IV SA/Wa 1473/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-04
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Aneta Dąbrowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa wodnego spełnia wymogi formalne określone w art. 34 ust. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców, w szczególności w zakresie jasności, kompletności i powiązania sentencji z uzasadnieniem?Ratio decidendi
Decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa wodnego została wydana z istotnym naruszeniem przepisów regulujących procedurę wydawania tego rodzaju rozstrzygnięć. Sentencja decyzji była wadliwa, zawierała osiem stwierdzeń, których nie można było połączyć z konkretnymi pytaniami wniosku ani z uzasadnieniem. Uzasadnienie było nieusystematyzowane i nieczytelne, co uniemożliwiało prawidłowe zastosowanie się do interpretacji. Organ nie odpowiedział na wszystkie pytania wnioskodawcy, a uzupełniał argumentację dopiero w odpowiedzi na skargę, co jest niedopuszczalne. W związku z tym, decyzja nie spełniała wymogów formalnych i nie powinna pozostać w obrocie prawnym.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie interpretacji przepisów Prawa wodnego dotyczących ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne. Organ wydał decyzję, która zdaniem spółki była wadliwa. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, wskazując m.in. na błędną wykładnię przepisów dotyczących celów poboru wód, pojęcia "urządzenie do retencjonowania" i "teren uszczelniony", a także na nierozpoznanie istoty sprawy w zakresie naliczania opłaty stałej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na jej wadliwość formalną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. poz. 646 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku [...] w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wydanie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268), odnoszących się do złożenia oświadczenia stanowiącego podstawę do ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne, wyjaśnił, że: 1. kwalifikując pobór wód przez [...] na potrzeby zaopatrzenia w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych należy przyjąć cel poboru wód powiązany z działalnością [...], a nie wiązać ten cel ze sposobem jej wykorzystania przez odbiorcę usług. Pobór wód przez [...] w celu zaopatrzenia w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych odpowiada celowi poboru wód określonemu w art. 274 pkt 2 lit. za) Prawa wodnego, tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Pobór wody przez [...] w celu jej dostarczenia podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą odpowiada celowi określonemu w art. 274 pkt 2 lit. za) Prawa wodnego, a okoliczność częściowego zużycia dostarczonej wody na potrzeby socjalne przedsiębiorcy i pracowników nie zmienia pierwotnego celu poboru wód, którym w przedstawionym przypadku jest pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody;
2) pobór wód przez [...] na potrzeby dostarczenia wody do budynku wielolokalowego na podstawie umowy zawartej z właścicielem lub zarządcą budynku wielolokalowego odpowiada celowi określonemu w art. 274 pkt 4 Prawa wodnego w odniesieniu do wód pobranych w celu zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi zamieszkujących w budynku wielolokalowym. Pobór wód przez [...] w celu zaopatrzenia podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w budynku wielolokalowym na podstawie umowy zawartej z właścicielem lub zarządcą budynku odpowiada celowi wskazanemu w art. 274 pkt 2 lit. za) Prawa wodnego;
3) w przypadku braku przyrządów pomiarowych, z których wynika ilość odprowadzonych w danym kwartale do wód - wód opadowych lub roztopowych, określenia zakresu korzystania z tej usługi wodnej należy dokonać na podstawie innych, wiarygodnych metod, które doprowadzą podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne do prawidłowego oznaczenia zakresu korzystania z tej usługi wodnej (ilości odprowadzonych w danym kwartale do wód - wód opadowych lub roztopowych). Przedstawiony przez [...] sposób pozyskania danych o ilości odprowadzonych w danym kwartale do wód - wód opadowych lub roztopowych polegający na posłużeniu się danymi dotyczącymi ilości opadów udostępnianych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, tj. średnią opadów z kwartału, za który składane jest oświadczenie lub danymi zebranymi z własnej stacji meteorologicznej, przemnożoną przez powierzchnię uszczelnioną nieruchomości oraz współczynniki spływu uznać należy za prawidłowy.. Urządzenia retencyjne to obiekty, których przeznaczeniem jest zbieranie i przetrzymywanie wód opadowych lub roztopowych, a zatem np. zbiorniki, oczka wodne, sztucznie wykonane zagłębienia terenu. Za teren uszczelniony należy uznać taką część powierzchni nieruchomości, na której nie dochodzi do retencji wód opadowych lub roztopowych, a więc również powierzchnię dachów i stropodachów odwróconych. Zgodnie z art. 271 ust. 1 Prawa wodnego opłata stała ustalana jest w formie informacji rocznej, co oznacza, że odnosi się ona do jednego roku. Przyjęty w art. 271 ust. 4 Prawa wodnego "czas wyrażony w dniach" stanowi zatem stałą wartość, która w związku z rocznym charakterem opłaty stałej co do zasady zawsze wynosi 365 dni. W tej sytuacji powiązanie w przepisie art. 274 pkt 5 lit. a) Prawa wodnego górnej jednostkowej stawki opłaty za usługi wodne z dobą oraz niedokonanie takiego powiązania w przepisie art. 274 pkt 5 lit. b) Prawa wodnego nie zmienia sposobu naliczania opłaty stałej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych oraz wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast, który w odniesieniu do obu usług wodnych jest taki sam. Stan sprawy przedstawiał się następująco: W piśmie z dnia 2 stycznia 2019 r. [...] w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wystąpiło do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polski RZGW w [...] o wydanie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów Prawa wodnego odnoszących się do złożenia oświadczenia stanowiącego podstawę ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne w odniesieniu do zaistniałych stanów faktycznych opisanych we wnioski. W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, iż stosownie do brzmienia art. 267 Prawa wodnego, do instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami zostały zaliczone opłaty za usługi wodne. Opłata za usługi wodne składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej. Jednym z elementów niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne, w zależności od rodzaju usługi, jest ilość pobranej wody (podziemnej lub powierzchniowej) albo ilość odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych albo ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi. Przepisy przejściowe Prawo Wodne wskazują, że ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje, m.in., na podstawie oświadczenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne (por. art. 552 ust. 2a Prawa Wodnego). Podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty za usługi wodne w treści oświadczenia podaje informacje, w zależności od rodzaju usług, w szczególności na temat ilości pobranej wody (podziemnej lub powierzchniowej) ze wskazaniem poszczególnych celów, na jaki woda została pobrana albo ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych wraz ze wskazaniem, czy na nieruchomościach z których te wody pochodzą zagwarantowano retencję i na jakie poziomie albo ilość substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi. Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się realizacją zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.
Z uwagi na brak wytycznych oraz posiadane wątpliwości interpretacyjne co do poszczególnych stanów faktycznych spółka zwróciła się do organu o udzielenie interpretacji w zakresie opisanych we wniosku sytuacji: 1) Czy cała woda pobierana przez [...], jest wodą do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczona do spożycia przez ludzi, o której mowa w art. 274 pkt 4 Prawa wodnego, dla której przewidziano preferencyjne stawki opłat za usługi wodne?
2) W jaki sposób określić ilość m3 wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych z poszczególnych nieruchomości? 3) Jakie tereny należy uznać w rozumieniu Prawa wodnego za tereny uszczelnione ( w szczególności czy za takie należy uznać powierzchnie dachów)?
4) W rozumieniu Prawa Wodnego, jak należy zdefiniować urządzenia do retencjonowania wody, jakim warunkom takie urządzenia winny odpowiadać? 5) W jaki sposób obliczyć opłatę stałą za odprowadzanie do wód – wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast? Po rozpoznaniu wniosku spółki i analizie towarzyszących ww. pytaniom stanów faktycznych organ wydał opisaną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu przedstawił stany faktyczne będące przedmiotem jego oceny oraz przedstawił swoją ocenę prawną, stwierdzając m.in., że dostarczając wodę do lokali mieszkalnych, związanych z zaspokojeniem potrzeb gospodarstw domowych, realizowany jest cel poboru wody określony w art. 274 pkt 4 Prawa wodnego. Odnośnie natomiast do kwalifikacji celu poboru wód związanego z zaopatrzeniem w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarcza w budynku wielolokalowym organ uznał, że pobór taki odpowiada celowi określonemu w art. 274 pkt 2 lit. za) Prawa wodnego. Za nieprawidłowe organ uznał stanowisko spółki, że cel poboru wód, w ilości stanowiącej różnicę pomiędzy wskazaniami wodomierza głównego, a sumą wskazań wodomierzy zainstalowanych przy punktach czerpalnych wody należy w całości przyporządkować do celu określonego w art. 274 pkt 4 Prawa wodnego. Organ za nieprawidłowe uznał stanowisko Spółki, że w przypadku gdy dostarcza wodę do budynku wielolokalowego to pobiera wody jedynie na cel określony w art. 274 pkt 4 Prawa wodnego. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 271 ust. 1 Prawa wodnego opłata stała ustalana jest w formie informacji rocznej, co oznacza , że odnosi się ona do jednego roku. Przyjęty w art. 271 ust. 4 Prawa wodnego "czas wyrażony w dniach" stanowi zatem stałą wartość, która w związku z rocznym charakterem opłaty co do zasady wynosi 365 dni. Wskazana liczba dni podstawiana jest do wzoru, według którego liczona jest opłata stała za obie wymienione usługi wodne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] Sp. z o.o.
z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podniosła, że skarży decyzję w całości co do pkt 1 i 2, zaś co do pkt 3 z wyłączeniem interpretacji sposobu określenia m3 wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych z poszczególnych nieruchomości, zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego przez:
1) niewłaściwe zastosowanie art. 274 pkt 2 lit. za) w zw. z art. 274 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm. - zwanej dalej: "Prawo wodne" lub "p.w.") polegającą na przyjęciu (na potrzeby ustalania opłaty za usługi wodne), że [...] w ramach wykonywania zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę pobiera jednocześnie wodę na różne cele tj. związane z poborem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody (art. 274 pkt 2 lit. za) p.w.) oraz realizacją zadania własnego gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (art. 274 pkt 4 p.w.),
2) błędną wykładnię art. 270 ust. 11 oraz 272 ust. 5 Prawa wodnego polegającą na nieprawidłowej interpretacji pojęcia "urządzenie do retencjonowania" i przyjęciu, że pojęcie "rów", o którym mowa w art. 16 pkt 47 Prawa wodnego nie mieści się w zakresie przedmiotowym pojęcia "urządzenie do retencjonowania", 3) błędną wykładnię art. 270 ust. 11, art. 272 ust. 5 oraz art. 270 ust. 7 Prawa wodnego polegającą na nieprawidłowej interpretacji pojęcia "terenu uszczelnionego" i uznaniu, że przez teren uszczelniony rozumieć należy tylko taką część powierzchni nieruchomości, na której nie dochodzi w całości do retencji wód opadowych lub roztopowych; 2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - zwanej dalej: "Kodeks postępowania administracyjnego" lub "k.p.a.") polegające na nieuzasadnionym przyjęciu wykładni rozszerzającej przepisów nakładających na Spółkę obowiązek uiszczania danin publicznych, podczas gdy zaistniałe wątpliwości interpretacyjne winny być, w zgodzie z naruszoną normą, rozstrzygane na korzyść podmiotu zobowiązanego do uiszczania tychże opłat, 2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3 k.p.a. wzw.z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646 ze zm., dalej "Prawo przedsiębiorców") polegającego na nierozpoznaniu istoty sprawy poprzez nieudzielenie jasnej i jednoznacznej odpowiedzi na pytanie nr 5 Wniosku o udzielenie interpretacji, dotyczące sposobu naliczania opłaty stałej za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast, a także wadliwe sporządzenie uzasadnienia prawnego decyzji. Wskazując na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i zobowiązanie organu do wydania decyzji (interpretacji) zgodnie z przepisami prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając zarzuty skargi, spółka wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie spółki, wydana interpretacja indywidualna stoi w sprzeczności z przepisami Prawa wodnego, co w konsekwencji implikuje nieuzasadnione zwiększenie daniny publicznej, do której uiszczenia zobowiązany jest skarżący. Przy zastosowaniu się przez spółkę do wydanej interpretacji, skarżący będzie zobligowany do zapłaty wyższych opłat za usługi wodne, aniżeli w przypadku dokonania prawidłowej interpretacji Prawa wodnego. Ponadto spółka podniosła, że zaprezentowana przez organ interpretacja jest wewnętrznie sprzeczna, ujawnione w sprawie wątpliwości nie są interpretowane przez organ na jej korzyść. Skarżąca spółka podniosła również, że organ – w jej ocenie – nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ część z zadanych pytań
i przedstawionych stanów faktycznych pozostała bez odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając,
że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż
w niej podniesione. W ocenie Sądu przedstawiona do kontroli decyzja nie spełnia bowiem warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać takie rozstrzygnięcie, określonych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, uniemożliwiając zastosowanie się do niej stronie oraz jej należytą kontrolę sądową.
Przedmiot sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu stanowiła decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia marca 2019 r., nr [...], w przedmiocie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne.
Podstawę wydania interpretacji przepisów prawa stanowiła regulacja zawarta w art. 34 ustawy z dnia z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646 ze zm., dalej: p.p.). W rozumieniu ust. 1 ww. przepisu interpretacją indywidualną są wydawane przez właściwy organ administracji publicznej lub przez właściwą państwową jednostkę organizacyjną wyjaśnienia co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, w odniesieniu do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej prowadzonej, w jego indywidualnej sprawie. Wprowadzenie przez ustawodawcę do porządku prawnego ww. instytucji ma niewątpliwie służyć zmniejszeniu ryzyka nieuzasadnionego i niezgodnego z prawem działania organów, poprzez ujednolicenie praktyki działania tych organów. Jednocześnie z perspektywy podmiotu występującego o interpretację jej uzyskanie ma bezsprzecznie służyć zwiększeniu poczucia pewności prawa, ułatwiając programowanie działań w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w taki sposób, by postępując w zgodzie z uzyskaną wykładnią przepisów, nie narażać się na ewentualne sankcje będące skutkiem nieprawidłowego zastosowania się do obowiązującej regulacji prawnej. Aby ten cel można było osiągnąć, ustawodawca zagwarantował przedsiębiorcom nie tylko możliwość wystąpienia do właściwych podmiotów z wnioskiem o wydanie interpretacji przepisów prawa (w zakresie przedmiotowym określonym ww. ustawą), ale również określił procedurę wydawania takiej interpretacji, jej formę i zawartość. Tak kompleksowego uregulowania powyższej kwestii nie można uznać za bezcelowe. Wręcz przeciwnie, wypada przyjąć, że ustawodawca formalizując wydawanie interpretacji zakładał, że spełnienie przez nią wszystkich wymogów określonych w art. 34 p.p. pozwoli na skuteczne osiągnięcie przez ten instrument celu w postaci udzielenia należnej ochrony podmiotowi, który uzyska tą drogą wykładnię prawa w odniesieniu do wątpliwości, jakie powziął i przedstawił w ramach wniosku o udzielenie interpretacji. Wprawdzie z art. 35 ust. 1 p.p. wynika,
że interpretacja indywidualna nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, a więc nie musi on się do niej zastosować, ponosząc tym samym ryzyko ewentualnych konsekwencji odmiennego działania, niż wynika to ze stanowiska przedstawionego w interpretacji, ale jednocześnie zastosowanie się przedsiębiorcy do interpretacji daję tę gwarancję, że nie może być on obciążony sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji indywidualnej ani daninami w wysokości wyższej niż wynikające z uzyskanej interpretacji indywidualnej. Wydana zatem w warunkach ustawy – Prawo przedsiębiorców interpretacja ma zasadniczy walor gwarancyjny dla jej adresata, dlatego musi być jasna oraz klarowna w swojej treści i formie. Nie wolno przy zapominać, że z uwagi na treść art. 35 ust. 15 p.p., przewidującego obowiązek publikacji interpretacji wydanej przez uprawniony do tego podmiot w Biuletynie Informacji Publicznej, jej treść trafia nie tylko do wnioskodawcy, lecz do szerszego grona przedsiębiorców, dla których zawarte w niej stanowisko organu może stanowić istotną informację wyznaczającą kierunek podejmowanych działań w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Aby więc interpretacja spełniała stawiane przed nią cele, musi w pełni realizować wymogi określone przepisami powołanych wyżej regulacji. Spełnienie tych założeń ma jeszcze jedną zasadniczą konsekwencję, związaną z oceną legalności wyrażonego przez organ interpretujący stanowiska w sprawie objętej wnioskiem interpretacyjnym. Otóż zgodnie z wolą ustawodawcy, w myśl art. 34 ust. 5 p.p. in principio, zasadą jest, iż udzielenie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie. To z kolei skutkuje poddaniem takiej decyzji, zawierającej interpretację, sądowej kontroli sprawowanej przez sądu administracyjne. Aby kontrola ta mogła być wykonywana efektywnie, udzielona interpretacja musi spełniać wymogi formalne określone art. 34 p.p., gdyż tylko wówczas możliwe jest dokonanie przez sąd należytej oceny tego, czy przedstawiona w niej wykładania prawa, przyjęta na tle przedstawionego we wniosku aplikującego stanu faktycznego, jest prawidłowa. Inaczej rzecz ujmując, lektura interpretacji musi stwarzać realną możliwość oceny przez sąd, które stanowisko – organu czy wnioskodawcy – zasługuje w danym stanie faktycznym i prawnym na aprobatę.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że kontrolowana decyzja z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie udzielenia interpretacji przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne została wydana z istotnym naruszeniem przepisów regulujących procedurę wydawania tego rodzaju rozstrzygnięć i w przedstawionej do oceny formie nie powinna ostać się w obrocie prawnym.
Treść decyzji w przedmiocie udzielenia interpretacji przepisów prawa została w pierwszej kolejności zdeterminowana przez ustawodawcę w art. 34 ust. 5 zd. 2 p.p. Zgodnie z tą regulacją interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia. Nie ulega wątpliwości, że przepis, określając kształt decyzji interpretacyjnej w wyżej określonym zakresie, stanowi lex specialis względem art. 107 § 1 i 3 k.p.a. zwłaszcza co do takich elementów jak sentencja decyzji, która w tym przypadku sprowadza się do aprobaty lub zanegowania przez organ zaprezentowanego przez wnioskodawcę stanowiska odnośnie do przedstawionego stanu faktycznego lub przyszłego zdarzenia, oraz uzasadnienie – które powinno się koncentrować na rozważaniach prawnych mających potwierdzić stanowisko wnioskodawcy albo stanowić kontrargumentację względem tego stanowisko, przemawiając jednocześnie za danym osądem organu udzielającego interpretacji. Nie ulega przy tym wątpliwości, że to właśnie na prawidłowym sformułowaniu tych dwóch elementów decyzji administracyjnej zasadza się jednocześnie prawidłowość całego rozstrzygnięcia oraz jego gwarancyjny charakter. Tylko przy zachowaniu należytej staranności
w sporządzeniu tych składników interpretacji ma ona szansę zostać prawidłowo odczytana przez jej adresata, a względnie także w toku jej dalszej, ewentualnej kontroli - przez organ wyższego stopnia bądź sąd. Zważyć przy tym należy na treść ust. 8 art. 34 p.p. Przepis ten dopuszcza bowiem możliwość, by w ramach jednego wniosku, składający go uprawniony podmiot sformułował dowolną ilość odrębnych stanów faktycznych lub przyszłych zdarzeń, czyniąc je przedmiotem zapytań interpretacyjnych. W takiej sytuacji na organie udzielającym interpretacji ciąży szczególny obowiązek, by wydawana przezeń w tym zakresie decyzja, mimo niewątpliwie większego stopnia skomplikowania, jak również istotnie większego nakładu pracy niezbędnej do jej sporządzenia, pozostała jasna i zrozumiała. Rezultat taki możliwy jest do osiągnięcia wyłącznie wtedy, gdy wydający interpretację organ będzie ściśle przestrzegał wymogów co do formy sporządzenia takiego rozstrzygnięcia, a ta – zdaniem Sądu – powinna w przypadku wielości zapytań interpretacyjnych odpowiadać schematowi, iż każdemu pytaniu opartemu
o przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) powinien odpowiadać w decyzji odrębny punkt sentencji, do którego również powinien odnosić się wyłącznie jeden, ściśle powiązany z tym konkretnym punktem sentencji fragment uzasadnienia zawierający stosowny i co ważne jak najpełniejszy wywód prawnym. Nie oznacza to oczywiście, że jeżeli tego rodzaju wywód został sformułowany
w odniesieniu do jednego z kilku przedstawionych we wniosku stanów faktycznych (zdarzeń przyszłych), a jest on adekwatny także w stosunku do innego
z analizowanych stanów, organ musi go w całości powtórzyć. Wystarczy bowiem,
że organ odeśle wtedy do części uzasadnienia sformułowanego na gruncie wcześniej omówionego zagadnienia, zachowując jednak schemat, iż odesłanie takie będzie wskazane w ramach odrębnych wyjaśnień odpowiadających systematycznie pytaniu (stanowi faktycznemu/zdarzeniu) postawionemu we wniosku o udzielenie interpretacji, tak by jej adresat natychmiast wiedział, gdzie należy szukać argumentacji dla przyjętego przez organ stanowiska, nie musząc poszukiwać jej
w całej treści decyzji, bądź też stojąc przed koniecznością jej samodzielnego wyinterpretowania z całości rozważań organu.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, należy zauważyć, że decyzja Prezesa Wód Polskich z dnia [...] kwietnia 2019 r. nie spełnia sformułowanych przez ustawodawcę wymogów prawidłowej interpretacji przepisów – w tym wypadku ustawy Prawo wodne.
W pierwszej kolejności wadliwa jest już sama sentencja, która sprowadza się do przedstawienia ośmiu, niemal dogmatycznie sformułowanych stwierdzeń, których jednak nie daje się w żaden racjonalny sposób połączyć wprost ani z konkretnymi pytaniami przedstawionymi enumeratywnie we wniosku o udzielenie interpretacji, ani co gorsza, nie można tych stwierdzeń w sposób prosty połączyć z wywodami zamieszczonym w uzasadnieniu decyzji. Owszem, organowi nie można odmówić,
że takie wywody przedstawił, niemniej jednak uczynił to w sposób zupełnie nieusystematyzowany i nieczytelny, w efekcie czego taki sam skutek odnosi cała interpretacja, tzn. jest ona nieczytelna, trudna a momentami wręcz niemożliwa
w odbiorze, a co za tym idzie niemożliwa również do prawidłowego zastosowania, bo pociąga za sobą ryzyko, że w razie nieprawidłowego zrozumienia przez adresata decyzji zawartych w niej treści, poczyni on błędne działania w sferze prowadzonej działalności gospodarczej. Nie bez racji jest skarżąca spółka, twierdząc, że organ w ogóle nie odpowiedział na część przytoczonych w jej wniosku pytań. Wniosek taki jest w pełni uprawniony, zważywszy na fakt, że pytań takich było trzynaście, natomiast – trzymając się liczby punktów sentencji kwestionowanej decyzji
– udzielone zostało tylko osiem odpowiedzi. Sąd nie twierdzi przy tym, że brakujących odpowiedzi nie dałoby się odszukać po więcej niż drobiazgowej analizie uzasadnienia decyzji Prezesa Wód Polskich, ale nie jest rolą ani Sądu, ani tym bardziej adresata interpretacji, by czynić tego rodzaju zabiegi. Interpretacja, co wynika poniekąd z samej natury tego instrumentu wykładni prawa, ma być bezpośrednią odpowiedzią na sygnalizowane wątpliwości co do zakresu stosowania danego przepisu w określonym stanie faktycznym, a więc organ zobligowany jest takiej odpowiedzi udzielić wprost, a nie kamuflować ją w bliżej nieokreślonym fragmencie uzasadnienia. W ocenie Sądu, gdyby organ w niniejszej sprawie trzymał się schematu "jedno pytanie – jedna odpowiedź", prawdopodobnie uniknąłby słusznie wytkniętego mu uchybienia.
Na zakończenie rozważań Sąd uznał za stosowne zwrócenie uwagi organu na jeszcze jeden aspekt sprawy, jaki ujawnił się w toku jej kontroli. Otóż zgodnie z art. 34 ust. 5 p.p., skoro udzielona interpretacja ma zawierać m.in. uzasadnienie prawne, to nie ulega wątpliwości, że powinno być to uzasadnienie jak najpełniej przedstawiające argumentację organu, a więc w sposób absolutnie kompletny musi ono ujmować wszystkie aspekty prawne odnoszące się do opisanej przez wnioskodawcę sytuacji faktycznej lub zdarzenia przyszłego. Niedopuszczalne jest zatem, by organ uzupełniał swoją argumentację dopiero w odpowiedzi na złożoną skargę, bowiem formułowane tą drogą wywody, niezależnie od ich słuszności lub braku racji, nie podlegają ocenie Sądu, gdyż nie stanowią elementu składowego kwestionowanej decyzji. Miejscem dla tego rodzaju wywodów jest wyłącznie sama decyzja, bo tylko wtedy, można z nimi skutecznie polemizować lub się do nich zastosować, natomiast zamieszczanie ich dopiero w ramach odpowiedzi na skargę jest zdecydowanie spóźnione.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie
art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło