II SA/Kr 330/19
WyrokWSA w Krakowie2019-09-04
Skład orzekający: Mirosław Bator, Beata Łomnicka, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w decyzji dotyczącej waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość organ administracji powinien orzec również o odsetkach za zwłokę w zapłacie tego odszkodowania, nawet jeśli strona nie złożyła takiego wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji nie orzeka o odsetkach za zwłokę w zapłacie odszkodowania z urzędu; kwestia ta pojawia się dopiero po zakończeniu postępowania administracyjnego i wymaga odrębnego wniosku strony. Brak orzeczenia o odsetkach w decyzji waloryzującej odszkodowanie nie stanowi podstawy do jej uchylenia, ponieważ organ nie dysponował stosownym wnioskiem strony w toku postępowania. Strona ma możliwość złożenia takiego wniosku w przyszłości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Prezydent Miasta K. wydał decyzję ustalającą zwaloryzowane odszkodowanie. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o wyższej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania. Strony skarżące wniosły skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 481 § 1 k.c. i nieorzeczenie o odsetkach za zwłokę w zapłacie odszkodowania. WSA w Krakowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Beata Łomnicka (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi J. S., M. S., D.S., G. S., E. L. i J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 14 stycznia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie waloryzacji odszkodowania skargę oddala.
Prezydent Miasta K. decyzją z 22 maja 2018 r. (znak: [...]), orzekł o:
- waloryzacji kwoty odszkodowania w wysokości 190 210,00 zł przyznanego decyzją Naczelnika Dzielnicy K. - [...] z 16 czerwca 1983 r. (nr [...], [...]) w związku z wywłaszczeniem na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy Szpitala [...] w K. na podstawie ww. orzeczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1110 ha, obr. [...] jedn. ewid. K. - [...], objętej księgą wieczystą [...], stanowiącej uprzednio własność A. B. i ustaleniu zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 20 850,91 zł (pkt l decyzji),
- waloryzacji kwoty odszkodowania w wysokości 40 947,00 zł przyznanego decyzją Naczelnika Dzielnicy K. - [...] z 7 listopada 1983 r. (nr [...]) jako dodatkowe odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,1110 ha, obr. [...] jedn. ewid. K. - [...], wywłaszczoną decyzją Naczelnika Dzielnicy K. - [...] z 16 czerwca 1983 r., (nr [...], [...]) i ustaleniu zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 4 488,63 zł (pkt 2 decyzji) oraz ich wypłacie na rzecz spadkobierców A. B., poprzedniej właścicielki ww. nieruchomości, tj. J. Ś., M. Ś., D. Ś., G. Ś., E. Ł. i J. C., w stosunku do przysługujących im udziałów w nieruchomości.
Odwołanie od ww. decyzji złożyli J. Ś., M. Ś., D. Ś., G. Ś., E. Ł. i J. C., działający przez profesjonalnego pełnomocnika.
Wojewoda decyzją z 14 stycznia 2019 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o:
1. waloryzacji kwoty odszkodowania w wysokości 190 210,00 zł przyznanego decyzją Naczelnika Dzielnicy K. - [...] z 16 czerwca 1983 r. (nr [...], [...]) w związku z wywłaszczeniem na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ww. orzeczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1110 ha, obr. [...] jedn. ewid. K. - [...], objętej księgą wieczystą [...] i ustaleniu zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 22 359,46 zł (pkt l decyzji);
2. waloryzacji kwoty odszkodowania w wysokości 40 947,00 zł przyznanego decyzją Naczelnika Dzielnicy K. - [...] z 7 listopada 1983 r. (nr [...]) jako dodatkowe odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,1110 ha, obr. [...] jedn. ewid. K. - [...], wywłaszczoną decyzją Naczelnika Dzielnicy K. - [...] z 16 czerwca 1983 r., (nr [...], [...]) i ustaleniu zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 4 709,76 zł (pkt 2 decyzji);
3. wypłacie łącznej kwoty w wysokości 27 069, 22 zł na rzecz spadkobierców A. B., poprzedniej właścicielki ww. nieruchomości, tj.
a) J. Ś. za udział wynoszący 1/6 cz. w spadku po właścicielu ww. nieruchomości - kwota 4 511,50 zł,
b) M. Ś. za udział wynoszący 1/6 cz. w spadku po właścicielu ww. nieruchomości kwota - 4 511,50 zł,
c) D. Ś. za udział wynoszący 1/12 cz. w spadku po właścicielu ww. nieruchomości - kwota 2 255,80 zł,
d) G. Ś. za udział wynoszący 1/12 cz. w spadku po właścicielu ww. nieruchomości - kwota 2 255,90 zł,
e) E. L. za udział wynoszący 1/6 cz. w spadku po właścicielu ww. nieruchomości - kwota 4 511,50 zł,
f) J. C. za udział wynoszący 1/6 cz. w spadku po właścicielu ww. nieruchomości - kwota 4 511,50 zł,
g) W. C. za udział wynoszący 1/6 cz. w spadku po właścicielu ww. nieruchomości - kwota 4 511,50 zł.
Do zapłaty ww. kwoty zobowiązany Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta K..
Zgodnie z art. 132 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami - wypłata ww. kwoty winna nastąpić w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stanie się ostateczna.
Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Uzasadniając ww. decyzję, organ II instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wysokość odszkodowania ustalona w drodze decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Artykuł 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi przy tym samodzielną podstawę waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, której dokonuje się w oparciu o zasady obowiązujące na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Przy dokonywaniu waloryzacji odszkodowania ustalonego w decyzji organ, który ją wydał, zobowiązany jest więc do dokonania waloryzacji z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 5 ust. 1 u.g.n., tj. przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.
W przypadku, gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 5 ust. 4 u.g.n.).Z uwagi na fakt, iż do chwili obecnej nie zostały ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźniki zmian cen nieruchomości gruntowych, organ I instancji prawidłowo przyjął dla określenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania średnioroczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych zamieszczonych na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego, tj. http://stat.gov.pl i w tym zakresie zatem zarzut stron odwołujących należy uznać za nieuzasadniony.
Niemniej, zdaniem organu odwoławczego, na uwzględnienie zasługuje zarzut odwołujących, iż: "za początkowy termin waloryzacji, tak w odniesieniu do decyzji z dnia 16 czerwca 1983 roku (prawomocnej w dniu 22 sierpnia 1983 roku), jak i decyzji z dnia 7 listopada 1983 roku (prawomocnej w dniu 18 grudnia 1983 roku), należało przyjąć datę 1 stycznia 1984 roku."
Z uwagi na powyższe organ odwoławczy dokonał waloryzacji kwoty odszkodowania ustalonego w decyzji z 16 czerwca 1983 r. ustalając za moment początkowy waloryzacji datę: 1 września 1983 r.; tj. miesiąc następny w stosunku do miesiąca, w którym ww. decyzja stała się ostateczna, w oparciu o wskaźniki miesięczne cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszonych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, tj.: wrzesień 1983 r. - 99,8; październik 1983 r. - 101,1; listopad 1983 r. - 100,7; grudzień 1983 r. - 100,7.
Obliczeń dokonano poprzez przemnożenie ze sobą kolejno wartości ww. wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych i podzieleniu wyniku przez 100, według wzoru: r1 x r2 /100. Tak otrzymany wynik został zaokrąglony do jednego miejsca po przecinku i przemnożony przez kolejny wskaźnik, analogicznie jak w poprzednim kroku, aż do ostatniego wskaźnika, tj. (99,8 x 101,1 x 100,7 x 100,7) / 1003, który to końcowy wskaźnik przemnożono przez kwotę ustalonego odszkodowania tj. 190 210,00 i podzielono przez 100 uzyskując kwotę 194 394,62 zł.
Następnie, dokonano waloryzacji kwoty odszkodowania ustalonego w decyzji z 16 czerwca 1983 r. nr [...], [...] od roku 1984 oraz w decyzji z 7 listopada 1983 r. nr ([...]) przyjmując za moment początkowy waloryzacji datę 1 stycznia 1984 r. w oparciu o wskaźniki miesięczne cen towarowi usług konsumpcyjnych ogłoszonych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, tj. - w ujęciu: grudzień poprzedniego roku = 100 tj. 1984 r. - 114,2; 1985 r. - 116,7; 1986 r. - 117,1; 1987 r. - 131,3; 1988 r. - 173,9; 1989 r. - 739,6; 1990 r. - 349,3, 1991 r. - 160,4; 1992 r. - 144,3; 1993 r. - 137,6; 1994 r. -129,5; 1995 r. - 121,6; 1996 r. - 118,5; 1997 r. - 113,2; 1998 r. - 108,6; 1999 r. - 109,8; 2000 r. - 108,5; 2001 r. - 103,6; 2002 r. - 100,8; 2003 r. - 101,7; 2004 r. - 104,4; 2005 r. - 100,7; 2006 r. - 101,4; 2007 r. - 104,0; 2008 r. - 103,3; 2009 r. - 103,5; 2010 r. - 103,1; 2011 r. -104,6; 2012 r. - 102,4; 2013 r. - 100,7; 2014 r. - 99,0; 2015 r. - 99,5; 2016 r. - 100,8; 2017 r. -102,1; 2018r.-101,1. (...)
W tym miejscu organ II instancji wyjaśnił, iż waloryzacji określonych kwot pieniężnych za dany okres dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników (w tym przypadku cen towarów i usług konsumpcyjnych) odzwierciedlających wielkość zmiany (wzrostu lub spadku) danej wartości w badanym okresie - przy uwzględnieniu ich istoty oraz celu takiej waloryzacji. Wskazano, iż Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie oblicza oraz następnie ogłasza różne, miesięczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych, tj. np. wskaźnik miesięczny odzwierciedlający zmianę tych cen w stosunku do miesiąca poprzedzającego dany miesiąc oraz wskaźnik miesięczny odzwierciedlający zmianę tych cen w stosunku do analogicznego miesiąca roku poprzedniego (które w sposób oczywisty mogą mieć różne wartości), w tym odzwierciedlający zmianę ww. cen w stosunku do grudnia roku poprzedniego. Stąd np. wskaźnik miesięczny z grudnia 2015 r. w stosunku do grudnia roku poprzedniego odzwierciedla jednocześnie wysokość zmiany cen towarów i usług w ujęciu "rocznym" (od grudnia 2014 r. do grudnia 2015 r.), co - ze statystycznego punktu widzenia - czyni ten wskaźnik de facto "rocznym".
Organ II instancji wyjaśnił, że czym innym jest natomiast tzw. wskaźnik "średnioroczny", służący celom określonym w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 25 ust. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., póz. 1270 ze zm.), który odzwierciedla zmianę cen towarów i usług konsumpcyjnych w danym roku, ale nie przedstawia stopnia zmiany cen w stosunku do roku poprzedniego.
W związku z powyższym, jeżeli - tak jak w przedmiotowej sprawie - zajdzie potrzeba dokonania waloryzacji za okres od początku września 1983 r. do końca grudnia 2018 r., to koniecznym jest przemnożenie kwoty odszkodowania przez wskaźnik odzwierciedlający zmianę realnej wartości tej kwoty ("siły nabywczej") w ww. okresie.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z informacjami dostępnymi na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego, jak i posiadanymi przez organ z urzędu wynika, iż Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie nigdy nie opublikował miesięcznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych za omawiany okres. W związku z powyższym koniecznym było wykorzystanie przez tutejszy organ (jak i de facto przez organ I instancji), powszechnie stosowanej w ekonomii metody nawiązań łańcuchowych i wskaźników średniorocznych. Następnie wyjaśniono na czym przedmiotowa metoda polega i jakie są jej założenia.
Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania, tj. naruszenia przepisów prawa materialnego, a to: "art. 134 i 135 w/w ustawy, poprzez ich niezastosowanie, a tym samym pominięcie przez organ I instancji wartości nieruchomości wywłaszczonej", wskazać należy, iż wartość nieruchomości brana jest pod uwagę przez organ przy ustalaniu odszkodowania, natomiast waloryzacja jest jedynie urealnieniem tak ustalonego odszkodowania za pomocą ściśle określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami mechanizmów, tj. przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W konsekwencji, organ dokonując waloryzacji odszkodowania ustalonego pozostającą w obrocie prawnym decyzją, nie może uwzględniać aktualnej wartości nieruchomości, czy też utraconych (zdaniem strony) korzyści. Z uwagi na powyższe zarzut braku powołania biegłego ds. szacowania wartości nieruchomości uznać należy za niezasadny. Również kwestia dokonania waloryzacji ustalonego już odszkodowania nie wymaga posiadania specjalistycznej wiedzy, a jej dokonanie nie przekracza możliwości organu I instancji, a zatem zbędne było również powołanie biegłego z zakresu rachunkowości. Ponownie podkreślono, iż wysokość odszkodowania została już ustalona w ostatecznych decyzjach, a waloryzacja oznacza jedynie przerachowanie wysokości odszkodowania i dotyczy okresu między datą wydania decyzji o wywłaszczeniu, kiedy ustala się wysokość odszkodowania, a datą wypłaty tego odszkodowania. Z tego też powodu organ odwoławczy nie mógł uczynić zadość wnioskom odwołujących dot. przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez powołanie w sprawie biegłego z zakresu szacowania nieruchomości, celem ustalenia wartości rynkowej nieruchomości oraz biegłego z zakresu rachunkowości, celem obliczenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania.
Zdaniem organu odwoławczego nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut niezastosowania kwartalnych wskaźników waloryzacji bowiem kwartalne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych, zgodnie z danymi zamieszczonymi na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego (http://stat.gov.pl) zostały ogłoszone dopiero od roku 1995.
Podsumowując wskazano, że w świetle wyżej przedstawionego stanu faktycznego i prawnego sprawy należało uchylić zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z 22 maja 2018 r. w całości i orzec o waloryzacji ww. kwot odszkodowania.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: J. Ś., J. C., E. L., M. Ś., G. Ś. i D. Ś., zarzucając organowi obrazę prawa materialnego, a to art. 481 § 1 k. c., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy niewątpliwie doszło do zwłoki w zapłacie należnego odszkodowania. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 maja 2018 roku. Skarżący wnieśli o stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a także o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja organu II instancji - analogicznie jak decyzja organu I instancji - nie uwzględnia obowiązujących przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji winna zostać uchylona, bowiem nie orzeczono o należnych odsetkach z tytułu zwłoki w zapłacie należnego odszkodowania. Tymczasem "w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi najmniejszych wątpliwości, że w sytuacji braku terminowej wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości właścicielowi (jego następcom prawnym) - poza uprawnieniem do żądania waloryzacji odszkodowania - przysługuje także uprawnienie do uzyskania należnych odsetek". Na poparcie tego stanowisko powołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 marca 2018 roku, sygn. akt II SA/Łd 887/17:
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że "brak orzeczenia o odsetkach z tytułu zwłoki w zapłacie należnego odszkodowania nie wpływa na prawidłowość zaskarżonej decyzji, gdyż to na wniosek wierzyciela w odrębnym postępowaniu organ administracji orzeknie o odsetkach. Jak wynika z akt, kwestia ta nie była przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd zauważa, że na tle podobnego stanu faktycznego i prawnego zapadł wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 lipca 2019,r. sygn. akt II SA/Kr 331/19. Sąd w tut. składzie podziela pogląd zaprezentowany w ww. wyroku i przyjmuje go jako własny.
Zgodnie z art. 132 ust. 2 u.g.n. do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. W myśl art. 132 ust. 3 u.g.n. wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania.
Sposób waloryzacji został przez ustawodawcę określony w art. 5 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków (ust. 1). Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wskaźniki zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, nie później niż w terminie 4 miesięcy od zakończenia kwartału, którego te wskaźniki dotyczą, z podziałem na województwa (ust. 2). W przypadku gdy dla danego kwartału nie ogłoszono wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie za ten kwartał dokonuje się przy zastosowaniu ostatniego ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości (ust. 3). W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (ust. 5).
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował powyższe przepisy, szczegółowo wyjaśniając sposób wyliczenia kwoty określonej w decyzji. Wymagało to zreformowania decyzji organu I instancji, bowiem z wyliczeń tych wynikało, że kwota zwaloryzowanego odszkodowania określona w decyzji Prezydenta Miasta K. była błędnie obliczona. Wyjaśniono też, że Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie nigdy nie opublikował miesięcznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych za okres 1977 r. - 1981 r. – co wymagało zastosowania metody nawiązań łańcuchowych i wskaźników średniorocznych. Podkreślono również, że kwartalne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych, zgodnie z danymi zamieszczonymi na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego (http://stat.gov.pl) zostały ogłoszone dopiero od roku 1995.
Wojewoda odniósł się również prawidłowo do zarzutów odwołania, gdzie domagano się przeprowadzenia wyceny nieruchomości. Sąd całkowicie podziela stanowisko organu II instancji, iż tego rodzaju dowód nie może być przeprowadzony w postępowaniu dotyczącym waloryzacji odszkodowania ustalonego wcześniej ostateczną decyzją administracyjną. Waloryzacja jest jedynie urealnieniem tak ustalonego odszkodowania za pomocą ściśle określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami mechanizmów i nie ma żadnego związku z aktualną wartością wywłaszczonej nieruchomości.
Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest to, że w skardze nie zakwestionowano żadnych ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazują bowiem tylko na fakt, iż oprócz waloryzacji odszkodowania należało jednocześnie orzec o odsetkach za zwłokę w jego zapłacie.
Argument ten nie może odnieść skutku. Kwestia odsetek za zwłokę nie była dotychczas podnoszona w postępowaniu administracyjnym i pojawiła się dopiero po jego ostatecznym zakończeniu. Organ nie orzeka o tej kwestii z urzędu, podobnie jak i kwestia orzekania o waloryzacji odszkodowania jest uzależniona od wniosku osób uprawnionych.
Brak orzeczenia w przedmiocie odsetek za zwłokę nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organy obu instancji nie mogły orzec w tym zakresie, bowiem nie dysponowały stosownym wnioskiem stron postępowania. Nie zamyka to jednak drogi do złożenia takiego wniosku w przyszłości.
W orzecznictwie jednomyślnie przyjmuje się, że orzekanie o odsetkach za zwłokę w wypłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jako roszczenie akcesoryjne ma taki sam charakter jak roszczenie o odszkodowanie, a zatem właściwa dla orzekania w tym przedmiocie jest droga administracyjna. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. I OSK 1297/11 (LEX nr 1291327) stwierdził: "Zrewaloryzowanie odszkodowania, podobnie jak obliczenie ewentualnych odsetek, powinno nastąpić w drodze decyzji. Jest to bowiem załatwienie sprawy co do jej istoty (art. 104 kpa) przez orzeczenie o skonkretyzowanych uprawnieniach strony postępowania administracyjnego. Nie ma przy tym znaczenia, że dotychczasowe postępowanie w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania zostało już zakończone. Z mocy art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami strona uzyskała nowe roszczenie, które powinno być skonkretyzowane, co do wysokości, a konkretyzacja ta powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej właściwego organu". Podobnie orzekł w wyroku z dnia 15 marca 2006 r., sygn. I OSK 525/05 (LEX nr 198159): "Obowiązek zapłaty odsetek jest pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej. Skoro zatem obowiązek zapłaty odszkodowania powstał na tle stosunku administracyjnego, to również obowiązek zapłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter".
W świetle powyższego organy administracji publicznej będą zobowiązane załatwić wniosek o orzeczenie w przedmiocie odsetek za opóźnienie w wypłacie przedmiotowego odszkodowania, o ile tylko taki wniosek zostanie wniesiony. W takim przypadku będzie należało ustalić, czy odsetki należą się za cały okres opóźnienia, również objęty waloryzacją (jak chcą tego skarżący), czy też zwaloryzowanie odszkodowania wyklucza możliwość orzeczenia o odsetkach za ten sam okres. Rozstrzyganie tej kwestii na obecnym etapie postępowania byłoby oczywiście przedwczesne, skoro postępowanie w tym zakresie w ogóle nie zostało jeszcze zainicjowane.
Podsumowując, w ocenie Sądu Wojewoda orzekł w zaskarżonej decyzji prawidłowo i brak jest podstaw do jej uchylenia. Natomiast brak orzeczenia o odsetkach nie stanowi uchybienia, skoro do tej pory wnioskodawcy nie domagali się ich w postępowaniu administracyjnym.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło