IV SA/Wa 3211/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-28
Skład orzekający: Joanna Borkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, umarzając postępowanie w sprawie wstrzymania działalności polegającej na zbieraniu odpadów, prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy pod kątem potencjalnego pogorszenia stanu środowiska lub zagrożenia życia i zdrowia ludzi?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie wyjaśnił wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy i pobieżnie przeprowadził postępowanie dowodowe. Organ I instancji nie dokonał analizy skutków stwierdzonych naruszeń, takich jak mieszanie odpadów niebezpiecznych, w kontekście potencjalnego pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Prokuratura wniosła o wstrzymanie działalności spółki polegającej na zbieraniu odpadów. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) umorzył postępowanie, uznając, że spółka posiada zezwolenia i nie stwierdzono przesłanek do wstrzymania działalności. Po odwołaniu Prokuratury, Główny Inspektor Ochrony Środowiska (GIOŚ) uchylił decyzję WIOŚ i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez WIOŚ. Spółka wniosła sprzeciw od decyzji GIOŚ. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw, podzielając stanowisko GIOŚ o wadliwości postępowania przed WIOŚ.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2019 r. sprzeciwu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania działalności polegającej na zbieraniu odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne oddala sprzeciw.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018r. znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej organ) po rozpatrzeniu odwołania Prokuratury Rejonowej [...] w [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie wstrzymania działalności polegającej na zbieraniu odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne przez [...] Sp. z o.o. ul. [...],[...] (dalej skarżący, uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia
Stan sprawy był następujący:
Na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 4 grudnia 2017 r. [...] WIOŚ wszczął postępowanie w sprawie wstrzymania działalności polegającej na zbieraniu odpadów innych niż niebezpieczne przez [...] Sp. z o.o., ul. [...],[...], o czym zawiadomił strony pismem z dnia 29 grudnia 2017 r.
W ramach prowadzonego postępowania [...] WIOŚ ustalił, że spółka posiada uregulowany stan formalnoprawny w zakresie zbierania i transportu odpadów, tj. posiada decyzje:
1) Starosty [...] z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], udzielającą zezwolenia na zbieranie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne (ważna do dnia 13 lutego 2025 r.);
2) Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], udzielającą zezwolenia na transport odpadów (ważna do czasu utworzenia rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, nie dłuższy niż do dnia 19 stycznia 2025 r.);
3) Starosty [...] z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], udzielającą zezwolenia na zbieranie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne. Zezwolenie zostało cofnięte decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...], która nie jest ostateczna.
W dniach od 5 grudnia do 19 stycznia 2018 r. [...] WIOŚ przeprowadził kontrolę spółki, w wyniku której stwierdzono następujące nieprawidłowości:
1) mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami i przedmiotami,
2) przekazanie odpadów nieuprawnionemu odbiorcy,
3) nierzetelne prowadzenie ewidencji odpadów.
W związku ze stwierdzonymi naruszeniami [...] WIOŚ wydał zarządzenie pokontrolne i decyzją z dnia 18 kwietnia 2018 r., znak: [...] wymierzył karę pieniężną w wysokości 200 000 zł za mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami i przedmiotami oraz decyzją z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, tj. przekazanie odpadów nieuprawnionemu odbiorcy.
Jednocześnie [...] WIOŚ dokonał analizy kwestii podnoszonych we wniosku Prokuratury o wszczęcie postępowania i wskazał, że:
1) zagadnienia dotyczące samowoli budowlanej pozostają w kompetencji organów nadzoru budowlanego,
2) kontrola przeprowadzona przez [...] WIOŚ w dniach od 14 do 18 września 2015 r. w związku z pożarem odpadów, który miał miejsce w dniu 15 września 2015 r., nie wykazała nieprawidłowości, a sam pożar miał charakter incydentalny,
3) kontrola przeprowadzona przez [...] WIOŚ w dniach od 20 czerwca do 19 lipca 2016 r. w związku z pożarem z dnia 8 czerwca 2016 r., w trakcie której doszło do kolejnego pożaru maszyny do rozdrabniania odpadów (w dniu 7 lipca 2016 r.) stwierdzono następujące nieprawidłowości:
a) magazynowanie odpadów niezgodnie z warunkami decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...]- zezwoleniem na zbieranie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne,
b) niezrealizowanie pkt 1 zarządzeń wydanych po kontroli przeprowadzonej w dniach od 14 do 18 września 2015 r., gdzie zobowiązano spółkę do magazynowania odpadów zgodnie z warunkami określonymi w posiadanym zezwoleniu na zbieranie odpadów,
c) przyjmowanie odpadów metali od osób fizycznych bez formularza, którego wzór został ogłoszony w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie wzoru formularza przyjęcia odpadów metali (Dz.U. 2013, poz. 1607),
d) prowadzenie ewidencji niezgodnie ze stanem rzeczywistym,
e) przetwarzanie odpadów bez zezwolenia na przetwarzanie odpadów,
f) przetwarzanie odpadów w sposób niezapewniający, aby procesy te nie stwarzały zagrożenia dla środowiska,
g) mieszanie odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów.
W ramach działań pokontrolnych Małopolski WIOŚ wydał zarządzenia pokontrolne z dnia 2 sierpnia 2016 r. dotyczące podjęcia skutecznych działań mających na celu zapewnienie magazynowania zbieranych odpadów zgodnie z warunkami określonymi w posiadanym zezwoleniu na zbieranie odpadów, rzetelnego prowadzenia ewidencji dla wszystkich przyjmowanych odpadów, przyjmowania odpadów metali od osób fizycznych na podstawie formularza przyjęcia odpadów metali, zakazu mieszania zbieranych odpadów, zakazu przetwarzania zbieranych odpadów do czasu uzyskania decyzji w tym zakresie. Jednocześnie [...] WIOŚ nałożył na pracowników spółki cztery mandaty karne za: niezrealizowanie zarządzeń pokontrolnych w części dotyczącej podjęcia skutecznych działań mających na celu zapewnienie magazynowania zbieranych odpadów zgodnie z warunkami określonymi w posiadanym zezwoleniu na zbieranie odpadów, przyjęcie odpadów metali od osób fizycznych bez wypełnienia formularza przyjęcia odpadów metali, przetwarzanie odpadów w sposób niezapewniający, aby procesy te nie stwarzały zagrożenie dla środowiska oraz za prowadzenie ewidencji odpadów niezgodnie ze stanem rzeczywistym.
Ponadto [...] WIOŚ wymierzył dwie administracyjne kary pieniężne. Pierwsza kara wymierzona została decyzją z dnia [...] grudnia znak: [...] w wysokości 3000,00 zł dotyczyła magazynowania odpadów niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...][...] WIOŚ wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości 10 000 zł i dotyczyła mieszania odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, mieszania odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami i przedmiotami.
Ponadto [...] WIOŚ:
- zawiadomił Prokuraturę Rejonową w [...] o podejrzeniu popełnienia przestępstwa poprzez zanieczyszczenie wody i powietrza substancjami oraz usuwanie i przetwarzanie odpadów takiej postaci, że może spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza, zagrażając życiu lub zdrowiu ludzi,
- przeprowadził kontrolę interwencyjną w firmie [...] ul. [...] w [...], w ramach której stwierdzono naruszenie warunków decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2012 r. - zezwolenia na transport odpadów i skierował do Urzędu Miasta w [...] wystąpienie w powyższej sprawie z wnioskiem o podjęcie działań zgodnie z kompetencjami,
- ustalił, że za odprowadzanie ścieków (wód opadowych) do środowiska, tj. do rzeki [...] odpowiada użytkownik instalacji czyli [...], z którym spółka ma zawartą umowę,
- stwierdził, że wpływ działalności prowadzonej przez spółkę na "dwa osobniki drzew liściastych", na co wskazuje opinia biegłego jest niewystarczającą przesłanką do zastosowania art. 364 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska,
- stwierdził, że ocena wpływu nieprawidłowego gospodarowania odpadami na pracowników spółki oraz pracowników sąsiadujących zakładów nie leży w kompetencjach Inspekcji Ochrony Środowiska, a kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów BHP prowadzi Państwowa Inspekcja Pracy,
- nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie wyposażenia hali, w której magazynowane są odpady. Hala wyposażona jest w sorbent, sprzęt gaśniczy oraz system sygnalizacji pożarowej (SAP) zgodnie z dokumentacją techniczną. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, zwany dalej "[...] WIOŚ" decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kpa umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania działalności polegającej na zbieraniu odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne przez [...] Sp. z o.o. ul. [...],[...].
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania działalności polegającej na zbieraniu odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne przez [...] Sp. z o.o.
Prokuratura Rejonowa [...] w [...] odwołała się od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając naruszenie:
1. Art. 7 Kpa w związku z art. 77 § 1 Kpa w związku z art. 80 Kpa i art. 107 § 3 Kpa poprzez:
a. zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i pobieżne przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności polegające na braku podjęcia działań mających na celu zweryfikowanie okoliczności ujawnionych w materiałach prasowych dołączonych do wniosku o wszczęcie postępowania,
b. nieustalenie czy właściwe organy administracyjne wszczęły postępowania administracyjne bądź karne w związku z działalnością spółki;
c.zaniechanie zbadania materiałów zgromadzonych w ramach prowadzonych śledztw sygn. [...] oraz sygn.. [...] Prokuratury Rejonowej w [...] o przestępstwa z art. 182 Kodeksu karnego i z art. 183 Kodeksu karnego, pomimo tego, że dotyczą one przestępstw przeciwko ochronie środowiska
2. art. 75 § 1 Kpa w związku z art. 84 § 1 Kpa poprzez zaniechanie powołania biegłego z zakresu ochrony środowiska oraz ewentualnie biegłego z zakresu BHP celem ustalenia czy zachodziły bądź zachodzą nadal przesłanki w postaci zagrożenia życia i zdrowia ludzi, w tym pracowników spółki i zakładów sąsiednich oraz pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach, w sytuacji podważenia przedłożonej do akt opinii z zakresu ochrony środowiska mgr T. G. z dnia 2 października 2017 r.
3. art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, art. 28 Kpa w związku z art. 61 § 4 Kpa poprzez niewłaściwe ustalenie kręgu stron postępowania, tj. pominięcie podmiotów będących właścicielami, użytkownikami bądź podmiotami posiadającymi inny tytuł prawny do nieruchomości sąsiadujących z obszarem, na którym spółka prowadzi działalność;
4. art. 364 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez błędne uznanie, że tylko trwające w chwili orzekania zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz istotne pogorszenie środowiska w znacznych rozmiarach oraz będące efektem celowego działania podmiotu korzystającego ze środowiska, może stanowić przesłankę decyzji wstrzymującej działalność przez podmiot korzystający ze środowiska.
Jednocześnie w ocenie Prokuratury organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych, wg których sankcja przewidziana w art. 364 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska odnosić się może jedynie do pogorszenia stanu środowiska w zakresie dwóch drzew liściastych rosnących na terenie prowadzenia działalności gospodarczej przez ten podmiot, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika wyraźnie, że obejmuje on również działania mogące powodować zagrożenie życia i zdrowia ludzi, w tym pracowników spółki, a także istotne pogorszenie stanu środowiska w zakresie wód rzeki [...] oraz [...]. Prokuratura wskazała również, że [...] WIOS dokonał błędnych ustaleń dotyczących ponoszenia odpowiedzialności za odprowadzanie ścieków do wód rzeki [...] oraz [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018r. znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że [...] WIOŚ nie wyjaśnił wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy i w sposób pobieżny przeprowadził postępowanie dowodowe. [...] WIOŚ wydając zaskarżoną decyzję wskazał wyłącznie na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach od 5 grudnia do 19 stycznia 2018 r., nie poddając ich żadnej analizie w kontekście wpływu skutków jakie mogą stwierdzone naruszenia wywołać. Ponadto w uzasadnieniu swojej decyzji [...] WIOŚ przytoczył ustalenia dotyczące stanu faktycznego w latach 2015-2016. Stwierdzając podczas kontroli przeprowadzonej w dniach od 5 grudnia do 19 stycznia 2018 r. naruszenia w postaci m.in. mieszania odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami i przedmiotami, [...] WIOŚ nie dokonał żadnej analizy i oceny w przedmiocie tego, jakie skutki mogą wywoływać stwierdzone naruszenia i czy mogą one powodować pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, jak również nie dokonał żadnych dodatkowych ustaleń oraz nie podjął czynności, mających na celu rzetelną ocenę czy przedmiotowa działalność prowadzona przez stronę powoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu lub zdrowiu ludzi.
Powyższe uchybienia stanowiły, w ocenie organu, podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Z takim stanowiskiem nie zgodziła się skarżąca spółka [...] sp. z o.o., składając sprzeciw od decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2018r. znak [...]. Zaskarżając decyzję w całości, skarżący zarzucił jej naruszenie art. 138 § 2 kpa oraz art. 136 § 1 kpa polegające na wydaniu przez organ decyzji uchylającej decyzję organu I instancji w sytuacji gdy:
1. organ I instancji zgromadził materiał dowodowy w sposób prawidłowy, kompletny i pozwalający na prawidłowe rozstrzygniecie sprawy.
2. organ odwoławczy nie wskazał na żadne braki w materiale dowodowym sprawy,
3. w sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie,
4. organ uzasadnił wydanie w niniejszej sprawie decyzji kasacyjnej wyłącznie potrzebą dokonania przez organ I instancji analizy i oceny już zgromadzonego materiału dowodowego,
5. okoliczności, które zdaniem organu odwoławczego nie zostały wyjaśnione przez organ I instancji nie wyczerpują przesłanki "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na jej rozstrzygnięcie"
6. organ odwoławczy w ogóle nie wskazał, dlaczego ewentualne wyjaśnienie kwestii, na które zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie było możliwe w trybie art. 136 kpa.
Reasumując, w ocenie skarżącego nie zachodziły podstawy do uchylenia prawidłowej decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wobec powyższych naruszeń skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Na podstawie art. 64 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej ppsa, od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
Uwzględnienie sprzeciwu następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprzeciw nie jest zasadny.
Sąd podziela stanowisko organu, iż celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie indywidualne, co jest możliwe wtedy, gdy organ administracji państwowej - zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) - podejmie wszelkie czynności zmierzające do wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy dokonuje się w postępowaniu wyjaśniającym, które obejmuje całokształt czynności podejmowanych w postępowaniu administracyjnym dla wyjaśnienia sprawy.
Sąd podziela również pogląd, że rozstrzygnięcia organów administracji powinny opierać się na przepisach prawa, w szczególności przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a także jak w niniejszej sprawie, na przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2018r. poz.799, z późn.zm.).
Sąd podziela ocenę Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że decyzja organu I instancji nie mogła pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z art. 364 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska jeżeli działalność prowadzona przez podmiot korzystający ze środowiska albo osobę fizyczną powoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wyda decyzję o wstrzymaniu tej działalności w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zapobieżenia pogarszaniu stanu środowiska. Z treści art. 364 ww. ustawy wynika jednoznacznie, że do wstrzymania działalności na podstawie ww. przepisu wystarczy alternatywne wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w ww. artykule. Zgodnie z doktryną zawarte w tym przepisie zagrożenia muszą już występować, czyli mieć charakter realny, a nie hipotetyczny.
Organ słusznie zwrócił uwagę, że przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska nie definiują czym jest "pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach". Zgodnie z doktryną przyjmuje się, że negatywny wpływ na środowisko obejmuje wszystkie rodzaje oddziaływania danego podmiotu na środowisko (jego globalny wpływ), zatem prowadzący postępowanie organ ma obowiązek badania rozmiarów wszystkich oddziaływań i ustalenia na podstawie wyników badań stopnia ich wpływu na środowisko.
Nieostre jest również pojęcie "znaczne rozmiary", co do którego Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w wyroku z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. akt: OSK 1764/04: "ustawodawca użył określenia "znacznych" rozmiarów, co oznacza, że pogorszenie stanu środowiska rozmiarów "nieznacznych" lub występujące, ale nie zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi, nie powoduje sankcji wstrzymania działalności danego podmiotu na podstawie tego przepisu."
Ustawodawca nie wprowadził również definicji pojęcia "zagrożenie życia lub zdrowia ludzi", a doktryna przyjęła, że jest to "każde zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego będzie wyczerpywało znamiona deliktu administracyjnego określonego w art. 364 ustawy Prawo ochrony środowiska", natomiast stwierdzenie zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi możliwe jest w oparciu o odpowiednie badania ustalające skutki i znajomość oddziaływania tego rodzaju skutków na zdrowie czy życie człowieka. Niezbędne jest jednak udowodnienie powstania takich skutków i wykazanie związku przyczynowego między nimi a prowadzoną przez dany podmiot działalnością.
Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że procedujący w sprawie organ winien przeprowadzić dogłębną analizę zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie dopiero przystąpić do oceny, czy wystąpiły przesłanki do stwierdzenia w/w nieostrych pojęć.
W kontrolowanej sprawie należało podzielić ocenę organu, że [...] WIOŚ nie wyjaśnił wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy i w sposób pobieżny przeprowadził postępowanie dowodowe. [...] WIOŚ wydając zaskarżoną decyzję wskazał wyłącznie na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach od 5 grudnia do 19 stycznia 2018 r., nie poddając ich żadnej analizie w kontekście wpływu skutków jakie mogą stwierdzone naruszenia wywołać. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] WIOŚ przytoczył ustalenia dotyczące stanu faktycznego w latach 2015-2016. Organ I instancji stwierdził podczas kontroli przeprowadzonej w dniach od 5 grudnia do 19 stycznia 2018 r. naruszenia w postaci m.in. mieszania odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami i przedmiotami, natomiast – wbrew wyżej zawartym rozważaniom - nie dokonał żadnej analizy czy oceny w przedmiocie tego, jakie skutki mogą wywoływać stwierdzone naruszenia i czy mogą one powodować pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, jak również nie dokonał żadnych dodatkowych ustaleń oraz nie podjął czynności, mających na celu rzetelną ocenę czy przedmiotowa działalność prowadzona przez stronę powoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu lub zdrowiu ludzi.
Dodatkowym argumentem za przeprowadzeniem takiej oceny była okoliczność, że naruszenia w postaci mieszania odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami i przedmiotami, były stwierdzane przez [...] WIOŚ również podczas wcześniejszych kontroli, przeprowadzanych m.in. w dniach od 20 czerwca do 19 lipca 2016 r., w dniach od 31 maja do 7 lipca 2017 r. oraz w dniach od 5 grudnia 2017 r. do 19 stycznia 2018 r. Zatem stwierdzone naruszenie nie jest naruszeniem incydentalnym, a wręcz powtarzającym się, co – jak słusznie podniósł organ odwoławczy - niewątpliwie mogło mieć istotne znaczenie w ocenie wpływu przedmiotowej działalności na stan środowiska i zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi.
W tym kontekście za trafną należało uznać uwagę GIOŚ, że na terenie prowadzonej przez skarżącego działalności w dniu 20 sierpnia 2018r. miał miejsce kolejny pożar odpadów, który był 3 pożarem w przeciągu 4 lat. Wobec powyższego również i w tym przypadku wydarzenie o charakterze teoretycznie incydentalnym stało się zdarzeniem cyklicznym. [...] WIOŚ winien zatem dokonać analizy i oceny, jakie są skutki tego typu zdarzeń i jakie jest ryzyko wystąpienia kolejnych pożarów, w kontekście stwierdzanych podczas kontroli naruszeń oraz czy mogą one powodować pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi.
W realiach kontrolowanej sprawy, Sąd podzielił ocenę Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że [...] WIOŚ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również art. 77 § 1 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący i pełny materiału dowodowego.
Należało zaaprobować wskazania organu odwoławczego, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy [...] WIOŚ winien w szczególności ustalić czy stwierdzone podczas kontroli naruszenia, jak również ostatni pożar, który miał miejsce w dniu 20 sierpnia 2018 r. mogły skutkować pogorszeniem stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi. [...] WIOŚ winien podjąć wszelkie czynności, dzięki którym możliwa będzie ocena wpływu przedmiotowej działalności na stan środowiska i życie lub zdrowie ludzi.
Granice niezbędnych czynności wykraczają poza zakres przewidziany dla wyjaśnień przeprowadzanych w ramach art. 136 kpa. Uzupełnienie niezbędnych dowodów i materiałów, w ramach ostatnio powołanego przepisu, naruszyłoby bez wątpienia zasadę dwuinstancyjności, o której mowa w art. 15 kpa. Z tej przyczyny Sąd podzielił stanowisko, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie jest możliwy do uzupełnienia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego.
Reasumując, wbrew zarzutowi sprzeciwu, w kontrolowanej sprawie właściwie zastosowano art. 138 § 2 k.p.a., bowiem w ocenie Sądu takie działanie organu I instancji naruszało art. 7, 77 i 80 KPA, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji skutkowało także naruszeniem przepisu art. 364 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Z tych względów na podstawie art.151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło