skarżący, jako właściciel działki w okresie w którym zostały na niej umieszczone odpady, jest – w świetle przepisów prawa - ich posiadaczem i osobą którą obciąża prawny obowiązek niezwłocznego usunięcia odpadów. Brak jest podstaw do uznania, że organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, naruszył przepisy prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, czy też naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ skarga okazała się nieuzasadniona, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło